Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Японехье

**Япони** (яп. 日本 *Нихон*, *Ниппон*, из яхилга да «малх хьалкхета моттиг»), официальни цӀи «Нихон коку», «Ниппон коку»  (яп. 日本国) — гӀайрен паччахьалкхе я Малхбоалера Азе.

## Белгалдаккхар
# Халкъашта юкъера фонетика алапат

| Халкъашта юкъера фонетика алапат |
| --- |
|  |
| Йоазон тайпа |
Алапат |
| Метташ | МоллагӀча метта фонетика транскрипце лаьрхӀа лорадаь да |
| Тархьар |
| Хьадаьр | Александер Джон Эллис[d], Генри Суит[d], Дэниэл Джонс[d] |
| Хьадаь таьрахь | маьцхали бутт 1888 |
| Мур |
1888 — хӀанзоллца |
| Гаргара йоазонаш |
Латиной алапат, Фонотипически алапат |
|  Медиафайлаш Викиларма чу |

| Къамашта юъкера фонетикай алапат (МФА) |
| --- |
| Тархьар |
| Стандартах йоаца символаш |
| ТӀатохараш |
| ЦӀи яхара баь барт (en) |
| МФА ингалсий метта |
| МФА эрсий метта |

**Халкъашта юкъера фонетика алапат(да)* (эрс: *Междунаро́дный фонети́ческий алфави́т*, ингал: *International Phonetic Alphabet*, лоац. IPA; фер. *Alphabet phonétique international*, лоац. API) — транскрипци дӀаязъяра́ лаьрхӀа йола латиной алапат буханга а долаш вӀашагӀъела хьаракий раж.

## ТӀатовжамаш

* Официальни оагӀув IPA
* Символий таблица
# Йоазув

**Йоазув** (эрс: *Пи́сьменность*, ингал: *Writing system*) — метта къамаьл дара яздарца лелабеча гӀирсай гуллам. Дараш (къамаьла хоам а, маӀанца дола кхыдоа хоама хьисапаш а) дӀанийсадараи, чӀоагӀдараи, йовкъашта гӀолла дӀа-хьа кхачийтараи цун ханцара бувзам дӀабаккхараи лаьрхӀа йола хьаракий система.

## Хьажа иштта

* [[]]
# Ченкехье

Чинхойче Лаьттан ахбура тӀа
**Ченкехье**, иштта **Чинхойче** (я) е **Ченкий Халкъан Республика** (**ЧХР**) (эрс: *Кита́йская Наро́дная Респу́блика*, *(КНР)*, *Китай*, чинх. трад. 中華人民共和國, упр. 中华人民共和国, пиньинь: *Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó*), (чинх. трад. 中國, упр. 中国, пиньинь: *Zhōngguó*) — ЗӀилбухерча Азера паччахьалкхе.
Бахача наьх таьрахьах лаьрхӀача эггара боккхагӀа мохк ба (1,38 млрд совгӀа.

* Байракх
* Герб

## ТӀатовжамаш
# Монастырь

**Монастырь(я)* —

* ший доалахьа мехкаш а доахан а долаш болча киназа боахама организаци
* иштача организаце доа­лахьа дола киназ а чуӀеш дола цӀенош а лаьтта а

## Белгалдаккхар
# ЦӀердош

**ЦӀердош** (эрс: *Имя существи́тельное*) — къамаьла дакъа да, лексемий цӀера а класса а категорех дола. Керттерча къаьмаьла доакъоех дакъа да.

ЦӀердош оал саг е хӀама белгалдеча къаьмал даькъах. ЦӀердешо жоп лу мала? фу? яхача хаттара. ЦӀердешаш хувцалу дожарашца, таьрахьашца. ХӀара цӀердош кхаь классах цхьан классе хул: маӀача наьха, кхалнаьха, кхыча хӀамай. Предложене чу подлежащи, кхоачам, сказуеме цӀера дакъа хила йиш йолаш да.

ЦӀердешо цӀи йоаккха моллагӀча хӀаман шерача маӀанца; уж я − хӀамай цӀераш (шу, пен, кор, кӀод, соалоз), адамий (бер, йиӀиг, кӀаьнк, кхалсаг, саг), напагӀа цӀераш (ялат, хьоар, шекар, тӀоа, цӀалх), дийнатийи организмий цӀераш (циск, жӀали, къайг, хеназӀокъеттарг, ц1еначкъаьра, бактери, вирус, микроб), фактийи хиннарийи цӀераш (пожар, спектакль, къамаьл, сагото, гӀайгӀа, кхерам, ираз), географий моттигаш (Эрсече, Наьсаре, ГӀалми, Башлоам, Ази), иштта белхай, хьалай, гӀулакхай куц (дикал, сихал, боадо, адар, ваӀан, латар).

## ЦӀердешай классаш

* I. ва ; ба
* II. я ; б а
* III. я ; я
* IV. да ; да
* V. ба ; ба
* VI. ба ; да

## ТӀатовжамаш