Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alabama

| Estado iti Alabama |
| --- |
|  Wagayway Selio |
| Birngas: Yellowhammer State; Heart of Dixie; Cotton State |
| Pasasao: Audemus jura nostra defendere (Latin) |
|  |
| Opisial a pagsasao | Ingles |
| Naisasao a pagsasao | Ingles(96.17%) Espaniol (2.12%) |
| Nagan dagiti umili | Alabamian |
| Kapitolio | Montgomery |
| Kadakkelan a siudad | Birmingham 212,237 (2010 senso) |
| Kadakkelan a metro | Greater Birmingham Area |
| Kalawa | Maika-30  |
|  - Dagup | 52,419 sq mi (135,765 km2) |
|  - Kaakaba | 190-milia (305 km) |
|  - Kaatiddog | 330-milia (531 km) |
|  - % ti danum | 3.20 |
|  - Latitud | 30° 11′ N to 35° N |
|  - Longitud | 84° 53′ W to 88° 28′ W |
|  |
| Populasion | Maika-23  |
|  - Dagup | 4,802,740 (2011 karkulo) |
|  - Densidad | 94.6/sq mi  (36.5/km2) Maika-27 |
|  |
| Kangato |  |
|  - Kangatuan a punto | Mount Cheaha 2,413 ft (735.5 m) |
|  - Pagtengngaan | 500 ft  (150 m) |
|  - Kababaan a punto | Golpo iti Mexico pantar ti baybay |
|  |
| Sakbay a naestado | Alabama Territory |
| Pannakaawat iti kappon | Disiembre 14, 1819 (Maika-22) |
| Gobernador | Kay Ivey (R) |
| Lehislatura | Alabama Legislature  |
|  - Akinngato a Kamara | Senate |
|  - Akinbaba a Kamara | House of Representatives |
|  |
| Dagiti senador | Richard Shelby (R) Luther Strange (R) |
| Dagiti delegado | 6 Republiko, 1 Demokrata (listaan) |
| Sona ti oras | Katengngaan: UTC-6/DST-5 |
| ISO 3166 | US-AL |
| Pangyababaan | AL, Ala. |
| Website | alabama.gov |

Ti **Alabama** ket maysa nga estado iti a mabirukan idiay umabagatan a daya a rehion iti Estados Unidos. Naibeddengan babaen iti Tennessee iti amianan, Georgia iti daya, Florida ken ti Golpo ti Mehiko iti abagatan, ken Mississippi iti laud. Ti Alabama ti maika 30 a kadakkelan ken ti maika 23 a kaaduan ti bilang iti umili kadagiti 50 nga estado ti Estados Unidos. Ti Alabama ket maikadua ti ranngo iti kadakkel kadagiti kaunegan a dandanum.

## Dagiti nagibasaran
# Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan

Ti **Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan** (Ingles: International Monetary Fund wenno **IMF**) ket maysa a sangalunongan a gunglo a nairugi idi 1944 idiay Konperensia ti Bretton Woods ken pormal a napartuat idi 1945 babaen dagiti 29 a kameng ti pagpagilian. Ti naibagbaga a gandat ti IMF ket ti mamngtalinaay kadagiti pannakisinnukat a gatad ti pannakisinnukat ti kuarta ken tumulong iti pannangibangon manen ti kalpasan ti Sangalubongan a Gubat II a sistema ti sangalubongan a panagbayad iti luboong. Dagiti pagilian ket agkontibusionda kadagiti kuarta iti maysa a urnongan babaen ti maysa a naipabatang a sistema manipud kadagitipagilian nga adda dagiti saan a natimbeng a panagbayad ket temporarioda a makautangda kadagiti pundo. Babaen kadagitoy a tignay ken dagiti dadduma pay a a panagsipsiput kadagiti ekonomia ken annuroten dagiti kamengna, ti IMF ket agob-obra a manparang-ay dagiti naikameng a pagpagilianna.

## Dagiti nagibasaran

20.

## Adu pay a mabasbasa

* Bordo, M. D. "Ti Bretton Woods a Sistema ti Sangalubongan a Panguartaan: Ti Naipakasaritaan Pakabuklan", iti *Retrospektibo iti Bretton Woods a Sistema*, inurnos babaen ni M. D. Bordo ken ni B. Eichengreen. London:1993;
* Boughton, J. M. *Naulimek a ebolusion: Ti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan 1979–1989*, Washington DC, 2001.

## Dagiti akinruar a silpo

* Dagiti midia a mainaig iti Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan iti Wikimedia Commons
* Opisial a website
# Macau

| Macau |
| --- |
| Special administrative region of China |
| Ti pannakailadawan ti Macau |
| WagaywayEskudo |
| Ipakita ti mapa ti MacauIpakita ti ladawan a mapa ti MacauMacauIpakita ti mapa ti Tsina |
| Nagsasabtan: 22°11′24″N 113°32′17″E  |
| Pagilian | Tsina |
| Napundar | Disiembre 20, 1999 |
| Gobierno |
|  • Chief Executive of Macau | Ho Iat Seng |
| Kalawa |
|  • Dagup | 115.30 km2 (44.52 sq mi) |
| Kangato | 22 m (72 ft) |
| Populasion (2021) |
|  • Dagup | 682,100 |
|  • Densidad | 5,900/km2 (15,000/sq mi) |
| Sona ti oras | Macau Standard Time |
| Kodigo ti koreo | 999078 |
| Website | www.gov.mo |
| [urnosen iti Wikidata] |

Ti **Macau** (mailetra pay a kas **Macao** ken opisial a ti **Espesial nga Administratibo a Rehion ti Macao iti Republika ti Tattao ti Tsina**, ket ti maysa nga autonomo a teritorio iti akinlaud a bangir ti estuario ti Karayan Perlas idiay Daya nga Asia. Ti Macau ket beddengan babaen ti siudad ti Zhuhai iti Nangruna a daga ti Tsina iti amianan ken ti Delta ti Karayan Perlas iti daya ken abagatan. Mabirukan ti Hong Kong iti agarup a 64 kilometro (40 mi) iti dayana iti ballasiw ti Delta. Iti populasion ti 650,900 kadagiti agtataeng iti kalawa iti 30.5 km2 (11.8 sq mi), daytoy ti kapusekan ti populasion a rehion iti lubong. Daytoy ket dati a kolonia ti Portugal, ken naisubli iti turay ti Insik idi 20 Disiembre 1999.

## Dagiti nagibasaran
# Pintas

Ti naraniag a rosas a tawa idiay Notre Dame de Paris. Iti Gotiko nga arkitektura, ti lawag ket naipampanunotan a ti kapintasan a paltiinng ti Dios.
Ti **pintas** (tinawtawagan pay a kas ti **kinapintas** ket ti maysa a pakailasinan ti maysa atao, ayup, lugar, nanag, wenno panunot a mangited ti panakapuot a panagsanay ti rag-o wenno pannakapnek. Ti pintas ket inad-adal a kas paset ti estetika, sosiolohia, sosial a sikolohia, ken kultura. Ti "umno a pintas" ket maysa nga entidad a sinidsiddaawan, wenno agtagikua kadagiti langa a kaaduan anaigupit iti pintas iti maysa a naisangsangayan a kultura, para iti kinaperpekto.

Ti pannakasanay ti "pintas" ket kanayon a mangipanggep ti panangipatarus kadagiti entidad a kas iti natimbengan ken naidangngay iti katutubo, a mabalin a mangiturong daytoy kadagiti rikna ti panakaguyugoy ken derrep ti pia. Gapu ta daytoy ket maysa a kabukbukodan a pannakasanay, daytoy ket kadawyan a naibagbaga a ti "pintas ket adda iti kumitkita."

Adda ti ebidensia a dagiti panagipagarup ti pintas ket ebolusionario a naikeddeng, a ti banbanag, dagiti aspekto ti tao ken dagiti ladawan ti daga a naipampanunotan a napintas ket kayarigan a mabirukan kadagiti amin a kasasaad a makaited ti napasayaat a pannakaungar ti agipagpagarup a henero ti tao.

Ti klasiko a Griego a pangnagan para iti "pintas" idi ket ti κάλλος, *kallos*, ken ti pangilasin para iti "napintas" idi ket ti καλός, *kalos*. Ti Koine a Griego a baliakas para iti napintas idi ket ti ὡραῖος, *hōraios*, ti maysa a panangilasin nga etimolohiko a nagtaud manipud iti balikas a ὥρα, *hōra*, a kayatna a sawen ket "oras". Iti Koine a Greigo, ti pintas idi ket naitaripnong iti "napanawenan". Isu a, ti naluom a prutas (a napanawanan) ket naipampanunotan idi a napintas, isu a ti ubing a balasang nga agparparang a maysa a manakman wenno ti manakman a babai nga agparparang a kas ub-ubing ket saan a naipampanunotan a napintas. Iti Atiko a Griego, ti *hōraios* ket adu idi ti kayatna sawen, a mairaman ti "kinaagtutubo" ken "pannakamanakman".

## Dagiti nagibasaran

## Dagti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Pintas iti Wikimedia Commons

 Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Pintas iti Wikiquote (iti Ingles)