# Indonesia

| Republika ti Indonesia*Republik Indonesia*  (Indones) *Nusantara*  (Kawi) |
| --- |
|
Wagayway

Nailian a kayarigan

 |
| **Napili a pagsasao:Bhinneka Tunggal Ika*  (Kawi) "Panagkaykaysa iti Dibersidad"
**Nailian nga ideolohia:Pancasila*  (Kawi) |
| **Nailian a kanta:Indonesia Raya* *Nalatak nga Indonesia* |
|  |
|  |
| Kapitolioken kadakkelan a siudad | Jakarta ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | Indones |
| Nagan dagiti umili | Indones |
| Gobierno | Unitario a presidensial a batay-linteg a republika |
|  |
| • Presidente  | Joko Widodo |
| • Bise Presidente  | Ma'ruf Amin |
|  |
| Lehislatura | Kosultatibo nga Asemblia ti Tattao |
| • Akinngato a kamara | Konseho ti Rehional a Representatiblo |
| • Akinbaba a kamara | Representatibo a Konseho ti Tattao |
| Pannakawayawaya |
| Kalawa |
| • Daga | 1,904,569 km2 (735,358 sq mi) (Maika-15) |
| • Danum (%) | 4.85 |
| Populasion |
| • Karkulo idi 2014 | 252,164,800 |
| • Senso idi 2011 | 237,424,363 (Maika-4) |
| • Densidad | 124.66/km2 (322.9/sq mi) (Maika-84) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2013 |
| • Dagup | $2.388 trilion (Maika-9) |
| • Tunggal maysa a tao | $9,559 (Maika-124) |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2013 |
| • Dagup | $867.468 bilion (Maika-16) |
| • Tunggal maysa a tao | $3,499 (Maika-115) |
| Gini (2010) | 35.6 kalalainganna |
| HDI (2013) |  0.684 kalalainganna · Maika-108 |
| Kuarta | Rupia (Rp) (IDR) |
| Sona ti oras | UTC+7 aginggana ti +9 (nadumaduma) |
| Pagmanehuan | kanigid |
| Kodigo ti panagtawag | +62 |
| Kodigo ti ISO 3166 | ID |
| TLD ti internet | .id |

Ti **Indonesia**, opisial a ti **Republika ti Indonesia** (Indones: *Republik Indonesia*), ket ti naturay nga estado idiay Abagatan a daya nga Asia ken Oceania. Ti Indonesia ket maysa a purpuro a buklen dagiti rinibu nga isla. Daytoy ket sakupenna dagiti 33 a probinsia ken 1 nga Espesial nga Administratibo a Rehion (para iti panangituray babaen ti sakbay ti kolonia a monarkia) nga addaan iti nakarkulo a populasion iti sumurok a 252 a riwriw a tattao, ken mangaramid daytoy iti maikapat a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Ti republika a porma ti gobierno ti Indonesia ket buklen ti nabutosan a lehislatura ken presidente. Ti kapitolio a siudad ti pagilian ket ti Jakarta. Ti pagilian ket makibinningay kadagiti daga a pagbeddengan iti Papua Baro a Guinea, Daya a Timor, ken Malaysia. Dagiti dadduma pay a kaarrubana a pagilian ket mairaman ti Singapur, ti Filipinas, Australia, Palau, ken ti Indiano a teritorio ti Is-isla ti Andaman ken Nicobar. Ti Indonesia ket ti nagpundar a kamemng ti ASEAN ken kameng dagiti nangruna nga ekonomia ti G-20. Ti ekonomia ti Indonesia ket isu ti maika-16 a kadakkelan babaen ti nominal a GDP.

Ti purpuro ti Indonesia ket nangruna idin a rehion iti panagtagilako manipud idi maika-7 a siglo, idi ni Srivijaya ken kalpasanna ni Majapahit ket nakipagtagilako iti Tsina ken India. Dagiti lokal nga agturturay ket nagin-inutda a nangala kadagiti gangganaet a modelo ti kultura, relihion ken politika manipud kadagiti nasapa a siglo, ken nagrang-ay dagiti pagarian ti Hindu ken Budista. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket naimpluensian babaen dagiti gangganaet a bileg a nagay-ayat kadagiti masna a rekursona. Dagidi Muslim a nagtagtagilako ket nagiyegda ti kaaduan nga Islam, bayat a dagidi bileg ti Europa ket nagiyegda iti Kristianidad ken naglalabanda tapno bukbukodanda ti panagtagilako kadagiti Is-isla ti Rekado ti Maluku idi las-ud ti Panawen ti Panagduktal. Kalpasan ti tallo ket gudua a sigsiglo iti Kolonialisno nga Olandes, ti Indonesia ket nakaala met iti pannakawayana kalpasan idi Sangalubongan a Gubat II. Ti pakasaritaan ti Indonesia ket nariron kalpasanna daytat, nga adda met dagiti karit nga inyeg dagiti masna a didigra, adu a panagpapatay, panagbalintungeg, separatismo, ti proseo ti demokratisasion, ken dagiti paset ti panawen iti napardas a panagbaliw iti ekonomia.

Ti Indonesia ket buklen dagiti ginasut a naisangayan a patneng a grugrupo ti etniko ken lingguistika. Ti kadakkelan – ken katurayan iti politika – ket ti etniko a grupo ti Habanes. Napadur-as met ti nagbibingayan nga identidad, a naipalawag babaen ti nailian a pagsasao, dibersidad ti etniko, kaadu ti relihion iti kaunegan ti kaaduan a populasion ti Muslim, ken ti pakasaritaan ti kolonialismo ken iti rebelion a naisuppiat iti daytoy. Ti nailian a sasao ti Indonesia ket ti, *"Bhinneka Tunggal Ika"* ("Panagkaykaysa iti Dibersidad" *literall a,* "adu, ngem maymaysa met"), ket mangibagbaga ti dibersidad a nangsukog iti pagilian. Uray ti dakkel a populasianna ken dagiti rehion a napusek iti populasion, ti Indonesia ket addaan iti nawatiwat a luglugar iti kaatapan a mangsuporat ti maikadua a kangatuan nga agpang iti biodibersidad iti lubong. Ti pagilian ket addaan iti adu a masna a rekurso, ngem adu pay met laeng dagiti napanglaw.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

* Friend, T. (2003). *Indonesian Destinies*. Harvard University Press. ISBN 0-674-01137-6.
* Ricklefs, M. C. (1991). *A History of Modern Indonesia since c.1300, Second Edition*. MacMillan. ISBN 0-333-57689-6.
* Schwarz, A. (1994). *A Nation in Waiting: Indonesia in the 1990s*. Westview Press. ISBN 1-86373-635-2.
* Taylor, Jean Gelman (2003). *Indonesia: Peoples and Histories*. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-10518-5.
* Vickers, Adrian (2005). *A History of Modern Indonesia*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-54262-6.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Indonesia iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Indonesia manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

Gobierno
* Gobierno ti Indonesia Naiyarkibo 2012-02-17 iti Wayback Machine
* Ministro ti Sekretario ti Estado (iti Indones)
* Sentro ti Estadistiko
* Hepe ti Estado ken Kamkameng ti Gabinete Naiyarkibo 2014-10-12 iti Wayback Machine

Sapasap a pakaammo
* Indonesia a naikabil iti *The World Factbook* (iti Ingles)
* Indonesia Naiyarkibo 2009-04-26 iti Wayback Machine manipud iti *UCB Libraries GovPubs*
* Indonesia iti Curlie (iti Ingles)
* Bariweswes ti Indonesia BBC News
* Indonesia iti *Encyclopædia Britannica*
* Wikimedia Atlas iti Indonesia
* Opisial a sitio ti Turismo ti Indonesia
* Key Dagiti padto ti Panagdur-as para iti Indonesia