# Danubio

| Danubio |
| --- |
| Ti Danubio idiay Vienna |
| Kurso ti Danubio, namarkaan iti nalabbasit |
| Lokasion |
| Pagilian | Alemania, Austria, Eslobakia, Hungaria, Kroasia, Serbia, Bulgaria, Romania, Moldova, Ukrania |
| Dagiti siudad | Ulm, Ingolstadt, Regensburg, Linz, Vienna, Bratislava, Győr, Budapest, Dunaújváros, Vukovar, Novi Sad, Zemun, Belgrade, Pančevo, Smederevo, Drobeta Turnu-Severin |
| Pisikal a pakaidumdumaan |
|  |
| Taudan | Breg |
|  - lokasion | Martinskapelle, Nangisit a Bakir, Alemania |
|  - nagsasabtan | ﻿ / ﻿ |
|  - kangato | 1,078 m (3,537 ft) |
|  |
|  |
| Maika-2 a taudan | Brigach |
|  - lokasion | St. Georgen, Nangisit a Bakir, Alemania |
|  - nagsasabtan | ﻿ / ﻿ |
|  - kangato | 940 m (3,080 ft) |
|  |
|  |
| Pagtutumpungan ti taudan |   |
|  - lokasion | Donaueschingen |
|  - nagsasabtan | ﻿ / ﻿ |
|  |
| Sabangan | Delta ti Danubio |
|  - lokasion | Romania |
|  - nagsasabtan | ﻿ / ﻿ |
| Kaatiddog | 2,850 km (1,770 mi) |
| Kadakkel ti labneng | 801,463 km2 (309,447 sq mi) |
|  |
| Panagayus |   |
|  - lokasion | sakbay ti delta |
|  - natimbeng | 7,000 m3/s (250,000 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Panagayus |   |
|  - lokasion | Passau 30km sakbay iti ili |
|  - natimbeng | 580 m3/s (20,000 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Panagayus |   |
|  - lokasion | Vienna |
|  - natimbeng | 1,900 m3/s (67,000 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Panagayus |   |
|  - lokasion | Budapest |
|  - natimbeng | 2,350 m3/s (83,000 cu ft/s) |
|  |
|  |
| Panagayus |   |
|  - lokasion | Belgrade |
|  - natimbeng | 4,000 m3/s (140,000 cu ft/s) |
|  |

Ti **Danubio** (Panangibalikas nga Ingles: /ˈdænjuːb/ DAN**-yoob*) ket maysa a karayan idiay Tengnga nga Europa, ti maikadua a kaatidogan iti kontinente kalpasan ti Volga.

Naidasig a kas dalanan a danum ti sangalubongan, daytoy ket mangrugi idiay ili ti Donaueschingen idiay Nangisit a Kabakiran iti Alemania idiay pagsasabtan ti karayan Brigach ken Breg. Ti Danubio ket agayuston ti abagatan a daya para iti 2,872 km (1,785 mi), ken lumabas kadagiti uppat a kapitolio ti Tengnga nga Europa sakbay a maibusan idiay Baybay Nangisit babaen ti Danubio Delta idiay Romania ken Ukrania.

Maysa daytoy idi a napaut a sitatakder a prontiero ti Imperio a Romano, ti karayan ket labsanna wenno asitganna dagiti pagbeddengan ti sangapulo a pagilian: Romania (29.0% iti labneng a lugar), Hungaria (11.6%), Serbia (10.2%), Austria (10.0%), Alemania (7.0%), Eslobakia (5.9%), Bulgaria (5.9%), Kroasia (4.4%), Ukrania (3.8%), ken Moldova (1.6%), nga ad-adu ngem ti ania man a karayan. Ti pagayusanna a labneng ket gumay-at pay kadagiti siam.

## Nagnagan ken etimolohia

Ti Danubio ket naamammoan idi ti Latin a kas ti *Danubius, Danuvius, Ister*, iti Taga-ugma a Griego a kas ti Ἴστρος (*Istros*). Ti Dacian/Trasia a nagan idi ket Τάναις/*Donaris*/*Donaris* (akin-ngato a Danubio) ken *Istros* (akin-baba a Danubio). Ti Thraco-Prihio a naganidi ket *Matoas*, "ti mangiyeg iti gasat".

Ti nagan a *Dānuvius* ket naipagarup a dinawat manipud iti Keltiko a (Galo), wenno mabalin nga Iraniko. Daytoy ket maysa kadagiti nagan ti karayan a naala manipud iti maysa a Pagsasao a Proto-Indo-Europeano a balikas ti *\*dānu*, a naipagarupan a termino para iti "karayan", ngem mabalin pay maysa nga un-unana a panawen a kosmiko a karayan, ken ti maysa a Vedic a diosen ti karayan (kitaen ti Danu (Asura)), a mabalin a nanipud ti ramut a *\*dā* "agayus/naapges, napardas, naranggas, awan disiplina."
Dagiti dadduma pay a nagan ti karayan nga adda ti kapadpadana a etimologo ket mairaman ti Don, Donets, Dnieper ken Dniestr.
Ti Dniepr,(sakbay ti Eslabo Danapir babaen ti Gotiko a historiador a ni Jordanes) ken ti Dniestr, manipud iti *Danapris* ken *Danastius*, ket naipagarupan dagitoy a nanipud ti Essita Iraniko *\*Dānu apara* "likudan a karayan" ken *\*Dānu nazdya-* "sanguanan a karayan".

Ti Taga-ugma a Griego nga *Istros* ket nadawat idi manipud iti Trasia/Dacian a kayatna a sawen ket "napigsa, naapges", a mainaig ti Sanskrito a *iṣiras* "naapges".

Manipud idi Normando a nagrukma iti Inglatera, ti pagsasao nga Ingles ket nagus-usar ti naala ti Latin a balikas ti *Danube*.
Kadagiti pagsasao ti moderno a pagilian a pagayusan ti karayan, daytoy ket:

* Bulgaro: Дунав (transliterado: *Dunav*)
* Kroata: *Dunav*
* Aleman: *Donau* panangibalikas [ˈdoːnaʊ̯]
* Hungaro: *Duna* panangibalikas [ˈdunɒ]
* Rumano: *Dunărea* panangibalikas [ˈdunəre̯a]
* Serbio: Дунав, *Dunav* panangibalikas [dǔnav̞] wenno [dûnaːv̞]
* Eslobako: *Dunaj*
* Ukraniano: Дунай panangibalikas [duˈnɑj] (transliterado: *Dunai*)

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Danubio iti Wikimedia Commons