# Taiwan

| Republika ti Tsina* 中華民國  (Insik)
* *Zhōnghuá Mínguó* (Pinyin)
 |
| --- |
|
Wagayway

Nailian a Kayarigan

 |
| **Nailian a kanta:** 中華民國國歌 *Zhōnghuá Mínguó guógē* "Nailian a Kanta ti Republika ti Tsina"**Kanta ti wagayway:** 中華民國國旗歌 *Zhōnghuá Míngúo Gúoqígē* "Nailian a Kanta ti Wagayway" |
| Lokasion ti Taiwan (Republika ti Tsina) ken dagiti teritorio nga agdama a tinengtengngelna (nalabbasit). |
| Kapitolio | Taipei ﻿ / ﻿ |
| Kadakkelan a siudad | Baro a Taipei ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | Pagalagadan nga Insik |
| Mabigbig a nilian a sasao | * Dagiti Formosa a pagsasao
* Hakka
* Hokkien
* Mandarin
* Matsu
* Pagsasao a Senial ti Taiwan
 |
| Opisial a sinuratan | Tradisional nga Insik |
| Grupgrupo ti etniko  | * 98% Han, iti  • 70% Hoklo  • 14% Hakka  • 14% Mainlanders
* 2% Aborihines
 |
| Nagan dagiti umili | Taiwanes ken / wenno Insik |
| Gobierno | Unitario a semi-presidensial a republika |
|  |
| • Presidente  | Tsai Ing-wen |
| • Bise Presidente  | Lai Ching-te |
| • Premier  | Su Tseng-chang |
|  |
| Lehislatura | Legislatibo a Yuan |
| Pannakabangon Rebolusion ti Xinhai |
|  |
| • Yaalsa ti Wuchang  | 10 Oktubre 1911 |
| • Nabangon ti Republika  | 1 Enero 1912 |
| • Batay-linteg  | 25 Disiembre 1947 |
|  |
| Kalawa |
| • Dagup | 36,193 km2 (13,974 sq mi) (Maika-136) |
| • Danum (%) | 10.34 |
| Populasion |
| • Karkulo idi 2020 | 23,568,378 (Maika-56) |
| • Senso idi 2010 | 23,123,866 |
| • Densidad | 650/km2 (1,683.5/sq mi) (Maika-10) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2021 |
| • Dagup |  $1.403 trilion (Maika-19) |
| • Tunggal maysa a tao |  $56,959 (Maika-13) |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2021 |
| • Dagup |  $682.702 bilion (Maika-21) |
| • Tunggal maysa a tao |  $32,123 (29th) |
| Gini (2017) |  34.1 kalalainganna |
| HDI (2019) |  0.916 nangato unay · Maika-23 |
| Kuarta | Doliar ti Baro a Taiwan (NT$) (TWD) |
| Sona ti oras | UTC+8 (CST) |
| • Kalgaw (DST) | UTC+8 (saan a mapalpaliiw) |
| Pormat ti petsa | * tttt-bb-aa
* yyyy年m月d日 (CE; CE+2697)
* 民國yy年m月d日
 |
| Pagmanehuan | kanawan |
| Kodigo ti panagtawag | +886 |
| Kodigo ti ISO 3166 | TW |
| TLD ti internet | * .tw
* .台灣
* .台湾
 |

|  |
| --- |
| Taiwan |
| Tradisional nga Insik | 臺灣 or 台灣 |
| Napalaka nga Insik | 台湾 |
| Postal a Mapa | Taiwan |
|

| Dagiti transkripsion |
| --- |
| Pagalagadan a Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Táiwān |
| Tongyong Pinyin | Táiwan |
| Wade–Giles | T'ai²-wan¹ |
| Gwoyeu Romatzyh | Tair'uan |
| MPS2 | Táiwān |
| Bopomofo | ㄊㄞˊ ㄨㄢ |
| dadduma a Mandarin |
| Xiao'erjing | تَاَىْوًا‎‎ |
| Wu |
| Romanisasion | the平 uae平 |
| Hakka |
| Romanisasion | Thòi-vàn |
| Yue: Kantones |
| Jyutping | Toi4 Waan1 |
| Akin-abagatan a Min |
| Hokkien POJ | Tâi-oân |
| Tâi-lô | Tâi-uân |
| Akindaya a Min |
| Fuzhou a BUC | Dài-uăng |

 |
| Republika ti Tsina |
| Tradisional nga Insik | 中華民國 |
| Napalaka nga Insik | 中华民国 |
| Postal a Mapa | Chunghwa Minkuo |
|

| Dagiti transkripsion |
| --- |
| Pagalagadan a Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Zhōnghuá Mínguó |
| Tongyong Pinyin | Jhonghuá Mínguó |
| Wade–Giles | Chung¹-hua² Min²-kuo² |
| Gwoyeu Romatzyh | Jonghwa Min'gwo |
| MPS2 | Jūng-huá Mín-guó |
| Bopomofo | ㄓㄨㄥ ㄏㄨㄚˊ ㄇㄧㄣˊ ㄍㄨㄛˊ |
| dadduma a Mandarin |
| Xiao'erjing | ﺟْﻮ ﺧُﻮَ مٍ ﻗُﻮَع‎ |
| Wu |
| Romanisasion | tson平 gho平 min平 koh入 |
| Gan |
| Romanisasion | tung1 fa4 min4 koet7 |
| Hakka |
| Romanisasion | Chûng-fà Mìn-koet |
| Yue: Kantones |
| Jyutping | zung1 waa4 man4 gwok3 |
| Akin-abagatan a Min |
| Hokkien POJ | Tiong-hôa Bîn-kok |
| Tâi-lô | Tiong-hûa Bîn-kok |
| Akindaya a Min |
| Fuzhou a BUC | Dṳ̆ng-huà Mìng-guók |

 |

Ti **Taiwan** (/ˈtaɪˈwɑːn/ (dengngen) TY-WAHN Insik: 臺灣 or 台灣; pinyin: *Táiwān*; kitaen ti dita baba), opisial a ti **Republika ti Tsina** (**ROC**; Insik: 中華民國; pinyin: *Zhōnghuá Mínguó*), ket maysa a estado idiay Daya nga Asia. Kasisigud a naikuartel idiay nagruna a daga ti Tsina, ti Republika ti Tsina tattan ket agiturturay ti isla ti Taiwan (dati idi a naamammuan ti "Formosa"), a buklen ti sumurok a 99% iti teritoriona, ken ti pay Penghu, Kinmen, Matsu, ken dagiti dadduma pay a babassit nga isla. Dagiti kaarrubana nga estado ket mairaman ti Republika ti Tattao ti Tsina iti laud, ti Hapon iti daya ken amianan a daya, ken ti Filipinas iti abagatan. Ti Taipei ket isu ti politikal a kapitoliona ken ti pay ekonomiko ken kultural a sentro ti Taiwan. Ti Baro a Taipei ket isu ti kaaduan ti populasion a siudad.

Ti isla ti Taiwan ket nangruna idi a tinagtagitao babaen dagiti Taiwanes nga aborihines aginggana idi Danes a paset ti panawen iti maika-17 a siglo idi dagiti etniko nga Insik ket nagrugrugida a napnapan iti isla. Ti Qing a Dinastia ti Tsina ket pinarukmana ti Taiwan idi 1683. Babaen ti daytoy a panawen ti Taiwan ket naited idi iti Hapon idi 1895, kaaduan kadagiti agtataeng iti Taiwan idi ket Han nga INsik babaen ti kaputotan wenno babaen ti asimilasion. Ti Republka ti Tsina (ROC) ket nabangon idiay Tsina idi 1912. Iti gibus ti Sangalubongan a Gubat idi 1945, ti Hapon ket insukona ti Taiwan kadagiti milisia a puersa ti ROC para kadagiti Kumadduaan. Kalpasan ti Sibil a Gubat ti Insik, ti Partido Komunista ti Tsina ket nangala ti napno a panatengngel ti nangruna a daga ti Tsina ken nagbangon ti Republika ti Tattao ti Tsina (PRC) idi 1949. Ti ROC ket inyalisna ti gobiernona idiay Taiwan, ket ti katurayanna ket naipatingga iti Taiwan ken dagiti nakapalikmut nga isla. Idi 1971, ti PRC ket nangituloy ti tugaw ti Tsina iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, a kasisigud idi a tinugawan ti ROC. Ti Internasional a pannakabigbig ti ROC ket naininut a nadadael gapu ta kaaduan kadagiti pagilian ket binigbigda ti PRC. Adda laeng dagiti 22 kamkameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Santa Sede ti agdama nga agtartaripatu ti pormal a diplomatiko a pannakibiang iti ROC, urayno adda kadagiti saan a pormal a pakikaduaan kadagiti kaaduan nga estado babaen dagiti bukodna a representatibo nga opisina.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Taiwan iti Wikimedia Commons

 Wikimedia Atlas iti Taiwan

* Opisina ti gobierno Naiyarkibo 2011-01-20 iti Wayback Machine