# Sasao a Khmuiko

| Khmuiko |
| --- |
| Heograpiko a pannakaiwarwaras | Indotsina |
| Lingguistika a pannakaidasig | Austroasiatiko* **Khmuiko**
 |
| Glottolog | `khmu1236` |
|   Khmuiko
 |

Ti **sasao a Khmuiko** ket ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko a kaaduan a naisasao idiay akin-amianan a Laos, ken idiay pay kaarruba nga akin-amianan a Bietnam ken ti akin-abagatan a Yunnan, Tsina. Ti Khmu ket ti kaikaisuna a pagsasao iti grupo nga addaan kadagiti adu a mangisasao.

## Homeland

Insingasing ni Paul Sidwell (2015) a ti Khmuiko Urheimat (homeland) idi ket itan ti Probinsia ti Oudomxay, akin-amianan a Laos.

## Dagiti pagsasao

Ti sasao a Khmuiko ket dagiti sumaganad:

* Bit, Mlabri (Yumbri), Khang (Mang U’), Phong (Kniang, Tay Phong), Puoc (Puok, Pou Hok, Khsing-Mul), Khmu’, Khuen, O’du, Lua’ (Pray), Mal (Thin), Phray (Pray), Phai (Pray, Theen, Kha Sam Liam)

Adda met dagiti saan a pagtutunosan no ti Bit ket Khmuiko wenno Palaungiko; namatmati ni Svantesson a daytoy ket Palaungiko, ken daytoy ket sagpaminsan a naikabkabil iti Mangiko, ngem kaaduan kadagiti panangidasig ditoy ket alaenda a kas Khmuiko. Iti pay maipada, ti Phuoc (Xinh Mul) ken Khang ket sagpaminsanda pay a maidasig a kas Mangko.

Ti kaudian a pannakaduktal ti pagsasao a Bumang ket mabalin pay a pagsasao a Khmuiko wenno Palaungiko. Inkeddeng ni Jerold A. Edmondson a daytoy ket kaasitgan a kabagian ti pagsasao a Khang. Ti pay, Quang Lam ket saan a nasayaat a napasingkedan a pagsasao idiay Bietnam a mabalin nga asideg a kabagian ti Khang wenno Bit.

## Pannakaidasig

Dagiti panagkakabagian dagitoy a pagsasao ket di nalawag. Idasig isuda ti *Ethnologue* 19 a kas dagiti sumaganad:

* **Khmuiko**
	+ Khao: Khao, Bit
	+ Mlabri: Mlabri
	+ Xinh Mul: Khang, Phong-Kniang, Puoc
	+ Mal–Khmu’
		- Khmu’, Khuen, O’du
		- Mal–Phrai: Lua’, Mal, Prai,

Ti maysa a probisional a pannakaidasig iti SEALang ket ibatina ti Mal–Phrai, ngem ikapetna ti Khao iti Khang imbes nga iti Bit, tratuenna ti Khuen a kas dialekto ti Khmu':

* **Khmuiko**
	+ Bit
	+ Khao–Khang: Khao, Khang
	+ Mlabri
	+ Phong
	+ Puoc
	+ Khmu’
	+ O’du
	+ Mal–Phrai: Lua’, Mal, Phray, Phai

### Diffloth & Proschan (1989)

Ti Chazée (1999), nga agdakdakmat iti Diffloth & Proschan (1989), ket addaan iti sumaganad:

* **Khmuiko**
	+ (*Khang*?)
	+ *Khmu*
	+ Phray–Pram
		- *Mlabri*
		- *Phay*/*Mal*/*T'in*
		- (Sanga)
			* *Ksing Moul (Ksongmul)*
			* Pramiko
				+ *Tai Hat (Iduh)*
				+ *Tai Then*
				+ *Phong Laan, Phong Phène, Phong Tapouang*
				+ *Kaniang, Phong Piat, (Phong Saloey)*

### Peiros (2004)

Ti Ilia Peiros (Peiros 2004:39) ket addaan iti sumaganad:

* **Khmuiko**
	+ (Sanga)
		- *Khang*
		- *Bit*
	+ (Sanga)
		- Mlabri–Pray
			* *Mlabri*
			* *Pray*
		- (Sanga)
			* *Kmu*
			* (Sanga)
				+ *Kxinh Mul*
				+ *Ksinmul*
			* (Sanga)
				+ *Phong*
				+ *Iduh*

### Sidwell (2014)

Naibatay kadagiti panagrang-ay iti Proto-Khmuiko nga \*aː₁, idasig ni Paul Sidwell (2014) ti sasao a Khmuiko a kas dagiti sumaganad.

Khmuiko
* *Khmu*
* Mlabri-Pram
	+ *Mlabri*
	+ Phay-Pram
		- *Phay/Mal/T'in*
		- *Khsing Mul*
		- Pramiko
			* *Tai Hat*
			* *Phong Laan, Phong Phène, Phong Tapouang*
			* *Kaniang, Phong Piat, (Phong Saloey)*
			* *Tai Then*

Dagiti panagrang-ay ti Proto-Khmuiko nga \*aː₁ segun kenni Sidwell (2014) ket:

* Proto-Khmuiko: \*aː₁
	+ Khmu: \*aː
	+ Proto-Mlabri-Pram: \*ɛː
		- Proto-Pray-Pram: \*iə
			* Proto-Pramiko nga \*iː

## Kitaen pay

* Pagsasao a Khmu
* Tattao a Khmu

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

* Chazée, Laurent. 1999. *The Peoples of Laos: Rural and Ethnic Diversities*. Bangkok: White Lotus.
* Cheeseman, Nathaniel; Paul Sidwell and Anne Osborne. 2017. Khmuic Linguistic Bibliography with Selected Annotations. JSEALS vol. 10 issue 1. pages i-xlvi.
* Filbeck, David. 1978. T’in: a historical study. Pacifĳic Linguistics Series B-49. Canberra: Australian National University. [Mairaman ti rekonstruksion ti Proto-T’inic]
* Peiros, Ilia J. 2004. *Geneticeskaja klassifikacija aystroaziatskix jazykov*. Moskva: Rossijskij gosudarstvennyj gumanitarnyj universitet (doktorskaja dissertacija).
* Sidwell, Paul. 2014. "Khmuic classification and homeland Naiyarkibo 2016-02-03 iti Wayback Machine". *Mon-Khmer Studies* 43.1:47-56

## Dagiti akinruar a silpo

* RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
	+ The Kammu Project (Lund University) Naiyarkibo 2018-05-26 iti Wayback Machine
*  Sasao a Khmuiko iti Dihital nga Arkibo ti RWAAI