# Honduras

| Republika ti Honduras*República de Honduras* (Espaniol) |
| --- |
|
Wagayway

Eskudo

 |
| **Napili a pagsasao: "Libre, Soberana e Independiente" (Espaniol)
* "Nawaya, Naturay ken Independente"
 |
| **Nailian a kanta:** "Himno Nacional de Honduras" "Nailian a Kanta ti Honduras"  |
|  |
| Kapitolioken kadakkelan a siudad | Tegucigalpa ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | Espaniol |
| Grupgrupo ti etniko (2016) | * 90% Mestiso (aglalaok nga indihenio ken puraw)
* 7% Indihenio
* 2% Nangisit
* 1% Puraw
 |
| Relihion (2014) | * 7001870000000000000♠87% Kristianidad
* —7001460000000000000♠46% Katoliko
* —7001410000000000000♠41% Protestante
* 7001100000000000000♠10% Awan relihion
* 7000200000000000000♠2% Dadduma
 |
| Nagan dagiti umili | * Hondureneo
* Catracho(a)
 |
| Gobierno | Unitario a presidensial a republika |
|  |
| • Presidente  | Nasry Asfura |
| • Bise Presidente  | María Antonieta Mejía |
| • Presidente ti Nailian a Kongreso  | Tomás Zambrano |
|  |
| Lehislatura | Nailian a Kongreso |
| Wayawaya |
|  |
| • Nairangarang manipud itib manipud iti Espania  | 15 Septiembre 1821 |
| • Nairangarang manipud iti Umuna a Mehikano nga Imperio  | 1 Hulio 1823 |
| • Nairangarang, a kas Honduras, manipud iti Pederal a Republika ti Tengnga nga Amerika  | 5 Nobiembre 1838 |
|  |
| Kalawa |
| • Dagup | 112,492 km2 (43,433 sq mi) (Maika-101s) |
| Populasion |
| • Karkulo idi 2018 | 9,587,522 (Maika-95) |
| • Senso idi 2022 | 9,540,539 |
| • Densidad | 84.72/km2 (219.4/sq mi) (maika-128) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2018 |
| • Dagup | $49.010 billion (Maika-104) |
| • Tunggal maysa a tao | $5,817 (Maika-133) |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2018 |
| • Dagup | $23.835 bilion (Maika-108) |
| • Tunggal maysa a tao | $2,829 (Maika-128) |
| Gini (2018) |  52.1 nangato |
| HDI (2019) |  0.632 kalalainganna · Maika-133 |
| Kuarta | Lempira (HNL) |
| Sona ti oras | UTC−6 (CST) |
| Pagmanehuan | kanawan |
| Kodigo ti panagtawag | +504 |
| Kodigo ti ISO 3166 | HN |
| TLD ti internet | .hn |
| 1. Panaglalaok ti Europeano ken Amerikano nga Indiano.
2. Kas parte ti Pederal a Republika ti Tengnga nga Amerika.
 |
| Dagiti karkulo ti populasion ket nalawag a mangibaga kadagiti apekto ti nakaro nga ipupusay gapu ti AIDS; mabalin a pagresultaan daytoy iti ab-ababa a panagbiagy, nangatngato nga ipupusay ti maladaga ken dagiti gatad ti ipupusay, dagiti ab-ababa a gatad ti iyaadu ti populasion, ken dagiti panagbaliw ti pannakaiwarwaras ti populasion babaen ti tawen ken sekso ngem ti mabalin a manamnama, manipud idi Hulio 2007. |

Ti **Honduras**, opisial a ti **Republika ti Honduras**, ket ti maysa a pagilian iti Tengnga nga Amerika. Ti republika ti Honduras ket beddengan iti laud babaen ti Guatemala, iti abagatan a laud babaen ti El Salvador, iti abagatan a daya babaen ti Nicaragua, iti abagatan babaen ti Taaw Pasipiko iti Golpo ti Fonseca, ken iti amianan babaen ti Golpo ti Honduras, ti maysa a dakkel a sumrekan ti danum iti Baybay Karibe. Ti kapitoliona ken kadakkelan a siudad ket ti Tegucigalpa.

Ti Honduras ket ayan idi dagiti nadumaduma a nangruna a kultura ti Mesoamerica, ti kangrunaan ket ti Maya, sakbay ti kolonisasion ti Espaniol iti maikasangapulo ket innem a siglo. Impakaammo ti Espaniol ti Romano Katolisismo ken ti predominante itan a pagsasao nga Espaniol, ken maikuyog dagiti nadumaduma nga ugali a nailaok kadagiti indihenio a kultura. Nagbalin a nawaya ti Honduras idi 1821 ken republika daytoyen manipud iti dayta a panawen, ngem nagsagsagaba met kadagiti riro ti sosial ken instabilidad ti politika, ken agtultuloy a kas maysa kadagiti kapanglawan a pagilian iti Akinlaud a Hemisperio. Idi 1960, ti akin-amianan parte a dati idi a ti Aplaya ti Mosquito ket naiyakar idi manipud iti Nicaragua iti Honduras babaen ti Internasional a Korte ti Hustisia.

Ti ekonomia ti pagilian ket kangrunaan a maipapan iti agrikultura, a makaaramid daytoy a nalaka a maallukoy kadagiti masna a didigra a kas ti Bagio Mitch idi 1998. Ti ab-ababa a klase ket kangrunaan a naibatay iti agrikultura bayat a ti baknang ket naikonsentrado kadagiti urbano a sentro ti pagilian. Ti Honduras ket addaan iti Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan iti 0.625, a mangidasig daytoy a kas maysa a pagilian iti kalalainganna a panagdur-as. No mabaliwan iti inekualidad iti matgedan, ti Mabaliwan iti Inekualidad a Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan ket 0.443.

Ti Hondureneo a kagimongan ket kaaduan a Mestiso; nupay kaasta, dagiti Amerikano nga Indiano, nangisit ken puraw ket agttaengda pay idiay Honduras (2017). Ti pagilian ket addaan iti relatibo a nangato a politikal a talinaay aginggana iti kudetana iti 2009 ken idi manen panagbubutos iti presidente idi 2017.

Sakupen ti Honduras iti agarup a 112,492 km2 (43,433 sq mi) ken ti populasion a sumurok iti 9 a riwriw. Dagiti akin-amianan a pasetna ket parte iti sona ti akinlaud a Karibe, kas maipaltiing iti demograpia ken kultura ti luga. Ti Honduras ket ammo para kadagiti nabaknang a masna a rekursona, a mairaman dagiti mineral, kape, tropikal a bunga, ken unas, ken ti pay dumadakkel nga industria ti abel, nga agserbi iti sangalubongan a pagtagilakuan.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Honduras iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Honduras manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

* Honduras iti Curlie (iti Ingles)
* Wikimedia Atlas iti Honduras