# Vanuatu

| Republika ti Vanuatu* *Ripablik blong Vanuatu*  (Bislama)
* *République de Vanuatu*  (Pranses)
 |
| --- |
|
Wagayway

Eskudo

 |
| **Napili a pagsasao:**"Long God yumi stanap" (Bislama) "Agtakderkami iti Dios" |
| **Nailian a kanta:Yumi, Yumi, Yumi*  (Bislama) *Dakami, Dakami, Dakami*  |
|  |
| Kapitolioken kadakkelan a siudad | Puerto Vila ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | * Bislama
* Pranses
* Ingles
 |
| Grupgrupo ti etniko (1999) | * 98.5% Ni-Vanuatu
* 1.5% dadduma pay
 |
| Nagan dagiti umili | Ni-Vanuatu |
| Gobierno | Unitario a parlamentario a republika |
|  |
| • Presidente  | Tallis Obed Moses |
| • Kangrunaan a Ministro  | Bob Loughman |
|  |
| Lehislatura | Parlamento |
| Wayawaya |
|  |
| • manipud iti Pransia ken ti Nagkaykaysa a Pagarian  | 30 Hulio 1980 |
|  |
| Kalawa |
| • Dagup | 12,190 km2 (4,710 sq mi) (Maika-161) |
| Populasion |
| • Karkulo idi Hulio 2014 | 266,937 |
| • Senso idi 2009 | 243,304 |
| • Densidad | 19.7/km2 (51.0/sq mi) (Maika-188) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2011 |
| • Dagup | $1.204 billion |
| • Tunggal maysa a tao | $4,916 |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2011 |
| • Dagup | $743-riwriw |
| • Tunggal maysa a tao | $3,036 |
| HDI (2013) |  0.616 kalalainganna · Maika-131 |
| Kuarta | Vatu ti Vanuatu (VUV) |
| Sona ti oras | UTC+11 (VUT (Oras ti Vanuatu)) |
| Pagmanehuan | kanawan |
| Kodigo ti panagtawag | +678 |
| Kodigo ti ISO 3166 | VU |
| TLD ti internet | .vu |

Ti **Vanuatu** opisial a ti **Republika ti Vanuatu** (Pranses: *République de Vanuatu*, Bislama: *Ripablik blong Vanuatu*), ket ti pagilian nga isla idiay Oceania a mabirukan idiay Abagatan a Taaw Pasipiko. Ti purpuro ket nagtaud iti bulkan ken mabirukan iti 1,750 kilometro (1,090 mi) iti daya ti akin-amianan nga Australia, iti 500 kilometro (310 mi) iti amianan a daya ti Baro a Caledonia, iti daya ti Baro a Guinea, iti abagatan a daya ti Is-isla ti Solomon, ken laud ti Fiji.

Ti Vanuatu ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti tattao a Melanesia. Dagiti immuna a Europeano a nangbisita dagiti isla ket ti ekspedision ti Espania nga indauluan babaen ni Portuges a nabigador Fernandes de Queirós, nga isu ket simmangpet iti kadakkelan nga isla idi 1606. Tinuntonna ti purpuro para iti Espania, kas paset ti kolonial a Daya nga India ti Espania, ken ninagananna iti *Austrialia del Espiritu Santo*.

Kadagiti tawen ti 1880s, ti Pransia ken ti Gran Britania ket nagtunton kadagiti paset ti purpuro, ken idi 1906 nagtunosda iti alagaden para iti panagkadua a panagtaripato ti purpuro a kas ti Baro a Hebridas babaen ti Britaniko-Pranses a Kondominio. Ti maysa a tignay ti wayawaya ket rimsua kadagiti tawen ti 1970, ken ti Republika ti Vanuatu ket napundar idi 1980.

## Etimolohia

Ti nagan ti Vanuatu ket naala manipud iti balikas a *vanua* ("daga" wenno "pagtaengan"), a mapasamak kadagiti nadumaduma a sasao nga Austronesio, ken ti balikas a *tu* ("tumakder"). No agtipon dagitoy dua a balikas ket mangibaga ti nawaya a kasasaad ti baro a pagilian.

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* Census of Agriculture 2007 Vanuatu Naiyarkibo 2013-03-17 iti Wayback Machine, Vanuatu National Statistics Office (2008)

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Vanuatu iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Vanuatu manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

* Vanuatu a naikabil iti *The World Factbook* (iti Ingles)
* Vanuatu manipud iti *UCB Libraries GovPubs*
* Vanuatu iti Curlie (iti Ingles)
* Wikimedia Atlas iti Vanuatu
* Gobierno ti Vanuatu Naiyarkibo 2010-09-23 iti Wayback Machine
* Portal ti Turismo ti Vanuatu, ti opisial a website ti Opisina ti Nailian a Turismo ti Vanuatu
* *Vanuaflora* ; Database ti flora para iti Vanuatu