# Unibersidad

Ti kampus ti Ubersidad ti Santo Tomás iti Sampaloc, Filipinas idi 1940
Ti maysa nga **unibersidad** (Latin: *universitas*, 'maysa a sibubukel') ket ti maysa a patakder iti nangatngato (wenno maikatlo nga agpang) nga edukasion ken pagsukisokan, a manggunguna kadagiti grado ti akademiko kadagiti nadumaduma a disiplina ti akademiko. Kadawyan a nagited dagiti unibersidad iti *undergraduate* ken *postgraduate* nga edukasion.

Naala ti balikas nga *unibersidad* manipud iti Latin ti *universitas magistrorum et scholarium*, nga agarup a ti kayatna a sawen ket "komunidad dagiti manursuro ken dagiti eskolar". Ti moderno a sistema ti unibersidad ket addaan kadagiti ramut iti Europeano a mediebal nga unibersidad, a napartuat idi idiay Italia a nagtaud manipud kadagiti katedral nga eskuela para iti klero iti las-ud ti Nangato a Tengnga a Panpanawen.

## Pakasaritaan

### Panangipalawag

Ti kasisigud a balikas iti Latin ti *universitas* ket sapasap a mangibaga iti "maysa a bilang dagiti tao a mainaig iti maysa a bagi, maysa a kagimongan, kompania, komunidad, timpuyog, korporasion, kdpy". Iti panawen ti irurumsua ti biag iti urbano nga ili ken dagiti mediebal a timpuyog, dagiti espesialisado a "gunglo dagiti estudiante ken dagiti manursuro nga addaan kadagiti kolektibo a legado a karbengan a kadawyan a pasiguraduan babaen dagiti kapitulo nga inted babaen dagiti prinsesa, dagiti nangato ti ranggona a klero, wenno dagiti ili a pakabirukanda" ket nagbalin a nanaganan babaen ti daytoy a sapsap a termino. Kas met dagiti sabali a timpuyog, bukod dagitoy a naregregulado ken mangikeddeng kadagiti kualipikasion dagiti kamengda.

Iti moderno a panagusar iti balikas, nagbalinen a ti kayatna a sawen a kas ti "Maysa a patakder iti nangatngato nga edukasion a mangipaay iti matrikula kadagiti nangruna a saan a bokasional a suheto ken kadawyan nga addaan iti bileg a mangiyasping kadagiti grado," nga addaan iti nasapsapa a panangiyunay-unay iti korporado a gunglona a naikeddeng a kas naipakasaritaan a maipakat kadagiti Mediebal nga unibersidad.

Ti kasisigud a balikas iti Latin ket mangibagbaga kadagiti patakder ti pagbasaan a mangungguna iti grado iti Akinlaud ken Tengnga nga Europa, nga adu idi daytoy a porma ti legado a gunglo ken ti nakaiwarwarasan dagitoy a patakder iti likmut iti lubong.

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

* Aronowitz, Stanley (2000). *The Knowledge Factory: Dismantling the Corporate University and Creating True Higher Learning*. Boston: Beacon Press. ISBN 978-0-8070-3122-3.
* Barrow, Clyde W. (1990). *Universities and the Capitalist State: Corporate Liberalism and the Reconstruction of American Higher Education, 1894–1928*. Madison, Wis: University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-12400-7.
* Diamond, Sigmund (1992). *Compromised Campus: The Collaboration of Universities with the Intelligence Community, 1945–1955*. New York, NY: Oxford Univ. Press. ISBN 978-0-19-505382-1.
* Pedersen, Olaf (1997). *The First Universities: Studium Generale and the Origins of University Education in Europe*. Cambridge: Cambridge Univ. Press. ISBN 978-0-521-59431-8.
* Ridder-Symoens, Hilde de, ed. (1992). *A History of the University in Europe*. Universities in the Middle Ages. Vol. 1. Rüegg, Walter (general ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36105-7.
* Ridder-Symoens, Hilde de, ed. (1996). *A History of the University in Europe*. Universities in Early Modern Europe (1500–1800). Vol. 2. Rüegg, Walter (general ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36106-4.
* Rüegg, Walter, ed. (2004). *A History of the University in Europe*. Universities in the Nineteenth and Early Twentieth Centuries (1800–1945). Vol. 3. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36107-1.
* Segre, Michael (2015). *Higher Education and the Growth of Knowledge: A Historical Outline of Aims and Tensions*. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-73566-7.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Unibersidad iti Wikimedia Commons

 Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Unibersidad iti Wikiquote (iti Ingles)

* "Universities". *Encyclopædia Britannica* (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). 1911.
* Unibersidad iti Curlie (iti Ingles)