# Listaan dagiti naturay nga estado

Daytoy ket **listaan dagiti naturay nga estado** nga agit-ited ti pannakabuklan dagiti estado ti lawlaw ti lubong nga adda dagiti pakaammo ti kasasaad ken pannakabigbig ti pannakaturayda.

Dagytoy a listaan ket adda dagiti 207 a naikabil. Dagiti estado ket nabingbingay nga inus-usar ti dua a pamay-an:

1. Ti *pannakaikameng iti uneg ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a sistema* ti aray ket bingayenna dagiti estado iti dua a kategoria: dagiti 193 a naikameng nga estado ken maysa nga agpalpaliiw nga estado iti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ken dagiti daduma pay a 13 nga estado.
2. Ti *naisuppiatan a pannakaturay* nga aray ket bingayenna dagiti estado iti dua a kategoria: dagiti 17 nga estado a ti kinaturayda ket naisuppiatan ken dagiti dadduma pay a 190 nga estado

## Listaan dagiti estado

| Ababa ken dagiti pormal a nagan | Ti pannakaikameng ti kaunegan ti Sistema ti Nagkaykaysa a Pagpagilian  | Pannakaturay a suppiat  | Dagiti adu pay a pakaammo iti kasasaad ken pannakabigbig iti pannakaturay  |
| --- | --- | --- | --- |
| A AAA | A AAA | A AAA |  |
| ZZZ↓ dagiti kameng nga estado ti N.P. wenno agpalpaliiw nga estado ↓ | A AAA | ZZZ |  |
| ZZZAbkhazia → Abkhazia | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Apganistán** – Islamiko a Republika ti Apganistan | A Kameng nga estado ti N.P. | A Awan |  |
| **Albania** – Republika ti Albania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Arhelia** – Demokratiko a Republika ti Tattao ti Arhelia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Andorra** – Prinsipalidad ti Andorra | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Andorra ket maysa a kumadduaan a prisipalidad a ti opisina ti daulo ti estado ti kumaduaan a tinengtengngel ti *ex officio* babaen ti Pranses a presidente ken ti obispo ti Romano Katoliko a mitra iti Urgell, nga isu ket naidutok babaen ti Batikano. |
| **Angola** – Republika ti Angola | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Antigua ken Barbuda** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Antigua ken Barbuda ket maysa a Mankomunidad a pagturayan nga adda ti 1 nga autonomo a rehion, ti Barbuda. |
| **Arhentina** – Arhentino a Republika  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Arhentina ket maysa a pederasion dagiti 23 probinsia ken 1 ng autonomo a siudad. Ti Arhentina ket mangitunton ti Is-isla ti Falkland ken Abagatan a Georgia ken ti Abagatan nga Is-isla ti Sandwich, nga inadministro baaben ti Nagkaykaysa a Pagarian. Ti Arhentina ket mangitunton ti Ahentino nga Antartika a kas paset ti nailian a teritoriona, opisial a departamento ti probinsia ti Tierra del Fuego, Antartika, ken Is-isla ti Abagatan nga Atlantiko, a maituon ti panakaitunton ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Chile. |
| **Armenia** – Republika ti Armenia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Saan a mabigbigan babaen ti Pakistan |  |
| **Australia** – Mankomunidad ti Australia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Australia ket maysa a Mankomunidad a pagturayan ken maysa a pederasion dagiti 6 nga estado ken 10 a teritorio. Dagiti akin-ruar a teritorio ti Australia ket:
* Is-isla ti Ashmore ken Cartier
* Antartiko a Teritorio ti Australia
* Isla ti Paskua
* Is-isla ti Cocos (Keeling)
* Teritorio ti Is-isla ti Baybay Koral
* Isla ti Heard ken Is-isla ti McDonald
* Isla ti Norfolk
 |
| **Austria** – Republika ti Austria | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Ti Austria maysa a pederasion dagiti 9 nga estado (Bundesländer). |
| ZZZAzawad → Azawad | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Azerbaijan** – Republika ti Azerbaijan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Azerbaijan ket aglaon kadagiti 2 nga autonomo a rehion, ti Nakhchivan ken Nagorno-Karabakh (*Dağlıq Qarabağ*). In Nagorno-Karabakh, maysa a de facto nga estado ket naipabangonen. |
| **Bahamas** – Mankomunidad ti Bahamas | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Bahamas ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Bahrain** – Pagarian ti Bahrain | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Bangladesh** – Republika ti Tattao iti Banglades | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Barbados** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Barbados ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Belarus** – Republika ti Bieloruso | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Belgá** – Pagarian ti Belhika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Ti Belhika ket maysa a pederasion a nabingbinagay kadagiti lingguistiko a komunidad a rehion. |
| **Belize** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Belis ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Benin** – Republika ti Benin  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Bhutan** – Pagarian ti Bhutan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Bolivia** – Plurinasional nga Estado ti Bolivia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Bosnia ken Herzegovina** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Bosnia ken Herzegovina ket maysa a pederasion iti 2 kontituensia a pas-paset: ti Pederasion iti Bosnia kenHerzegovina ken ti Republika Srpska. |
| **Botswana** – Republika ti Botswana | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Brasil** – Pederatibo a Republika ti Brasil | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Brasil ket maysa a pederasion kadagiti 26 nga estado ken 1 a pederal a distrito. |
| **Brunei** – Estado ti Brunei, Pagtaengan ti Kappia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Brunei ket mangitunton ti paset ti Is-isla ti Spratly. |
| **Bulgaria** – Republika ti Bulgaria | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Burkina Faso** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Burma** – Republika ti Kappon iti Myanmar  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Burundi** – Republika ti Burundi | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Cambodia** – Pagarian ti Cambodia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Cameroon** – Republika ti Kamerun | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kanada** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Kanada ket maysa a Mankomunidad a pagturayan ken maysa a pederasion kadagiti 10 a probinsia ken 3 a teritorio. |
| **Cape Verde** – Republika ti Cabo Verde | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Central African Republic** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Chad** – Republika ti Chad | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Chile** – Republika ti Chile | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Rapa Nui ken ti Is-isla ti Juan Fernández ket "naipangpangruna a teritorio" ti Chile idiay Rehion ti Valparaíso. Ti Chile ket tumunton iti paset iti Antartika a kas ti komuna ti Rehion ti Magallanes ken Antártica Chilena. TI panagituntonna ket tumoon kadagiti panagitunton ti UK ken Arhentina. |
| **Tsína** – Republika dagiti Tattao iti Tsina  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | Ti Republika dagiti Tattao iti Tsina (PRC) ket aglaon kadagiti lima nga autonomo a rehion, Guangxi, Inner Mongolia, Ningxia, Xinjiang ken Tibet. Ti maipatinayon, adda ti pannakaturayna ti Dagiti Espesial nga Administratibo a Rehion iti:
* Hong Kong
* Macau

Mangitunton pay ti:
* Ti Taiwan ken dagiti maikameng nga is-isla, Quemoy, Matsu, ti Pratas ken Itu Aba, a tinurturayan babaen ti Republika ti Tsina (a mnagitunton ti pannakturay ti sibubukel a Tsina);
* Ti Is-isla ti Paracel (naisuppiatan);
* Ti Is-isla ti Spratly (naisuppiatan);
* Ti Abagatan a Tibet (tinurayan babaen ti India a kas paset iti Arunachal Pradesh).

Ti Aksai Chin, a tinengtengngel babaen ti PRC, ket tinunton babaen ti India a kas paset iti Jammu ken Kashmir.
Ti PRC ket saan a mabigbigan babaen dagiti 22 a kamkameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ken ti Santa Sede, nga imbes ket binigbigan ti ROC. |
| Tsina, Republika ti (Taiwan) → Taiwan | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Colombia** – Republika ti Colombia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Comoros** – Kappon ti Komoros | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Komoros ket maysa a pederasion dagiti 3 nga is-isla, ken tumonton ti Mayotte, nga agdama a paset ti Pransia, a kas ti maikapat. Ti Komoros ket suppiatenna pay ti Pranses a pannakaturay ti [Banc du Geyser]]. |
| **Congo, Democratic Republic of the** (Congo-Kinshasa)  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Congo, Republic of the** (Kongo-Brazzaville) | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| ZZZIs-isla ti Cook → is-isla ti Cook | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Costa Rica** – Republika ti Costa Rica | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Côte d'Ivoire** – Republika ti Côte d'Ivoire (Ivory Coast) | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kroasia** – Republika ti Kroasia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Cuba** – Republika ti Kuba | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Cyprus** – Republika ti Cyprus | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Saan a mabigbigan babaen ti Turkia ken Akin-amianan a Cyprus | Kameng iti KE. Ti akin-amianan a paset ti isla ket isu ti de facto nga estado iti Akin-amianan a Cyprus. Kitaen ti Ganganaet a Pannakibiang iti Cyprus ken Suppiatan ti Cyprus. Ti Turkia ket mangitudo ti Republika ti Cyprus a gobierno a kas ti "Ti Griego a Cypriot nga Administrasion iti Abagatan a Cyprus". |
| **Czech Republic** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| Demokratiko a Republika ti Kongo → Kongo, Demokratiko a Republika ti | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Dinamarka** – Pagarian ti Dinamarka | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE.
Ti Danes apagturayan ket mairaman pay ti dua a bukod nga agturturay a teritorio:
* Faroe Islands *(Føroyar/Færøerne)*
* Greenland *(Kalaallit Nunaat/Grønland)*
 |
| **Djibouti** – Republika ti Djibouti | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Dominica** – Mankomunidad ti Dominika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Dominican Republic** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **East Timor** – Demokratiko a Republika ti Timor-Leste  | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Ecuador** – Republika ti Ecuador | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Ehípto** – Arabo a Republika ti Ehipto | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **El Salvador** – Republika ti El Salvador | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Equatorial Guinea** – Republika ti Guinea Ekuatorial | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Eritrea** – Estado ti Eritrea | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Estonia** – Republika ti Estonia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | kameng iti KE. |
| **Ethiopia** – Pederala Demokratiko a Republika ti Etiopia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Etiopia ket maysa a pederasion dagiti 9 a rehion ken 2 a naidokumento ti linteg a siudad.
 |
| **Fiji** – Republika ti Fiji | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Fiji ket aglaon ti 1 autonomo a rehion, ti Rotuma. |
| **Pinlandia** – Republika ti Pinlandia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE.
* Ti  Åland ket agmangngamangnga ken awan militar nga atutonomo a rehion ti Pinlandia.
 |
| **Pransia** – Pranses a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Dagiti ballasiw taaw a rehion ti Pranses/dagiti departamento (Pranses a Guiana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte ken Réunion) ket napno, ken integral a paset iti Pransia.

Ti pRanses a Republika ket mangiraman pay ti ballasiw taaw a teritorio iti:
* Isla ti Clipperton
* French Polynesia
* New Caledonia
* Saint-Barthélemy
* Saint Martin
* Saint Pierre and Miquelon
* Wallis and Futuna
* French Southern and Antarctic Lands (mairaman ti Antartika a panagtunton iti Adélie a Daga).

Ti Isla ti Clipperton ket tagikua ti gobierno. Ti Pransess a panagturay iti Banc du Geyser, Bassas da India, Isla ti Europa, Is-isla ti Glorioso, Isla ti Juan de Nova, Mayotte, ken Isla ti Tromelin ket naisuppiatan babaen ti Madagascar, Mauritius, Seychelles ken ti Komoros. |
| **Gabon** – Gabonese a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| Gambia **The Gambia** – Republika Ti Gambia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Georgia** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | ti Georgia ket aglaon kadagiti 2 nga autonomo a rehion, ti Adjara ken Abkhazia. Idiay Abkhazia ken Abagatan nga Ossetia, dagiti de facto nga estado ket naporman. |
| **Alemania** – Pederal a Republika ti Alemania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Ti Alemania ket maysa a pederasion kadagiti 16 pederado nga estado (Länder). |
| **Ghana** – Republika ti Ghana | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Gresia** – Heleniko a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. Ti Bantay Athos ket autonomo a paset ti Gresia a kumaduaan a tinurturayan babaen ti adu a pagilian ti "Nasantuan a Komunidad" idiay bantay ken ti maysa a sibil a gobernador a naidutok babaen ti gobierno ti Gresia. |
| **Grenada** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Grenada ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Guatemala** – Republika ti Guatemala | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Guinea** – Republika ti Guinea | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Guinea-Bissau** – Republika ti Guinea-Bissau | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Guyana** – Kooperatino a Republika ti Guyana | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Amina daga ti laud ti Karayan Essequibo ket tinunton babaen ti Venezuela. |
| **Haiti** – Republika ti Haiti | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| Santa a Sede → Siudad ti Batikano | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Honduras** – Republika ti Honduras | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Hungary** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. |
| **Iceland** – Republika ti Islandia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **India** – Republika ti India | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti India ket maysa a pederasion dagiti 28 nga estado ken 7 a kappon a teritorio. Ti pannakaturay ti India iti Arunachal Pradesh ket sinuppiatan babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina. Ti India ket tumonton ti pannakaturay ti sibubukel a Kashmir, ngem tinurturayanna laeng ti paset daytoy a kas tipederado nga estado iti Jammu ken Kashmir. |
| **Indonesia** – Republika ti Indonesia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan | Ti Indonesia ket adda kadagiti 3 a probinsia nga adda ti opisial nga autonomo a kasasaad: Nanggroe Aceh Darussalam, Papua, ken Laud a Papua. |
| **Iran** – Islamiko a Republika ti Iran | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Iraq** – Republika ti Irak | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Irak ket maysa a fpederasion iti 18 a gobernorado, 3 a mangbukel ti autonomo nga Iraki a Kurdistan. |
| **Ireland** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE.
Ti Batay-linteg iti Irlandia ket mangibaga a ti aspirasion ti panakapartuat ti maysa a Nagkaykaysa nga Irlandia babaen ti nakappia a pamay-an. |
| **Israel** – Estado ti Israel | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Saan a mabigbigan babaen dagiti 33 nga estado | Ti Israel ket inkapetna ti Daya a Herusalem, ket saksakupenna ti Golan Heights and parts of the West Bank. These areas are not internationally-recognised as being part of Israel. Israel no longer has a permanent military presence in the Gaza Strip, following its unilateral disengagement, but is still considered the occupying power under international law. Ti Israel ket saan a mabigbigan akas maysa nga estado babaen dagiti 32 a kamkameng ti UN (a kaaduan a mairaman dagiti Arabo nga estado) ken babaen ti SADR. |
| **Italia** – Italiano a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. Ti Italia ket adda kadagiti 5 nga autonomo arehion, Aosta Valley, Friuli-Venezia Giulia, Sardinia, Sicily ken Trentino-Alto Adige/Südtirol. |
| Ivory Coast → Côte d'Ivoire | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Jamaica** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Hamaika ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Hapon** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Hapon ket suppiatenna ti Ruso nga administrasion iti Abagatan nga Is-isla ti Kuril. |
| **Jordan** – Hashemite a Pagarian ti Hordania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kazakhstan** – Republika ti Kazakhstan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kenya** – Republika ti Kenya | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kiribati** – Republika ti Kiribati | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Korea, North** – Demokratiko a Republika dagiti Tattao iti Korea | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | North Korea is not recognised by two UN members: Hapon and South Korea. |
| **Korea, South** – Republika ti Korea | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | South Korea contains 1 autonomous region, Jeju-do. South Korea is not recognised by one UN member: North Korea. |
| ZZZKosovo → Kosovo | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Kuwait** – Estado ti Kuwait | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Kyrgyzstan** – Kyrgyz a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Laos** – Demokratiko a Republika ti Tattao ti Lao | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Latvia** – Republika ti Latvia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Lebanon** – Lebanes a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Lesotho** – Pagarian ti Lesotho | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Liberia** – Republika ti Liberia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Libya** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | The former government of Muammar Gaddafi, which claims to be the sole legitimate representative of the Libyan people, still has some international recognition (see Foreign relations of the National Transitional Council and Foreign relations of Libya under Gaddafi). |
| **Liechtenstein** – Prinsipalidad iti Liechtenstein | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Lithuania** – Republika ti Lituania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Luxembourg** – Grand Duchy of Luxembourg | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Amianan a Macedonia** – Republika ti Amianan a Macedonia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Gapu iti suppiat ii pannakainagan ti Amianan a Macedonia, maibagbaga ti pagilian babaen ti UN ken iti bilang dagiti estado ken dagiti internasional a gunglo a kas "ti dati a Republika ti Yugoslabia iti Amianan a Macedonia". |
| **Madagascar** – Republika ti Madagascar | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Tuntonen ti Madagascasr dagiti teritorio ti Pransia iti Banc du Geyser, Isla Juan de Nova, ken ti Is-isla Glorioso. |
| **Malawi** – Republika ti Malawi | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Malaysia** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Malaysai ket maysa a pederasion dagiti 13 nga estado ken 3 a pederal a teritorio. Tuntonen ti Malaysia ti parte ti Is-isla Spratly. |
| **Maldives** – Republika ti Maldivas | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Mali** – Republika ti Mali | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Tuntonen ti Mali tiAzawad, ti maysa a saan a mabigbigan nga estado, a kas parte ti naturay a teritoriona. |
| **Malta** – Republika ti Malta | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | MKameng iti KE. |
| **Marshall Islands** – Republika ti Is-isla ti Marshall | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Babaen ti Kompakto iti Nawaya nga Asosasion iti Estados Unidos. |
| **Mauritania** – Islamiko a Republika ti Mauritania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Mauritius** – Republika ti Mauritius | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Mauritius has an autonomous island, Rodrigues. Mauritius claims the British Indian Ocean Territory and the French island of Tromelin. |
| **Mexico** – Nagkaykaysa a Mehikano nga Estado | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Mehiko ket maysa a pederasion dagiti 31 nga estado ken 1 a pederal a distrito. |
| **Micronesia, Federated States of** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan | Babaen ti Kompakto iti Nawaya nga Asosasion iti Estados Unidos. Dagiti pederado nga Estado ti Mikronesia ket maysa a pederasion dagiti uppat nga estado. |
| **Moldova** – Republika ti Moldova | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Moldova ket addaan kadagiti agwaywyaas a rehion iti Gagauzia ken Transnistria, ti naudi a naibaga ket nabangonen a kas de facto nga estado. |
| **Monaco** – Prinsipalidad ti Monaco | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Mongolia** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Montenegro** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Morocco** – Pagarian ti Morocco | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Morocco claims sovereignty over Western Sahara and controls most of it, which is disputed by the Sahrawi Arab Democratic Republic. Morocco disputes Spanish sovereignty over Ceuta, Melilla and the "Plazas de soberanía". |
| **Mozambique** – Republika ti Mozambique | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| Myanmar → Burma | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| ZZZNagorno-Karabakh → Nagorno-Karabakh | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Namibia** – Republika ti Namibia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Nauru** – Republika ti Nauru | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Nepal** – Pederal a Demokratiko a Republika ti Nepal | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Nepal ket maysa a pederasion a buklan dagiti 14 a sona. |
| **Olanda** – Kingdom of the Netherlands | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. The Kingdom of the Netherlands consists of four constituent countries:
* Netherlands
* Aruba
* Curaçao
* Sint Maarten

The monarch and her ministers form the government of the kingdom as well as the government of the country the Netherlands. Following the dissolution of the Netherlands Antilles in 2010, Curaçao and Sint Maarten have become constituent countries, which, alongside Aruba, enjoy considerable autonomy. The other three islands (Bonaire, Saba, Sint Eustatius) became special municipalities of the Netherlands.
The designation "Netherlands" can refer to either one of the Kingdom's constituent countries or to the short name for the Kingdom (e.g., in international organizations). The Kingdom of the Netherlands as a whole is a member of the EU, but EU law applies only to parts within Europe. |
| **New Zealand** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | New Zealand is a Commonwealth realm and has responsibilities for (but has no sovereignty over) two freely associated states:
* Cook Islands
* Niue

The Cook Islands and Niue have diplomatic relations with 31 and 6 UN members respectively. They have full treaty-making capacity in the UN, and are members of some UN specialized agencies.
New Zealand has the dependent territories of:
* Ross Dependency
* Tokelau

The Tokelauan government claims sovereignty over Swains Island, part of American Samoa, a territory of the United States. New Zealand does not recognize the Tokelauan claim. |
| **Nicaragua** – Republika ti Nicaragua | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Claims the San Andrés archipelago, currently part of Colombian territorial waters | Ti Nicaragua ket aglaon ti 2 nga autonomo a rehion, Atlántico Sur ken Atlántico Norte. |
| **Niger** – Republika ti Niger | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Nigeria** – Pederala Republika ti Nigeria | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Nigeria ket maysa a pederasion dagiti 36 nga estado ken 1 a pederal a teritorio. |
| ZZZNiue → Niue | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| ZZZAkin-amianan a Cyprus → Akin-amianan a Cyprus | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| North Korea → Korea, Demokaratiko a Republika dagiti Tattao iti | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Norwéga** – Pagarian ti Norwega | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan | Svalbard is an integral part of Norway, but has a special status due to the Svalbard Treaty.
Bouvet Island is a dependent territory of Norway. Norway also claims Peter I Island and Queen Maud Land as dependent territories of Norway. |
| **Oman** – Sultanato ti Oman | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Pakistan** – Islamiko a Republika ti Pakistan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Pakistan is a federation of 4 provinces, 1 capital territory, and tribal regions. Pakistan disputes Indian sovereignty over Kashmir. It exercises control over some areas, but does not explicitly claim any part of it, instead regarding it as a disputed territory. The portions that it controls are divided into two polities, administered separately from Pakistan proper:
* Azad Kashmir
* Gilgit–Baltistan
 |
| **Palau** – Republika ti Palau | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Babaen tiKompakto iti Nawaya nga Asosasion iti Estados Unidos. |
| ZZZPalestina → Palestina | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Panama** – Republika ti Panama | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Papua New Guinea** – Nawaya nga Estado ti Papua New Guinea | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Papua New Guinea ket maysa a Mankomunidad a pagturayan nga adda ti 1 nga autonomo a rehion, Bougainville. |
| **Paraguay** – Republika ti Paraguay | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Peru** – Republika ti Peru | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Pilipinas** – Republika ti Filipinas | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | The Philippines contains two autonomous regions, the Autonomous Region in Muslim Mindanao and the Cordillera Administrative Region. The Philippines administers Scarborough Shoal and some of the Spratly Islands, and claims sovereignty over the Macclesfield Bank and Sabah, which is part of Malaysia. |
| **Poland** – Republika ti Polonia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Portugal** – Portuges a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Portugal contains 2 autonomous regions, Azores and Madeira. Portugal does not recognize Spanish sovereignty over Olivenza and Táliga. |
| Pridnestrovie → Transnistria | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Qatar** – Estado ti Qatar | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan |  |
| Republika ti Kongo → Kongo, Republika ti | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Romania** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan | Kameng iti KE. |
| **Rusia** – Ruso a Pederasion | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan | Russia is officially a federation of 83 federal subjects (republics, oblasts, krais, autonomous okrugs, federal cities, and an autonomous oblast). Several of the federal subjects are ethnic republics. Sovereignty over the South Kuril Islands is disputed by Japan. |
| **Rwanda** – Republika ti Rwanda | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| ZZZSahrawi Arab Democratic Republic → Sahrawi Arab Democratic Republic | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Saint Kitts and Nevis** – Pederasion iti Saint Kitts ken Nevis | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Saint Kitts and Nevis is a Commonwealth realm and is a federation of 14 parishes. |
| **Saint Lucia** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Santa Lucia ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Saint Vincent and the Grenadines** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Saint Vincent and the Grenadines is a Commonwealth realm. |
| **Samoa** – Naway anga Estado ti Samoa | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **San Marino** – Republika ti San Marino | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **São Tomé and Príncipe** – Democratic Republic of São Tomé and Príncipe | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | São Tomé and Príncipe contains 1 autonomous province, Príncipe. |
| **Saudi Arabia** – Pagarian ti Saudi Arabia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Senegal** – Republika ti Senegal | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Serbia** – Republika ti Serbia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Serbia contains 2 autonomous regions, Vojvodina and Kosovo and Metohija. Most of the latter is under the de facto control of the Republic of Kosovo. |
| **Seychelles** – Republika ti Seychelles | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Seychelles claims the British Indian Ocean Territory. |
| **Sierra Leone** – Republika ti Sierra Leone | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Singapore** – Republika ti Singapore | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Slovakia** – Eslobakia a Republilka | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. |
| **Slovenia** – Republika ti Eslobenia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. |
| **Solomon Islands** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Is-isla ti Solomon ket maysa a Mankomunidad a pagturayan. |
| **Somalia** – Somali a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Somalia is presently divided with its official government (TFG) controlling only part of the country. Puntland and Galmudug have declared themselves as autonomous regions of Somalia (a claim that the TFG does not recognise), while Somaliland has formed an unrecognised de facto state. |
| ZZZSomaliland → Somaliland | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **South Africa** – Republika ti Abagatan nga Aprika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| Abagatan a Korea → Korea, Republika ti | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | AWan |  |
| ZZZAbagatan nga Ossetia → Abagatan nga Ossetia | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **South Sudan** – Republika ti Abagatan a Sudan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Abagatan a Sudan ket maysa a pederasion dagiti 10 nga estado. Suppiatenna ti Abyei iti Republika ti Sudan. |
| **Spain** – Pagarian ti Espania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. Spain is divided into autonomous communities and cities. Sovereignty over Ceuta, Isla de Alborán, Isla Perejil, Islas Chafarinas, Melilla and Peñón de Alhucemas is disputed by Morocco. Sovereignty over Olivenza and Táliga is disputed by Portugal. Spain calls for sovereignty over Gibraltar. |
| **Sri Lanka** – Demokratiko a Sosialista a Republika ti Sri Lanka | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Dati a kas ti Ceylon. |
| **Sudan** – Republika ti Sudan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Sudan ket maysa a pederasion dagiti 17 nga estado. Suppiatenna ti Abyei ken Kafia Kingi iti Abagatan a Sudan. |
| ZZZSudan, Abagatan → Abagatan a Sudan | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Suriname** – Republika ti Suriname | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Swaziland** – Pagarian ti Swaziland | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Sweden** – Pagarian ti Suesia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng iti KE. |
| **Suisa** – Suisa a Kompederasion | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Suisa ket maysa a pederasion dagiti 26 a kanton. |
| **Syria** – Arabo a Republika ti Syria | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Israel ket sakupenna Golan Heights. |
| ZZZTaiwan (Republika ti Tsina) → Taiwan | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Tajikistan** – Republika ti Tajikistan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Tajikistan ket aglaon ti 1 nga autonomo a rehion, Autonomo a Probinsia ti Gorno-Badakhshan. |
| **Tanzania** – Nagkaykaysa a Republika Tanzania | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Tanzania ket aglaon ti 1 ng autonomo arehion, ti Zanzibar. |
| **Tailandia** – Pagarian ti Tailandia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| Timor-Leste → Daya Timor | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Togo** – Togolese a Republika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Tonga** – Pagarian ti Tonga | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| ZZZTransnistria → Transnistria | Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | Awan |  |
| **Trinidad and Tobago** – Republika ti Trinidad ken Tobago | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Trinidad ken Tobago ket aglaon ti 1 nga autonomo a rehion, ti Tobago. |
| **Tunisia** – Republika ti Tunisia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Turkia** – Republika ti Turkia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Turkmenistan** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Tuvalu** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Tuvalu ket maysa a Mankomunidad apagturayan. |
| **Uganda** – Republika ti Uganda | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Ukrania** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Ukrania ket aglaon ti 1 autonomo a rehion, ti Crimea. |
| **Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo** | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Dagiti Nagkaykaysa nga Emirato nga Arabo ketmaysa a pederasion dagiti 7 nga emirato. |
| **Nagkaykaysa a Pagarian** – Nagkaykaysa a Pagarian ti Gran Britania ken Akin-aminan nga Irlandia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Kameng ti KE. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket maysa a Mankomunidad a pagturayan a buklen dagiti uppat a pagilaina: Inglatera, Northern Ireland, Eskoses, and Gales. Ti Nagkaykaysa a Pagarian ket adda dagiti ballasiaw taaw a teritorio:
* Akrotiri and Dhekelia
* Anguilla
* Bermuda
* British Indian Ocean Territory (suppiaten babaen ti Mauritius ken Seychelles)
* British Virgin Islands
* Cayman Islands
* Falkland Islands (suppiaten babaen ti Arhentina)
* Gibraltar (suppiaten babaen ti Espania)
* Montserrat
* Pitcairn Islands
* Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha
* South Georgia and the South Sandwich Islands
* Turks and Caicos Islands
* British Antarctic Territory (sinuppiat babaen ti Arhentina ken Chile)

The British monarch has direct sovereignty over three self-governing Crown dependencies:
* Guernsey, with three dependencies:
	+ Alderney
	+ Herm
	+ Sark
* Isle of Man
* Jersey
 |
| **Estados Unidos** – Estados Unidos iti Amerika | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | The United States is a federation of 50 states, 1 federal district, and the incorporated territory of Palmyra Atoll. The United States has sovereignty over the following inhabited possessions and commonwealths:
* American Samoa (including Swains Island, disputed by Tokelau)
* Guam
* Northern Mariana Islands
* Puerto Rico
* U.S. Virgin Islands

In addition, there are uninhabited possessions of the United States in the Pacific Ocean and the Caribbean Sea: Baker Island, Howland Island, Jarvis Island, Johnston Atoll, Kingman Reef, Midway Atoll, Navassa Island, and Wake Island. The United States also asserts claims to Bajo Nuevo Bank and Serranilla Bank. |
| **Uruguay** – Oriental a Republika ti Uruguay | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A AWan |  |
| **Uzbekistan** – Republika ti Uzbekistan | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Uzbekistan ket aglaon ti 1 autonom arehion, ti Karakalpakstan. |
| **Vanuatu** – Republika ti Vanuatu | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Siudad ti Batikano** – Estado ti Siudad ti Batikano | A UN observer state | A Awan | Inadministro babaen ti Santa Sede, ti maysa a naturay nga entidad nga adda dagiti diplomatikona dagiti 179 nga estado. Ti Santa Sede ket maysa a permanente nga agpalpaliiw iti UN iti kategoria iti "Saan a Naikameng nga Estado" ken kameng iti IAEA, ITU, UPU, kenWIPO. Ti Siudad ti Batikano ket tinurayan dagiti opisial nga indutokan ti Papa, nga isu ti Obispo iti Roma ken *ex officio* a turay ti Siudad ti Batikano. Ti Santa Sede pay ket administruenna dagiti nadumaduma a teritorio a tagikuana idiay Italia. |
| **Venezuela** – Bolibariano a Republika ti Venezuela | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Venezuela ket maysa a pederasion dagiti 23 nga estado, 1 a kapitolio a distrito, ken dagiti pederal nga agkamkammatakek. |
| **Bietnam** – Sosialista a Republika ti Bietnam | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan | Ti Bietnam ket tuntunenna ti pannakaturayan ti Paracel ken Is-isla ti Spratly. |
| **Yemen** – Yemen | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Zambia** – Republika ti Zambia | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| **Zimbabwe** – Republika ti Zimbabwe | A Kameng nga estado ti Nagkaykaysa a Pagpagilian | A Awan |  |
| ZZZ↑ Dagiti kameng nga estado ti UN ken agpalpaliiw nga estado ↑ | A ZZZ | ZZZ |  |
| ZZZ | AB | B |  |
| ZZZ↓ Dagiti dadduma pay nga estado ↓ | D AAA | ZZZ |  |
| **Abkhazia** – Republika ti Abkhazia | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | Mabigbigan babaen ti Rusia, Nauru, Nicaragua, Tuvalu, Vanuatu, Venezuela, Abagatan nga Osetia ken Transnistria. Napno a tinunton babaen ti Georgia a kas ti Autonomo a Republika ti Abkhazia. |
| **Azawad** | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | Ti panakawaya manipud iti Mali ket nairangarang idi 6 Abril 2012. Awan ti naited a pannakabaigbig. |
| **Cook Islands** | D Kameng ti maysa a Naipangpangruna nga ahensia ti UN | A Awan | A state in free association with New Zealand, recognized by Japan, Netherlands and China. The Cook Islands is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity. It shares a head of state with New Zealand as well as having shared citizenship. |
| **Kosovo** – Republika ti Kosovo | D Member of some UN specialized agencies | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | Kosovo unilaterally declared independence in 2008 and it has received diplomatic recognition from 113 UN member states and the Republic of China. Pursuant to United Nations Security Council Resolution 1244, Kosovo is formally under the administration of the United Nations Interim Administration Mission in Kosovo. Serbia continues to maintain its sovereignty claim over Kosovo. Other UN member states and non UN member states continue to recognise Serbian sovereignty or have taken no position on the question. Kosovo is a member of the International Monetary Fund and the World Bank Group. The Republic of Kosovo has de facto control over most of the territory, with limited control in North Kosovo. |
| **Nagorno-Karabakh** – Republika ti Nagorno-Karabakh | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | A de facto independent state, recognised only by Abkhazia, South Ossetia and Transnistria. Claimed in whole by Azerbaijan. |
| **Niue** | D Member of some UN specialized agencies | A Awan | Maysa nga estado idiay nawaya nga asosasion iti Baro a Selanda, mabigbigan babaen ti Tsina. Niue is a member of multiple UN agencies with full treaty making capacity. It shares a head of state with New Zealand as well as having shared citizenship. |
| **Northern Cyprus** – Turkish Republic of Northern Cyprus | D Awan ti panakaikaemng | Tinunton babaen ti Cyprus | Recognised only by Turkia. It has participated as an observer state of the Organisation of Islamic Cooperation under the name "Turkish Cypriot State" since 1979. In addition, the Nakhchivan Autonomous Republic regards TRNC as sovereign but Azerbaijan has not followed suit. Northern Cyprus is claimed in whole by the Republic of Cyprus. |
| **Palestina** – Estado ti Palestina | D Member of one UN specialized agency | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | The declared State of Palestine has received diplomatic recognition from 138 states. The proclaimed state has no agreed territorial borders, or effective control on the territory that it proclaimed. The Palestinian National Authority is an interim administrative body formed as a result of the Oslo Accords that exercises limited autonomous jurisdiction within the Palestinian territories. In foreign relations, Palestine is represented by the Palestine Liberation Organization, which has permanent observer status at the United Nations General Assembly as a non-member entity. The State of Palestine is a member state of UNESCO. |
| **Sahrawi Arab Democratic Republic** | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | Recognised by 84 other states. It is a founding member of the African Union and the Asian-African Strategic Partnership formed at the 2005 Asian-African Conference. The territories under its control, the so-called Free Zone, are claimed in whole by Morocco as part of its Southern Provinces. In turn, the Sahrawi Arab Democratic Republic claims the part of Western Sahara to the west of the Moroccan Wall controlled by Morocco. Its government resides in exile in Tindouf, Arhelia. |
| **Somaliland** – Republika ti Somaliland | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | A de facto independent state, not diplomatically recognised by any other state, claimed in whole by the Somali Republic. |
| **South Ossetia** – Republika ti Abagatan nga Osetia | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | A de facto independent state, recognised by Russia, Nicaragua, Nauru, Venezuela, Abkhazia and Transnistria. Claimed in whole by Georgia as the Provisional Administrative Entity of South Ossetia. |
| **Taiwan** – Republic of China | D Former UN member state;
Participant in some UN related organizations as "Chinese Taipei" | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | A state competing for recognition with the People's Republic of China as the government of China since 1949. The Republic of China controls the island of Taiwan and associated islands, Quemoy, Matsu, the Pratas and parts of the Spratly Islands, and has not renounced claims over its annexed territories on the mainland. The Republic of China is recognised by 14 states manipud idi 20 Septiembre 2019, including the Holy See. The territory of the Republic of China is claimed in whole by the People's Republic of China. The Republic of China participates in the World Health Organization and a number of non-UN international organizations such as the World Trade Organization, International Olympic Committee and others under a variety of pseudonyms, most commonly "Chinese Taipei". The Republic of China enjoyed UN membership from 1945 to 1971. |
| **Transnistria** – Transnistrian Moldovan Republic (Pridnestrovie, Trans-Dniester) | D Awan ti pannakaikameng | B Tinunton babaen ti Georgia Tinunton babaen ti Amianan a Korea Tinunton babaen ti Serbia Tinunton babaen ti Somalia Tinunton babaen ti Republika dagiti Tattao iti Tsina Tinunton babaen ti Republika iti Tsina Tinunton babaen ti South Korea Tinunton babaen ti Azerbaijan Tinunton babaen ti Republika iti Cyprus Sinuppiat babaen ti Israel Tinunton babaen ti Morocco Tinunton babaen ti Moldova Tinunton babaen ti Mali | A de facto independent state, recognised only by Abkhazia ken Abagatan nga Osetia. Napno a tinunton babaen ti Moldova a kas ti *Teritorio a Paset ti Transnistria*. |
| ZZZ↑ Dagiti dadduma pay nga estado ↑ | D ZZZ | ZZZ |  |
| ZZZZ | ZZZZ | ZZZZ |  |

## Alagaden para iti pannakairaman

The dominant customary international law standard of statehood is the declarative theory of statehood that defines the state as a person of international law if it "possess[es] the following qualifications: (a) a permanent population; (b) a defined territory; (c) government; and (d) capacity to enter into relations with the other states." Debate exists on the degree to which recognition should be included as a criterion of statehood. The declarative theory of statehood, an example of which can be found in the Montevideo Convention, argues that statehood is purely objective and recognition of a state by other states is irrelevant. On the other end of the spectrum, the constitutive theory of statehood defines a state as a person under international law only if it is recognized as sovereign by other states. For the purposes of this list, included are all states that either:

* (a) have declared independence and are often regarded as having control over a permanently populated territory

or

* (b) are recognized as a sovereign state by at least one other sovereign state

Nota that in some cases there is a divergence of opinion over the interpretation of the first point, and whether an entity satisfies it is disputed.

On the basis of the above criteria, this list includes the following 207 entities:

* 203 states recognized by at least one UN member state
* Two states that control a permanently populated territory and are recognized only by non-UN member states: Nagorno-Karabakh Republic, Transnistria
* Two states that control a permanently populated territory and are not recognized by any other state: Azawad, Somaliland

## Dagiti paammo

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* Pederal a Ganganaet nga Opisiana ti Alemania (22 Abril 2009). "Amtliche Bezeichnungen ausländischer Staaten in den Landessprachen" (PDF). Gobierno iti Alemania. Naala idi 2010-07-14.
* Bissio, Roberto Remo, ed. (1995). *Ti Lubong: Ti Alagaden ti Maiatlo a Lubong: 1995/96*. Montevideo: Instituto del Tercer Mundo. ISBN 978-0-85598-291-1. OCLC 476299738.
* "Dagiti Pagilian wenno Luglugar, codes and abbreviations". Dagiti Estadistika a Dibision, Nagkaykaysa a Pagpagilian. 1 Abril 2010.
* Davis, Tim (19 Pebrero 2009). "Dagiti Pagilian ti Lubonmg ken Listaan dagiti Estado". *Timdavis.com.au*.
* "Heograpiko a Nagnagan" (PDF). Departamento iti Publiko a Pakaammo, Kartograpiko a Paset, Nagkaykaysa a Pagilian. 7 Septiembre 2000.
* "ISO 3166-1 nagnagan ti Pagilian ken dagiti kodigo nga elemento". Internasional nga Organisasion para iti Pagalagadan. 2010.
* "Listaan dagiti pagilian, dagiti teritorio ken dagiti kuarta". Opisina a Pagipablaakan iti Kappon ti Europa. 4 Mayo 2010.
* Madore, David (3 Agosto 2003). "Mano a pagilian ket ti adda iti lubong?". *Madore.org*.
* "The World Factbook". Estados unidos: Central Intelligence Agency. 2010. Naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2008-08-12. Naala idi 2012-07-16. Naiyarkibo 2008-08-12 iti Wayback Machine
* World of Information (Firm), ken Internasional a Kamara iti Komersio (2003). *Panagrepaso ti Tengnga a Daya 2003/04: Ti Ekonomiko ken Negosio a Reporta* (27th nga ed.). Londres: Kogan Page. p. 161. ISBN 978-0-7494-4066-4. OCLC 51992589.