# Brunei

| Estado ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia**Negara Brunei Darussalam** نڬارا بروني دارالسلام‎ |
| --- |
|
Wagayway

Pantok

 |
| **Napili a pagsasao:**"الدائمون المحسنون بالهدى" "*Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah*" "Kanayon nga agserserbi nga ibagbagnos ti Dios"  (patarus) |
| **Nailian a kanta:Allah Peliharakan Sultan* *Apo Dios Bendisonam ti Sultan* |
| Lokasion ti  Brunei  (nalabbaga) |
| Kapitolioken kadakkelan a siudad | Bandar Seri Begawan ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | Bahasa Melayu (Malay) |
| Mabigbig a nilian a sasao | Melayu Brunei (Brunei Malay) |
| Opisial a sinuratn | Alpabeto a Malayo, Alpabeto a Jawi |
| Nagan dagiti umili | Bruniano, Taga-Brunei |
| Gobierno | Unitario nga Islamiko a patingga a monarkia |
|  |
| • Sultan  | Hassanal Bolkiah |
| • Nabalangatan a Prinsipe  | Al-Muhtadee Billah |
| • Kangrunaan a Ministro  | Hassanal Bolkiah |
|  |
| Lehislatura | Lehislatibo a Konsilo |
| Panakabangon |
|  |
| • Sultanato  | Maika-14 a siglo |
| • Britaniko a protektorado  | 1888 |
| • Panakawayawayas  | 1 Enero 1984 |
|  |
| Kalawa |
| • Dagup | 5,765 km2 (2,226 sq mi) (Maika-172) |
| • Danum (%) | 8.6 |
| Populasion |
| • Karkulo idi 2011 | 408,786 (Maika-175) |
| • Senso idi 2001 | 332,844 |
| • Densidad | 67.3/km2 (174.3/sq mi) (134th) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2011 |
| • Dagup | $20.969 billion (Maika-22) |
| • Tunggal maysa a tao | $49,384 (Maika-5) |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2011 |
| • Dagup | $15.533 bilion (Maika-166) |
| • Tunggal maysa a tao | $36,583 (Maika-26) |
| HDI (2013) |  0.852 nangato unay · Maika-30 |
| Kuarta | Doliar ti Brunei (BND) |
| Sona ti oras | UTC+8 |
| Pagmanehuan | left |
| Kodigo ti panagtawag | +6731 |
| Kodigo ti ISO 3166 | BN |
| TLD ti internet | .bn |
| 1. Ti pay 080 manipud ti Daya a Malaysia
 |

Ti **Brunei** /bruːˈnaɪ/ (dengngen), opisial a ti **Pagilian ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia** (Malayo: *Negara Brunei Darussalam*, Jawi: نڬارا بروني دارالسلام‎‎), ket maysa a naturay nga estado a mabirukan idiay amianan a pantar iti isla iti Borneo, idiay Abagatan a daya nga Asia. Malaksid ti aplayana manipud ti Baybay Abagatan Tsína, daytoy ket kompleto a napalikmutan babaen ti estado iti Sarawak, Malaysia, ken daytoy ket naisina iti dua a paset babaen ti distrito ti Sarawak iti Limbang. Daytoy ket isu laeng ti naturay nga estado a kompleto nga adda idiay isla iti Borneo, a dagiti nabati a paset iti daytoy nga isla ket tagikua ti Malaysia ken Indonesia. Ti populasion ti Brunei ket 401,890 idi Hulio 2011.

Ti opisial a nailian a pakasaritaan ti Brunei ket mangitunton a makasurot ti nagtaudanna iti maika-7 a siglo, a daytoy idi ket suheto nga estado iti Srivijaya nga imperio babaen ti nagan a P'o-li. Kalpasanna daytoy ket nagbalin a nasakop nga estado iti Majapahit nga imperio sakbay anagbalin a Islam idi maika-15 a siglo. Idi karangayan ti imperiona, ti sultanato ket nagturay ti gumayat kadagiti pantar a rehion iti moderno nga aldaw a Sarawak ken Sabah, ti Sulu a purpuro, ken dagiti isla iti amianan a laud nga ungto iti Borneo. Ti talasokrasia ket binisita idi babaen ni Ferdinand Magellan idi 1521 ken nakilaban iti Kastila a Gubat di 1578 a kinasuppiat ti Espania. Ti imperiona ket nangrugi nga agapday idi napilit a panagited iti Sarawak kenni James Brooke ken ti panagited ti Sabah iti Britaniko a Dokumento ti linteg a Kompania ti Amianan a Borneo. Kalpasan ti panakapukaw iti Limbang, ti Brunei ket nagbalin a protektorado ti Britaniko idi 1888, a nakaala ti panagtaeng idi 1906. Dagiti tawen kalpasan ti Hapón a panawen ti gubat a panagsakop idi agdama ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat, nagporma ti maysa a batay-linteg ken nakilaban ti maysa a naarmasan a gulo. Ti Brunei naalana manen ti panakawayawayana manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian idi 1 Enero 1984. Ti panagrang-ay to ekonomiana idi panawen ti 1970 ken 1990, ket napipia a 56% manipud idi 1999 aginggana idi 2008, ket nagpabalin iti Brunei a Darussalam iti maysa a baro a naidustriaan a pagilian.

Ti Brunei ket adda ti maikadua a kangatuan a Pagsurotan ti Panagrangrang-ay ti Nagtagitaoan kadagiti Abagatan a Daya nga Asia a pagpagilian kalpasan ti Singapore, ken naidasig daytoy a kas maysa a narang-ay a pagilian. Segun ti Internasional a Pundo ti Panguartaan (IMF), ti Brunei ket nairanggo a maika-5 iti lubong babaen ti dagup ti domestiko a produkto ti tunggal maysa a tao iti pagpadaan ti kapigsa ti panag-gatang. Ti Forbes ket iranggona pay ti Brunei a kas ti maikalima a kabaknagan a pagilian kadagiti 182 a pagilian gapu ti kaadu ti lana ken masna a luglugar dagiti alingasaw.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Brunei iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Brunei manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

* Brunei a naikabil iti *The World Factbook* (iti Ingles)
* Wikimedia Atlas iti Brunei
* Website ti Turismo ti Brunei