# Amianan a Korea

| Demokratiko a Republika ti Tattao ti Korea* 조선민주주의인민공화국 (Koreano)
* *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk*
 |
| --- |
|
Wagayway

Kayarigan

 |
| **Napili a pagsasao:**강성대국 *Kangsŏngtaeguk* "Nabileg ken Narang-ay a Pagilian" |
| **Nailian a kanta:** 애국가 *Aegukka* "Ti Patriotiko a Kanta" |
| Daga a tinengngel babaen ti DRTK ket naipakita iti nangisit a berde; tinunton ti daga ngem di natengngel ket naipakita iti napusasaw a berde. |
| Kapitolioken kadakkelan a siudad | Pyongyang ﻿ / ﻿ |
| Opisial a sasao | Koreano (Munhwaŏ) |
| Opisial a sinuratan | Chosŏn'gŭl |
| Relihion  | Ateismo ti estado |
| Nagan dagiti umili | * Aminan a Koreano
* Koreano
 |
| Gobierno | Unitario a *Juche* a maysa a partido a republika babaen ti maysa a totalitariano a tinawid a diktadora |
|  |
| • Sapasap a Sekretario ti PAK  | Kim Jong-un |
| • Presidente ti KPE  | Kim Jong-un |
| • Mangipangulo ti Agdama a Komite ti KAT  | Choe Ryong-hae |
| • Umuna a Bise Presidente ti KPE  | Choe Ryong-hae |
| • Bise Presidente ti KPE  | Pak Pong-ju |
| • Premier oti Gabinete  | Kim Tok-hun |
| • Mangipangulo ti KAT  | Pak Thae-song |
|  |
| Lehislatura | Kangatuan nga Asemblia ti Tattao |
| Pannakaporma |
|  |
| • Administrasion ti Sobiet  | 3 Oktubre 1945 |
| • Umuna a probisional a gobierno  | 8 Pebrero 1946 |
| • Maika-2 a probisional a gobierno  | 22 Pebrero 1947 |
| • Nabangon ti DRTK  | 9 Septiembre 1948 |
| • Agdama a batay-linteg  | 27 Disiembre 1972 |
| • Naawat iti UN  | 17 Septiembre 1991 |
| • Pannakairangarang ti Panmunjom | 27 Abril 2018 |
|  |
| Kalawa |
| • Dagup | 120,540 km2 (46,540 sq mi) (Maika-97) |
| • Danum (%) | 0.11 |
| Populasion |
| • Karkulo idi 2018 |  (Maika-55) |
| • Senso idi 2008 | 24,052,231 |
| • Densidad | 212/km2 (549.1/sq mi) (Maika-45) |
| GDP (PPP) | Karkulo idi 2014 |
| • Dagup | $40 bilion |
| • Tunggal maysa a tao | $1,800 |
| GDP (nominal) | Karkulo idi 2017 |
| • Dagup | $30 bilion |
| • Tunggal maysa a tao | $1,300 |
| Kuarta | Won ti Tattao ti Korea (₩) (KPW) |
| Sona ti oras | UTC+9 (Oras ti Pyongyang) |
| Pormat ti petsa | * yy, tttt년 mm월 dd일
* tt, tttt/bb/aa (AD–1911 / AD)
 |
| Pagmanehuan | kanawan |
| Kodigo ti panagtawag | +850 |
| TLD ti internet | .kp |

|  |
| --- |
| **Demokratiko a Republika ti Tattao ti Korea** |
| Ti "Demokratiko a Republika ti Tattao ti Korea" kadagiti sinuratan ti Chosŏn'gŭl (ngato) ken hancha (baba). |
| Nagan a Koreano |
| Chosŏn'gŭl | 조선민주주의인민공화국 |
| Hancha | 朝鮮民主主義人民共和國 |
| Napabaro a Romanisasion | Joseon Minjujuui Inmin Gonghwaguk |
| McCune–Reischauer | Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk |

|  |
| --- |
| Amianan a Korea |
| Nagan nga Amianan a Koreano |
| Chosŏn'gŭl | 조선 |
| Hancha | 朝鮮 |
|

| Dagiti transkripsion |
| --- |
| Napabaro a Romanisasion | Joseon |
| McCune–Reischauer | Chosŏn |

 |
| Nagan nga Abagatan a Koreano |
| Hangul | 북한 |
| Hanja | 北韓 |
|

| Dagiti transkripsion |
| --- |
| Napabaro a Romanisasion | Bukhan |
| McCune–Reischauer | Puk’an |

 |

Ti **Amianan a Korea**, opisial a ti **Demokratiko a Republika ti Tattao ti Korea** (**DRTK**), ket ti maysa a pagilian iti Daya nga Asia, a mangbukel ti akin-amianan a parte ti Peninsula ti Korea. Daytoy ket beddenganna ti Tsina ken Rusia iti amianan, kadagiti karayan Yalu (Amnok) ken Tumen; daytoy ket beddenganna ti Abagatan a Korea iti abagatan iti Sona ti Demilitarisado ti Koreano. Ti akinlaud a pagbeddenganna ket ti Luek Korea ken ti Baybay Duyaw, bayat a ti akindaya a pagbeddenganna ket maipalawag babaen ti Baybay ti Hapon. Ti Amianan a Korea, kas met ti akin-abagatan a kapadana, ket mangtunton nga isu ti lehitimado a gobierno ti intero a peninsula ken dagiti kabangibang nga isla. Ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti pagilian ket ti Pyongyang.

Idi 1910, Korea inkapet idi bbaen ti Imperio ti Hapon. Idi 1945, kalpasan ti panagsuko ti Hapon iti patingga ti Gubat ti Sangalubongan II, nabingbingaay ti Korea kadagiti dua a sona iti igid ti maika-38 a paralelo, a ti amianan ket sinakup babaen ti Kappon ti Sobiet ken ti abagatan ket sinakup babaen ti Estados Unidos. Napaay dagiti negosasion iti panagkaykaysa, ken idi 1948, nabukel dagiti agsisina a gobierno: ti sosialista a DRTK iti amianan, ken ti kapitalista nga Umuna a Republika ti Korea iti abagatan. Ti pannakaporma ti DRTK ket nagtaud manipud kadagiti nadumaduma a probisional a gobierno: ti Republika ti Tattao ti Korea (RTK), ti Sibil nga Administrasion ti Sobiet (SAS), ti Probisional a Komite ti Tattao ti Amianan Korea, ken ti Komite ti Tattao ti Amianna a Korea. Nangrugi ti Gubat ti Koreano idi 1950, iti maysa a panagraut iti Amianna a Korea, ken nagpatingga aginggana idi 1953. Ti Korean Armistice Agreement ket nakaiyeg iti maysa a panagsardeng ti panaglalaban ken nangibangon iti maysa a demilitarisado a sona (demilitarized zone – DMZ), ngem awan ti pormal a napirman a tulag ti kappia.

Segun ti Artikulo 1 batay-linteg ti estado, ti Amianan a Korea ket maysa a "nawaya a sosialista nga estado". Agtengngel daytoy kadagiti panagbubutos, ngem impalawagen dagiti indipendente nga agpalpaliiw a kas dagiti ulbod a panagbubutos, gapu ta ti Amianan a Korea ket maysa a totalitariano a diktadura, nga addan iti maysa nga eloborado a kulto a personalidad iti likmut ti dinastia a Kim: Il-sung, Jong-il, ken ti agdama a daulo a ni Jong-un. Ti Partido dagiti Agob-obra ti Korea, nga idauluan babaen ti maysa a kameng ti agturturay a pamilia, ket ti dominante a partido ken mangidaulo ti Demokratiko a Sanguanan para iti Panagkaykaysa ti Korea, nga amin dagiti opisial ti politika ket naskenda a kameng.

Segun iti Artikulo 3 ti batay-linteg, ti *Juche* ket ti opisial nga ideolohia ti Amianan a Korea. Dagiti pamay-an ti panagpataud ket tagikua babaen ti estado babaen ti patpatarayen ti estado a negosio ken ti kolektibo a taltalon. Kaaduan dagiti serbisio—kas ti panagaywan ti salun-at, edukasion, pagbalayan ken panagpataud iti makan—ket nayonan a bayadan wenno bayadan ti estado. Manipud idi 1994 aginggan aidi 1998, nagsagaba ti bisin ti Amianan a Korea a nagresultaan ti ipupusay dagiti baetan ti 240,000 ken 420,000 a tattao, ken agtultuloy nga agsagsagaba iti malnutrision ti populasion.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti taudan

* "Country Profile: North Korea" (PDF). Library of Congress – Federal Research Division. July 2007. Naala idi 4 July 2009.
* Armstrong, Charles K. "North Korea in 2016." *Asian Survey* 57.1 (2017): 119–27. abstract Naiyarkibo 2019-07-21 iti Wayback Machine
* French, Paul (2007). *North Korea: The Paranoid Peninsula: A Modern History* (Second nga ed.). London: Zed Books. ISBN 978-1-84277-905-7.
* Hayes, Peter, and Roger Cavazos. "North Korea in 2015." *Asian Survey* 56.1 (2016): 68–77. abstract Naiyarkibo 2019-07-21 iti Wayback Machine
* Hayes, Peter, and Roger Cavazos. "North Korea in 2014." *Asian Survey* 55.1 (2015): 119–31. abstract Naiyarkibo 2019-07-21 iti Wayback Machine; also full text online
* Jackson, Van (2016). *Rival Reputations: Coercion and Credibility in US–North Korea Relations*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-13331-0., covers 1960s to 2010.
* Jackson, Van. "Deterring a Nuclear-Armed Adversary in a Contested Regional Order: The 'Trilemma' of US–North Korea Relations." *Asia Policy* 23.1 (2017): 97–103. online
* Lee, Hong Yung. "North Korea in 2013: Economy, Executions, and Nuclear Brinksmanship." *Asian Survey* 54.1 (2014): 89–100. online Naiyarkibo 2019-08-08 iti Wayback Machine
* Martin, Bradley K. (2004). *Under the Loving Care of the Fatherly Leader: North Korea and the Kim Dynasty*. New York: Thomas Dunne Books. ISBN 978-0-312-32322-6.
* Myers, Brian Reynolds (2011). *The Cleanest Race: How North Koreans See Themselves and Why It Matters*. Melville House. ISBN 978-1-933633-91-6.
* "North Korea – A Country Study" (PDF). Library of Congress Country Studies. 2009.
* Ryang, Sonia (2013). "The North Korean Homeland of Koreans in Japan". Iti Ryang, Sonia (ed.). *Koreans in Japan: Critical Voices from the Margin*. London: Routledge. pp. 32–54. ISBN 978-1-136-35305-5.
* Yonhap News Agency, ed. (2003). *North Korea Handbook*. Yonhap T'ongsin. ISBN 978-0-7656-1004-1.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Amianan a Korea iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Amianan a Korea manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

* Naenara Naiyarkibo 2021-08-18 iti Wayback Machine – opisial a portal ti gobierno ti Amianan a Korea
* Amianan a Korea iti Curlie (iti Ingles)