Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Akinlaud nga Europa

Ti Akinlaud nga Europa a kas inpalpalawag babaen ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
(namarisan ti sian):
  Akin-amianan nga Europa
  Akinlaud nga Europa
  Akindaya nga Europa
  Akin-abagatan nga Europa
Ti **Akinlaud nga Europa** ket ti rehion a mangbukel kadagiti akinlaud a pagilian ti Europa. Bayat a ti termino ket addaan iti heograpiko a kontesto, ti sabali pay a pannakaipalawag idi las-ud ti Nalamiis a Gubat (agarup idi 1945-1991) ket ti panangipalawag kadagiti pagilian a mainaig iti Kappon ti Akinlaud nga Europa (1954–2011; itan ket paset ti Kappon ti Europa (KE)), ti panagsalaknib a kumadduaan a naaramid idi 1948 babaen dagiti saan a komunista a pagpagilian ti Europa idi las-ud ti Nalamiis a Gubat, ken kasumbangir met dagiti pagilian ti Akindaya a lapped (wenno Tulag ti Warsaw). Dagiti pagilian a maipapan iti kultura ken heograpia a mainaig kadagiti sabali a rehion ti Europa a nangliklik ti impluensia ti Sobiet idi las-ud ti Nalamiis a Gubat ket kadawyan a nairaman, bayat a dagiti akinlaud a kameng ti dati nga Akindaya a Lapped (malaksid ti Akindaya nga Alemania) ket saan a nairaman
Ti Dibision ti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian (UN) ket ikeddengna a mangbukel ti Akinlaud nga Europa kadagiti siam laeng a pagpagilian, urayno ti Rehional a Grup-grupo ti Nagkaykaysa a Pagpagilian ket iramanna dagiti pagilian ti Europa manipud ti inkeddeng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a Akin-amianan ken Akin-abagatan nga Europa iti bukodna a Akinlaud nga Europa ken Dadduma a Grupo.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti taudan

* *The Making of Europe*, ISBN 0-14-015409-4, babaen ni Robert Bartlett
* *Crescent and Cross*, ISBN 1-84212-753-5, babaen ni Hugh Bicheno
* *The Normans*, ISBN 0-7524-2881-0, babaen ni Trevor Rowley
* *1066 The Year of the Three Battles*, ISBN 0-7126-6672-9, babaen ni Frank McLynn

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Akinlaud nga Europa iti Wikimedia Commons

* Dagiti subrehion ti Europa segun ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
* Panangisuro a maipanggep ti Akinlaud nga Europa Naiyarkibo 2006-06-01 iti Wayback Machine
# Bismarck, North Dakota

| Bismarck |
| --- |
| Siudad ti Estados Unidos |
| Kapitolio ti Estado ti North Dakota |
| Wagayway |
| BismarckIpakita ti mapa ti BismarckIpakita ti ladawan a mapa ti BismarckIpakita ti mapa ti EUAIpakita amin |
| Nagsasabtan: 46°48′30″N 100°47′2″W  |
| Pagilian | Estados Unidos iti Amerika |
| Napundar | 1872 |
| Gobierno |
|  • Mayor of Bismarck, North Dakota | Mike Schmitz |
| Kalawa |
|  • Dagup | 33.74 sq mi (87.38 km2) |
| Kangato | 1,686 ft (514 m) |
| Populasion (Abril 1, 2020) |
|  • Dagup | 73,622 |
|  • Densidad | 2,200/sq mi (840/km2) |
| Sona ti oras | Central Time Zone |
| Kodigo ti koreo | 58501, 58502, 58503, 58504, 58505, 58506, 58507 |
| Kodigo ti lugar | 701 |
| Website | www.bismarcknd.gov |
| [urnosen iti Wikidata] |

Ti **Bismarck** ket isu ti kapitolio ti Estado ti North Dakota ken tugaw ti kondado ti Kondado ti Burleigh. Daytoy ti maikadua a kaaduan ti populasion a siudad idiay North Dakota kalpasan ti Fargo. Ti populasion ti siudad ket 61,272 segun ti senso ti Estados Unidos idi 2010, bayat a ti populasion ti metropolitano ket 123,751. Idi 2014, ti magasin ti *Forbes* ket inranggona ti Bismarck a kas ti maikapito a kapardasan a dumakdakkel a bassit a siudad idiay Estados Unidos.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Bismarck, North Dakota iti Wikimedia Commons

 Pakaammo ti panagbiahe idiay Bismarck, North Dakota manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)

* Opisial a website ti Siudad ti Bismarck
# Nelly Sachs

| Nelly Sachs |
| --- |
| Nelly Sachs, 1966 |
| Dagiti salaysay |
| Nayanak | Leonie Sachs (1891-12-10)10 Disiembre 1891 Schöneberg, Alemania |
| Natay | 12 Mayo 1970(1970-05-12) (tawen 78) Estokolmo, Suesia |
| Trabaho | Daniw, Dramaturgo |
| Pakipagilian | Aleman |
| Kangrunaan a pammadayaw | **Premio Nobel iti Literatura** 1966  |
|

---

 |
| Pirma |  |

Ni **Nelly Sachs** (10 Disiembre 1891 – 12 Mayo 1970) ket maysa idi a Hudio Aleman a mannaniw ken dramaturgo a dagiti pannakasanayna a nagbanagan manipud ti ibabangon dagiti Nazi idiay Europa idi las-ud ti Maikadua a Sangalubongan a Gubat ket nangibalbaliw kaniana iti maysa a makatignay a pannakangiwat a babai para iti ladingit ken dagiti karayo dagiti kailianna a Hudio. Ti kalatakan a naamammuan a pabuyana ket ti *Eli: Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels* (1950); dagiti dadduma pay nga obrana ket mairaman dagiti daniw ti "Zeichen im Sand" (1962), "Verzauberung" (1970), ken dagiti urnong ti daniw ti *In den Wohnungen des Todes* (1947), *Flucht und Verwandlung* (1959), *Fahrt ins Staublose* (1961),ken *Suche nach Lebenden* (1971).
# Maika-150 a meridiano laud

150°class=notpageimage| Maika-150 a meridiano laud
Ti **150° a meridiano laud ti Greenwich** ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Amianan nga Amerika (intero nga iti uneg ti estado ti Alaska), ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Idiay Antartika, ti meridiano ket mangipalawag ti akindaya a patingga ti natunton a teritorio ti Baro a Selanda. Ti daga ti ad-adayo a daya ket saan a tinunton iti ania man a pagilian.

Ti maika-150 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna iti maika-30 a meridiano daya.

Ti Sona ti Oras ti Hawaii-Aleutiano ket naibatay iti natimbeng nga oras ti solar iti daytoy a meridiano

## Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto

Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-150 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:

| Nagsasabtan | Pagilian, teritorio wenno baybay | Dagiti nota |
| --- | --- | --- |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Artiko |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Beaufort |  |
| ﻿ / ﻿ |  Estados Unidos | Alaska – lumabas babaen ti Anchorage (iti ﻿ / ﻿) |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Pasipiko | Lumabas bassit iti daya ti Isla Caroline,  Kiribati (iti ﻿ / ﻿) Lumabas bassit iti laud ti isla ti Moorea,  Pranses a Polinesia (iti ﻿ / ﻿) |
| ﻿ / ﻿ | Akin-abagatan a Taaw |  |
| ﻿ / ﻿ | Antartika | Pagbeddengan a nagbaetan ti Dependensia Ross, tinunton babaen ti  Baro a Selanda, ken ti saan anatunton a teritorio. |

## Kitaen pay

* Maika-149 a meridiano laud
* Maika-151 a meridiano laud
# Maika-15 a meridiano laud

15°class=notpageimage| Maika-15 a meridiano laud
Ti **15° a meridiano laud ti Greenwich** ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, Islandia, ti Taaw Atlantiko, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Ti maika-15 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-165 a meridiano daya.

## Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto

Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-15 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:

| Nagsasabtan | Pagilian, teritorio wenno baybay | Dagiti nota |
| --- | --- | --- |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Artiko |  |
| ﻿ / ﻿ |  Greenland |  |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Atlantiko | Baybay Greenland |
| ﻿ / ﻿ |  Islandia |  |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Atlantiko |  |
| ﻿ / ﻿ | Akinlaud a Sahara | Tinunton babaen ti  Morocco |
| ﻿ / ﻿ |  Mauritania |  |
| ﻿ / ﻿ |  Senegal |  |
| ﻿ / ﻿ |  Gambia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Senegal |  |
| ﻿ / ﻿ |  Guinea-Bissau |  |
| ﻿ / ﻿ |  Guinea | Isla Katchek |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Atlantiko |  |
| ﻿ / ﻿ | Akin-abagatan a Taaw |  |
| ﻿ / ﻿ | Antartika | Daga Reina Maud, tinunton babaen ti  Norwega |

## Kitaen pay

* Maika-14 a meridiano laud
* Maika-16 a meridiano laud
# Maika-40 a meridiano daya

40°class=notpageimage| Maika-40 a meridiano daya
Ti **40° a meridiano daya ti Greenwich** ket ti linia ti longitud nga umabot manipud ti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Europa, Asia, Aprika, ti Taaw Indiano ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Ti maika-40 a meridiano daya ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-140 a meridiano laud.

## Manipud ti Ungto aginggana iti Ungto

Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-40 a meridiano daya ket lumabas iti:

| Nagsasabtan | Pagilian, teritorio wenno baybay | Dagiti nota |
| --- | --- | --- |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Artiko |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Barents |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia | Isla ti Ostrov Lumbovskiy ken ti Peninsula Kola |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Puraw |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Puraw | Luek Dvina |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Ukrania |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Ukrania | Para iti agarup a 10km |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Ukrania | Para iti agarup a 6km |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Nangisit |  |
| ﻿ / ﻿ |  Turkia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Siria |  |
| ﻿ / ﻿ |  Irak |  |
| ﻿ / ﻿ |  Saudi Arabia |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Nalabbasit |  |
| ﻿ / ﻿ |  Eritrea | Purpuro Dahlak ken ti nangruna a daga |
| ﻿ / ﻿ |  Etiopia |  |
| ﻿ / ﻿ |  Kenya |  |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Indiano | Lumabas bassit iti daya ti is-isla ti Pemba, Latham ken Mafia,  Tanzania |
| ﻿ / ﻿ |  Tanzania |  |
| ﻿ / ﻿ |  Mozambique |  |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Indiano | Lumabas iti nagbaetan ti atol ti Bassas da India ken Isla Europa,  Akin-abagatan ken Antartiko a Dagdaga ti Pransia |
| ﻿ / ﻿ | Akin-abagatan a Taaw |  |
| ﻿ / ﻿ | Antartika | Daga Reina Maud, tinunton babaen ti  Norwega |

## Kitaen pay

* Maika-39 a meridiano daya
* Maika-41 a meridiano daya
# Maika-170 a meridiano laud

170°class=notpageimage| Maika-170 a meridiano laud
Ti **170° meridiano laud ti Greenwich** ket ti linia ti longitud nga umabot manipud iti Amianan nga Ungto a bumallasiw iti Taaw Artiko, Asia, ti Taaw Pasipiko, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Ti maika-170 a meridiano laud ket mangporma ti nalatak a sirkulo a kakuyogna ti maika-10 a meridiano daya.

## Manipud iti Ungto aginggana iti Ungto

Mangrugi iti Amianan nga Ungto ken mapan nga agpaabagatan iti Abagatan nga Ungto, ti maika-170 a meridiano laud ket lumabas babaen ti:

| Nagsasabtan | Pagilian, teritorio wenno baybay | Dagiti nota |
| --- | --- | --- |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Artiko |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Chukchi |  |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Bering |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusia | Chukotka Autonomous Okrug — Peninsula ti Chukchi |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Bering |  |
| ﻿ / ﻿ |  Estados Unidos | Alaska — Isla ti St. Lawrence |
| ﻿ / ﻿ | Baybay Bering | Lumabas bassit iti daya ti St. Paul Island, Alaska,  Estados Unidos (iti ﻿ / ﻿) Lumabas bassit it ilaud ti Isla ti St. George, Alaska,  Estados Unidos (iti ﻿ / ﻿) |
| ﻿ / ﻿ |  Estados Unidos | Alaska — Isla ti Carlisle ken Isla ti Chuginadak |
| ﻿ / ﻿ | Taaw Pasipiko | Lumabas bassit iti laud ti  Niue (iti ﻿ / ﻿) |
| ﻿ / ﻿ | Akin-abagatan a Taaw |  |
| ﻿ / ﻿ | Antartika | Dependensia ti Ross, tinunton babaen ti  Baro a Selanda |

## Kitaen pay

* Maika-169 a meridiano laud
* Maika-171 a meridiano laud
# Punpuntos ti 45X90

Ti marka ti puntos ti 45×90 idiay Amianan nga Amerika; ti senial ket nabaliwan tapno mangipalawag a ti pudno a lokasion ket pudno nga agarup a 1063 kadkadapan (324 m) iti likudan ken iti kanigid iti marka iti daga.
Ti **punpuntos ti 45×90**  ket dagiti uppat a puntos iti Daga nga addaan iti tengnga ti nagbaetan dagiti heograpikal nga ungto, ti ekuador, ti Kangrunaan a Meridiano, ken ti maika-180 a meridiano.

## Kitaen pay

* Maika-45 a paralelo amianan
* Maika-45 a paralelo abagatan
* Maika-90 a meridiano daya
* Maika-90 a meridiano laud

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti sikpo ti ruar

* To maika-45 a Paralelo, Poniatowski, Wisconsin
* Bisitaen ti puntos ti 45X90 idiay Wisconsin (DCP)
* Bisitaen ti puntos ti 45X90 idiay amianan a laud ti Tsina(DCP)
# Antartiko

Ti Antartiko
Amundsen-Scott nga Estasion, ti heograpiko nga Abagatan nga Ungto ket nasenialan ti poste iti lugar iti likud.
Ti **Antartiko** ket maysa a polar a rehion, a naisangayan a rehion a nakapalikmut ti Abagatan nga Ungto iti Daga, iti bangir ti Artiko a rehion a nakapalikmut ti Amianan nga Ungto. Ti Antartiko ket buklenna ti kontinente iti Antartika ken dagiti samang ti yelo, dandanum, ken dagiti isla teritorio idiay Akin-abagatan a Taaw a naisanglad ti abagatan iti Nagsasabtan ti Antartiko. Daytoy a rehion ket sakupenna ti 20% iti Akin-abagatan a Hemisperio, a daytoy a 5.5% (14 a riwriw km2) ket ti rabaw a lugar iti kontinente.

## Heograpia

Ti marina a paset iti daytoy a rehion ket buklenna ti lugar ti aplikasion iti internasional a Taripnong para iti Konserbasion iti Antartiko a Marina nga Agbibiag a Magungun-od (CCAMLR),a para kadagiti teknikal a rasrason ti Taripnong ket agususar ti maysa a karkulo kadagiti Nagsasabtan a linia babaen ti panagtitipon dagiti nainaganan a linia a puntos iti igid dagiti paralelo ti latitud ken dagiti meridiano iti longitud. Ti pannaka-inplementasion iti Taripnong ket tinartaripato babaen ti internasional a Komision a naikuartel idiay Hobart, Australia babaen ti nasayaat a sistema iti tinawen a naipabatang ti panagkalap, dagiti lisensia ken internasional a mangusisa kadagiti mangngalap a barko, ken dagiti pay satelite a panagpalpaliiw.

## Dagiti nagibasaran