# Dam-eg

Dagiti tropikal a kabakiran ket masansanda nga addaan iti nangato a kadam-eg.
Ti **dam-eg** ket isu ti kaadu ti alibungubong ti danum iti angin. Ti alibungubong ti danum ket isu ti alingasaw a kasasaad ti danum ken saan a makita. Ti dam-eg ket mangipakita ti pannakalabit ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Ti nangatngato a dam-eg ket mangpabassit ti pagangayan ti panagling-et iti panagpalamiis ti bagi babaen ti panagpabassit ti gatad ti panagbawbaw ti kabasa manipud iti kudil. Daytoy a pagangayan ket mapattapata iti tabla ti pagsurotan ti pudot wenno humidex, nga inus-usar iti las-ud ti tiempo ti kalgaw.

Adda met dagiti tallo a kangrunaan a panagrukod ti kadam-eg: patingga, relatibo ken naisangayan . Ti **patingnga a dam-eg** ket isu ti linaon a danum ti angin. Ti **relatibo a dam-eg**, ket maiyebkas a kas porsiento, mangrukod daytoy ti agdama a patingnga a dam-eg a *relatibo* iti kangatuan para iti temperatura. Ti **naisangayan a dam-eg** ket isu ti pannakaibagi ti linaon nga alibungubong ti danum iti laok iti dagup a linaon ti angin iti pakaibatayan ti masa

## Dagiti kita

### Patingnga a dam-eg

Ti patingnga a dam-eg ket isu ti masa ti alibungubong ti danum, WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , ti tungngal maysa a tomo ti yunit iti dagup ti panaglalaok ti angin ken alibungubong ti danum, WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 , ken mabalin a maiyebkas a kas:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
Ti patingnga a dam-eg iti tangatang ket sumakop manipud iti asideg a sero aginggana ti agarup a 30 gramo iti tungngal maysa a kubiko metro no ti angin ket nasagepsepan iti 30 °C.
(Kitaen pay ti tabla ti klima/dam-eg)

Ti patingga a dam-eg ket baliwanna ti angin a kas dagiti panangbalbaliw ti temperatura wenno presion. Daytoy ket mangaramid a saan a nasayaat para kadagiti panagpattapatta ti kimiko nga inhenieria, a kas para kadagiti panagpamaga kadagiti kawes, nga idiay ket ti temperetura ket adu unay ti paggiddiatanna. A kas ti resulta daytoy, ti patingga a dam-eg iti kimiko nga inhenieria ket mabalin a mangibaga iti masa ti namaga nga angin, nga ammo pay a kas ti **pannakaibagi ti panaglalaok ti masa** (kitaen ti "naisangayan a dam-eg" dita baba), a nasaysayaat a para it ipudot ken dagiti panagpattapatta ti balanse ti masa. Ti masa ti danum iti tungngal maysa a tomo ti yunit a kas ti ekuasion dita ngato ket naipalawag pay a kas **bolumetriko a dam-eg** . Gapu ti mabalin a pannaka-allilaw, ti Britaniko nga Alagaden ti BS 1339 (napabaro 2002) ket mangisingasing a ti pannakaibaga ti "patingnga a dam-eg". Nasken nga al-aluadan a kitkitaen dagiti yunit. Adu dagiti pagkitaan ti dam-eg a naited iti g/kg wenno kg/kg, ngem ti ania man a yunit ti masa ket mabalin a mausar.

Ti pagobraan a maipanggep ti panagadal ti pisikal ken termodinamika a tagtagikua ti panaglalaok ti alingasaw ken alibungubong ket nanaganan ti sikrometria.

### Relatibo a dam-eg

Ti **relatibo a dam-eg** ket isu ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum iti panaglalaok ti angin ken danum iti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum kadagiti a kasasaad. Ti relatibo a dam-eg ket isu ti annong ti linaon ti danum ken temperatura.

Ti relatibo a dam-eg ket kadawyan a maiyebkas a kas maysa a porsiento ken mapattapatta babaen ti panagusar ti sumaganad a pormula. Daytoy ket naipalawag a kas ti pannakaibagi ti sangkapaset laeng a presion ti alibungubong ti danum (H2O) WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 iti laok ti nasagepsepan a presion ti alibungubong ti danum WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 iti naited a temperatura.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10
Ti relatibo a dam-eg ket maysa a nangruna a metriko nga inus-usar kadagiti panangipalnaad ti tiempo aken dagiti reporta, gapu ta daytoy ket ti maysa a pangituldingan ti maysa a pannakabalin ti presipitasion, linnaaw, wenno angep. Iti nabara a tiempo ti kalgaw , ti ingangato iti relatibo a dam-eg ket mangipangato ti nalawag a temperatura iti tattao (ken dagiti dadduma nga ayup) babaen ti panaglapped ti panagbawbaw ti ling-et manipud iti kudil. Kas pagarigan, segun ti Pagsurotan ti Pudot, ti relatibo a dam-eg ti 75% iti 80.0°F (26.7°C) ket mariknanto a kasla iti 83.6°F ±1.3 °F (28.7°C ±0.7 °C) iti relatibo a dam-eg ti ~44%.

### Naisangayan a dam-eg

Ti *naisangayan a dam-eg* ket isu ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti namaga nga angin iti naisangayan a masa, ken sagpaminsan a naibagbaga a kas ti pannakaibagi tidam-eg. Ti naisangayan a dam-eg ket maiyebkas a kas ti pannakaibagi ti masa ti alibungubong ti danum, WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 , iti tungngal maysa a yunit ti masa ti namaga nga angin WIKINIUM\_MATH\_PH\_14
. Daytoy a kaadu ket ammo pay a kas ti "pannakaibagi ti panaglalaok" ti alibungubong ti danum.

Dayta a pannakaibagi ket naipalawag a kas:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16
Ti naisangayan a dam-eg ket mabalin pay a maiyebkas kadagiti sabali a waya a mairaman ti:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_18
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_20
wenno:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_22
Ti panagusar ti daytoy a panangipalawag ti naisangayan a dam-eg, thi relatibo a dam-eg ket mabalin a maiyebkas a kas

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_24
Nupay kasta, ti naisangayan a dam-eg ket naipalawag pay a kas ti pannakaibagi ti alibungubong ti danum iti dagup a masa ti sistema (namaga nga angin ken manayonan ti alibungubong ti danum). Kas pagarigan, ti ASHRAE 2009 a Polieto, Ch1,1.2, (9a) ket mangipalawag ti naisangayan a dam-eg a kas "ti pannakaibagi ti masa iti dagup a masa ti nadam-eg a wadan ti angin".

## Dagiti nagibasaran

* Ahensia ti Panagsalaknib ti Enbironmento ti Estados Unidos, "IAQ kadagiti Dakkel a Pasdek". Naala idi Enero 9, 2006.