Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pating

| Dagiti pating Sakup ti panawen: Siluriano–Agdama
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| Kolor dapo a pating ti raw-ang *(Carcharhinus amblyrhynchos)* |
| Taksonomia |
| Pagarian: | Animalia |
| Pilo: | Chordata |
| Klase: | Chondrichthyes |
| Subklase: | Elasmobranchii |
| Super-urnos: | **Selachimorpha** |
| Dagiti urnos |
|
Carcharhiniformes
Heterodontiformes
Hexanchiformes
Lamniformes
Orectolobiformes
Pristiophoriformes
Squaliformes
Squatiniformes |

Dagiti **pating** wenno **yo** ket isu dagitoy ti grupo ti ikan a naidasig babaen ti maysa a kalkalaniogan a rurog, lima aginggana kadagiti pito nga iwa ti asang iti bangir ti ulo, ken dagiti palongaping a saan a naikapet iti ulo. Dagiti moderno a pating ket naidasig dagitoy iti kaunegan ti klade **Selachimorpha** (wenno **Selachii**), ken dagitoy ket kakabsat a grupo dagiti pagi. Nupay kasta, ti termino a "pating" ket naus-usar pay para kadagiti awanen a kameng ti subklase ti Elasmobranchii iti ruar ti Selachimorpha, a kas ti *Cladoselache* ken *Xenacanthus*. Iti nalawlawa pay a pannakailawlawag, dagiti kasapaan nga ammo a pating ket nanipud payen idi ad-adu ngem 420 a riwriw a tawtawen.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Pating iti Wikimedia Commons
# Fungus

| Fungi Sakup ti panawen: Nasap a Deboniano–Agdama (ngemkitaen ti teksto) 410–0 Ma
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| Agpakanawan manipud iti ngato a kanigid:
* *Amanita muscaria*, ti basidiomycete;
* *Sarcoscypha coccinea*, maysa nga ascomycete;
* ti tinapay naabongotan iti buot;
* a chytrid;
* an *Aspergillus* conidiophore.
 |
| Taksonomia  |
| (di nairanggo): | Opisthokonta |
| (di nairanggo): | Holomycota |
| (di nairanggo): | Zoosporia |
| Pagarian: | Fungi (L.) R.T.Moore |
| Dagiti subpagarian/Pilo/Subpilo |
| Blastocladiomycota
Chytridiomycota
Glomeromycota
Microsporidia
Neocallimastigomycota
Dikarya (inc. Deuteromycota)
Ascomycota
Pezizomycotina
Saccharomycotina
Taphrinomycotina
Basidiomycota
Agaricomycotina
Pucciniomycotina
Ustilaginomycotina
Dagiti subpilo *incertae sedis*
Entomophthoromycotina
Kickxellomycotina
Mucoromycotina
Zoopagomycotina |

Ti **fungus** ket kameng ti dakkel a grupo dagiti eukariotiko nga organismo a mairaman dagiti mikroorganismo a kas dagiti lebadura ken dagiti buot, ken dagiti pay kaaduan a naamammuan nga uong. Dagitoy nga organismo ket naidasigda iti pagarian ti **Fungi**, a mailasin manipud kadagiti mula, dagiti ayup, ken bakteria. Ti maysa a nangruna apaggiddiatan ket dagiti selula ti fungus ket addaanda kadagiti taleb a selula nga aglaon ti kuitina, a saan a kasla kapada dagiti taleb a selula dagiti mula, nga aglaon kadagiti selulosa. Dagitoy ken dagiti sabali pay a paggigiddiatan ket mangipakpakita a dagiti fungus ket mangporma iti maysa a grupo kadagiti mainaig nga organismo, a nanaganan iti *Eumycota* (*dagiti husto a fungus* wenno *Eumycetes*), a makibinningay ti sapasap a tinaudan (ti *monopiletiko a grupo*). Daytoy maipapan ti fungus a grupo ket naisangayan manipud iti maipapan iti estruktura a pannakaipada kadagiti myxomycetes (nagalis a buot) ken dagiti oomycetes (buot ti danum). Ti disiplina ti biolohia a maipanggep ti panagdal kadagiti fungus ket naamammuan iti mikolohia (manipud iti Griego μύκης, mukēs, a kaibuksilanna ket "fungus"). Ti mikolohioa ket sagpaminsan pay a naikedkeddeng a kas maysa a sanga ti botanika, urayno daytoy ket sabali a pagarian iti biolohiko a taksonomia. Dagiti henetiko a panagadal ket nakaipakpakita a dagiti fungus ket as-asidegda a makikabagian kadagiti ayup ngem dagiti mula.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Fungus iti Wikimedia Commons
# Koran

Koran
Ti **Koran** wenno **Qur'an** (Arabiko: القرآن‎ *al-qur'ān*, wenno "ti panangisao", maawagan pay iti *Al Qur'ān Al Karīm* wenno "Ti Madaydayaw a Qur'an"), ket ti nasantuan a libro ti Islam. Mamati dagiti Muslim a ti Qur'an ket ti literal a balikas ti Dios iti pagsasao nga Arabiko ken ti pagpatinggaan ti paltiing ti Dios iti sangkataoan, a naipalgak ken ni Mahoma, ti maudi a propeta ti Islam, iti unos ti 23 a tawtawen babaen ken ni anghel a Jibril (Gabriel).

## Dagiti akinruar a silpo

* Al-Quran (Koran) online Naiyarkibo 2009-01-29 iti Wayback Machine
# Renasimiento

Ti **Renasimiento**, manipud ti Pranses: *Renaissance* "pannakaipasngay manen", Italiano: *Rinascimento*, manipud ti *rinascere* "maipasngayto") ket maysa idi a kultural a tignay a gimmay-at iti agarup a paset ti panawen manipud idi maika-14 aginggana ti maika-17 a siglo, a nangrugi idiay Italia idi Naladaw a Tengnga a Panpanawen ken ti kalpasanna ket naiwarwaras iti amin a paset ti Europa. Urayno ti kaada ti papel ken ti inbension ti maiyakar a kita ti metal ket nangipardas ti pannakaiwarwaras dagiti kapanunotan manipud idi naladaw a maika-15 a siglo, dagiti panagbalbaliw ti Renasimimiento ket saan nga agpapada a napadas iti ballasiw ti Europa.

A kas kultural a tignay, daytoy ket nangsakop ti pannakapasayaat iti Latin ken dagiti bernakular a literatura, a nagrugi idi maika-14 a siglo iti pannkaipangato ti panagadal a naibatay kadagiti klasikal a taudan, nga inpammadayaw dagiti kontemporario kenni Petrarch, ti panagrang-ay ti nailinia a perspektibo ken dadduma pay a pamay-an iti panangipakita ti nasaysayaat a masna a realidad iti pinintaan, ken ti nagininut ngem adu a pannakaiwarwaras ti reporma ti edukasion.

## Dagiti nota

## Dagiti nagibasaran

* Burckhardt, Jacob (1904) [*First published* 1860]. *The Civilisation of the Period of the Renaissance in Italy* [*Ti Sibilisasion ti Renasimiento idiay Italia*] (iti Ingles). Impatarus babaen ni/ti Middlemore, G. C. London: Swan Sonnenschein & Co.
* Reynolds, L. D.; Wilson, Nigel (1974). *Scribes and Scholars: A Guide to the Transmission of Greek and Latin Literature* [*Dagiti Agsursurat ken dagiti Eskolar: Ti Pagsurota ti Tranmision iti Griego ken Latin a Literatura*] (iti Ingles) (Maika-2, rebisado ket *enlarged* nga ed.). Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-814372-9.
# Panawen ti Pannakapalpalawag

Ti **Panawen ti Pannakapalpalawag** (wenno simple laeng a ti **Pannakapalpalawag** wenno **Panawen ti Rason**) ket maysa idi a kultural a tignay dagiti nasaririt a taos idi maika-17 ken maika-18 a sigsiglo, nga immuna a nangrugi idiay Europa ken kalpasanna kadagidiay Amerikano akolonia. Ti panggepna daytoy idi ket ti mangreporma ti kagimongan iti panang-usar ti rason, panagkarit kadagiti kapanunotan a naisadsad iti tradision ken pammati, ken agpasayaat ti pannakaammo babaen ti sientipiko a pamay-an. Daytoy ket nangiyaddang ti sientipiko a kapanunotan, panagduda ken nasaririt a pannakisinnukat ken nangsungat ti kaniaw, awan anus ken adda dagiti panag-abuso ti bileg babaen ti simbaan ken ti estado. Dagiti kapanunotan ti Pannakapalpalawag ket addaan ti nangruna a nagbanagan iti kultura, politika, ken dagiti gobierno iti Lumaud a lubong.

Nangrugrugi daytoy idi agarup a 1650 aginggana ti 1700, daytoy ket rinugian babaen dagiti pilosopo a kas ni Baruch Spinoza (1632–1677), John Locke (1632–1704), Pierre Bayle (1647–1706), Voltaire (1694–1778) ken pisiko a ni Isaac Newton (1643–1727). Dagiti nangturturay a prinsipe ket kanknayonda a nangilagda ken nagpatan-ay kadagiti pigura ken nangpadasda pay a nangipakat kadagiti kapanunotanda iti gobierno a tinawtawagan idi a kas ti naipalawagan nga absolutismo. Ti Sientipiko a Rebolusion ket asideg a naikapet iti Pannakapalpalawag, gapu ta dagiti naduktalanna ket nangbaliw kadagiti adu a tradisional a konsepto ken nangipayammo kadagiti baro a perspektibo iti katutubo ken ti lugar ti tao iti kauneganna. Ti Pannakapalpalawag ket rimmang-ay aginggana idi agarup a 1790–1800, kalpasanna daytoy ti panangiyunay-unay tu rason ket sinukatan ti panangiyunay-unay iti rikna ti Romantisismo, ken ti maysa a Kontra-Pannakapalpalawag ket nakagun-od ti kadayeg.

## Dagiti nagibasaran
# Arkeopteriks

| Arkeopteriks |
| --- |
|  |
| Taksonomia |
| Dominio: | Eukaryota |
| Pagarian: | Animalia |
| Pilo: | Chordata |
| Klase: | Reptilia |
| Subklase: | Dinosauria |
| Urnos: | Saurischia |
| Sub-urnos: | Theropoda |
| Pamilia: | Archaeopterygidae |
| Henero: | *Archaeopteryx* |

Ti **Arkeopteriks** (*Archaeopteryx*, manipud iti Griego a ἀρχαῖος — kadaanan, πτέρυξ — payak) ket maysa a naungawen nga Avialae ti naladaw a panawen ti Jurassic, a mangsakup ti tengnga a puesto iti morpolohia iti nagbaetan dagiti dinosaur ken dagiti billit, a nagbiag idi 150-147 a riwriw a tawtawen ti napalabas. Amin a nasarakan ti Archaeopteryx ket tagikua ti Solnhofen idiay akin-abagatan nga Alemania. Iti napaut a panawen (agingga a nagparang ti dadduma pay a natakuatan) naibilang dayta kas maipagarup a gagangay nga inapo ti amin a billit.
# Bakteria

Dagiti **bacteria** (singular: **bacterium**) ket maysa a dakkel a grupo dagiti nabiag nga
organismo. Kaaduan ket microscopic ken unicellular, addaan iti agpapada a gagangay nga estruktura ti selula nga awanan iti cell nucleus, ken organelles a kas iti mitochondria ken chloroplasts. Dagiti bacteria ket prokaryotes, a maiduma kadagiti organismo nga addaan iti complex cells a maawagan eukaryote. Ti termino a "bacteria" ket mayaplikar a nadumaduma iti amin a prokaryotes wenno iti dakkel a grupoda a maaw-awagan iti **eubacteria**, depende kadagiti idea maipapan kadagiti panagkakanaigda. Iti Wikipedia, ti "bacteria" ket maaramat kas pangdakamat iti eubacteria.

Dagiti bacteria iti kaaduan nga organismo it lubong, makita iti daga, danum, angin, ken kas sibibiag iti uneg ti nadumaduma nga ayup, mula, ken agsasabali nga organismo. Adu iti napeggad a makasakit. Kaaduan ken babassit unay, kas 0.5-5.0 μm iti kaatidogan, ngem adda met dagiti higante kasla iti *Thiomargarita namibiensis* ken *Epulopiscium fishelsoni* nga mabalinna labsan iti 0.5 mm.
# Protista

| Protista Sakup ti panawen: Neoproterosoiko – Agdama |
| --- |
|  |
| Taksonomia |
| Dominio: | Eukaryota |
|  |
|

---

**Dagiti mailaksid a grupo Fungi
* Plantae
* Animalia

---

Dagiti **supergrupo ken ti kadawyan a pilaaArchaeplastida (sangkapaset)**
	+ Rhodophyta (nalabbasit nga algas)
	+ Glaucophyta
* **SAR**
	+ **Stramenopiles** (kayumanggi nga algas, dagiti diatomo, dagiti oomycete, …)
	+ **Alveolata**
		- Apicomplexa
		- Ciliophora
		- Dinoflagellata
	+ **Rhizaria**
		- Cercozoa
		- Foraminifera
		- Radiolaria
* **Excavata**
	+ Euglenozoa
	+ Percolozoa
	+ Metamonada
* **Amoebozoa **Hacrobia **Apusozoa **Opisthokonta (sangkapaset)**
	+ Choanozoa

---

**Adu pay a dadduma; agdumaduma ti pannakaidasig** |

Dagiti **protista** ket dagiti agdumaduma a grupo dagiti eukaryotiko a mikroorganismo. Iti naipakasaritaan, dagiti protista ket natrato idi a kas maysa a biolohiko a pagarian ken pormal a tinawtawagan iti **Protista**, ken kaaduan a nairaman dagiti uniselular nga organismo a saan a naibagay kadagiti sabali a pagarian. Ti molekular pakaammo ket naus-usaren tapno mapasayaat ti pannakaipalawag daytoy a grupo iti moderno a taksonomia nga agdumaduma ken kankanayon nga adayo a maikabagian dagiti pilo. Dagiti grupo ti protista ket naipanpanunotan tattan a kaibuksilan dagiti agdumaduma a pilo a saan nga asideg nga agkabagian babaen ti ebolusion ket adda dagiti sabali a siklo ti biag, dagiti agpang ti tropiko, dagiti moda ti lokomosion, ken dagiti selular nga estruktura. Malaksid dagiti nalaka nga agpang ti pannakaurnosda iti gunglo, dagiti protista ke tawan unay ti panagpapadada. Dagitoy ket uniselular, wenno dagitoy ket multiselular nga awan dagiti naipangpangruna a kulapot, ken ti daytoy a nalaka a selular nga organisasion ket mangilasin kadagiti protista manipud kadagiti eukaryote, a kas dagiti fungus, dagiti ayup ken dagiti mula.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Protista iti Wikimedia Commons

* Puonan ti Biag: Dagiti Eukariota Naiyarkibo 2012-01-29 iti Wayback Machine
# Birus

| Birus |
| --- |
|  |
| *Rotavirus* |
| Pannakaidasig ti birus  |
| (di nairanggo): | **Birus** |
| Nadumaduma |
|
Kitaen ti teksto |

Ti **birus** ket ti bassit a makaalis nga ahente a makapataud laeng iti uneg dagiti sibibiag a selula iti maysa nga organismo. Dagiti birus ket mabalinda nga alisan dagiti nadumaduma kita ti organismo, manipud kadagiti ayup ken dagiti mula aginggana ti bakteria ken archaea.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Birus iti Wikimedia Commons
# Soolohia

Ti **Soolohia** (Griego *zoion* = ayup ken *logia* = agadal) ket isu iti siensia nga nga maipanggep iti pinagadal iti biolohia dagiti ay-ayup.

### Pakasaritaan

### Nalatak nga zoolohistas
# Sebbangan-kita

Ti *Cygnus cygnus*, ti whooper swan, ket ti sebbangan-kita iti henero ti *Cygnus*.
Iti nomenklatura a soolohiko, ti maysa a **sebbangan-kita** (*species typica*) ket dagiti nagan ti sebbangan nga iti nagan ti henero wenno subhenero ket naikeddeng a taksonomiko a permanente a mainaig, kas dagiti sebbangan nga aglaon kadagiti espesimen ti biolohiko a kita. Ti maipada a konsepto ket inus-usar para kadagiti supraheneriko a a grupo a tinawtawagan iti henero-kita.

Iti botaniko a nomenklatura, dagitoy a termino ket awanan iti pormal a takder babaen ti kodigo ti nomenklatura, ngem sagpaminsanda bumulbulod manipud iti soolohiko a nomenklatura. Iti botaniko, ti kita ti nagan ti henero wenno ti maysa nga espesimen (wenno, karkarna, iti maysa a panangiladawan) nga isu pay ti kita ti maysa nagan ti sebbangan. Ti nagan ti sebbangan nga addaan iti kasta a kita ket mabalin pay a maibaga a kas ti kita ti nagan ti henero. Dagiti nagan ti henero ken dagiti ranggo ti pamilia, dagiti nadumaduma a subdibision kadagiti a ranggo, ken dagiti dadduma a nagan nga agranggo iti nagatngato a naibatay kadagiti nagan ti henero, ket addaanda kadagiti kasta a kita.

Iti bakteriolohia, ti maysa a sebbangan-kita ket naikeddeng para iti tunggal maysa a henero.

Ti tunggal maysa nanaganan a henero wenno subhenero iti soolohia, no man wenno saan nga agdama a mabigbigan a kas umiso, ket teoretiko a mainaig iti maysa a sebbangan-kita. Iti panagsanay, nupay kasta, adda dagiti adu a saan a naaramid a saan a maiyasping a nagnagan kadagiti nadadaan a pablaak idi saan a nasken ti manginagan iti kita.

## Dagiti nagibasaran
# Panangidakamat ti mannurat (botanika)

Iti botaniko a nomenklatura, ti **panangidakamat ti mannurat** ket mangibagbaga ti panangidakamat ti tao (wenno grupo ti tattao) nga umiso a nangipablaak ti botaniko a nagan, kasla ti immuna a nangipablaak ti nagan bayat a nangtungpal kadagiti pormal a kammasapulan a kas inkeddeng babaen ti *Internsional a Kodigo ti Botaniko a Nomenklatura* (*ICBN*). Iti botanika, kadawyan daytoy (ngem saan a nasken) ti panangiyababa ti nagnagan ti mannurat segun ti mabigbig a listaan dagiti alagaden a pangyababaan. Kadagiti kaso no dagiti sebbangan ket saaen nga adda iti kasisigudna a heneriko a puesto (kasla ti baro a kombinasion iti henero ken ti naisangayan nga epiteto), maited dagiti mannurat ti kasisigud a puesto ken dagiti baro a kombinasion (ti dati iti parentesis).

Adda met dagiti paggiddiatan a nagbaetan ti botaniko a Kodigo ken ti kadawyan a panagsanay iti soolohia. Kas pagarigan, iti soolohia ti tawen a pannakaipablaak ket maited kalpasan ti nagan wenno nagnagan ti mannurat ken ti nagsurat ti baro a kombinasion ket kadawyan a saan a mainayon. Ti bassit met a bilang kadagiti ad-adu nga espesialisado a panagsanay ket agdumaduma pay iti pagbaetan kadagiti singasing kadagit kodigo ti botaniko ken soolohiko.

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* McNeill, John; Barrie, F.R.; Burdet, H.M. & Demoulin, V., dagiti ed. (2006), *International code of botanical nomenclature (Vienna Code) adopted by the seventeenth International Botanical Congress, Vienna, Austria, Hulio 2005* (eletroniko nga ed.), Vienna: International Association for Plant Taxonomy, naala idi 2011-02-20

## Dagiti akinruar a silpo

* Ti panid ti Panag-usisa ti Mannurat ti IPNI.
# International Standard Serial Number

Ti ISSN a naikodigo iti maysa a kodigo ti baras ti EAN-13 nga addaan iti karuay a panagsasaruno iti 0 ken bilang ti pablaak ti 5.
Ti naipadakkel nga ISSN nga addaan iti karuay a panagsasaruno iti 0 iti GTIN-13 ken naikodigo iti maysa a kodigo ti baras ti EAN-13 ket nainayon a panangikeddenga bilang 13 ti pablaak ti EAN-2.
Ti **International Standard Serial Number** (**ISSN**) ket ti naisangayan a numero ti walo a bilang nga inus-usar a panangilasin ti periodikal a pablaak iti naisangayan a kita ti midia. Daytoy ket maaw-awat iti sangatlubongan a kas ti kammasapulan a panangilasin para iti panangigiddiat ti nagbaetan dagiti agpapada titulo ti serial ken panagpakabael kadagiti pamay-an ti panagpasingked ken panangibilin, panagtaripato ti urnos, nainkalintegan a deposito, dagiti panangipabulod dagiti biblioteka ken kdpy.

No maipablaak ti periodikal, nga addaan iti agpada a linaon, iti dua wenno ad-adu a sabali a midia, mainaganan iti sabali nga ISSN iti tunggal maysa a kita ti midia – a naisangayan kadagiti kita ti naimaldit ken elektroniko a midia, a nainaganan ti **naimaldit nga ISSN** (**p-ISSN**) ken **elektroniko nga ISSN** (**e-ISSN** wenno **eISSN**).

Ti sistema ti ISSN ket immuna idi a naaramid a kas maysa nga internasional a pagalagadan ti ISO idi 1971 ken naipablaak a kas ti ISO 3297 idi 1975. Ti subkomite ti ISO iti TC 46/SC 9 ket isu ti akinrebbeng para iti pagalagadan.
Ti panangikeddeng iti naisangayan a panangilasin iti serial a kas linaon (panangisilpo kadagiti nadumaduma a midia), ti **ISSN-L** ket nasken a mausar, a kas inpalawag babaen tiy *ISO 3297:2007*.

### Elektroniko nga ISSN

Ti *e-ISSN* (or *eISSN*) ket ti maysa a pagalagadan nga etiketa para iti "Elektroniko nga ISSN", ti ISSN para iti elektroniko a midia (online) a bersion iti maysa a serial.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Listan dagiti 63800 a numero ken titulo ti ISSN
* *ISSN International Centre*
* "Cataloging Part", *ISSN Manual* (PDF), ISSN International Centre, naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2011-08-07, naala idi 2014-06-23 Naiyarkibo 2011-08-07 iti Wayback Machine.
* *How U.S. publishers can obtain an ISSN*, Estados Unidos: Biblioteka ti Kongreso.
* *ISSN in Canada*, Biblioteka ken dagiti Arkibo ti Kanada, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2013-12-05, naala idi 2014-06-23 Naiyarkibo 2013-12-05 iti Wayback Machine.
* *Getting an ISSN in the UK*, Biblioteka ti Britaniko, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2014-07-15, naala idi 2014-06-23 Naiyarkibo 2014-07-15 iti Wayback Machine.
* *Getting an ISSN in France* (iti Pranses), Bibliothèque nationale de France
* *Getting an ISSN in Germany* (iti Aleman), Deutsche Nationalbibliothek, naiyarkibo manipud iti kasisigud idi 2017-12-11, naala idi 2014-06-23 Naiyarkibo 2017-12-11 iti Wayback Machine
# Bibcode

Ti **bibcode** ket maysa a panagilasin nga inususar babaen dagiti astronomiko a sistema ti datos tapno inagananna dagiti reperensia ti literatura. Ti bibcode ket naiparang-ay a mausar iti SIMBAD ken ti NASA/IPAC Ekstragalaktiko a Batayan ti datos (NED), ngem daytoy ket nawatwatiwaten a maus-usar, kas pagarigan, iti NASA nga Astropisika a Sistema ti Datos. Ti kodigo ket adda ti naipatingga a kaatiddog dagiti 19 a karakter ken adda ti porma iti

`YYYYJJJJJVVVVMPPPPA`,
a ti YYYY ket isu ti uppat a numero a reperensia ti tawen ken ti JJJJJ ket isu ti kodigo a mangipakita ti nakaipablaakan ti reperensia. Iti kaso ti warnakan a reperensia,ti VVVV ket isu ti numero ti tomo,ti M ket mangipakita ti paset ti warkanakan a naikapablaakan ti reperensia (a kas ti, L para kadagiti paset ti letra), ti PPPP ket mangited ti pangrugian a numero ti panid, ken ti A ket isu ti umuna a letra ti apelyido ti immuna a mannurat. Dagiti tuldek (.) ket inus-usar tapno mapunuan dagiti saan a maus-usar a pagikabilan ken tapno maisagapa dagiti pagikabilan kadagiti naitalinaay a kadakelda no dagitoy ket ababa unay; ti panagisagapa ket maaramid iti kanawan para iti panangipablaak a kodigo ket iti kanigid para iti numero ti tomo ken numero ti panid. Dagiti kas pagarigan ti kodigo ket dagiti sumaganad:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Bibcode |        | Reperensia |
| `1974AJ.....79..819H` |   | Heintz, W. D. (1974). "Astrometric study of four visual binaries". *Ti Astronomiko a Warnakan*. **79**: 819–825. Bibcode:1974AJ.....79..819H. doi:10.1086/111614. |
| `1924MNRAS..84..308E` |   | Eddington, A. S. (1924). "On the relation between the masses and luminosities of the stars". *Dagiti Binulan a Pakdaar iti Nailian a Kagimongan ti Astronomiko*. **84**: 308–332. |
| `1970ApJ...161L..77K` |   | Kemp, J. C.; Swedlund, J. B.; Landstreet, J. D.; Angel, J. R. P. (1970). "Discovery of circularly polarized light from a white dwarf". *Dagiti Sursurat ti Astropisika a Warnakan*. **161**: L77–L79. Bibcode:1970ApJ...161L..77K. doi:10.1086/180574. |

## Kitaen pay

* Digital object identifier

## Dagiti nagibasaran
# Semantic Scholar

Semantic Scholar| Kita ti sitio | Makina ti panagbiruk |
| Nagpartuaat | Allen Institute for Artificial Intelligence |
| URL | semanticscholar.org |
| Nairugi | Nobiembre 2015 (2015-11) |

Ti **Semantic Scholar** ket maysa nga artipisial nga intelihensia a kaduaen ti makina ti panagbiruk para kadagiti akademiko a pabalaak a pinarang-ay iti Allen Institute for AI aken publiko a naipablaak idi Nobiembre 2015. Daytoy ket agus-usar kadagiti abanse iti masna a panagproseso ti pagsasao tapno makaited kadagiti pakabuklan para kadagiti naeskolar a papel.

## Teknolohia

Mangited ti Semantic Scholar iti maysa a sentensia a pakabuklan ti sientipiko a literaturta. Maysa kadagiti gandatna ket ti mangpasayaat ti parikut ti panagbasa kadagiti nadumaduma a titulo ken dagiti atiddog nga abstrakto kadagiti mobile nga alikamen. Daytoy ket mangigandat pay a mangisigurado a dagiti tallo a riwriw a sientipiko apapel a tinawen a maipablaak ket maabotanna dagiti agbasbasa gapu ta kinarkulona a mabasbasa laeng ti kagudua kadagitoy a literatura.

Inus-usar ti artipisial nga intelihensia tapno maala ti anag ti maysa a papel, ken agpataud iti daytoy iti maysa nga "abstraktibo" a pamay-an. Agus-usar daytoy a proyekto iti maysa a kombinasion ti panagadal iti makina, panagproseso ti masna a pagsasao, ken bision iti makina tapno makanayon iti tuon ti panagusig a semantiko kadagiti tradisional a pamay-an ti panagusig ti dakamat, ken tapno mangiyaon kadagiti maitutop a pigura, dagiti entidad, ken dagiti *venue* manipud kadagiti papel. Iti pannakaiyasping iti Google Scholar ken PubMed, ti Semantic Scholar ket naidesinio a mangipakita kadagiti kangrunaan ken kaimpluensiaan a papel, ken ti mangilasin kadagiti pakkanaikapet a pagbaetanda. Ti tunggal maysa a papel ket ibalayan babaen ti Semantic Scholar ken makeddengan iti maysa a naisangayan a panangilasin a tinawtawagan iti Semantic Scholar Corpus ID (maipangyababa itiS2CID), kas pagarigan

Liu, Ying; Gayle, Albert A; Wilder-Smith, Annelies; Rocklöv, Joacim (Marso 2020). "The reproductive number of COVID-19 is higher compared to SARS coronavirus". *Journal of Travel Medicine*. **27** (2). doi:10.1093/jtm/taaa021. PMC 7074654. PMID 32052846. S2CID 211099356.
Manipud idi 2018, fti sumaganad a maysa a proyekto idi 2017 a nangnayon kadagiti biomediko apapel ken dagiti nadumaduma a pakabuklan, manginayon ti Semantic Scholar corpus kadagiti ad-adu ngem 40 a riwriw a papel manipud iti csinsia ti kompiuterken biomedisina. Idi Marso 2018, ni Doug Raymond, nga isu ti nagparang-ay kadagiti inisiatibo ti panagadal iti makita para iti plataporma ti Amazon Alexa, ket naawat a mangidaulo ti proyekto ti Semantic Scholar. Manipud idi Agosto 2019, ti bilang dagiti nairaman a papel ket dimmakelen iti ad-adu ngem 173 a riwriw kalpasan ti pannakainayon dagiti rekord ti Microsoft Academic Graph.

Idi 2020, dagiti agus-usar iti Semantic Scholar ket nakaabot iti pito a riwriw iti maysa a bulan.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website