Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Taksonomia (biolohia)

Ti **taksonomia** (manipud iti Taga-ugma a Griego: τάξις *taxis*, "pannakaurnos", ken -νομία *-nomia*, "pamay-an") ket ti siensia ti pannagipalawag ken paanginagan kadagiti grupo kadagiti maipapan iti biolohia nga organismo kadagiti batayan a nagbibingayan a pakailasinan. Agkukuyog a naigrupo dagiti organismo kadagiti taksa ken dagitoy a grupo ket naikkan iti taksonomiko a ranggo; dagiti grupo iti naited a ranggo ket mabalinda a maitiptipon a mangbukel iti porma ti super-grupo iti nagatngato a ranggo, tapno mapsrtuat iti maipapan iti taksonomia a herarkia. Ni Carl Linnaeus, ti Sueko a botaniko ket naikedkeddeng nga isu ti ama ti taksonomia, gapu ta isu ti nagparang-ay iti sistema nga ammo itan a kas pannagidasig ni Linnaeus para iti kategorisasion dagiti organismo ken binomio a nomenklatura para iti pananginagan kadagiti organismo.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Taksonomia (biolohia) iti Wikimedia Commons
# Embryophyte

| Mulmula ti daga Sakup ti panawen: Tengnga nga Ordobisiano–Agdama (Dagiti espora manipud iti Dapingiano (nasapa a Tengnga nga Ordobisiano))
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| Taksonomia  |
| Pagarian: | Plantae |
| *Klado*: | Embryophytes Engler, 1892 |
| Dagiti dibision |
| * **Saan a baskular a mulmula ti daga (bryophyta)**
	+ Marchantiophyta
	+ Bryophyta
	+ Anthocerotophyta
	+ †Horneophytopsida
* **Baskular a mulmula (tracheophyta)**
	+ †Rhyniophyta
	+ †Zosterophyllophyta
	+ Lycopodiophyta
	+ †Trimerophytophyta
	+ Pteridophyta
	+ **Agbukel a mulmula (spermatophyta)**
		- †Pteridospermatophyta
		- Pinophyta
		- Cycadophyta
		- Ginkgophyta
		- Gnetophyta
		- Magnoliophyta

---

Dagiti tradisional a grupo:
* Bryophyta\*
* Pteridophyta\*
* Gymnospermae\*
* Angiospermae
 |
| Kapada a nagan |
| * Cormophyta Endlicher, 1836
* Phyta Barkley, 1939
* Cormobionta Rothmaler, 1948
* Euplanta Barkley, 1949
* Telomobionta Takhtajan, 1964
* Embryobionta Cronquist et al. 1966
* Metaphyta Whittaker, 1969
* Plantae Margulis, 1971
 |

Ti **Embryophyta**, wenno dagiti mula ti daga, ket dagiti kaaduan nga ammo a grupo dagiti berde a mula a mangbukel iti mulmula iti lubong. Ti Embryophyta ket ti maysa a klado iti kaunegan ti Phragmoplastophyta, ti maysa a dakdakkel a klado a mangiraman pay dagiti nadumaduma a grupo ti berde nga algas (mairaman ti Charophyceae ken Coleochaetales), ken iti kaunegan daytoy a dakdakkel a klado dagiti embryophyta ket kabsat iti Zygnematophyceae/Mesotaeniaceae ken mangiraman kadagiti bryophyta ken maipatinayon dagiti polysporangiophyta. Isu a mangiraman dagiti sibibiag nga embryophyta kadagiti hornwort, liverwort, lumot, pako, lycophyta, gymnospermae ken dagiti agsabsabong a mula. Ti Embryophyta ket impormalda a tinawtawagan iti **mulmula ti daga** gapu ta kangrunaanda nga agbibiag kadagiti naindagaan a habitat, bayat a ti kabagian a berde nga algas ket kangrunaaan nga akuatiko. Amin ket dagiti kompleks a multiselular a eukaryota nga agraman iti espesialisado a reproduktibo nga oragano.

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

 Dagiti datos a mainaig iti Embryophyta iti Wikispecies

* Raven, P.H.; Evert, R.F. & Eichhorn, S.E. (2005), *Biology of Plants* (7th nga ed.), New York: W.H. Freeman, ISBN 978-0-7167-1007-3
* Stewart, W.N. & Rothwell, G.W. (1993), *Paleobotany and the Evolution of Plants* (2nd nga ed.), Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-38294-6
* Taylor, T.N.; Taylor, E.L. & Krings, M. (2009), *Paleobotany, The Biology and Evolution of Fossil Plants* (2nd nga ed.), Amsterdam; Boston: Academic Press, ISBN 978-0-12-373972-8
# Baskular a mula

| Baskular a mulmula |
| --- |
| Taksonomia  |
| Pagarian: | Plantae |
| *Klado*: | Embryophytes |
| *Klado*: | Polysporangiophytes |
| *Klado*: | Tracheophytes Sinnott, 1935 ex Cavalier-Smith, 1998 |
| **Dagiti dibision** † Naungaw |
| * di agbukbukel a mulmula
	+ †*Cooksonia*
	+ †Rhyniophyta
	+ †Zosterophyllophyta
	+ Lycopodiophyta
	+ †Trimerophytophyta
	+ Pteridophyta
	+ †Progymnospermophyta
* Superdibision Spermatophyta
	+ †Pteridospermatophyta
	+ Pinophyta
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Gnetophyta
	+ Angiospermae (Magnoliophyta)
 |

Dagiti **baskular a mula** (manipud iti Latin *vasculum*: duct), ammo pay a kas **tracheophytes** (manipud iti kapada a termino iti Griego iti *trachea*), ket mangbukel ti dakkel a grupo dagiti mula (c. dagiti 308,312 nga ammo a naawat a sebbangan) a naipalawag a kas dagiti mulmula iti daga nga addaan nailignina a kulanit (ti xylem) para iti panagkondukto iti danum ken dagiti mineral iti amin a paset ti mula. Addanda pay iti maysa nga espesialisado a saan a nalignina a kulanit (ti phloem) tapno mangkondukto kadagiti produkto ti photosynthesis. Dagiti baskular a mula ket mairaman dagiti lycopodiopsida, equisetum, pako, gymnosperm (mairaman dagiti konipero) ken dagiti angiospermae (dagiti agsabsabong a mula). Dagiti sientipiko a nagan para iti grupo ket mairaman ti Tracheophyta, Tracheobionta ken Equisetopsida *sensu lato*.

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* Cracraft, Joel; Donoghue, Michael J., dagiti ed. (2004). *Assembling the Tree of Life*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-972960-9.
* Cantino, Philip D.; Doyle, James A.; Graham, Sean W.; Judd, Walter S.; Olmstead, Richard G.; Soltis, Douglas E.; Soltis, Pamela S.; Donoghue, Michael J. (1 Agosto 2007). "Towards a Phylogenetic Nomenclature of Tracheophyta". *Taxon*. **56** (3): 822. doi:10.2307/25065865. JSTOR 25065865.
* Kenrick, P. (29 Hunio 2000). "The relationships of vascular plants". *Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences*. **355** (1398): 847–855. doi:10.1098/rstb.2000.0619. PMC 1692788. PMID 10905613.
* Pryer, Kathleen M.; Schneider, Harald; Magallon, Susana. *The radiation of vascular plants* (PDF). pp. 138–153. Naiyarkibo manipud iti kasisigud (PDF) idi 2016-03-09. Naala idi 2019-09-11., in Cracraft & Donoghue (2004)
# Spermatophyte

| Agbukel a mulmula Sakup ti panawen: Karbonipero? wenno nasapsapa aginggana iti agdama, 319–0 Ma
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N |
| --- |
|  |
| *Pinus sylvestris*, maysa a kameng ti Pinophyta |
| Taksonomia  |
| Pagarian: | Plantae |
| *Klado*: | Tracheophytes |
| *Klado*: | Spermatophytes |
| **Dagiti dibision** |
| * Gymnospermae
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Pinophyta
	+ Gnetophyta
* Angiospermae
* Pteridospermatophyta†
 |
| Kapada a nagan |
| * Equisetopsida sensu lato
* Phanerogamae
* Phaenogamae
 |

Dagiti **spermatophyte**, ammo pay a kas **phanerogams** (takson Phanerogamae) wenno **phaenogams** (takson Phaenogamae), ket buklen dagiti mula nga agpataud kadagiti bukel, isu kasta ti alternatibo a nagan iti **agbukel a mulmula**. Dagitoy ket sub-agasmang dagiti embryophyte wenno mulmula iti daga. Ti termino a *phanerogams* wenno *phanerogamae* ket naala manipud iti Griego φανερός, *phanerós* a ti kayatna a sawen ket "makita", a maigiddiat iti **cryptogamae** manipud iti Griego κρυπτός *kryptós* = "nailemmeng" a maikuyog iti pangsuldong a γαμέω, *gameo*, "iyawasa". Dagitoy a termino ket ilasinda dagiti mula nga addaan kadagiti nailemmeng a seksual nga organo (cryptogamae) manipud kadagiti addaan kadagiti makita a seksual nga organo (phanerogamae)

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* Kron, Kathleen A; Chase, Mark W (2005-11-17). *Molecular systematics and seed plant phylogeny: a summary of a parsimony analysis of rbcL sequence data*. pp. 243–252. ISBN 9780521022897., in Gibbs et al (1995)
* Gibbs, Adrian J.; Calisher, Charles H.; García-Arenal, Fernando, dagiti ed. (1995). *Molecular basis of virus evolution*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521022897.
* Soltis, D. E.; Soltis, P. S.; Zanis, M. J. (1 Oktubre 2002). "Phylogeny of seed plants based on evidence from eight genes". *American Journal of Botany*. **89** (10): 1670–1681. doi:10.3732/ajb.89.10.1670. PMID 21665594.
# Mula nga agsabsabong

| Mula nga agsabsabong Sakup ti panawen: Nasapa a Kretasio – agdama, 130–0 Ma
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N

Mabalin a rehistro ti Nasapa a Hurasiko |
| --- |
|  |
| *Panagdumaduma dagiti Angiospermae* |
| Taksonomia  |
| Pagarian: | Plantae |
| *Klado*: | Tracheophytes |
| *Klado*: | Spermatophytes |
| *Klado*: | Angiospermae |
| Dagiti grupo (APG IV) |
| *†Nanjinganthus*?
Basalo nga angiospermae
* Amborellales
* Nymphaeales
* Austrobaileyales

Bugas nga angiospermae
* magnoliids
* Chloranthales
* monocots
* Ceratophyllales
* eudicotidae
 |
| Kapada a nagan |
| * Anthophyta Cronquist
* Angiospermae Lindl.
* Magnoliophyta Cronquist, Takht. & W.Zimm.
* Magnolicae Takht.
 |

Ti **mula nga agsabsabong** (**angiosperma**), wenno makunkuna pay nga **Angiospermae** Lindl. wenno **Magnoliophyta**, ket isu dagitoy ti kaaduan a grupo dagiti mula ti daga. Dagiti angiospermae ket dagiti agpatpataud iti bukel a mulmula a kasla dagiti gymnospermae ken mabalin a mailasin kadagiti gymnospermae babaen kadagiti serye ti sinapomorpia (naala a pakailasinan). Dagitoy a pakailasinan ket mairaman kadagiti sabong, endospermo iti kaunegan dagiti bukel, ken ti panagpataud kadagiti bunga nga aglaon ti bukbukel. Iti pannakainagan ti kayatna a sawen ti angiosperma ket ti mula nga agpataud ti bukbukel iti kaunegan ti maysa a bungon; isu dagitoy dagiti agbungbunga a mula, urayno dagitoy ket kadawyan a tinawtawagan kadagiti mula nga agsabsabong.

Dagiti tinaudan dagiti mula nga agsabsabong ket nagtaud kadagiti gymnospermae idi agarup a 245–202 a riwriw a tawtawen, ken dagiti immuna a naamammuan nga agsabsabong a mula ket rimsuada idi 140 a riwriw a tawtawen. Kaaduan sagitoy a nagbalbaliw idi las-ud ti Nasapa a Kretaseo ken immadu dagitoy idi agarup a 100 a riwriw a tawtawen, ngem nangsukat kadagiti konipero a kas dagiti kaaduan a kayo idi agarup laeng a 60–100 a tawtawen.

## Dagiti nagibasaran

## Bibliograpia

* Angiosperm Phylogeny Group (2016). "An Update of the Angiosperm Phylogeny Group Classification for the Orders and Families of Flowering Plants: APG IV". *Botanical Journal of the Linnean Society* (iti Ingles). **181** (1): 1–20. doi:10.1111/boj.12385.
* Cronquist, Arthur (1960). "The Divisions and Classes of Plants". *The Botanical Review* (iti Ingles). **26** (4): 425–482. doi:10.1007/BF02940572. S2CID 43144314.
* Takhtajan, A. (1964). "The Taxa of the Higher Plants Above the Rank of Order". *Taxon* (iti Ingles). **13** (5): 160–164. doi:10.2307/1216134. JSTOR 1216134.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Mula nga agsabsabong iti Wikimedia Commons

Mangiraman daytoy nga artikulo iti teksto manipud iti pablaak a mabirukan itan iti dominio a publiko: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Angiosperms". *Encyclopædia Britannica* (iti Ingles) (Maika-11 nga ed.). Cambridge University Press.
# Henero-kita

Ti babai a mallard (*Anas platyrhynchos*) ken dagiti piekna . Ti *Anas* ket ti henero-kita para ti pamilia ti Anatidae.
Iti biolohiko a pannakaidasig, a naipangpangruna iti soolohia, ti **henero-kita** ket ti henero a mangipalawag ti biolohiko a pamilia ken ti ramut ti nagan ti pamilia.

## Soolohiko a nomenklatura

Segun ti Internasional a Kodigo ti Soolohiko a Nomenklatura, "Ti kita nga agnagan iti maysa a nominal a takson ti pamilia-grupo ket maysa a nominal a henero a tinawtawagan iti 'henero-kita'; ti nagan ti pamilia-grupo a naibatay iti henero-kita."

Ti ania man a nagan ti pamilia-grupo ket nasken nga addaan iti henero-kita (ken ti ania man a nagan ti henero-grupo ket nasken nga addaan iti sebbangan-kita, ngem ti ania man a nagan ti sebbangan-grupo ket mabalin a, ngem saan a nasken, nga addaan iti maysa wenno ad-adu a kita dagiti espesimen). Ti henero-kita para iti nagan ti pamilia-grupo ket ti henero pay a mangited ti ungkay a nakainayonan ti pagpatinggaan nga -idae (para kadagiti pamilia).

Pagarigan: Ti nagan ti pamilia ti Cricetidae ket addaan iti henero-kita iti henero ti *Cricetus* Leske, 1779.
## Botaniko a nomenklatura

Iti botaniko a nomenklatura, naus-usar ti insasao a "henero-kita", a saan nga opisial, a kas maysa a termino iti panagpalaka. Iti *ICN* awan ti kasasaad daytoy nga insasao. Agus-usar ti kodigo kadagiti kita ti espesimen para kadagiti ranggo aginggana iti pamilia, ken pagpilian laeng dagiti kita para kadagiti nangatngato a ranggo. Saan a mangibaga ti kodigo kadagiti henero nga aglaon iti dayta a kita a kas maysa a "henero-kita".

Pagarigan: ti "*Poa* ket ti henero-kita ti pamilia ti Poaceae ken ti urnos ti Poales" ket ti sabali a waya iti panangibaga a dagiti nagan a Poaceae ken Poales ket naibatayda iti kadawyan a nagan iti *Poa*.
## Kitaen pay

* Sebbangan-kita

## Dagiti nagibasaran
# Akin-abagatan nga Aprika

Akin-abagatan nga Aprika (Subrehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian)
  heograpiko, mairaman ti adda iti ngato
  Komunidad ti Panagrangrang-ay ti Akin-abagatan nga Aprika (SADC)
Ti **Akin-abagatan nga Aprika** ket ti akin-abagatan unay a rehion ti kontinente ti Aprika, nga agdumaduma a maipalawag babaen ti heograpia wenno heopolitika. Iti uneg ti rehion ket dagiti nadumaduma a teritorio, mairaman ti Republika ti Abagatan nga Aprika; ita nga aldawen, ti nalaklaka a termino ti *Abagatan nga Aprika* ket kadawyan a naireserba para iti pagilian.

## Dagiti panangipalawag ken panagusar

### Isbangan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian kadagiti heograpiko a rehion ti SACU

Iti isbangan kadagiti heograpiko a rehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, dagiti lima a pagilian ti mangbukel ti Akin-abagatan nga Aprika:

* Botswana
* Lesotho
* Namibia
* Abagatan nga Aprika
* Eswatini

Ti Kappon ti Aduana ti Akin-abagatan nga Aprika (Ingles: Southern African Customs Union (SACU)), a napartuat idi 1969 ket mangbukel pay kadagiti lima apagilian iti subrehion ti Nagkaykaysa a Pagpagilian iti Akin-abagatan nga Aprika.

### Dagiti kamemng ti SADC

Ti Komunidad ti Panagrangrang-ay ti Akin-abagatan nga Aprika (Ingles: Southern African Development Community (SADC)) ket nabangon idi 1980 tapno mangpalaka ti panagtitinnnulong iti rehion. Daytoy ket mairaman ti:

* Angola
* Botswana
* Demokratiko a Republika ti Kongo
* Lesotho
* Madagascar
* Malawi
* Maurisio
* Mozambique
* Namibia
* Seychelles
* Abagatan nga Aprika
* Eswatini
* Tanzania
* Zambia
* Zimbabwe

## Kitaen pay

* Sub-Sahara nga Aprika

## Dagiti nagibasaran

## Adu pay a mabasbasa

* "Southern Africa". Encyclopedia Britannica. Naala idi 2013-05-20.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Akin-abagatan nga Aprika iti Wikimedia Commons
# John Gilbert Baker

Pannakailadawan ni John Gilbert Baker, *Journal of Botany, British and Foreign*, vol. 39 (1901) babaen ni Berthold Carl Seemann.
Ni **John Gilbert Baker** (13 Enero 1834 – 16 Agosto 1920) ket maysa idi nga Ingles a botaniko. Ti anakna a lalaki ket daydi botaniko a ni Edmund Gilbert Baker (1864–1949).

## Biograpia

Naiyanak ni Baker iti Guisborough, ti anak a lalaki da John ken Mary (nakayanakan a nagan iti Gilbert) Baker ken pimmusay iti Kew.

Naadalan isuna kadagiti eskuela ti Quaker iti Eskuela ti Ackworth ken Bootham School, York.

Nagtrabaho isuna iti biblioteka ken herbario iti Royal Botanic Gardens, Kew idi baetan ti 1866 ken 1899, ken nangimatmaton idi iti herbario manipud idi 1890 aginggana idi 1899. Isu ket nagsurat kadagiti polieto dagiti adu a grupo ti mula, a mairaman ti Amaryllidaceae, Bromeliaceae, Iridaceae, Liliaceae, ken dagiti pako. Dagiti naipablaak a librona ket mairaman ti *Flora of Mauritius and the Seychelles* (1877) ken ti *Handbook of the Irideae* (1892).

Inasawana ni Hannah Unthank idi 1860. Yi nakada lalaki a ni Edmund ket maysa idi kadagiti singin, ken pimmusay ti kabsatna a lalaki sakbay idi 1887.

Napili idi ni John G. Baker a kas Fellow of the Royal Society in 1878. Nagunggunaan isuna iti Veitch Memorial Medal iti Royal Horticultural Society idi 1907.

## Dagiti napili a pablaak

* Baker, J. G. (1874). "Revision of the Genera and Species of Tulipeae". *Botanical Journal of the Linnean Society*. **xiv** (76): 211–310. doi:10.1111/j.1095-8339.1874.tb00314.x.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Handbook of the Irideae by J G Baker (1892)
# JSTOR

Ti **JSTOR** (pannakabalikas JAY**-stor*; pangyababaan para iti *Journal Storage*) ket ti dihital a biblioteka a napundar idi 1995. Dati daytoy idi a naglaon ti dihitado a pablaak dagiti akademiko a warnakan, itan ket magiramanen kadagiti libro lken dagiti kangrunaan a taudan, ken dagiti agdam a apblaak dagiti warnakan. Daytoy ket mangited kadagiti napno a testo dagiti panagbiruk dagiti gangani 2,000 a warnakan. Dagiti ad-adu ngem 8,000 nga instituto manipud kadagiti ad-adu ngem 160 a pagpagilian ket addaanda iti panagserrek iti JSTOR; ken kaaduan ti panagserrek ket babaen ti suskrision, ngem adda met dagiti nadadaan a linaon iti dominio a publiko cket nawaya a magun-od ti sinoman. Idi 2012 JSTOR ket nangirugi iti programa a mangited ti awan bayad a panagserrek iti 3 a banag, dagiti nadadaan nga artikulo, para iti paset ti panawen iti 14 nga al-aldaw para kadagiti agrehistro nga agmaymaysa nga eskolar ken dagiti agsuksukisok.

## Dagti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* "Website ti JSTOR.org". JSTOR.
# PubMed

Ti **PubMed** ket maysa a nawaya a batayan ti datos a kangrunaan a pagserrekan ti MEDLINE a batayan ti datos dagiti reperensia ken dagiti abstrakto dagiti siensia ti biag ken dagiti biomedikal a topiko. Ti Nailian a Biblioteka ti medisina ti Estados Unidos (NLM) kadagiti Nailian a Patakder ti Salun-at ket isuda ti magtartaripato ti batayan ti datos a kas parte ti sistema Entrez iti panangala ti pakaammo.

Manipud idi 1971 aginggana idi 1997, ti online a panagserrek ti MEDLINE iti kompiuterisado a batayan ti datos ti MEDLARS ket nangruna a babaen kadagiti patakder ti pakultad a kasla dagiti medikal a biblioteka. Ti PubMed, ket immuna a naipablaak idi Enero 1996, ket isu ti nagrugian ti panawen ti pribado, nawaya, ken ti agtagibalay a pagbirukan ti kompiuterisado a MEDLINE. Ti sistema ti PubMed ket nawaya a naidaton iti publiko iti Hunio, 1997, idi naipakita dagiti panagbiruk ti MEDLINE babaen ti web, iti maysa a seremonia, babaen ni Bise Presidente Al Gore ti Estados Unidos.

## Linaon

Iti maipatinayon ti MEDLINE, ti PubMed ket mangited ti panagserrek kadagiti:

* daan a reperensia manipud kadagiti naimaldit a bersion iti *Index Medicus* manipud idi 1951 ken nasapsapa pay;
* reperensia kadagiti dadduma a warnakan sakbay a naikabilda kadagiti pagsurotan ti Index Medicus ken MEDLINE, kas pagarigan ti *Siensia*, *BMJ*, ken ti *Annals of Surgery*;
* kinaudi a naikabkabil para iti maysa nga artikulo sakbay a maikabil ti pagsurotan iti Medical Subject Headings (MeSH) ken mainayon iti MEDLINE; ken
* urnong ti libro a mabalin a mgun-od ti napno a teksto ken dagiti dadduma asubpaset dagiti rehistro ti NLM.
* dakamat ti PMC

Adu kadagiti rehistro ti PubMed ket aglaon kadagiti silpo dagiti napno a teksto dagiti artikulo, ken adda kadagitoy ti nawaya a magun-od, a kadawyan iti PubMed Central ken dagiti lokal a kapadan a kas ti UK PubMed Central.

Ti pakaammo a maipanggep kadagiti warnakan a naikabil iti PubMed ket mabirukan iti Katologo ti NLM.

Manipud idi 19 Mayo 2013, ti PubMed ket addaan kadagiti sumurok a 22.7 a riwriw dagiti rehistro manipud idi 1966, a napili manipud idi tawen ti 1865, ken napili *unay* agingana idi 1809; adda dagiti agarup a 500,000 a rehistro ti mainaynayon iti tunggal maysa a tawen. Iti isu met laeng a tawen, 13.1 riwriw kadagiti rehistro ti PubMed ket nailista nga adda dagiti abstraktoda, ken 14.2 riwriw kadagiti artikulo ket addan kadagiti silpo iti napno a teksto (kadagitoy ket 3.8 riwriw dagiti artikulo a mangun-od ti napno a teksto nga *awan bayadna* para iti sinoman nga agus-usar). Ti mangkita ti agdama a kadakkel iti kita ti batayan ti datos, imakinilia ti "1800:2100[dp]" wenno "all[sb]" iti pagbirukan a tawa ti PubMed

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website (iti Ingles)
* PubMed Mobile (iti Ingles)
* Dagiti Madal ti PubMed Online (iti Ingles)
* Tulong ti PubMed (iti Ingles)
# Wikidata

Wikidata|  |
| Umuna Panid ti Wikidata |
| Magun-od iti | Nadumaduma a pagsasao |
| Agtagikua | Pundasion ti Wikimedia |
| Nagpartuaat | Komunidad ti Wikimedia |
| URL | www.wikidata.org |
| Komersial | Awan |

Ti **Wikidata** ket maysa a gandat a mangited ti pagtitinnulongan a maurnos a pagibatayan ti datos tapno masuportaran dagiti gandat ti Wikimedia a kas ti Wikipedia. Ti Wikidata ket nairugi idi Oktubre 30, 2012. Ti gandat ket agdama nga inrugrugi ti Wikimedia Deutschland ken naikeddeng a mangited ti sapasap a taudan dagiti naisangsangayan a kita ti datos, kas pagarigan, dagiti petsa ti pannakaipasngay, ti maysa klase dagiti napasingkedan a datos, a mabalin nga usaren dagiti gandat ti Wikimedia nga agan-andar a kapadpada ti pamay-an a panagobra para kadagiti papeles ti Wikimedia Commons. Daytoy ti nagbalin nga immuna a gandat ti Pundasion ti Wikimidia manipud idi 2006.

Ti panakapartuat daytoy a gandat ket binayadan babaen kadagiti donasion manipud ti Allen Institute for Artificial Intelligence, ti Gordon and Betty Moore Foundation, ken Google, Inc.,a nagdagup ti €1.3 a riwriw.

## Pakaibanagan ti Wikipedia

Ti Wikidata ket mabalin para kadagiti 3 a kangrunaan a banag:

1. Sentro a pagikabilan kadagiti silpo ti pagsasao
2. Pagitedan ti sentro a lugar para kadagiti datos ti infobox para kadagiti amin a Wikipedia
3. Panagpartuat ken panagpabaro kadagiti listaan ti artikulo a naibatay kadagiti datos iti Wikidata

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti silpo ti ruar

* Opisial a website
* Wikidata iti Twitter
* meta:Wikidata - koordinasion a panid para iti gandat idiay Meta-Wiki
* Demo system Naiyarkibo 2013-05-13 iti Wayback Machine - pagipadasan ti agdama a kasaaad ti panagrang-ay
* Wikidata-l - Listaan ti pakisinnaritaan para iti gandat ti Wikidata
* Wikidata-bugs - Panagireporta kadagiti kiteb para iti gandat ti Wikidata
# Germplasm Resources Information Network

Ti **Germplasm Resources Information Network** wenno **GRIN** ket ti maysa nga online a proyekto ti sopwer ti National Genetic Resources Program ti USDA a komprehensino a mangtaripato ti database ti kompiuter para kadagiti urnong ti iti amin a germoplasma nga inurnong babaen ti National Plant Germplasm System.

Impadakkel ti GRIN ti papelna a mangtaripato ti pakaammo kadagiti repositorio ti germoplasma ti insekto (imbertebrado), mikrobial, ken dagiti sebbangan ti ayup (kitaen dagiti Sub-Proyekto).

## Deskripsion

Ti sitio ket maysa a rekurso para iti panangilasin ti taksonomiko a pakaammo (sientipiko a nagnagan) ken dagiti pay kadawyan a nagan kadagiti ad-adu ngem 500,000 nga asesion (dagiti naisangayan a karuay, kultibar kdpy.) dagiti mula mangsakop kadagiti 10,000 a sebbangan; kadagiti nangruna iti ekonomia ken naatap a sebbangan. Mangibariweswes daytoy kadagiti mula a makaraut wenno peste a ruot, maipangta wenno madangran, a mangited iti datos tapno maiwaras iti sangalubongang iti habitatna; kas pay pakaaammo ti pasaporte. Mangiraman pat ti GRIN iti maysa nga Economic Plants Database.

Tinartaripato ti network babaen ti Database Management Unit ti GRIN (GRIN/DBMU). Imatmatonan ti GRIN babaen ti National Germplasm Resources Laboratory (NGRL) iti Beltsville, Maryland, a simmukat idi 1990 iti nangiyuna iti daytoy, ti Germplasm Services Laboratory (GSL), a dati a nagpataray iti GRIN).

## Dagiti subproyekto

Ti naibagbaga a mision ti GRIN ket ti mangsuporta kadagiti sumaganad a proyekto:

* National Plant Germplasm System (NPGS)
* National Animal Germplasm Program (NAGP)
* National Microbial Germplasm Program (NMGP)
* National Invertebrate Germplasm Program {NIGP)

## Kitaen pay

* Natural Resources Conservation Service
* Multilingual Multiscript Plant Name Database
* International Plant Names Index

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

* Opisial a website
* Taripatuen pay ti NRCS ti PLANT database Naiyarkibo 2014-06-27 iti Wayback Machine