# Aristoteles

| Ἀριστοτέλης, *Aristotélēs* |
| --- |
| Marmol a busto ni Aristoteles. Romano a kopia manipud ti Griego a gambang nga orihinal babaen ni Lysippus c. 330 BC. Ti alabastror a manto ket moderno. |
| Nayanak | 384 SK Stageira, Chalcidice |
| Natay | 322 SK (edad 61 wenno 62) Euboea |
| Pakipagilian | Griego |
|  |
| Panawen | Taga-ugma a pilosopia |
| Rehion | Lumaud a pilosopia |
| Pagadalan | Peripatetiko a pagadalan Aristotelianismo |
| Kangrunaan a pagirayan | Pisika, Metapisika, Daniw, Teatro, Musika, Retoriko, Politika, Gobierno, Etika, Biolohia, Soolohia |
| Nalatak a kapanunotan | Nabalitokan a pakatengngaan, Rason, Lohika, Silogismo, Regget |
|
Nakaimpluensiaan
* Parmenides, Sokrates, Plato, Heraklito, Demokrito
 |
|
Naimpluensiaan
* Gangani amin a Lumaud a pilosopia a simmaruno kalpasan dagiti obrana; Alehandro ti Natan-ok, Avicenna, Averroes, Maimonides, Albertus Magnus, Thomas Aquinas, Duns Scotus, Ptolemy, Copernicus, Galileo, ken kaaduan kadagiti Islamiko a pilosopia, Hudio a pilosopia, Kristiano a pilosopia, siensia ken**adu pay...**.
 |
|  |
| [urnosen iti Wikidata] |

Ni **Aristoteles** (Taga-ugma a Griego: Ἀριστοτέλης, *Aristotélēs*) (384 SK – 322 SK) ket maysa idi a Griego a pilosopo ken erudito, maysa nga estudiante ni Plato ken maestro ni Alehandro ti Natan-ok. Dagiti sinursuratna ket nakasakup kadagiti adu a suheto, a mairaman ti pisika, metapisika, daniw, teatro, musika, lohika, retoriko, lingguistika, politika, gobierno, etika, biolohia, ken soolohia. A kinaduana ni Plato ken ni Socrates (maestro ni Plato), ni Aristoteles ket maysa kadagiti nangruna a nangipatakder a pigura iti Lumaud a pilosopia. Dagiti sinursurat ni Aristotles ket isu dagiti immuna a nagpartuat ti konprehensibo a sistema iti Akinlaud a pilosopia, a sumakop kadagiti moralidad, estetika, lohika, siensia, politika, ken metapisika.

Ti pannakaimatangan ti Aristoteles kadagiti maipapan iti bagi a siensia ket nalatak a nangsuksukog ti mediebal a pannakaeskolar, ken dagiti impluensiada ket gimmay-at iti Renasimiento, urayno dagitoy ket nasukatan babaen ti Newtoniano a pisika. Kadagiti soolohiko a siensia, adda dagiti napalpaliiwna ket napasingkedan a dagitoy ket napudno idi laeng maika-19 a siglo. Dagiti obrana ket naglaon kadagiti kasapaan a naamammuan a pormal a panagadal iti lohika, ken dagitoy ket nainayon idi naladaw a maika-19 siglo iti moderno a pormal a logika. Iti metapisika, ti Aristotelianismo ket adda ti nalatak nga inpluensia iti pilosopiko ken teolihiko a panagpanpanunot iti Islamiko ken Hudio a tinawtawidan iti Tengnga a Panawen, ken agtultuloy nga aginipluensia ti Kristiano a Teolohia, a naipangpangruna ti eskolastiko a tinawtawid iti Katoliko a Simbaan. Dagiti etikana, a kanayon a nakaimpluensia, ket nakagun-od ti napabaro a panagayat iti moderno pannakapartuat iti kinasingpet nga etika. Amin nga aspeto ti polosopia ni Aristoteles ket agtultuloy a banag ti aktibo nga akademiko a panagadal tatta nga aldaw. Urayno ni Aristoteles ket nagsurat kadagiti adu ken napintas a tratado ken dialogo (ni Cicero ket nangipalpalawag kadagiti literario nga estilona a kas ti maysa a "karayan ti balitok"), naipanunotan a kaaduan kadagiti sinursuratna ket napukaw tattan ken adda laeng ti agarup a maysa a pagkatlo kadagiti orihinal nga obrana ti nabatbati.

## Paammo ken dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig ken ni Aristoteles iti Wikimedia Commons