# Daga (planeta)

Daga | Ti namarisan nga ladawan ti Daga a kas nakita manipud ti Apollo 17"Ti Asul a Marmol" ti retrato iti Daga, a naala manipud ti *Apollo 17* |
| Dagiti panangikeddeng |
| Dagiti alternatibo a nagan | Terra, Sol-3 |
| Dagiti pakailasinan ti panaglikmut |
| Panawen J2000.0 |
| Aphelion | 152,098,232 km 1.01671388 AU |
| Perihelion | 147,098,290 km 0.98329134 AU |
| Semi-mayor a pagtayyekan | 149,598,261 km 1.00000261 AU |
| Eksentrisidad | 0.01671123 |
| Panawen ti panaglikmut | 365.256363004 al-aldaw 1.000017421 tawen |
| Napipia a kapardas ti panaglikmut | 29.78 km/s 107,200 km/h |
| Promedio nga anomalia | 357.51716° |
| Paglikigan | 7.155° aginggana ti ekuador ti Init 1.57869°aginggana ti saan a mabalbaliwan a dalumpinas |
| Longitud ti agpangato a nodo | 348.73936° |
| Argumento ti perihelion | 114.20783° |
| Dagiti ammo a satelite | 1 a masna (Ti Bulan)
 994 parbo (manipud idi 2011-12-31) |
| Dagiti pisikal a pakailasinan |
| Promedio a rayus | 6,371.0 km |
| Rayus ti ekuador | 6,378.1 km |
| Rayus ti polar | 6,356.8 km |
| Panagdalumpinas | 0.0033528 |
| Sirkumperensia | 40,075.017 km (ekutorial)Heodetiko a Sistema ti Lubong (*WGS-84*). 40,007.86 km (meridional)  |
| Kalawa ti rabaw | 510,072,000 km2
148,940,000 km2 daga (29.2 %)
361,132,000 km2 danum (70.8 %) |
| Tomo | 1.08321×1012 km3 |
| Masa | 5.9736×1024 kg |
| Promedio a densidad | 5.515 g/cm3 |
| Grabidad ti rabaw | 9.780327 m/s2 0.99732 *g* |
| Kapardas ti panagtalaw | 11.186 km/s |
| Panawen ti panagtayyek ti sidereal | 0.99726968 d 23h 56m 4.100s |
| Kapardas ti panagtayyek ti ekuador | 1,674.4 km/h (465.1 m/s) |
| Pakbu ti pagtayyekan | 23°26'21".4119 |
| Albedo | 0.367 (heometriko)
0.306 (Piansa) |
|

| temp. ti rabaw | min | mean | max |
| --- | --- | --- | --- |
| Kelvin | 184 K | 287.2 K | 331 K |
| Celsius | −89.2 °C | 14 °C | 57.8 °C |

 |
| Atmospeara |
| Presion ti rabaw | 101.325 kPa (MSL) |
| Pakabuklan babaen ti tomo | 78.08% nitroheno (N2) 20.95% Oksíheno (O2) 0.93% argon 0.038% karbon dioksido About 1% alingasaw ti danum (agbalbaliw babaen ti klima) |

Ti **Daga** (wenno **ti Daga**) ket isu ti maikatlo a planeta manipud ti Init, ken ti kapusekan ket maikalima a kadakkelan kadagiti walo a planeta iti Sistema a Solar. Isu pay ti kadakkelan kadagiti uppat a naindagaan a planeta iti Sistema a Solar. Daytoy ket sagpaminsan pay a makunkuna a ti lubong, ti Asul a Planeta, wenno babaen ti Latin a naganna a, *Terra*.

Ti Daga ket naporma idi agarup a 4.54 bilion a tawtawen babaen ti panakapartuatna manipud ti solar a nebula, ken ti biag ket rimsua iti rabawna idi kaunegan ti maysa a bilion a tawtawen. Ti planeta ket pagtaengan dagiti riwriw a sebbangan, a mairaman dagiti tao. Ti biospera ti Daga ket naimudingan a nabalbaliwanna ti tangatang ken dagiti pay abiotiko a kasasaad iti planeta, a nagpakabael daytoy ti panakaiwarwaras dagiti aerobio nga organismo ken dagiti pay panakaporma ti tuon ti osono a daytoy ket, a kumaduaan ti magnetiko a lugar ti Daga, ket mangtiped kadagiti makadangran a solar a radiasion, a mangpalubos ti biag iti daga. Ti maipapan ti bagi a tagikua ti Daga, ken dagiti pay bukodna a heolohiko a pakasaritaan ken panagliklikmut, ket pimmalubos ti panagrang-ay ti biag. Ti planeta ket manamnama a agituloy a makasuporta ti biag para kadagiti sumaruno a 500 a riwriw aginggana ti 2.3 a bilion a tawtawen.

Ti ukis ti daga ket nabingbingay kadagiti nadumaduma a nasikkil a paset, wenno tektoniko a plato, nga umakar ti rabaw kadagiti panawen iti adu a riwriw a tawtawen. Agarup a 71% iti rabaw ket nasakopan babaen dagiti naapgad a danuma a taaw, nga adda dagiti nabati ket buklen dagiti kontinente ken is-isla a dagitoy amin a maitipon ket adda dagiti adu a danaw ken dagiti nadumaduma a pagtaudan iti danum a mangbukel ti hidrospera. Dagiti ungto ket kaaduan a naabongan kadagiti natanken a yelo (Antartiko a sabanas ti yelo) wenno baybay ti yelo (Artiko a gora ti yelo). Ti uneg ti planeta agnanayon nga aktibo, nga adda ti napuskola tuon iti medio a natangken a manta, maysa alikido a akin ruar a bugas nga agpataud ti magnetiko a lugar, ken maysa a natangken a landok a kaunegan a bugas.

Ti Daga ket makibiang kadagiti sabsabali a banag iti limbang, a naipangpangruna ti Init ken ti Bulan. Iti agdama, ti Daga ket likmutenna ti Init iti tunggal maysa a 366.26 paset ti panawen ken agtayyek iti bukodna a patayyekan, a maipada dagiti 365.26 a solar nga aldaw, wenno maysa a sidereal a tawen. Ti pagtayyekan ti Daga a panagtayyek ket napakbo ti 23.4° nga umadayo manipud ti tindek iti bukodna a panaglikmut a plano, a agpataud daytoy ti panagdumaduam ti tiempo iti rabaw ti planeta iti paset ti panawen iti maysa a tropikal a tawen (365.24 a solar nga al-aldaw). Ti maymaysa laeng a masna a satelite ti Daga, ket ti Bulan, a nangrugi nga agpalpalikmut iti daytoy idi agarup a 4.53 bilion tawtawen, a daytoy ket agpataud ti ugot dagiti taaw iti panawen ti Naladaw nga Adu a Panagbomba ket gapuanan ti naimudingan a panagbalbaliw ti enbironmento ti kalatakan a rabaw.

Dagiti mineral a rekurso ti planeta ken dagiti taudan ti biospera ket agparparawad kadagti rekurso nga inususar a panagsuporta ti sangalubongan a populasion ti nagtagitaoan. Dagiti agtaeng ket naigrupoda kadagiti agarup a 200 a nawaya a naturay nga estado (193 mabigbigan ti Nagkaykaysa a Pagpagilian a naturay nga estado), a makibibiang babaen ti diplomasia, panabaniaga, komersia, ken milisia nga aksion. Dagiti kultura ti nagtagitaoan ket nakaparang-ay kadagit nadumaduma a panagkita iti planeta, a mairaman ti personipikasion a kas maysa a kinadios, ti pammati ti maysa a dalumpinas a Daga wenno iti Daga a kas ti sentro iti law-ang, ken ti maysa a moderno a perspektibo ti lubong a kas maysa a napagkaykaysa nga enbironmento a makasapul ti panagayaywan.

## Paammo

## Dagiti nagibasaran