# Rio de Janeiro

| Rio de Janeiro |
| --- |
| Munisipalidad |
| *Município do Rio de Janeiro* Ti Munisipalidad iti Rio de Janeiro |
| Manipud ti ngato, nga agpakanawan: Ni Kristo a Mangsubsubbot, Rio–Niterói bridge, Pusod tiiti ili manipud idiay Luek ti Guanabara, Estadio ti Maracanã , Sugarloaf sagayad a karro, ti bangketa iti Aplaya ti Copacabana, ken ti pakaimatangan ti siudad a naala manipud idiay Corcovado. |
| WagaywaySelio |
| Parbo a nagan: Cidade Maravilhosa ("Ti Nakakaskasdaaw a Siudad") wenno **Rio** |
| Lokasion idiay Estado iti Rio de Janeiro |
| Rio de JaneiroLokasion idiay Brasil |
| Nagsasabtan: ﻿ / ﻿ |
| Pagilian |  Brasil |
| Rehion | Akin-abagatan  |
| Estado |  Rio de Janeiro |
| Nabangon | Marso 1, 1565 |
| Gobierno |
|  • Kita | Mayor-konsilo |
|  • Bagi | Prefeitura da Cidade do Rio de Janeiro |
|  • Mayor | Eduardo Paes (PMDB) |
| Kalawa |
|  • Munisipalidad | 1,260 km2 (486.5 sq mi) |
|  • Metro | 4,557 km2 (1,759.6 sq mi) |
| Kangato | manipud iti 0 aginggana ti 1,021 m (manipud iti 0 aginggan ti3,349 ft) |
| Populasion (2010) |
|  • Munisipalidad | 6,323,037 |
|  • Ranggo | Maika-2 |
|  • Densidad | 4,781/km2 (12,380/sq mi) |
|  • Metro | 12,387,000 |
| Nagan dagiti umili | *Carioca* |
| Sona ti oras | UTC−3 (BRT) |
|  • Kalgaw (DST) | UTC−2 (BRST) |
| Kodigo ti koreo | 20000-000 |
| Kodigo ti lugar | +55 21 |
| Website | City of Rio de Janeiro
 |
|
Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO |
| Kita | Kultural |
| Kriteria | vi |
| Naidesignado | 2012 (Maika-36 a gimong) |
| Reperensia blng. | 1100 |
| Estado a Partido | Brasil |
| Rehion | Latin nga Amerika ken ti karibe |
|  |
|  |
| [urnosen iti Wikidata] |

Ti **Rio de Janeiro** (Brasiliano a Portuges: [ˈhi.u dʒi ʒaˈne(j)ɾu], *Karayan ti Enero*), kadawyan a mmakunkuna a kas ti **Rio**, ket isu ti kapitolio a siudad ti Estado iti Rio de Janeiro, ti maikadua kadakkelan a siudad ti Brasil, ken ti maikatlo a kadakkelan a metropolitano a lugar ken aglomerasion idiay Abagatan nga Amerika, nga adda dagiti agarup a 6.3 a riwriw a tatto iti uneg ti maitutop a siudad, a makaaramid daytoy ti maika-6 a kadakkelan iti Kaamerikaan, ken ti maika-26 iti lubong. Ti Rio de Janeiro ket nagbalin a nagbalayan ti Lugar a Tawid ti Lubong a nanaganan ti "*Rio de Janeiro: Dagiti Ladawan ti Daga ti Carioca a nagbaetan ti Bantay ken ti Baybay,*" a kas inted babaen ti UNESCO idi 1 Hulio 2012 iti kategoria a Kultural a Ladawan ti Daga. Ti panagikeddeng ket naala babaen ti komite a tagtagikua ti organisasion. Ti panakaiyebkas ket naibaga idiay timpuyog iti San Petersburgo, Rusia.

Ti siudad ket isu idi ti kapitolio ti Brasil para kadagiti gangani a dua a siglo, manipud idi 1763 aginggana idi 1815 idi las-ud ti Portuges a panawen ti panagkolonia, idi 1815 aginggana idi 1821 a aks ti kapitolio ti Nagkaykaysa a Pagarian iti Portugal, Brasil ken Algarves, ken idi 1822 aginggana idi 1960 a kas maysa anawaya a pagilian. Ti Rio ket naparboan ti nagan a *Cidade Maravilhosa* wenno "Nakakaskasdaaw a Siudad."

Ti Rio de Janeiro ket mangirepresenta ti maikadua a kadakkelan a GDP iti pagilian (ken maika-30 a kadakkel iti lubong idia 2008), nga adda ti nakarkulo ti agarup a R$ 343 bilion (IBGE/2008) (gangani US$ 201 bilion), ken daytoy ti kuartel dagiti dua a kangrunaan a kompania ti Brasil – ti Petrobras ken Vale, ken dagiti nangruna a kompania ti lana ken telepono idiay Brasil, ken ti pay kadakkelan apagyanan dagiti midia ken komunikasion a kompania iti Latin nga Amerika, ti Dagiti Globo nga Organisasion. Ti pagbalayan kadagiti adu nga unibersidad ken patakder, daytoy ti maikadua a kadakkelan a sentro ti panagsukisok ken panagrang-ay idi Brasil, a pakaidagupan ti agarup a 17% ti nailian a sientipiko a panagpataud – segun ti 2005 a datos.

Ti Rio de Janeiro ket isu ti kaaduan a mabisbisita a siudad idiay akin-abagatan a hemisperio ket naamammoan daytoy para kadagiti masna a panakaidissona, dagiti karnabal a panagramrambak, samba, Bossa Nova, dagiti balneario nga igid ti baybay a kas ti Barra da Tijuca, Copacabana, Ipanema, ken Leblon. Adda dagiti kadayegan a dulon a maipatinayon kadagiti igid ti baybay ket mairaman ti higante nga estatua ni Ni Kristo a Mangsubsubbot ('Cristo Redentor') idiay tuktok ti bantay Corcovado, a nainaganan daytoy a kas maysa kadagiti Baro a Pito a Siddaaw iti Lubong; bantay Sugarloaf (*Pão de Açúcar*) nga adda dagiti naisagayad a karrona; ti *Sambódromo*, ti maysa a permanente a naliniaan dagiti pagtugtugawan a kalsada ti pagparadaan a naus-usar iti laus-ud dagiti Karnabal; ken ti Maracanã nga Estadio, maysa kadagiti kadakkelan nga estadio ti putbol iti lubong. Ti 2016 a Kalgaw nga Olimpiada ket maitignayto idiay Rio de Janeiro, a daytoy ket mangmarka ti umuna a panangsangaili iti daytoy a pasamak ti siudad iti Abagatan nga Amerika. Idi 12 Agosto 2012, iti 2012 a panakalpas a seremonia ti Kalgaw nga Olimpiada, ni Mayor Eduardo Paes ket nanagawat ti Wagayway iti Olimpiada, babaen ken ni Jacques Rogge, manipud iti Mayor ti Londres, a ni Boris Johnson. Ti Estadio Maracanã ti Rio ket mangisangailinto pay ti kinaudi a panagsalisal para iti 2014 Sangalubongan a Copa ti FIFA . Ti Rio de Janeiro ket mangisangaili pay ti Sangalubongan nga Aldaw ti Katutubo intono 2013.

## Dagiti nagibasaran

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Rio de Janeiro iti Wikimedia Commons