# Ayup

| Ay-ayup Sakup ti panawen: Krioheniko – Agdama, 670–0Ma
Had'n

Arkeano

Proterosoiko

Pha.

 |
| --- |
|  |
| Taksonomia  |
| (di nairanggo): | Unikonta |
| (di nairanggo): | Obazoa |
| (di nairanggo): | Opisthokonta |
| (di nairanggo): | Holozoa |
| (di nairanggo): | Filozoa |
| Pagarian: | Animalia Linnaeus, 1758 |
| Dagiti pilo |
| * Porifera
* Monoblastozoa
* Ausia (incertae sedis) †
* Chancelloriidae (incertae sedis) †
* Cloudinidae (incertae sedis) †
* Sinotubulites (incertae sedis) †
* Trilobozoa (incertae sedis) †
* **Subpagarian ti Eumetazoa**
	+ Ctenophora
	+ Placozoa
	+ Cnidaria
	+ Trilobozoa †
	+ **Bilateria (di nairanggo)**
		- Xenacoelomorpha
		- Kimberella †
		- Proarticulata †
		- **Nephrozoa (di nairanggo) **Superpilo ti Deuterostomia**
				+ Ambulacraria
					- Echinodermata
					- Hemichordata
					- Cambroernida †
				+ Chordata
					- Cephalochordata
						* Leptocardii
						* Metaspriggina †
						* Pikaiidae †
					- Olfactores
						* Craniata
						* Tunicata
							+ Burykhia†
							+ Yarnemia†
					- *Myllokunmingia*†
					- *Palaeospondylus*†
					- *Vetulicolia* †
					- *Zhongxiniscus* †
				+ *Saccorhytida*†
			* **Protostomia (dinairanggo)**
				+ **Superilo ti Ecdysozoa**
					- Chaetognatha
					- Cycloneuralia
						* Nematoida
							+ Nematoda
							+ Nematomorpha
						* Scalidophora
							+ Kinorhyncha
							+ Loricifera
							+ Priapulida
					- Panarthropoda
						* Tactopoda
							+ Arthropoda
							+ Tardigrada
						* Onychophora
				+ **Spiralia** (di nairanggo)
					- Orthonectida
					- **Superpilo ti Platyzoa Gnathifera
							+ Syndermata
								- Acanthocephala
								- Rotifera
							+ Gnathostomulida
							+ Micrognathozoa
						* Cycliophora
						* Rouphozoa
							+ Gastrotricha
							+ Platyhelminthes
				+ **Superpilo ti Lophotrochozoa**
					- Dicyemida
					- Entoprocta
					- Lophophorata
						* Bryozoa
						* Brachiozoa
							+ Brachiopoda
							+ Phoronida
							+ Tommotiid †
						* Hyolitha †
					- Nemertea
					- Neotrochozoa
						* Annelida
							+ Sipuncula
						* Mollusca
					- *Halkieria*†
					- *Namacalathus*†
					- *Odontogriphus*†
					- *Orthrozanclus*†
					- *Wiwaxia*†
		- *Tullimonstrum*†
 |
| Kapada a nagan |
| * Metazoa
 |

Ti **ay-ayup** ket maysa a kangrunaan a grupo ti nagdumaduma ti sellula a, dagiti eukaryote nga organismo iti panagarian ti **Animalia** wenno **Metazoa**. Dagiti plano ti bagi dumtengto nga agbalin a masimpa no isuda rumang-ay, urayno adda dagiti mapan ti pamay-an ti metamorposis kadagiti masakbayan a biagda. Kaaduan kadagiti ayup ket makagunay, a kayatna a sawen ket mabalinda ti kellat nga aggunay ken awan tulong. Dagiti amin nga ayup ket heterotropo, a kayatna sawen ket manganda kadagiti sabali nga organismo wenno dagiti produktoda para iti sostento.

Kaaduan kadagiti naamammuan nga ayup kadagiti pilo ket nagparangda kadagiti rehistro ti posil a kas maipapan ti baybay a sebbanagn idi las-ud ti Kambriano a panagbettak, idi agarup 542 a riwriw a tawtawen.

## Dagiti nagibasaran

### Bibliograpia

* Klaus Nielsen. *Ebolusion ti ayup: Dagiti Pannakaikabagian dagiti Sibibiag a Pilo* (maika-2 nga edision). Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan, 2001.
* Knut Schmidt-Nielsen. *Pisiolohia ti ayúp: Panangiyampon ken Enbironmento*. (maika-5 nga edision). Unibersidad ti Cambridge a Pagmalditan, 1997.

## Dagiti akinruar a silpo

 Dagiti midia a mainaig iti Ayup iti Wikimedia Commons