Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Niġrun

Niġrutit
Niġrutit
**Niġrun** naakka **niġrugauraq** (pl: **Niġrutit**) (Tanŋ. *animal*)

Naisuuraulutiŋ suli illutiŋ uŋasikpaŋilluni maqiniŋanin, aglaan aksiutauniaŋitchuq aŋiruami inaani. Aksiutauniaqtuat tamatkuanuŋa immam ataaniittuat qupilġut
qailuni aqiyaulaaqtuamin imaqmin qairuamin makpiġarianiŋaruanun savaat tamaani inimi illutik suli naisuurauluni inniaġnigaat. Qanittuat qaaŋanin qupilġut aksiutauniaqtut niuqtuqtit aqiyaanin taimuŋaaġlaan taaptumani inimi. Aktilaalaruamik aksiuġniŋnik iqaluich inuġiaqniŋi (ilaulugiluguuq qaaŋiqsaaqsinaqtuat iqaluich) piniaŋinasugigaat. Aglaan inugiakittuat iqaluich aniqniagaluaqtut naagga tuqutillutik nappaiŋaisa, illuqaisakuvsaq tamaaniituat allakuaġutik iġḷauniaqnasugigai aasii aksiutauŋillutik. Aksianiŋi iluqaisakuvsak ukiumi iqaluich ittuat nailuni suli tukutchinailuni, piiluni aktilaalaruamik aksiunmik ukuimi ittuat iqaluich. Aksiutauniŋi iqaluich iñuuniaġviat qutchillghaaqniaqtuq qitqaniittuaq Beaufort Sea-m sinaani, inniŋi navrat suli kuugit iqaluit atuuġuuraŋat ukiumi.

Iḷaannigguuq aŋuniaġuuruat niġrutinik (tuttut, iqaluich, qaugaich, natchit, aiviġit, aġviġit, nanut) aŋuniaġuukkatiiŋ aksiayumiñaġaich niuqtuqtuat, aglaanguuq aŋuniaġaġiaġmiut, suli iḷaŋŋaviñaġniaŋiñmiut iñugiaktilaagich inna ukiumi atausimi. Uaŋŋamiñ saġvagman niġrutiqaġuuruq.

Salummaqługu augiyaqługu tippakkumiñaiyaqługu niġrun augulaaġami tippayuktuq.

Niġrutit paksralasuurut sunik paqitchigamik. Niġrun tuqulluataŋitchuni iñuutchagnisuugaat.

* Niġrun (Atausiq)
* Niġrutik (Malġuk)
* Niġrutit (Piŋasut)

## Genders

* ♂ **Aŋusalluq** (Taniktun: *male animal*)
* ♀ **Aġnasalluq** (Taniktun: *female animal*)

## Aŋŋutit

**Aŋŋun** (sg) / **Aŋŋutik** (dual) / **Aŋŋutit** (pl) (Tanŋ. *game animal, terrestrial mammal*)

* Akłaq
* Amaġuq
* Amaġuuraq
* Aviŋŋaq
* Aviŋŋaqpak
* Imnaiq
* Itiġiaq
* Itiġiaqpak
* Kayuqtuq
* Niutuiyiq
* Niġukkalik
* Pamiuqtuuq
* Pałuktaq
* Pikukturuaq
* Qavvik
* Qimmiq
* Qiḷaŋmiutaq
* Siksrik
* Tiġiganniaq
* Tuttu
* Tuttuqpak
* Tuttuvak
* Ugruŋnaq
* Ukalliatchiaq
* Ukalliq
* Ukallisugruk
* Umiŋmak

## Niqsat

Niqsat (Tanŋ. *sea animals, marine mammals*)

* Aaġlu
* Aiviq
* Aġviq
* Aġvisuaq
* Aġviġluaq
* Nanuq
* Natchiq
* Qaiġulik
* Qasigiaq
* Sisuaq
* Suqqaq
* Ugruk

## Iqaluich

**Iqaluk** (sg) / **Iqaluuk** (dual) / **Iqaluich** (pl) (Tanŋ. *fish*)

* Aanaakłiq
* Amaqtuuq
* Iqaluaqpak
* Iqalugaq
* Iqalugruaq
* Iqaluk
* Iqalukpik
* Iqalusaaq
* Iłhuaġniq
* Nataaġnaq
* Pikuktuuq
* Qaaktaq
* Siulik
* Sulukpaugaq
* Tittaaliq

## Tiŋmiat

**Tiŋmiaq** (Tanŋ. *bird*)

**Tiŋmiaqpak** (Tanŋ. *big bird*)
**Tiŋmiaġruk** (Tanŋ. *small/little bird*)
* Aahaaliġñaq
* Aaqhaaliq
* Aiviqiak
* Aivġich nauyaŋat
* Amauligruaq
* Aqargiq
* Auksruaq
* Igniqauqtuq
* Iqirgagiaq
* Iqsralik
* Iqsraġutilik
* Isuŋŋaq
* Isuŋŋaġluk
* Kaŋuq
* Kurugaq
* Mannik
* Mitilugruaq
* Mitiq
* Napaaqtum aqargia
* Nauyaq
* Nauyatchiaq
* Nauyavasugruk
* Nauyavvaaq
* Niġlinġaq
* Niġliq
* Piiġaq
* Qaqsrauq
* Qavaasuk
* Qiŋalik
* Quġruk
* Sigguuk
* Siyyuum kipiŋaruq
* Tuunġaaġruk
* Ukpik
# Pałuktaq

Pałuktaq
Niaquq Pałuktaġmi
**Pałuktaq** suli **Kigiaq** (*Castor canadensis*) tiŋuŋnaqtuq aŋŋutauruq Salliñiq-Amirikami ittuaq. Kiluliñiq-Amirikamilu Suamimilu Yurupamilu ittuaqmiuq.

 *Una makpiġaaq mikiruq, aglaan agliḷaaġlugu nakuuniaqtuq.*
# Aviŋŋaq

Aviññaq
**Aviŋŋaq**, **aviññaq** naakka **aviñŋaq** (*Lemmus sibiricus* naakka *Mus musculus*) mikiruq aŋŋutauruq.

Aviŋŋaq (*Mus musculus*).
Aviŋŋam kigutiŋa
 *Una makpiġaaq mikiruq, aglaan agliḷaaġlugu nakuuniaqtuq.*