Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Taxonomy (biology)

The tilde (/ ˈtɪldeɪ, -di, -də, ˈtɪld/) [1] ˜ ma ọ bụ ~, bụ grapheme nwere ọtụtụ ojiji.  Aha agwa ahụ sitere na Spanish na Portuguese bata na bekee, nke n'aka nke ya sitere na Latin titulus, nke pụtara "aha" ma ọ bụ "edemede".  na Nchikota na a isi leta;  mana maka ebumnuche akụkọ ihe mere eme, a na-ejikwa ya n'ụdị kwụ ọtọ n'ime ọnọdụ dị iche iche.
# Animal

anụmanụ

taxon, first-order class, Ntule mara site na otu aha nkịtị| Obere ụdị nke | heterotroph, organism  |
| Nwere ojiji | human uses of animals  |
| Ihu nke | ecology  |
| Onye dị ịrịba ama | Aristotle, Carl Linnaeus, Jean-Baptiste de Lamarck, Georges Cuvier  |
| Aha taxon | Animalia  |
| Ọkwa taxon | kingdom  |
| Nne na nna taxon | Apoikozoa  |
| Aha a na-akpọkari taxon | 动物界, animales, dyreriket, animal, živali  |
| Taxon synonym | Metazoa  |
| Mmalite nsoro nwa oge | Cryogenian  |
| Taxon a bụ isi mmalite nke | animal fossil  |
| Oge obidoro | 665 million years BCE  |
| Mụrụ ya | agụmanụmanụ, biology, veterinary medicine  |
| Hashtag | animals, animal  |
| Koodu nomenclature | International Code of Zoological Nomenclature  |
| Nwere ndepụta | list of animal classes, lists of animals  |

  From Wikidata
Ewu na Ehi
Agwo
Ọtụtụ ụdị anụmanụ dị ndụ dị na Bilateria, clade nke ndị otu ya nwere atụmatụ ahụ nke nwere ihe jikọrọ ọnụ. Bilateria gụnyere protostomes, nwere invertebrates dị ka nematodes, arthropods, na molluscs, na deuterostomes, nwere echinoderms na chordates, nke ikpeazụ gụnyere vertebrates. Ụdị ndụ tụgharịrị dị ka anụmanụ ndị mbụ nọ na Ediacaran biota nke mbubreyo Precambrian. Ọtụtụ phyla anụ ọhịa nke ọgbara ọhụrụ ghọrọ nke ọma na ndekọ fossil dị ka ụdị mmiri n'oge mgbawa Cambrian, nke malitere ihe dị ka nde afọ 542 gara aga. 6,331 nke mkpụrụ ndụ ihe nketa na-ahụkarị anụmanụ niile dị ndụ; Ọ pụrụ ịbụ na ndị a sitere n’otu nna ochie nke dịrị ndụ na 650 nde afọ gara aga

Okwu anụmanụ sitere na Latin Animalis, nke pụtara 'iku ume', 'inwe mkpụrụ obi' ma ọ bụ 'ịdị ndụ'. Nkọwa nke ndu gụnyere ndị otu niile nke alaeze Animalia. N'iji okwu ọnụ eme ihe, a na-ejikarị okwu anụmanụ na-ezo aka naanị anụmanụ ndị na-abụghị mmadụ.

 Anụmanụ pụrụ iche n'inwe bọọlụ sel nke nwa embrayo (1) tolite ka ọ bụrụ bọọlụ oghere ma ọ bụ blastula (2).
# Ụdị ndị na-adịchaghị echegbu onwe ha

Ụdị ndị na-adịchaghị echegbu onwe ha

ọnọdụ nchekwa| Aha mkpirisi | LC  |
| Next higher rank | NT  |
| Next lower rank | no value  |
| Dochie | Lower Risk  |

  From WikidataỤdị na-enweghị nchegbu bụ ụdị nke International Union for Conservation of Nature (IUCN) kewara dị ka nke a na enyocha dị ka nke na-abụghị ihe nchedo ụdị n'ihi na **ụdị** a ka dị n'ụba n'ọhịa. Ha erughị eru dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ, ndị nọ n"ihe ize ndụ dị nso, ma ọ bụ (tupu afọ 2001) ndị na adabere na nchekwa.

Moose (*Alces alces*) bụ ihe atụ nke ụdị na-adịchaghị echegbu onwe ya.
A pụghị ịnye ụdị dị iche iche ụdị "Nchegbu Kasị Ọdị" ọ gwụla ma a nyochara ọnọdụ ndị mmadụ ha. Nke ahụ bụ, a chọrọ ozi zuru oke iji mee nyocha kpọmkwem, ma ọ bụ na apụtaghị ìhè, nke ihe ize ndụ ya nke mkpochapụ dabere na nkesa ya ma ọ bụ ọnọdụ ndị mmadụ.

## Nnyocha

Kemgbe afọ 2001 ụdị ahụ nwere mkpirisi "LC", na esote IUCN 2001 Otu na Usoro (version 3.1). Tupu afọ 2001 "ihe nchegbu kacha nta" bụ subcategori nke "Obere ihe ize ndụ" Otu ma nye koodu "LR / lc" ma ọ bụ lc. Ihe dị ka pasent 20 nke ndị na adịchaghị echegbu onwe ha (3261 nke 15,636) na nchekwa data IUCN ka na eji koodu "LR / lc", nke na egosi na a nyochabeghị ha kemgbe afọ 2000.

## Ọnụ ọgụgụ nke ụdị

Ọ bụ ezie na IUCN anaghị ele "ihe na adịchaghị echegbu onwe ya anya dị ka ụdị na acha ọbara ọbara, 2006 IUCN Ndepụta uhie ka na enye ụdị ahụ na 15,636 taxa. Ọnụ ọgụgụ nke ụdị anụmanụ edepụtara na ụdị a bụ 14,033 (nke gụnyere ọtụtụ ụdị a na akọwaghị dịka frog sitere na ụdị *Philautus*). E nwekwara ụdị anụmanụ 101 edepụtara na 1500 ụdị osisi (1410 ụdị, 55 ụdịdị, na 35 ụdị). Enweghị fungus ma ọ bụ protista nwere nkewa ahụ, ọ bụ ezie na ọ bụ naanị ụdị anọ dị na alaeze ndị ahụ ka IUCN nyochara. A na enyocha ụmụ mmadụ dị ka ụdị na adịchaghị echegbu onwe ha na 2008.

## Ndepụta nke ụdị LC

## Hụkwa

* Ọnọdụ nchekwa

## Ihe edeturu na ntụaka

## Njikọ mpụga

* Ndepụta nke ụdị ndị na-adịchaghị echegbu onwe ha dị ka IUCN Red List of Threatened Species