# Hari Sarawak

| Hari Meredika Sarawak |
| --- |
| Pia mega dikumbai | Hari Sarawak |
| Diintu  | Sarawak |
| Bansa | Serata negeri ba Sarawak |
| Reti | Nandaka perintah kediri Sarawak de facto ari Britain |
| Haribulan | 22 July |
| Penyuah | Ninting taun |

Menira Raj Sarawak dikena nyadi menira keterubah Sarawak sepengudah bulih kuasa merintah diri de facto kena 22 Julai 1963.
**Hari Meredika Sarawak** nya siti hari peremisi ke disambut Sarawak, nyambut penumbuh perintah kediri *de facto* maya 22 Julai 1963..

Hari besai rasmi Hari Merdeka Sarawak udah berengkah digazet perintah Sarawak maya taun 2016 kena meri penyedar pasal sejarah Sarawak kelia enggau pemeri bala tuai ke dulu suba. Taja pan nama rasmi tu, bisi mega sida ti agi nyeliahka diri ngena gelar tu, ngumbai iya **“Hari Sarawak”** ti enda formal nganti nya, ketegal ti mimit penyedar pasal undang-undang iya (“Hari Meredika Sarawak” ke bendar iya nama rasmi ti digazet perintah), seraya sekeda agi bepenemu pasal pemendar sejarah iya, lalu madahka undang-undang British nadai nyendiaka meredika ti resmi sereta penuh. Taja pia, endang bisi tikas meredika de facto dalam tukuh merintah diri sebedau iya ngambi bagi dalam pengawa numbuhka federasyen enggau nama Malaysia enggau kaban kungsi ke bukai.

Penemu pasal hari besai Sarawak udah dibantaika perintah negeri Sarawak enggau rayat kenyau ari taun 2012, pengudah mensia mayuh enda puas ati pasal hari besai Hari Meredika ti kelalu bepusatka Malaya. Hari nya diberi nama enggau rasmi **Hari Merdeka Sarawak** lalu ditukuhka nyadi hari besai keterubah iya ba taun 2016. Taja bisi pengawa ti enda ngetu nguji nipu rikod sejarah nya ketegal tuju politik, tang enda ulih disangkal iya nya Sarawak ti nyadi koloni mahkota British bulih meredika kena 16 September 1963 nyadi kaban menua Persekutuan Malaysia ari baruh undang-undang Malaysia ti dikemendarka United Kingdom ti bedaulat enggau Parlimen Malaya dalam bulan Julai 1963.

## Sejarah

Kesultanan Brunei meri kuasa ngagai Raj Sarawak deka merintah kandang menua nya. Udah nya Sarawak diaku nyadi sebuah menua ti bedaulat ulih Amerika Serikat (1850) enggau Great Britain (1864), lalu iya enggau sukarela nyadi protektorat British (diberi lindung sedadu) dalam taun 1888. Pengudah Perang Dunya Kedua abis, kandang menua nya dipegai Perintah Soldadu British enda lama, udah nya nyadi Koloni Mahkota dalam taun 1946 lebuh iya diserahka Charles Vyner Brooke ngagai Perintah British. Pengawa mindahka kandang menua nya ngagai pentadbiran kolonial udah ngujungka bantah ti besai ari peranak Sarawak ti deka ke merdeka Sarawak dipulaika baru. Pekara tu ngujungka Duncan Stewart, gabenor kedua Koloni nya dibunuh Rosli Dhobi, ti ditangkap lalu udah nya digantung ketegal munuh. Penuduk nyadi Gabenor nya lalu diganti Anthony Abell, ti mega nyadi siku ari kaban ungkup Komisyen Cobbold ti mai Sarawak enggau Borneo Utara ngagai penumbuh Persekutuan Malaysia.

Sarawak diberi kuasa merintah diri maya 22 Julai 1963, ba jangka iya deka begulai numbuhka Persekutuan Malaysia kena 16 September taun ti sama. Dipadahka sebedau pengerami kena 22 Julai 1963, Alexander Waddell, Gabenor Koloni ke penudi, pansut ari Astana lalu nepan sampan putih deka meraka Sungai Sarawak, udah nya nyerahka pentadbiran Sarawak ngagai peranak Sarawak, enggau pengawa penurun menira koloni Union Jack ke penudi iya, lalu menira Sarawak ditikika. Sekeda orang ke landik pasal sejarah nyakal reti utai ke nyadi nya sereta sekalika utai nya sebaka enggau pengawa meri merdeka penuh. Taja pia, ba hari ti sama, Gabenor ti deka badu mangku pengawa nya endang amat mantaika pengawa nyiri Stephen Kalong Ningkan nyadi Kepala Menteri Sarawak ti keterubah. pia mega pengawa nyiri kaban Kaunsil Tinggi ti baru ti numbuhka Kabinet Menteri keterubah perintah Sarawak.

Dalam taun 2016, Perintah Sarawak ari baruh pegai Kepala Menteri Adenan Satem udah rasmi dinyadika 22 Julai nyadi hari besai Sarawak lalu berengkah ari diatu dikelala enggau nama "Hari Meredika Sarawak".

Michael Leigh, seiku ahli akademik ti mansik sejarah menua Sarawak bisi nyebut Sarawak "diperintah kediri", tang ukai "meredika" ba hari nya laban taja pan Gabenor British dipatutka nerima jaku lalau ari Kabinet Sarawak ti baru ditumbuhka, tang Gabenor ngetanka kuasa penuh nyentuk ngagai penumbuh Malaysia kena 16 September.

## Galeri

* Pengawa ngitang menira Raj Sarawak ba kompaun sivil POW enggau kem internment Kuching kena 12 September 1945 ti dikereja Encik D. R. Lascelles, ex-Pemesai Pelilih Miri enggau Encik J. B. Archer, Tuai Seksyen Perkhidmatan Awam Sarawak, ex -internees ari Jipun enda lama udah Jipun ngalahka diri.

## Kereban sanding