Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Opera (musica)

| Opera |
| --- |
| instantia de: genere musical[\*], theatrical genre[\*], type of dramatico-musical work[\*] |
| subclasse de: theatre music[\*], musica classic, musical drama[\*], composed musical work[\*] |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| data de creation: 16e seculo |
|  |
|  |
| Commons: Opera |

Le **Opera** es un forma de theatro que combina drama con musica. Le parola deveniva del lingua italian e significa un "obra" o "travalio". Le creation de un opera es usualmente un collaboration inter un compositor et un *librettista* que scribe le parolas (*libretto*). Le execution incorpora le artes del theatro con cantar, le interpretation del musica classic per un orchestra o ensemble musical, et aliquando dansa.

Le opera es un parte importante del tradition de musica classic occidental. Originalmente tote le vocales de un opera esseva cantate, al contrario de un drama con cantos. Le genere nunc include operas con alcun dialogo parlate. Operas traditional sovente ha duo typos de canto: *recitativo*, como un miscer de parlar e cantar, et *aria*, que es cantos plus expressive. Il ha un differentia inter opera e theatro musical, proque opera ha traditiones distinctive. Le genere de opera comic esseva le fundation de theatro musical. Le parola opera es usate pro arte comparabile in paises altere, per exemplo China.

Le arte originava del Italia le fin del seculo 16. Le prime cognite opera esseva *Dafne* per Jacopo Peri in 1598, ma su musica ha essite perdite. Illo se diffundeva trans Europa. Heinrich Schütz in Germania, Jean-Baptiste Lully in Francia e Henry Purcell in Anglaterra establiva traditiones national durante le seculo 17. Le seculo subsequente, opera italian dominava le majoritate de Europa (excepte Francia) et attraheva compositores extere como Georg Friedrich Haendel. Opera seria esseva le forma plus prestigiose del opera italian, usque Christoph Willibald Gluck reagava al tendentia con su operas de "reforma" le annos 1760. Wolfgang Amadeus Mozart componeva in le genere de opera seria, ma su compositiones plus famose esseva operas comic italian.

Le prime tertio del seculo 19 videva le apogeo del bel canto, specialmente Gioachino Rossini, Gaetano Donizetti e Vincenzo Bellini, e le elevation del opera grande, specialmente Daniel Auber e Giacomo Meyerbeer. Le resto del seculo esseva un etate auree del opera, et esseva dominate per Giuseppe Verdi in Italia e Richard Wagner in Germania. Le popularitate del opera continueva durante le epocha de verismo in Italia et opera francese usque le seculo 20 e le annos de Giacomo Puccini e Richard Strauss. Traditiones de opera se emergeva in Europee central e del est, specialmente Russia e Bohemia. Le seculo 20 videva multe experimentos con stilos moderne, inclusive atonalitate e serialismo (Arnold Schoenberg et Alban Berg), neoclassicismo (Igor Stravinsky) e minimalismo (Philip Glass e John Adams). Post le invention del radio e television, operas ha essite presentate con (e scribite pro) iste medios. Le seculo 21, operas ha essite diffundite a cinemas et al internet.

## Referentias
# Massachusetts Institute of Technology

Le Grande Cupola del MIT
Le **Massachusetts Institute of Technology** ("Instituto Technologic de Massachusetts") o **MIT** es un universitate statounitese dedicate al recerca, situate in le burgo de Cambridge, Massachusetts, le mesme suburbo de Boston ubi Harvard University es situate. MIT specialisa in le dominios de scientia e ingenieria, in le quales illo es possibilemente le plus prestigiose universitate in le pais, ma alsi insenia altere subjectos.

Illo era create in 1861 per le scientifico William Barton Rogers (1804-1882) ma ha comenciate a functionar quatro annos depost a causa del Guerra Civil Statounitese, que occurreva 1861-1865.

Iste articulo contine material traducite ab Wikipedia in occitano. Le texto original se trova a oc:Massachusetts Institute of Technology, e es usate secundo le mandatos del licentia respective.
## Alcun studiantes e professores eminente

* Buzz Aldrin, astronauta
* Sidney Altman
* Kofi Annan, ex-chef del Nationes Unite
* Andrew Carnie
* Noam Chomsky, linguista
* Richard Feynman
* Michael Hammer
* John Forbes Nash, mathematico
* Nicholas Negroponte
* Benjamin Netanyahu, prime ministro de Israel
* Richard Matthew Stallman, informatico

## Ligamines externe

* www.mit.edu (pagina official)

Wikimedia Commons ha files multimedial sur le thema *Massachusetts Institute of Technology*
# Hiberno

| Hiberno |
| --- |
| instantia de: recurring event[\*] |
| subclasse de: station del anno |
|  |
|  |
|  |
| precedite per: autumno , succedite per: primavera |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Commons: Winter |

Le **hiberno** es le plus frigide del quatro stationes del anno in le zonas de climate subtropical, temperate, subpolar e arctic del Terra. Dependente del hemispherio nord o sud, on parla de hiberno del nord o del sud. Le hiberno del nord occurre contemporaneemente con le estate del sud.

## Referentias

Iste articulo contine material traducite ab Wikipedia in germano. Le texto original se trova a de:Winter, e es usate secundo le mandatos del licentia respective.
# Tirana

|  |
| --- |
| **Tirana** |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Bandiera** |  **Scuto de armas** |

 |
|  |
| Nomine native | Tirana, Tirona, Tiranë |
| Classe | citate, large city[\*], capital, localitate populate[\*] |
| Pais | Albania |
| Population | 389 323 |
| Area | 41,8 km²  |
| Situate in | Tirana municipality[\*] |
| Altitude | 110 m  |
| Coordinatas | 41°19'42"N, 19°49'5"E |
| Linguas official | albanese |
| Citates gemine | Ankara, Athenas, Barcelona, Beijing, Brussel[\*], Bucarest, Bursa[\*], Cobourg[\*], Doha, Brussel, Udine, Istanbul, Florentia, Piana degli Albanesi, Grand Rapids, Kiev, Madrid, Marseille, Moscova, Praga, Θεσσαλονίκη[\*], Seoul, Sofia, Stockholm[\*], Turin, Vilnius, Zagreb, Venetia, Brussel[\*], Saragossa, Sarajevo, Podgorica, Pristina, Mitrovica[\*], Prizren[\*], Verona, Skopje, Lublin, Charkivia, Ulcinj[\*], Roma, Paris, Ohrid[\*], Genua, Tarragona, Taranto |
| Fuso horari | UTC+01:00 |
| Geonames ID | 3183875 |
| **Sito web:**  |
| **Wikimedia Commons Category** Tirana |

**Tirana** es le capital de Albania. Su population es de 503.000 habitantes (2021).

## Referentias

Pecietta de geographia

Iste articulo es ancora in stato embryonic: illo es un pecietta. Nos te invita cordialmente a completar lo pro meliorar Wikipedia in interlingua.
# 2018

|  |
| --- |
|  |
| Seculos: | Seculo 20 • **Seculo 21** • Seculo 22 |
| Decennios: | Annos 2000 • **Annos 2010** • Annos 2020 |
| Annos: | 2015 • 2016 • 2017 • **2018** • 2019 • 2020 • 2021 |
|  Le anno 2018 sur Commons |

**Le anno duo milles dece-octo.**

## januario

## februario

## martio

## april

## maio

## junio

## julio

## augusto

## septembre

## octobre

## novembre

## decembre

## sin data precise
# Xinjiang

|  |
| --- |
| **Xinjiang** |
|  |
|  |
| Nomine native | Шинжаң-Уйгур автоном району, Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы, ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། |
| Classe | autonomous region of China[\*] |
| Pais | China |
| Capital | Ürümqi[\*] |
| Population | 21 813 334, 25 852 345 |
| Area | 1 664 897,17 km²  |
| Situate in | China |
| Coordinatas | 43°49'31"N, 87°36'50"E |
| Fuso horari | UTC+08:00[\*] |
| ISO 3166-2 | CN-XJ |
| Geonames ID | 1529047 |
| **Sito web:**  |
| **Wikimedia Commons Category** Xinjiang |

**Le Provincia Autonome Uighur de Xinjiang**, o simplemente **Xinjiang** (in chinese: 新疆) es un provincia de China. Su capital es Ürümqi, vel in lingua chinese appellate Wulumuqi.

* Area:1,664,897km²
* Population: 21,813,334(2010.11.1)
# Mali

|  |
| --- |
| **Mali** |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Bandiera** |  **Scuto de armas** |

 |
| Hymno: Pour l'Afrique et pour toi |
|  |
| Nomine native | Mali |
| Classe | stato soveran[\*], pais sin accesso al mar[\*], pais |
| Pais | Mali |
| Capital | Bamako |
| Population | 22 395 489 |
| Area | 1 240 192 km²  |
| Coordinatas | 17°N, 4°W |
| Linguas official | Bambara[\*], Bobo[\*], Bozo[\*], Dogon[\*], Fula[\*], Hassaniya Arabic[\*], Kassonke[\*], Maninka[\*], Minyanka[\*], Senufo[\*], Songhay[\*], Soninke[\*], Tamasheq[\*] |
| Fuso horari | UTC±00:00, Africa/Bamako[\*] |
| Codice telephonic | +223 |
| Valuta | West African CFA franc[\*], Malian franc[\*] |
| Dominio de Internet | .ml[\*] |
| ISO 3166-1 alpha-2 | ML |
| ISO 3166-1 alpha-3 | MLI |
| ISO 3166-1 numeric | 466 |
| Codice IOC | MLI |
| Geonames ID | 2453866 |
| **Sito web:**  |
| **Wikimedia Commons Category** Mali |

**Mali** es un pais francophone del Africa del West, inglobante partes del Sahara, Sahel e valle del Niger. Le pais, que ha nulle accesso al mar, avicina le Niger, Burkina Faso, Costa de Ebore, Guinea, Senegal, Mauritania e Algeria. Le citate capital de Mali es Bamako. Un de su citates le plus celebrate es Timbuktu, que esseva un vece un del centros de erudition islamic le plus importante del mundo.

Le imperio Songhai floriva in le territorio del actual Mali ante le colonisation europee. Como colonia francese, Mali esseva denominate le «Sudan francese». Post independentia, le Republica Sudanese (como on le appellava alora) formava con Senegal le Federation de Mali; post le exito de Senegal de iste federation, le pais ha mantenite le nomine de Mali, que perpetua cello de un imperio pre-Songhai.

Mali es un republica multo povre. Su population es anque multo juvene, con un etate medie de 15 annos in 2021. Le economia es basate in le agricultura e pisca fluvial. Un de su productos le plus importante es le coton, de qual le pais es le plus grande productor al sud del Sahara.

Verso 90% del population malian es musulman. Le lingua franc del pais es le bambara, cognite per 80% del population como lingua prime o secunde.

Mali es un stato membro del Union African, Organisation del Nationes Unite, Communitate Economic del Statos del Africa del West e altere organisationes international.

## Referentias
# Golf

| Golf |
| --- |
| instantia de: type of sport[\*], sport with racquet/stick/club[\*], sport olympic[\*], hobby |
| subclasse de: ball game[\*], sport with racquet/stick/club[\*], sport olympic[\*] |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Commons: Golf |

**Golf** es un sport olympic.

## Referentias
# Aïn

|  |
| --- |
| **Aïn** |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **Scuto de armas** |

 |
|  |
| Classe | municipalitates de Espania, municipalitate del Communitate Valencian[\*] |
| Pais | Espania |
| Population | 133 |
| Area | 12,3 km²  |
| Situate in | Castellon, Plana Baixa[\*] |
| Altitude | 498 ±1 m  |
| Coordinatas | 39°54'2"N, 0°20'28"W |
| Linguas official | catalano |
| Geonames ID | 6356961 |
| **Sito web:**  |
| **Wikimedia Commons Category** Aín |

Aïn
Aïn
**Aïn** es un municipalitate que se trova in le provincia de Castellon, in le Communitate Valencian, Espania. Illo ha un population de 133 habitantes.
# Lingua malay

| Lingua malay |
| --- |
|  |
| Lingua extincte |
| Nomine native: | Bahasa Melayu |
| instantia de: | lingua natural[\*], macrolanguage[\*], lingua moderne[\*], lingua[\*], standard language[\*], literary language[\*], human language[\*] |
| subclasse de: | Malayan[\*] |
|  |
|  |
|  |
| Create per: | {{{creator}}} in {{{data}}} |
| Contexto: | {{{contexto}}} |
| Parlate in: | {{{statos}}} |
| Regiones:Parlate in: | {{{region}}} |
| Periodo: | {{{periodo}}} |
| Personas: | 77 000 000 |
|  |
| Scriptura: | Malay alphabet, Jawi, alphabeto latin |
| Typologia: | {{{typologia}}} |
| Phylogenese: |

         |
| Statuto official |
| Nationes: | *nulle* |
| Regulate per: | Dewan Bahasa dan Pustaka, Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei, Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa |
| Codices de position |
| ISO 639-1 | ms |
| ISO 639-2 | msa, may |
| ISO 639-3 | msa |
| Glottolog | mala1546 indo1326, mala1546 |
| LinguistList |  |
| Linguasphere | 31-MFA-a |
| IETF ID | ms |
| SIL | {{{sil}}}  |
| SIL | {{{sil2}}} |
| Wikimedia ID | ms |
| Extracto in lingua |
| **Declaration universal del derectos del homine - Art.1** {{{extracto}}} |
| **Le Patre Nostre** {{{extracto2}}} |
| **Translitteration** {{{translitteration}}} |
|  |
|  |
| Commons: | Malay language |
| categoria principal: | Categoria:Malay |

Le **malay** es un lingua (aut un gruppo de linguas) oral et scribite, usate principalmente in le sud-est de Asia, cognoscite localmente como **bahasa melayu**.
# Texas

|  |
| --- |
| **Texas** |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Bandiera** |  **Scuto de armas** |

 |
| Hymno: Texas, Our Texas |
|  |
| Nomine native | Texas |
| Classe | stato del Statos Unite de America |
| Pais | Statos Unite de America |
| Capital | Austin |
| Population | 29 145 505 |
| Area | 696 241 km²  |
| Situate in | Statos Unite de America |
| Altitude | 520 m  |
| Coordinatas | 31°N, 100°W |
| Linguas official | sin valor |
| Fuso horari | UTC-06:00[\*], Central Time Zone[\*], America/Chicago[\*] |
| ISO 3166-2 | US-TX |
| Geonames ID | 4736286 |
| **Sito web:**  |
| **Wikimedia Commons Category** Texas |

**Texas** es un del 50 statos del SUA, le secunde plus grande per superficie (post Alaska) e per population (post California). Texas esseva un vice un republica independente post su secession ab Mexico (vide Battalia de Goliad). Illo secedeva ab le Statos Unite durante le Guerra Civil American. Le capital de Texas es Austin; Houston es le plus grande urbe. Le duo tira lor nomines de fundatores del colonia texan (Stephen Austin e Sam Houston). Le cultura de Texas es notate pro su fusion de influentias cowboy e mexican/chicano. Le presidentes statounitese Dwight D. Eisenhower, Lyndon B. Johnson e George W. Bush nasceva in Texas.

## Citates in Texas

* Amarillo
* Arlington
* Austin
* Corpus Christi
* Dallas e Fort Worth
* El Paso
* Galveston
* Houston
* Laredo
* Lubbock
* San Antonio
* Waco
* Waxahachie