# Diabete

|  Diabete |
| --- |
| instantia de: classe de maladias[\*], maladia |
| subclasse de: glucose metabolism disease[\*], endocrine system disease[\*], autoimmune disease of endocrine system[\*] |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Commons: Diabetes mellitus |

Le **diabete** es un problema metabolic causate per le absentia o deficientia in le production de insulina, que es un hormone producite per le pancreas, responsabile pro le absorption del glucosa in le sanguine per le cellulas. Il es le condition in le qual le organismo non es capabile de assimilar le sucro del alimentation. Illo es characterisate per le elimination abundante de urina e es causate per le insufficientia del secretion de insulina per le pancreas.
Existe plus de 150 milliones de personas con diabete in le mundo. Secundo le Organisation Mundial de Sanitate, le projection pro 2025 es que iste numero superara le 300 milliones. Circa 50 % del personas con diabete non cognosce lor condition.

## Classification

Ha duo typos de diabetes: diabete *insipidus* e diabete *mellitus*. Diabete significa "passar per". In le diabete *insipidus*, le aqua es que es passante per le ren, debito a un deficit del hormone antidiuretic HAD. In le diabete *mellitus*, sucro es que es passante per le ren. Hic diabete *mellitus* es le foco del discussion.

Ha duo typos de diabete: Typo 1 e Typo 2.

Le **typo 1** appare de maniera abrupte in infantes e juvenes. Occurre debite al destruction del cellulas del pancreas, que produce insulina. Per iste, require le uso de insulina in le tractamento. Representa approximatemente 10% del total de qui ha diabete.

Le **typo 2** appare in adultos, generalmente post le 35 annos, con pauc signales o symptomas (al vices absente), lo que permitte le evolution del diabete per multe annos sin diagnose, ration per le qual pote passar imperceptibile, in media usque a 5 annos. In su majoritate illo es tractate con comprimitos, ma pote anque requirer le uso de insulina pro que le patientes pote haber un melior qualitate de vita.

Existe altere formas de diabete, como le gestionari, le provocate per le uso de medicamentos, o per altere maladias del pancreas (tumores, etc...). Existe un forte relation de hereditate, essente que in plus de 20 % del casos un del parentes ha le maladia. In le casos de geminos identic, si un fratre contrahe le maladia, le altere ha 90 % o usque a 100 % de anque contraher lo. Al contrario del diabete typo 1, le pancreas produce insulina, ma le quantitate non es sufficiente pro esser usate per le corpore. Le personas attingite in general son obese. Le typo 2 es le typo de diabete plus frequentemente incontrate, constituente 80% del casos. Actualmente ha casos de diabete typic de adultos in infantes obese de 8, 7 e mesmo 6 annos de etate.

## Symptomas

Le signos e symptomas son sudor frigide, palpitation, acto de urinar multe vices e in grande quantitate, facto de haber multe fame e sete exaggerate, discoragiamento, fatiga, cicatrisation difficile, impotentia sexual, pression arterial alte, infection de pelle o grattamento, contortiones muscular, tremores, rapide alteration del peso (ganio o perdita), vision nebulose.

## Causas

Le causas plus frequente son le excessos in le alimentation, stress nervose, vita sedentari, factores hereditari (que pote esser evitate con un dieta equilibrate), infection per virus, alcoholismo, abuso de excitantes o drogas. Le stress provocate per infirmitate, accidente o tragedia personal pote disfrenar le diabete, que ha stato latente per annos.

## Tractamento

Pro le diabete que occurre debite al destruction del cellulas del pancreas, es requirite le uso de insulina in le tractamento. Le diabete **typo 2** in su majoritate es tractate con comprimitos, ma pote anque requirer le uso de insulina.

## Complicationes

Le complicationes del diabete son problemas coronari o vascular peripheric, nephropathia (maladia renal), neuropathia (maladia del nervos), retinopathias (maladia del oculos), infection, problemas con le pede. Ha adhuc le complicationes acute: hypoglycemia, hyperglycemia, cetoacidosis. Le controlo adequate del diabete e le mantenentia del HbA1c (hemoglobina glucosate) infra 7%, preveni o retarda le complicationes del diabete.

## Physiologia

In le intestino, le carbohydratos (fructos, nuces, vegetabiles, cereales) se transforma in glucosa (sucro utilisabile per le organismo). Iste glucosa es assimilate e normalmente usate per le corpore de manieras differente. In terminos general, on pote dicer que le diabete es un maladia del metabolismo in le qual le organismo non ha conditiones de assimilar le glucosa – le sucro del alimentation que es transformate in le intestino. Le glucosa non es correctemente utilisate per le cellulas, e non se accumula (in le forma de glycogeno) in le ficato o in le musculos, ma es simplemente eliminate per le urina. Viste que le sucro es un combustibile vital, nulle cellula pote subsister sin illo. Si le cellulas non recipe sucro per le medios normal, illos son obligate a formar lo del proteinas e del adipes (pro isto le diabetico senti fragilitate e magri). Iste difficultate in transferer glucosa del systema circulatori pro le interior del cellulas, e le effortios excessive de compensation del parte del organismo, face que le glucosa sanguinee augmenta (hyperglycemia).

Pro reguardar, le tres punctos principal pro attinger e mantener un vita san son: activitate physic, nutrition equilibrate, monitorisation. Qui ha diabete pote (e debe) menar un vita normal, principalmente si uno es ben orientate per un medico endocrinologista qui cognosce ben le subjecto.

## Bibliographia

* De diabete ex Encyclopedia Britannica