Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Genetica

Iste articulo ha necessitate de referentias

Adde referentias a publicationes recognoscite pro render su contento plus verificabile.

| Genetica |
| --- |
| instantia de: scientia, branca del biologia[\*], disciplina academic[\*] |
| subclasse de: biologia |
| parte de: biologia |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| data de creation: 1900 |
|  |
|  |
| Commons: Genetics |

Le **genetica** (del greco antique γενετικός, de γένεσις - "origine"), un subcampo de biologia, es le scientia de genes, hereditage, e le varietate de organismos. Le facto que organismos heredita qualitates de lor genitores esseva usate desde epochas prehistoric pro meliorar plantas e animales per reproduction distinguente. Ma le scientia moderne de genetica, que tenta comprender le processos de hereditage, comencia solmente con le labores de Gregor Mendel in le medio del seculo 19. Ben que ille non cognosceva le fundamento physic pro hereditage, Mendel ha observate que organismos heredita qualitates per unitates unic de hereditage, que nos ora appella genes.

Genes corresponde a areas in ADN, un molecula componite de un catena de quatro typos de nucleotidos. Le sequentia de iste nucleotidos es le information genetic que organismos heredita. ADN eveni naturalmente in le forma de un catena duple, con nucleotidos a cata latere del catena que se comple mutualmente. Cata medietate del catena pote ager como un modello pro le creation de un nove catena complete. Isto es le methodo pro crear copias de genes hereditabile.

Le sequentia de nucleotidos in un gen es traducite per cellulas pro producer un catena de aminoacidos, que forma proteinas. Le ordine de aminoacidos in le proteina corresponde al ordine de nucleotidos in le gen. Iste relation inter le sequentia de nucleotidos e le sequentia de aminoacidos se appella le codice genetic. Le aminoacidos in un proteina determina como illo se plica pro devenir un forma tridimensional. Iste structura determina alora le rolo del proteina in le cellula. Proteinas executa quasi tote le rolos necessari per le cellulas pro viver. Un cambiamento al ADN in un gen pote cambiar le aminoacidos in un proteina, lo que cambia su forma e rolo. Isto pote haber un effecto dramatic in le cellula e in le organismo total.

Ben que genetica ha un rolo grande in le apparentia e conducta de organismos, il es le combination de genetica con le experientia del organismo que determina le ultime resultato. Per exemplo, durante que genes ha un rolo in determina le grandor de un organismo, le nutrition e altere cosas ha tamben un effecto grande.
# Oncologia

Iste articulo require revision linguistic

Corrige le errores de grammatica, orthographia o stilo in le articulo. Postea, retira iste aviso.

| Oncologia |
| --- |
| instantia de: specialitate medical[\*], disciplina academic[\*] |
| subclasse de: medicina |
| parte de: oncology and carcinogenesis[\*] |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| Commons: Oncology |

Le **oncologia** (del greco *ογκος* id est tumor, e *λόγος* doctrina) es le studio del cancere. Le oncologista es un medico qui tracta le cancere. Le origine etymologic del nomine es le verbo grec ὄγκος (*ónkos*), significante "tumor", "volume" o "massa" e le verbo λόγος (*logos*), significante "studio". Le superviventia del cancere se ha meliorate debito a tres componentes principal

## Ligamines externe

* Articulo de Oncologia al sito news-medical

## Referentias
# Biologia cellular

Cellulas con tincta, observate per microscopio confocal
Le **cytologia** (del greco κύτος, *vaso*) o **biologia cellular** es un disciplina academic que se occupa del studio del cellulas in respecto a lor proprietates, structura, functiones, organellas, interactiones con le ambiente e cyclo vital.
Le cytologia face parte del scientia biologic, que investiga le formas, structuras, e function de cellulas.

## Vide etiam

* Mitochondrio
* Ribosoma

## Referentias

Pecietta de biologia

Iste articulo es ancora in stato embryonic: illo es un pecietta. Nos te invita cordialmente a completar lo pro meliorar Wikipedia in interlingua.
# Seculo 19

Evocation romantic del Revolution belge (1830), un exemplo del currentes liberal e nationalista.
Lithographo illustrante le Battalia de Hampton Roads (1862), un episodo del Guerra civil american durante que le prime navos de guerra cuirassate de ferro se confrontava.
Le **seculo 19** o le **seculo XIX** es un seculo passate, in accordo con le calendario gregorian. Illo comenciava le 1 de januario 1801, e finiva le 31 de decembre 1900. In le uso popular, iste periodo vade del 1 de januario 1800 a 31 de decembre 1899.

Le seculo 19 es cello del industrialisation de Europa e America del Nord; communication e transporte de massas comenciava con le disveloppamento del ferrovia, steamer, e telegrapho. Education e le distribution de jornales se extendeva al massas. Politicamente, le effectos del Revolution francese continuava a jocar un grande rolo. Isto es le seculo per excellentia del liberalismo (tanto economic como politic). Movimentos del sinistra (anarchismo, socialismo, communismo, syndicalismo) nasceva e floriva. Iste seculo videva anque le triumpho del ultramontanismo al interno del Ecclesia Catholic. Nationalismo se diffuseva e cambiava definitivemente le conceptiones existente de appartenentia national. Le statos latinoamerican attingeva independentia. Imperialismo europee se imponeva in multe areas de Africa, Asia e le Pacifico.

Il habeva multe avantias in scientia: Charles Darwin publicava su obras sur evolution, Louis Pasteur creava le prime vaccination contra rabie, Thomas Edison inventeva le prime practic ampulla electric, etc. Se organiva le sports moderne de football, rugby (tanto union como league), baseball, basketball e tennis. Romantismo dominava e musica e le artes visual, al minus usque le emergentia de realismo e impressionismo. Importante philosophos del seculo include Hegel, Kant, Schopenhauer, Nietzsche, Kierkegaard, e Marx. Le Fide Bahá'í, le movimento Ahmadiyya, e le Ecclesia de Jesus Christo del Sanctos del Ultime Dies esseva fundate in le seculo 19.

Cannones e ballas al Citadel Laferrière, erecte per Henry Christophe pro defender Haiti post le prime revolto sclave succedite.

Pecietta de historia

Iste articulo es ancora in stato embryonic: illo es un pecietta. Nos te invita cordialmente a completar lo pro meliorar Wikipedia in interlingua.
# Louis Pasteur

| Louis Pasteur |
| --- |
|  |
| Pronunciation del nomine |  |
| Sexo |
mascule |
| Nascentia |
1822-12-27 (Dole) |
| Decesso |
1895-09-28 (Castle of Villeneuve-l'Étang) |
| Causa de decesso |
Arrestation cardiac |
| Loco de reposo |
Q131620455[\*], Cathedral Notre-Dame de Paris |
| Ethnicitate |
French[\*] |
| Citatania |
Francia |
| Educate in |
École normale supérieure - PSL[\*], Lycée Saint-Louis[\*], Sorbonne Universitate de Paris[\*], Conservatoire national des Arts et Métiers[\*] |
| Occupation |
microbiologo[\*], chimico, professor universitari[\*], biochimista, agronomo[\*], biologo[\*], lithographer[\*], artista, botanista[\*], portrait painter[\*] |
| Obras notabile |
rabies vaccine[\*], Pasteur Institute[\*] |
| Religion |
Catholicismo |
| Conjuge |
Marie Pasteur[\*] |
| Infantes |
Marie-Louise Pasteur[\*], Jean-Baptiste Pasteur[\*], Jeanne Pasteur[\*], Cécile Pasteur[\*], Camille Pasteur[\*] |
| Parentes |
patre Jean-Joseph Pasteur[\*] |
| Premios |
Grand Cross of the Legion of Honour[\*], Leeuwenhoek Medal[\*], Copley Medal[\*], Rumford Medal[\*], Knight of the Order of Agricultural Merit[\*], Order of Saint Anna, 1st class[\*], National Inventors Hall of Fame[\*], Imperial Order of the Rose[\*], Jecker Prize[\*], Albert Medal[\*], Concours général[\*], Order of the Medjidie[\*], Order of Saint Anna, 1st class with diamonds[\*], Foreign Member of the Royal Society[\*], Bressa Prize[\*], Cameron Prize of the University of Edinburgh[\*], Knight of the Legion of Honour[\*], Officer of the Legion of Honour[\*], Commander of the Legion of Honour[\*], Grand Officer of the Legion of Honour[\*], Prix Jean-Reynaud[\*], Honorary doctor of the University of Liège[\*] |
| Lingua |
francese |
| Signatura |  |
| Identificatores |
| ISNI |
0000000121334104 |
| VIAF |
54152415 |
|  Commons |
Louis Pasteur |

**Louis Pasteur** (27 de decembre 1822 in Dole, Francia - 28 de septembre 1895 in Marnes-la-Coquette, Francia) esseva un scientista francese, chimico e physico e pionero del microbiologia. Ille obteneva fama mundial pro haber create un vaccino contra rabie ma es plus cognoscite pro haber inventate le pasteurisation. Le recercas e resultatos de Pasteur ha habite un signification enorme pro le maniera in le qual generationes posterior ha reguardate le vita.

Pasteur esseva educate in physica e chimia al École Normale Supérieure in Paris. Como physico e chimico ille se occupava con le facultates optic de crystallos. Specialmente ille dedicava su tempore pro provar un fortia asymmetric in le natura.

Ille obteneva successo remarcabile in su labor de developpar vaccinos e seros contra maladias causate per infectiones de bacterios. In ultra Pasteur laborava con processor de fermento e contribueva significativemente per fixar que le fermentation durante production de alcohol es causate per cellulas de levatura, e que acidification lactic es causate per bacterios que ille appellava plantas in forma de bastones.