# Պահրէյն

| **Պահրէյն** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Պահրէյնի դրօշը | Զինանշանը |
|   |   |

 |
|  |
| Կը ներառնէ | Capital Governorate?, Central Governorate?, Muharraq Governorate?, Northern Governorate? և Հարավային մուհաֆազա? |
| Պետական լեզու | Արաբերէն |
| Մայրաքաղաք | Մանամա? |
| Օրէնսդիր մարմին | National Assembly of Bahrain? |
| Երկրի ղեկավար | Համադ Բին Իսա Ալ-Խալիֆա? |
| Կառավարութեան ղեկավար | Salman bin Hamad, Crown Prince of Bahrain? |
| Ազգաբնակչութիւն | 1 569 666 մարդ (2023) |
| Օրհներգ | Բահրեյնի օրհներգ? |
| Կարգախօս | بحريننا և Ours. Yours. Bahrain |
| Հիմնադրուած է | 14 Օգոստոս 1971 թ. |
| Արժոյթ | `Bahraini dinar?` |
| Ժամային համակարգ | UTC+3։00 և Asia/Bahrain? |
| Հեռաձայնային համակարգ | +973 |
| Համացանցի յղում | .bh |
| Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ | 0,875 |
| bahrain.bh |

**Պահրէյն** (արաբերէն՝ البحرين‎  [ալ պահրայն]), պաշտօնական անունը **Պահրէյնի Թագաւորութիւն** (արաբերէն՝ مملكة البحرين‎  [ար մամլաքաթ ալ պահրայն]), պետութիւն Ասիոյ մէջ, Պարսից ծոցի հարաւ–արեւմուտքը, Պահրէյնեան կղզիներուն վրայ։ Տարածութիւնը 765 քմ², բնակչութիւնը՝ 1,378,904 (2016), գլխաւորաբար՝ արաբներ։ Պետական լեզուն արաբերէնն է։ Մայրաքաղաքը՝ Մանամա:

## Պատմութիւն

Պահրէյնը դեռեւս մ.թ. սկիզբները արաբական իշխանութիւն էր։ 4-6-րդ դարերուն կը մտնէր Սասանեաններու պետութեան, ապա՝ Արաբական խալիֆայութեան մէջ։ 9-րդ դարուն կարմաթական ցեղերը նուաճելով Պահրէյնը՝ 10-11-րդ դարերուն զայն դարձուցին իրենց պետութեան կեդրոնը։ 13-րդ դարի կէսերուն Պահրէյնը ձեռք բերաւ անկախութիւն, բայց շուտով նուաճում արձանագրուեցաւ եւ միացուեցաւ Հորմուզի էմիրութեան։ 16-րդ դարու սկիզբը զայն նուաճեցին փորթուգալցիները, իսկ 17-րդ դարի առաջին քառորդին միացուեցաւ Սեֆեւեան Պարսկաստանին։ 18-րդ դարու 80-ական թուականներուն Ալ–Խալիֆ արաբական տոհմի շէյխերը հռչակեցին Պահրէյնի անկախութիւնը։ 19-րդ դարուն Անգլիան, տեղական շէյխերու հետ կնքելով շարք մը պայմանագիրներ, 1871-ին իր խնամակալութիւնը հաստատեց Պահրէյնի վրայ։ 20-րդ դարու 20-ական թուականներու վերջերը Պահրէյն թափանցեցին ամերիկեան նաւթային ընկերութիւնները։ Ազգային–ազատագրական շարժումը, որ Պահրէյնի մէջ սկիզբ առած Է 1918-էն, նոր թափ ստացաւ երկրորդ համաշխարհային պատերազմէն յետոյ։ 1950-ական թուականներու վերջերէն զայն գլխաւորեց Պահրէյնի ազգային–ազատագրութեան ճակատը (ստեղծուած է 1956-ին)։ Անգլիական գաղութարարները, ձգտելով պահպանել իրենց դիրքերը Պարսից ծոցին մէջ, ստեղծեցին այսպէս կոչուած Պարսից ծոցի արաբական իշխանութիւններու ֆետերասիոն (1968), որու մէջ Պահրէյնէն բացի կը մտնէին Քաթարը եւ Պայմանագրային Օմանը։ Սակայն Պահրէյնի ժողովուրդը կը պահանջէր լիակատար անկախութիւն։ 1970-ի գարնան ՄԱԿ-ի յատուկ ներկայացուցչութիւնը տեղւոյն վրայ ուսումնասիրեց երկրի քաղաքական իրավիճակը եւ հաւանութիւն տուած ժողովուրդի ցանկութեան։ 1960-ականներուն բրիտանացիներու՝ տարածքը լքելէն յետոյ Պահրէյնը 1971 թուականին հռչակուեցաւ անկախ պետութիւն։ Թագաւորութիւն հռչակուելէն յետոյ Պահրէյնի Էմիր դարձաւ Իսա պն Սալմալ Ալ-Խալիֆան որու մահէն յետոյ 1999 թուականի Մարտ 6-ին Պահրէյնի Էմիր դարձաւ իր որդին՝ Համատ պն Իսա Ալ-Խալիֆան։ 2002 թուականի Փետրուար 14-ին Պահրէյնը Էմիրութենէն դարձաւ Թագաւորութիւն, իսկ Էմիր Համատ պն Իսա Ալ-Խալիֆան դարձաւ Պահրէյնի թագաւոր։ Պահրէյնը Արաբական երկիրների լիկայի անդամ է։ 1971 թուականի Սեպտեմբեր 21-էն՝ ՄԱԿ-ի անդամ։

## Աշխարհագրութիւն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահրէյնը կը գտնուի աւելի քան 20 մայրցամաքային եւ կորալային կղզիներու վրայ (Պահրէյն, Մուհառաք եւ այլն)։ Կղզիներն ունին կրաքարային ծագում, հարթ մակերեւոյթ։ Կլիման անցողիկ է՝ արեւադարձայինէն մերձարեւադարձայինի։ Կը գերակշռէ արեւադարձային անապատներու լանդշաֆտը։

## Տնտեսութիւն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պահրէյնը Պարսից ծոցի նաւթարդիւնահանող երկիրներէն է։ Գլխաւոր հարստութիւնը նաւթն է (124,600,000 բարել, 2015)։ Պահրէյն կղզիի արեւելքը գտնուող 14 մլն տ կարողութեամբ նաւթավերամշակման գործարանը կը մշակէ նաեւ Սէուտական Արաբիայէն նաւթամուղով ստացուող նաւթի մէկ մասը։ Կայ ոչ մեծ ջրատարողութեան նաւերու արտադրութիւն։ Արդիւնաբերութեան եւ տնայնա-արհեստագործական արտադրութեան կեդրոններն են Մանաման, Մուհառաքը։ Գիւղատնտեսութիւնը թոյլ զարգացած է, կ'օգտագործուի տարածքի 5 %-ը (ովասիսներու մէջ)։ Կը մշակեն փիւնիկեան արմաւենի, բաթաթ, լոլիկ եւ հացահատիկեղէն։ Կը զբաղին անասնապահութեամբ, ձկնորսութեամբ, մարգարիտի արդիւնահանութեամբ։ Ճանապարհներու երկարութիւնը կը կազմէ 4122 քմ, որմէ 3392 քմ-ը ասֆալտապատ է։ Երկրին մէջ կը գործէ 4 օդակայան։

## Բնակչութիւն

| Բնակչութեան 1960-2023 թուականների վիճակագրություն |
| --- |
|

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 1960 | 160 691 մարդ |  |
| 1961 | 166 970 մարդ |  |
| 1962 | 173 359 մարդ |  |
| 1963 | 179 891 մարդ |  |
| 1964 | 186 587 մարդ |  |
| 1965 | 193 012 մարդ |  |
| 1966 | 199 019 մարդ |  |
| 1967 | 204 916 մարդ |  |
| 1968 | 200 953 մարդ |  |
| 1969 | 206 469 մարդ |  |
| 1970 | 213 102 մարդ |  |
| 1971 | 220 808 մարդ |  |
| 1972 | 229 588 մարդ |  |
| 1973 | 239 860 մարդ |  |
| 1974 | 252 139 մարդ |  |
| 1975 | 266 686 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 1976 | 283 843 մարդ |  |
| 1977 | 303 236 մարդ |  |
| 1978 | 323 511 մարդ |  |
| 1979 | 342 829 մարդ |  |
| 1980 | 359 902 մարդ |  |
| 1981 | 374 125 մարդ |  |
| 1982 | 385 950 մարդ |  |
| 1983 | 396 447 մարդ |  |
| 1984 | 407 223 մարդ |  |
| 1985 | 419 425 մարդ |  |
| 1986 | 433 491 մարդ |  |
| 1987 | 449 006 մարդ |  |
| 1988 | 465 254 մարդ |  |
| 1989 | 481 142 մարդ |  |
| 1990 | 495 944 մարդ |  |
| 1991 | 509 645 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 1992 | 522 751 մարդ |  |
| 1993 | 535 711 մարդ |  |
| 1994 | 549 170 մարդ |  |
| 1995 | 563 730 մարդ |  |
| 1996 | 579 697 մարդ |  |
| 1997 | 597 400 մարդ |  |
| 1998 | 617 537 մարդ |  |
| 1999 | 640 913 մարդ |  |
| 2000 | 668 239 մարդ |  |
| 2001 | 698 749 մարդ |  |
| 2002 | 732 541 մարդ |  |
| 2003 | 772 058 մարդ |  |
| 2004 | 820 505 մարդ |  |
| 2005 | 879 534 մարդ |  |
| 2006 | 950 951 մարդ |  |
| 2007 | 1 032 353 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2008 | 1 116 038 մարդ |  |
| 2009 | 1 191 539 մարդ |  |
| 2010 | 1 251 513 մարդ |  |
| 2011 | 1 292 764 մարդ |  |
| 2012 | 1 317 827 մարդ |  |
| 2013 | 1 332 171 մարդ |  |
| 2014 | 1 311 134 մարդ |  |
| 2015 | 1 362 142 մարդ |  |
| 2016 | 1 409 661 մարդ |  |
| 2017 | 1 456 384 մարդ |  |
| 2018 | 1 487 340 մարդ |  |
| 2019 | 1 494 188 մարդ |  |
| 2020 | 1 477 469 մարդ |  |
| 2021 | 1 463 265 մարդ |  |
| 2022 | 1 472 233 մարդ |  |
| 2023 | 1 569 666 մարդ |  |

 |

## Տարածքային Բաժանում

2014-էն Պահրէյնը բաժնուած է չորս մուհաֆազաներու:
Թռչունները վայրի բնութեան այգիի մէջ
## Արտաքին յղումներ

* Պահրէյնը Archived 2010-12-29 at the Wayback Machine. The World Factbook-ին մէջ

## Ծանօթագրութիւններ

Կաղապար:Ասիոյ Երկիրներ