Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Կղզի

**Կղզի** կը կոչուի ցամաքի այն հատուածը, որ ամբողջութեամբ ջուրով շրջապատուած է եւ բնական կերպով կը գտնուի ծովու, ովկիանոսի, գետի կամ լիճի մէջ։

Կղզիները աշխարհագրական, երկրաբանական եւ կենսաբանական մեծ կարեւորութիւն ունին։

### Տեսակներ

Հաուայեան կղզիներ
Կղզիները կը բաժնուին բազմազան տեսակներու․

* Մեծ ցամաքամասերէն բաժնուած մասեր, ինչպէս՝ Մատակասքար եւ Սրի լանքա։

* Հրաբուխներու ժայթքման հետեւանքով ձեւաւորուած կղզիներ, ինչպէս՝ Հաուայեան կղզիները։
* Քորալեան կղզիներ, որոնք կազմուած են յատկապէս՝ Խաղաղական ովկիանոսին մէջ:
* Արհեստական կղզիներ, որոնք մարդոց կողմէ ստեղծուած են տնտեսական կամ զբօսաշրջական նպատակներով, ինչպէս՝ Տուպայի Արմաւենիներու կղզիները։

### Բուսական եւ կենդանական աշխարհ

Կղզիները յաճախ կը զարգացնեն առանձնայատուկ բնաշխարհ մը, որովհետեւ երկար ժամանակ ցամաքամասերէն մեկուսացած մնացած են: Այդ պատճառով, կարգ մը կենդանատեսակներ միայն որոշ կղզիներու մէջ կը գտնուին, ինչպէս՝ եզակի կրիաներ եւ թռչուններ։

### Բնակչութիւն

Կղզիներու վրայ մարդիկ հաստատուած են հազարաւոր տարիներ առաջ։ Կղզիներ յաճախ եղած են ռազմավարական կեդրոններ, առեւտրական կանգառներ եւ մշակոյթներու խաչմերուկներ։

Կարգ մը կղզիներու բնակչութիւնը այսօր կը հիմնուի զբօսաշրջութեան, ձկնորսութեան եւ ծովային առեւտուրի վրայ։

## Ծանօթագրութիւններ