# Գլխաւոր Էջ

Բարի Եկաք Ուիքիփետիա
Ազատ հանրագիտարան, որ կրնայ խմբագրուիլ ոեւէ անհատի կողմէ։
Ներկայիս ունինք 13 956 արեւմտահայերէն յօդուած։

| Ամսուան Յօդուածը

**Թեթրիս**, շատ տարածուած համակարգչային խաղ։
Անիկա փազլ տեսանիւթային խաղ մըն է (puzzle video game), որ ստեղծուած է սովետական ծրագրաւորող ճարտարագէտ Ալեքսէյ Փաժիթնովի կողմէ։
«Թեթրիս» խաղին մէջ, խաղացողը պէտք է դասաւորէ վերէն վար իջնող, չորս իրարու միացած քառակուսիներէ կազմուած հատորները, որոնք կը կոչուին «թեթրոմինօներ»։ Երբ խաղադաշտին վրայ հորիզոնական շարք մը ամբողջութեամբ քառակուսիներով լեցուի, այդ շարքը կը ջնջուի, խաղացողին միաւորներ շնորհելով եւ կանխելով, որ կուտակուած հատորները հասնին խաղադաշտին գագաթը։
Այս խաղաձեւը կիրառուած է շուրջ 220 տարբեր տարբերակներու մէջ՝ առնուազն 70 հարթակներու վրայ։

Աւելի նոր տարբերակները յաճախ կը ներառեն նոր խաղային յատկանիշներ, որոնցմէ շատեր հետզհետէ դարձած են խաղին անբաժանելի եւ ընդունուած բաղադրիչները․․․**Աւելին⇒**

 Արդեօք Գիտէ՞ք
կապոյտ աստակոս
* ․․․ որ Յուլիս ամիսը միշտ կը սկսի շաբթուան այն օրով, որով կը սկսի Ապրիլը: Իսկ Դեկտեմբեր ամիսը միշտ կը սկսի շաբթուան այն օրով, որով կը սկսի Սեպտեմբերը:
* ․․․ որ Քիրիպասի Հանրապետութեան տեղական լեզուն ժիլպերթերէնն է, իսկ կղզիներուն մէջ կը խօսուին ժիլպերթերէն եւ անգլերէն։
* ․․․ որ ծամոնը ամբողջովին արգիլուած է Սինկափուրի մէջ 1992-էն ի վեր, բացի երբ բժիշկներու կողմէ թելադրուած է:
* ․․․ որ աշխարհի բոլոր աստակոսներուն երկու միլիոնէն մէկը կապոյտ կը ծնի:
* ․․․ որ ամերիկացի գիտական Ռէյ Թոմլիսընն է, որ ղրկած է առաջին իմակը, 1971 թուականին:

Նախագիծեր* «CEE Women campaign 2026» արշաւ՝ «Կանանց Միջազգային Տօն»ին առիթով (Առաջարկուած յօդուածներու ցանկ)
* Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիայի խմբագիրներու խմբակի (Wikimedians of Western Armenian Language User Group) հիմնադրման 5-րդ ամեակին նուիրուած խմբագրաթոն (2)
* Ուիքի դասընթացք-հաւաք 2025, Նիկոսիա
* Ուիքի դասընթացք-հաւաք
* Անհրաժեշտ Յօդուածներ

 |  |  | Ի՞նչ է Ուիքիփետիան
Ուիքիփետիան ազատ բովանդակութիւն ունեցող, անվճար եւ բազմալեզու առցանց հանրագիտարանային նախագիծ է, որ կը հովանաւորուի Ուիքիմետիա Հիմնադրամին կողմէ։

Ուիքիփետիա անունը կազմուած է «Ուիքի» բառէն (համագործակցաբար կայքէջեր ստեղծելու յատկացուած գործիքի անուն, ինչպէս նաեւ՝ հաուայեան լեզուով «արագ» բառը) եւ յունարէն «էկիքլոփետիա» (հանրագիտարան) բառին «փետիա» (յունարէն լեզուով՝ կրթութիւն) մասէն։
Ուիքիփետիա նախագիծը ստեղծուած է 2001-ի Յունուարին, Ճիմմի Ուէյլզի եւ Լէրի Սէնկըրի կողմէ։ Հանրագիտարանը կը պատկանի Ուիքիմետիա Բարեգործական Հիմնադրամին, որ նուիրատուութիւններէ գոյացած հասոյթը կը յատկացնէ Ուիքիփետիայի եւ այլ քոյր նախագիծերու զարգացման։ Հանրագիտարանին երեսուն միլիոնէ աւելի յօդուածները, որոնց շարքին՝ 13 956-է աւելի արեւմտահայերէնով յօդուածները ստեղծուած են կամաւոր խմբագիրներու կողմէ։
1 Ապրիլ 2019-էն սկսեալ Արեւմտահայերէն Ուիքիփետիան ունի իր առանձին հարթակը։
Ամսուան Իրադարձութիւնները* Շարժապատկերի աշխարհի հեղինակաւոր փառատօներէն մէկը հանդիսացող Ֆրանսայի Քանն քաղաքի շարժապատկերի այս տարուան միջազգային փառատօնին ընթացքին երկու հայորդիներ մեծարուեցան՝ Սիմոն Աբգարեանը Եւ Արտաւազդ Փելելշեանը։
* 27 Մայիսին փոխուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան բանակի զինանշանը։
* Հայկական ժառանգութեան ամիսը նշուած է Օնթարիոյի խորհրդարանէն ներս։
* Ֆրանսայի փոխախոյեան «Լանս» ակումբը իր 120 տարուան պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով շահած է Ֆրանսայի ֆութպոլի բաժակը:
* Լոս Անճելըսի քաղաքամէջը գտնուող «Ռիֆ» ցուցադրասրահին մէջ տեղի պիտի ունենայ Վահէ Պէրպէրեանի եւ Փաուլա Քասապեանի ստեղծագործութիւններու ցուցահանդէսը։

Օրուան Պատկերը
Կաղապար:Potd/2026-09-09 (hyw) |

## Ուիքիփետիա Քոյր Նախագիծեր

Ուիքիփետիան կը հովանաւորուի Ուիքիմետիա Բարեգործական Հիմնադրամին կողմէ, որ կը հովանաւորէ նաեւ հետեւեալ քոյր նախագիծերը.

 **Ուիքիպահեստ**
 Տեղեկատուական նիւթերու

ազատ պահեստ

 **Մեթա-ուիքի**
 Ուիքիմետիայի նախագիծերու

համակարգում

 **Ուիքիգիրքեր**
 Անվճար դասագիրքեր եւ

ուղեցոյցներ

 **Ուիքիտուեալներ**
 Գիտելիքներու պաշար

 **Ուիքիդարան**
 Անվճար գրադարան

 **Ուիքիբառարան**
 Լիակատար բառարան

## Ուիքիփետիան Տարբեր Լեզուներով

Ա՛յս Ուիքիփետիան գրուած է արեւմտահայերէնով եւ ունի 13 956 յօդուած։ Անիկա ստեղծուած է 1 Ապրիլ 2019-ին։ Գոյութիւն ունին բազմաթիւ այլ Ուիքիփետիաներ, որոնցմէ ամէնէն մեծերէն են՝

* 1,000,000-է աւելի յօդուած ունեցող Ուիքիփետիաները՝

	+ Deutsch,
	+ English,
	+ Español,
	+ Français,
	+ Italiano,
	+ Nederlands,
	+ 日本語,
	+ Polski,
	+ Português,
	+ Русский,
	+ Svenska,
	+ Tiếng Việt,
	+ 中文
* 250,000-է աւելի յօդուած ունեցող Ուիքիփետիաները՝

	+ Հայերեն,
	+ العربية,
	+ Bahasa Indonesia,
	+ Bahasa Melayu,
	+ Български,
	+ Català,
	+ Čeština,
	+ Esperanto,
	+ Euskara,
	+ فارسی,
	+ 한국어,
	+ Magyar,
	+ Norsk,
	+ Română,
	+ Slovenčina,
	+ Srpski,
	+ Srpskohrvatski,
	+ Suomi,
	+ Türkçe,
	+ Українська
* 50,000-է աւելի յօդուած ունեցող Ուիքիփետիաները՝

	+ Bosanski,
	+ Dansk,
	+ Eesti,
	+ Ελληνικά,
	+ English (simple form),
	+ Galego,
	+ עברית,
	+ Hrvatski,
	+ Latviešu,
	+ Lietuvių,
	+ മലയാളം,
	+ Norsk nynorsk,
	+ Slovenščina,
	+ ไทย