# Թայփէյ

| Բնակավայր |
| --- |
| Թայփէյ |
| **Lua–ի սխալ՝ expandTemplate: template "lang-zh-tw" does not exist։** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Դրօշակ | Զինանշան |
|  |  |

 |
|  |
| Երկիր |  Թայուան |
| Ներքին բաժանում | Դաան?, Դատուն?, Նանգանգ?, Նեյհու?, Շիլին?, Սոնգշան?, Վանհուա?, Վենշան?, Խինույ?, Չժունշան?, Չժունժեն? և Բեյտոու? |
| Mayor of Taipei? | Chiang Wan-an? |
| Օրէնսդրական մարմին | Taipei City Council? |
| Հիմնադրուած է՝ | 1709 |
| Տարածութիւն |
271,7997 քմ² |
| ԲԾՄ |
10 մեթր |
| Պաշտօնական լեզու | Standard Taiwanese Mandarin? |
| Բնակչութիւն | 2 442 991 մարդ (Սեպտեմբեր 2025) և 2 429 429 մարդ (Ապրիլ 2026) |
| Կը գտնուի ափին | 基隆河? |
| Ժամային գօտի | UTC+8 |
| Հեռախօսային ցուցանիշ | 02 |
| Փոստային ցուցանիշ | 100 |
| Պաշտօնական կայքէջ | gov.taipei |
|  |

**Թայփէյ**, Թայուանի մայրաքաղաքը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ 2 442 991 մարդ (Սեպտեմբեր 2025),
2 429 429 մարդ (Ապրիլ 2026)։ Կը գտնուի երկրի հիւսիսային մասը եւ շրջապատուած է նոյնանուն շրջանով: Երեք կողմէն շրջապատուած է լեռներով։

Թայփէյը, պաշտօնապէս յայտնի որպէս Թայփէյ քաղաք, Չինաստանի Հանրապետութեան (յայտնի է նաեւ որպէս Թայուան) մայրաքաղաքն է եւ յատուկ քաղաքապետութեան եւ կեդրոնական կառավարութեան նստավայր։ Գտնուելով երկրի հիւսիսային ծայրամասը՝ Թայփէյը աշխարհագրական անկլաւ է Նոր Թայփէյ քաղաքապետութեան կազմին մէջ։ Թայփէյը կը գտնուի Կիլունգ հիւսիսային ափամերձ քաղաքէն մօտաւորապէս 25 քմ (16 մղոն) հարաւ-արեւմուտք։ Քաղաքի մեծ մասը կը գտնուի Թայփէյ աւազանին մէջ՝ հին լիճի յատակը, որ սահմանակից է Կիլունգ եւ Շինդան գետերու երկու համեմատաբար նեղ հովիտներով, որոնք կը միանան՝ ձեւաւորելով Տամսույի գետը քաղաքի արեւմտեան սահմանի երկայնքով։

Թայփէյը Չինաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաքն է 1949 թուականէն, երբ ազգայնականները պարտուեցան կոմունիստներէն Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմին եւ կորսնցուցին մայրցամաքային մասը։

Քաղաքի բնակչութիւնը 2009 թուականի մարդահամարին համաձայն գնահատուած է 2,693,672 մարդ։ Անիկա կը կազմէ Թայփէյ-Կեյլունգ մեթրոբոլիթէն տարածքի միջուկը, որ կը ներառէ մօտակայ քաղաքներ, ինչպիսիք են Նոր Թայփէյը եւ Կիլունգը։ Քաղաքի բնակչութիւնը կը կազմէ 6,900,273 մարդ, ինչ որ զայն կը դարձնէ աշխարհի 40-րդ ամէնաշատ բնակեցուած մեթրոբոլիթէնային տարածքը։ «Թայփէյ» անուանումը կրնայ վերաբերիլ ամբողջ մեթրոբոլիթէնային տարածքին կամ միայն քաղաքին։

Թայփէյը Թայուանի քաղաքական, տնտեսական, կրթական եւ մշակութային կեդրոնն է եւ չինարէն խօսող աշխարհի ամէնակարեւոր կեդրոններէն մէկը։ Կլոպալ քաղաք ըլլալով՝ Թայփէյը խոշոր բարձր արհեստագիտական արդիւնաբերական գօտիի մաս կը կազմէ։ Անիկա կապուած է երկաթուղիներով, արագընթաց գնացքներով, արագընթաց մայրուղիներով, օդակայաններով եւ ավթոպուսային գիծերով ամբողջ կղզիին մէջ։ Քաղաքը կը սպասարկուի երկու օդակայանով՝ Թայփէյ Սոնգշան եւ Թայուանի Տաուոյուան ​​օդակայանով։ Թայփէյը բազմաթիւ համաշխարհային ճանաչում ունեցող ճարտարապետական ​​եւ մշակութային տեսարժան վայրեր ունի, այդ կարւին՝ Թայփէյ 101-ը, Չիանգ Կայշի յուշահամալիրը, Դալոնգդոնգ Բաոան տաճարը, Հսինգտեան Կունգը, Մանջիա Լոնգշան տաճարը, Ազգային պալատի թանգարանը, Նախագահական գրասենեակի շէնքը, Թայփէյի հիւրատունը, Շիմենդինգ շրջանը եւ բազմաթիւ գիշերային շուկաներ։ Անոր բնական տեսարժան վայրերու կարգին են Մաոկոնգը, Եանգմինգշանը եւ տաք աղբիւրները, որոնք յայտնի են ամբողջ աշխարհի զբօսաշրջիկներուն։

Որպէս մայրաքաղաք՝ «Թայփէյ»-ը երբեմն կ'օգտագործուի որպէս Թայուանի անվանում։ Թայուանի շուրջ շարունակուող քաղաքական վէճերուն պատճառով «Չինական Թայփէյ»-ը երբեմն պաշտօնապէս կ'օգտագործուի, երբ Թայուանի կառավարութեան ներկայացուցիչները կամ Թայուանի ազգային հաւաքականները կը մասնակցին որոշակի միջազգային կազմակերպութիւններու կամ միջազգային մարզական միջոցառումներու (որոնցմէ մէկ քանին կը պահանջեն ՄԱԿ-ի անդամակցութիւն)՝ այլ անուանումներու օգտագործումէն առաջացող քաղաքական վէճերէն խուսափելու համար։

## Քաղաքի վարչական բաժանումը

Քաղաքը բաժանուած է 12 շրջաններու, որոնցմէ ամէնէն շատ բնակուածներն են Տանը, Սոնկշան եւ Տոնթշանը։

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Շրջաններ | Բնակչութիւնը | Տարածք | Փոստային ինդեքս |
| Շրջան | չինարէն | անգլերէն |  *2009 թ.* | *կմ²* |
| ■ Ժոնգզենգ | 中正區 | Chung-cheng | 159,464 | 7.6071 | 100 |
| ■ Դանթոն | 大同區 | Ta-t’ung | 124,466 | 5.6815 | 103 |
| ■ Զոնգշան | 中山區 | Chung-shan | 218,551 | 13.6821 | 104 |
| ■ Սոնգշան | 松山區 | Sung-shan | 209,903 | 9.2878 | 105 |
| ■ Դան | 大安區 | Ta-an | 313,371 | 11.3614 | 106 |
| ■ Վանհուա | 萬華區 | Wan-hua | 190,050 | 8.8522 | 108 |
| ■ Խինյի | 信義區 | Hsin-yi | 227,232 | 11.2077 | 110 |
| ■ Շիլին | 士林區 | Shih-lin | 285,459 | 62.3682 | 111 |
| ■ Բեյթու | 北投區 | Pei-t’ou | 249,319 | 56.8216 | 112 |
| ■ Նեյհու | 內湖區 | Nei-hu | 267,120 | 31.5787 | 114 |
| ■ Նանգանգ | 南港區 | Nan-kang | 113,462 | 21.8424 | 115 |
| ■ Վենշան | 文山區 | Wen-shan | 261,523 | 31.5090 | 116 |

## Բնակչութիւն

| Բնակչութեան 2001-2026 թուականների վիճակագրություն |
| --- |
|

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2001 | 2 647 076 մարդ |  |
| 2001 | 2 645 881 մարդ |  |
| 2001 | 2 644 602 մարդ |  |
| 2001 | 2 643 578 մարդ |  |
| 2001 | 2 641 820 մարդ |  |
| 2001 | 2 641 036 մարդ |  |
| 2001 | 2 639 619 մարդ |  |
| 2001 | 2 636 811 մարդ |  |
| 2001 | 2 634 686 մարդ |  |
| 2001 | 2 634 429 մարդ |  |
| 2001 | 2 634 614 մարդ |  |
| 2001 | 2 633 802 մարդ |  |
| 2002 | 2 632 515 մարդ |  |
| 2002 | 2 632 010 մարդ |  |
| 2002 | 2 632 789 մարդ |  |
| 2002 | 2 634 028 մարդ |  |
| 2002 | 2 633 611 մարդ |  |
| 2002 | 2 635 678 մարդ |  |
| 2002 | 2 638 142 մարդ |  |
| 2002 | 2 637 623 մարդ |  |
| 2002 | 2 639 094 մարդ |  |
| 2002 | 2 641 786 մարդ |  |
| 2002 | 2 641 856 մարդ |  |
| 2003 | 2 640 303 մարդ |  |
| 2003 | 2 639 139 մարդ |  |
| 2003 | 2 638 065 մարդ |  |
| 2003 | 2 636 955 մարդ |  |
| 2003 | 2 633 645 մարդ |  |
| 2003 | 2 631 380 մարդ |  |
| 2003 | 2 629 874 մարդ |  |
| 2003 | 2 628 160 մարդ |  |
| 2003 | 2 626 320 մարդ |  |
| 2003 | 2 626 652 մարդ |  |
| 2003 | 2 626 723 մարդ |  |
| 2003 | 2 627 138 մարդ |  |
| 2004 | 2 627 382 մարդ |  |
| 2004 | 2 627 843 մարդ |  |
| 2004 | 2 627 029 մարդ |  |
| 2004 | 2 625 895 մարդ |  |
| 2004 | 2 625 512 մարդ |  |
| 2004 | 2 625 445 մարդ |  |
| 2004 | 2 624 858 մարդ |  |
| 2004 | 2 624 139 մարդ |  |
| 2004 | 2 621 641 մարդ |  |
| 2004 | 2 621 826 մարդ |  |
| 2004 | 2 622 565 մարդ |  |
| 2004 | 2 622 472 մարդ |  |
| 2005 | 2 621 942 մարդ |  |
| 2005 | 2 621 441 մարդ |  |
| 2005 | 2 619 022 մարդ |  |
| 2005 | 2 618 706 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2005 | 2 617 694 մարդ |  |
| 2005 | 2 617 386 մարդ |  |
| 2005 | 2 616 793 մարդ |  |
| 2005 | 2 619 117 մարդ |  |
| 2005 | 2 617 034 մարդ |  |
| 2005 | 2 616 596 մարդ |  |
| 2005 | 2 615 308 մարդ |  |
| 2005 | 2 616 375 մարդ |  |
| 2006 | 2 616 473 մարդ |  |
| 2006 | 2 616 645 մարդ |  |
| 2006 | 2 618 058 մարդ |  |
| 2006 | 2 619 384 մարդ |  |
| 2006 | 2 620 693 մարդ |  |
| 2006 | 2 623 783 մարդ |  |
| 2006 | 2 625 757 մարդ |  |
| 2006 | 2 626 291 մարդ |  |
| 2006 | 2 625 441 մարդ |  |
| 2006 | 2 627 474 մարդ |  |
| 2006 | 2 630 835 մարդ |  |
| 2006 | 2 632 242 մարդ |  |
| 2007 | 2 630 872 մարդ |  |
| 2007 | 2 629 106 մարդ |  |
| 2007 | 2 626 273 մարդ |  |
| 2007 | 2 627 146 մարդ |  |
| 2007 | 2 627 232 մարդ |  |
| 2007 | 2 627 990 մարդ |  |
| 2007 | 2 628 330 մարդ |  |
| 2007 | 2 627 253 մարդ |  |
| 2007 | 2 625 359 մարդ |  |
| 2007 | 2 626 104 մարդ |  |
| 2007 | 2 627 527 մարդ |  |
| 2007 | 2 629 269 մարդ |  |
| 2008 | 2 629 689 մարդ |  |
| 2008 | 2 630 966 մարդ |  |
| 2008 | 2 631 605 մարդ |  |
| 2008 | 2 630 515 մարդ |  |
| 2008 | 2 630 191 մարդ |  |
| 2008 | 2 628 699 մարդ |  |
| 2008 | 2 626 114 մարդ |  |
| 2008 | 2 622 933 մարդ |  |
| 2008 | 2 622 125 մարդ |  |
| 2008 | 2 622 923 մարդ |  |
| 2009 | 2 622 090 մարդ |  |
| 2009 | 2 620 273 մարդ |  |
| 2009 | 2 619 920 մարդ |  |
| 2009 | 2 618 476 մարդ |  |
| 2009 | 2 617 566 մարդ |  |
| 2009 | 2 616 520 մարդ |  |
| 2009 | 2 615 285 մարդ |  |
| 2009 | 2 612 605 մարդ |  |
| 2009 | 2 608 596 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2009 | 2 608 186 մարդ |  |
| 2009 | 2 607 879 մարդ |  |
| 2009 | 2 607 428 մարդ |  |
| 2010 | 2 606 151 մարդ |  |
| 2010 | 2 605 063 մարդ |  |
| 2010 | 2 604 744 մարդ |  |
| 2010 | 2 603 651 մարդ |  |
| 2010 | 2 604 150 մարդ |  |
| 2010 | 2 602 868 մարդ |  |
| 2010 | 2 605 357 մարդ |  |
| 2010 | 2 605 309 մարդ |  |
| 2010 | 2 608 923 մարդ |  |
| 2010 | 2 613 071 մարդ |  |
| 2010 | 2 615 613 մարդ |  |
| 2010 | 2 618 772 մարդ |  |
| 2011 | 2 622 883 մարդ |  |
| 2011 | 2 624 791 մարդ |  |
| 2011 | 2 627 677 մարդ |  |
| 2011 | 2 630 285 մարդ |  |
| 2011 | 2 633 044 մարդ |  |
| 2011 | 2 635 766 մարդ |  |
| 2011 | 2 637 866 մարդ |  |
| 2011 | 2 639 064 մարդ |  |
| 2011 | 2 640 099 մարդ |  |
| 2011 | 2 643 136 մարդ |  |
| 2011 | 2 647 122 մարդ |  |
| 2011 | 2 650 968 մարդ |  |
| 2012 | 2 652 959 մարդ |  |
| 2012 | 2 653 948 մարդ |  |
| 2012 | 2 656 512 մարդ |  |
| 2012 | 2 658 685 մարդ |  |
| 2012 | 2 661 017 մարդ |  |
| 2012 | 2 663 263 մարդ |  |
| 2012 | 2 664 487 մարդ |  |
| 2012 | 2 665 602 մարդ |  |
| 2012 | 2 665 832 մարդ |  |
| 2012 | 2 668 231 մարդ |  |
| 2012 | 2 671 006 մարդ |  |
| 2012 | 2 673 226 մարդ |  |
| 2013 | 2 675 033 մարդ |  |
| 2013 | 2 676 128 մարդ |  |
| 2013 | 2 677 771 մարդ |  |
| 2013 | 2 679 051 մարդ |  |
| 2013 | 2 680 296 մարդ |  |
| 2013 | 2 681 554 մարդ |  |
| 2013 | 2 682 372 մարդ |  |
| 2013 | 2 682 017 մարդ |  |
| 2013 | 2 681 584 մարդ |  |
| 2013 | 2 682 839 մարդ |  |
| 2013 | 2 684 567 մարդ |  |
| 2013 | 2 686 516 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2014 | 2 688 140 մարդ |  |
| 2014 | 2 689 327 մարդ |  |
| 2014 | 2 690 232 մարդ |  |
| 2014 | 2 691 331 մարդ |  |
| 2014 | 2 692 138 մարդ |  |
| 2014 | 2 693 672 մարդ |  |
| 2014 | 2 695 027 մարդ |  |
| 2014 | 2 695 007 մարդ |  |
| 2014 | 2 695 649 մարդ |  |
| 2014 | 2 697 644 մարդ |  |
| 2014 | 2 700 091 մարդ |  |
| 2015 | 2 704 810 մարդ |  |
| 2015 | 2 704 810 մարդ |  |
| 2014 | 2 702 315 մարդ |  |
| 2015 | 2 704 133 մարդ |  |
| 2015 | 2 705 113 մարդ |  |
| 2015 | 2 705 958 մարդ |  |
| 2015 | 2 705 949 մարդ |  |
| 2015 | 2 705 921 մարդ |  |
| 2015 | 2 706 030 մարդ |  |
| 2015 | 2 703 444 մարդ |  |
| 2015 | 2 701 571 մարդ |  |
| 2015 | 2 700 115 մարդ |  |
| 2015 | 2 701 514 մարդ |  |
| 2015 | 2 702 809 մարդ |  |
| 2016 | 2 704 974 մարդ |  |
| 2016 | 2 704 410 մարդ |  |
| 2016 | 2 704 495 մարդ |  |
| 2016 | 2 703 829 մարդ |  |
| 2016 | 2 702 930 մարդ |  |
| 2016 | 2 702 925 մարդ |  |
| 2016 | 2 701 645 մարդ |  |
| 2016 | 2 698 591 մարդ |  |
| 2016 | 2 696 316 մարդ |  |
| 2016 | 2 696 319 մարդ |  |
| 2016 | 2 695 652 մարդ |  |
| 2016 | 2 695 704 մարդ |  |
| 2017 | 2 695 371 մարդ |  |
| 2017 | 2 694 195 մարդ |  |
| 2017 | 2 693 313 մարդ |  |
| 2017 | 2 692 118 մարդ |  |
| 2017 | 2 690 813 մարդ |  |
| 2017 | 2 689 845 մարդ |  |
| 2018 | 2 668 572 մարդ |  |
| 2020 | 2 603 150 մարդ |  |
| 2024 | 2 506 767 մարդ |  |
| 2024 | 2 504 731 մարդ |  |
| 2025 | 2 442 991 մարդ |  |
| 2026 | 2 429 429 մարդ |  |

 |

## Ծանօթագրութիւններ