# Հիլըրի Քլինթըն

| Հիլըրի Քլինթըն
անգլերէն՝ Hillary Clinton |
| --- |
|  |
| Ծննդեան անուն | անգլերէն՝ Hillary Diane Rodham |
| Ծնած է | 26 Հոկտեմբեր 1947(1947-10-26)[…] (78 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Edgewater Hospital, Շիքակօ |
| Քաղաքացիութիւն |  Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ |
| Մայրենի լեզու | ամերիկեան անգլերէն |
| Կրօնք | Մեթոտական |
| Ուսումնավայր | Փարք Ռիտճի Պետական Քոլէճ, Ուէլսլի Քոլէճ, Եէյլի Իրաւաբանական Քոլէճ և Փարք Ռիտճ, Իլինուա, Երկրորդական վարժարան |
| Ազդուած է | Մարիան Էտըլման |
| Երկեր/Գլխաւոր գործ | «Գիւղ մըն է պէտք՝ (երեխայ մը) մեծցնելու համար», Հրաւէր՝ Սպիտակ Տուն, «Իմ Պատմութիւնս», Դժուար որոշումներ, «Ի՞նչ պատահեցաւ», «Արքանսազի փաստաբանները՝ երեխաներու եւ իրենց ընտանիքներուն համար», «Միասին՝ յառաջ», «Կանանց Պաշտպանութեան Գրասենեակ», «Սիրելի Սոքս, սիրելի Պատի», Stronger Together?, «Խիզախ կանանց գիրքը» և «Ահաբեկչութեան վիճակ» |
| Մասնագիտութիւն | քաղաքական գործիչ, փաստաբան, դիւանագէտ, ինքնակենսագիր, համալսարանի դասախօս, Ձայնի հաղորդավար, իրաւաբան և ժապաւէն արտադրող |
| Աշխատավայր | «Եէյլ – Նիւ Հէյվըն հիւանդանոց», «Եէյլի իրաւունքի եւ հանրային գործունէութեան տեսութիւն», Մանուկներու Իրաւունքներու Պաշտպանութեան Կազմակերպութիւն, Արկանզասի համալսարան?, Ռոզ, Իրաւաբանական ժապաւէն, Քոլումպիա Համալսարան և «Եէյլի մանկական զարգացման ուսումնասիրութեան կեդրոն» |
| Վարած պաշտօններ | ԱՄՆ-ի պետքարտուղար?, research assistant?, Փորձարկող, խորհուրդի անդամ, Նախարարութեան խորհուրդի նախագահ, Գործընկեր, խորհուրդի անդամ, խորհուրդի անդամ, Նախարարութեան խորհուրդի նախագահ, խորհուրդի անդամ, խորհուրդի անդամ, խորհուրդի անդամ, Ա․Մ․Ն․ Առաջին Տիկին, Փորձարկող, Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական, Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական, Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական, Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական, Միացեալ Նահանգներու ծերակուտական և Արքանսազի առաջին տիկիններ եւ պարոնայք |
| Անդամութիւն | Արուեստներու եւ գիտութիւններու ամերիկեան կաճառ, Ֆրանս- Ամերիկեան կազմակերպութիւն և Միացեալ Նահանգներու Ծերակոյտի Դեմոկրատական ղեկավարութեան եւ տարածման յանձնախումբ |
| Կուսակցութիւն | Ժողովրդավարական Կուսակցութիւն |
| Ամուսին | Բիլ Քլինթոն? |
| Ծնողներ |
հայր՝ Հիու Էլսուըրթ Ռոտհամ, մայր՝ Դորոթի Հոուել Ռոդհամ? |
| Երեխաներ | Չելսի Վիքթորիա Քլինթըն |
| Կայքէջ | hillaryclinton.com​(անգլերէն) |
|
Ստորագրութիւն  |

**Հիլըրի Ռոտհամ Քլինթըն,** (26 Հոկտեմբեր, 1947) ամերիկացի քաղաքական գործիչ, իրաւաբան եւ դիւանագէտ։

Եղած է Միացեալ Նահանգներու 67-րդ պետական քարտուղարը՝ Պարաք Օպամայի վարչակազմին մէջ, 2009-էն մինչեւ 2013, Նիւ Եորքի ներկայացուցիչ Ծերակոյտի անդամ՝ 2001-էն մինչեւ 2009, եւ Միացեալ Նահանգներու առաջին տիկինը՝ 1993-էն մինչեւ 2001, իբրեւ Պիլ Քլինթընի կինը։

Դեմոկրատական կուսակցութեան անդամ՝ եղած է կուսակցութեան թեկնածուն 2016-ի նախագահական ընտրութիւններուն, դառնալով առաջին կինը, որ մեծ ամերիկեան կուսակցութենէ մը ստացած է նախագահական թեկնածութիւնը, ինչպէս նաեւ միակ կինը, որ շահած է համաժողովրդական քուէարկութիւնը։ Սակայն ան պարտուած է ընտրական պայքարին, Հանրապետական կուսակցութեան թեկնածու՝ Տոնալտ Թրամփին դէմ։

Ան նաեւ Միացեալ Նահանգներու միակ առաջին տիկինն է, որ ընտրուած պաշտօնի համար թեկնածութիւն առաջադրած է։

## Կենսագրութիւն

Ռոտհամ ծնած եւ մեծցած է Շիքակօ քաղաքին մէջ։

1969-ին աւարտած է Ուէլսլի Քոլէճը (Wellesley College):

1973-ին՝ աւարտած է Եէլ Իրաւաբանական քոլէճը (Yale Law School)։

Քոնկրեսի իրաւաբանական խորհրդատու ըլլալէ ետք, ան տեղափոխուած է Արքանզաս, ուր 1975-ին ամուսնացած է Պիլ Քլինթընի հետ։

1977-ին համահիմնած է «Arkansas Advocates for Children» and «Families» կազմակերպութիւնը եւ երկու տարի անց դարձած է Լիթըլ Ռոքի «Rose Law Firm»ի առաջին կին գործընկերը։

Եղած է Արքանզասի առաջին տիկինը՝ 1979-1981 եւ կրկին՝ 1983-1992։

Իբրեւ Միացեալ Նահանգներու առաջին տիկին՝ Քլինթըն պաշտպանած է առողջապահական բարեփոխումները, սակայն 1994-ին իր ծրագիրը չէ ընդունուած Քոնկրեսին կողմէ։

1997 եւ 1999 տարիներուն ան կարեւոր դեր ունեցած է Երեխաներու Առողջապահական Ապահովագրութեան պետական ծրագիրի, որդեգրման եւ ընտանիքներու ապահովութեան, ինչպէս նաեւ խնամքի համակարգէն անկախացման օրէնքներու խթանման մէջ։

1998-ին իր ամուսնական յարաբերութիւնը հանրային ուշադրութեան արժանացած է Պիլ Քլինթըն-Մոնիքա Լիուինսքի գայթակղութեան ընթացքին, որուն ընթացքին ան հրապարակաւ վերահաստատած է իր նուիրումը ամուսնութեան։

Քլինթըն առաջին անգամ Ծերակոյտ ընտրուած է 2000-ին՝ դառնալով Նիւ Եորք նահանգի առաջին կին սենաթորը։

Իբրեւ սենաթոր՝ 2003-2007 տարիներուն գլխաւորած է Դեմոկրատական ղեկավարութեան եւ կապերու յանձնախումբը։

2008-ին առաջադրած է իր թեկնածութիւնը նախագահի պաշտօնին համար, սակայն պարտուած էՊարաք Օպամային կուսակցական նախնական ընտրութիւններուն մէջ։

2009-ին հրաժարած է Ծերակոյտէն՝ դառնալու համար Օպամայի պետական քարտուղարը։

Ան արձագանգած է Արաբական գարնան զարգացումներուն եւ պաշտպանած 2011-ի Լիպիոյ մէջ ռազմական միջամտութիւնը, սակայն քննադատուած է Հանրապետականներու կողմէ՝ 2012-ի Պենկազիի յարձակման առնչութեամբ։

Ան նաեւ մասնակցած է Իրանի դէմ միջազգային պատժամիջոցներու կազմակերպման, որոնք ի վերջոյ յանգեցուցած են 2015-ի միջուկային համաձայնագիրին։

Ասիոյ ուղղութեամբ ռազմավարական շրջադարձը իր պաշտօնավարութեան կարեւոր բաղադրիչներէն մէկն էր։

Պետական քարտուղար եղած օրերուն, ան օգտագործած է անձնական ելեկտրոնային փոստի սերվըր, որ լայն քննութեան առարկայ դարձած է։ Թէեւ մեղադրանքներ չեն առաջադրուած, այս հարցը դարձած է 2016-ի իր երկրորդ նախագահական արշաւին ամէնէն շատ քննարկուած նիւթը։

Պարտութենէն ետք Քլինթըն գրած է բազմաթիւ գիրքեր եւ հիմնած է քաղաքական գործողութեան կազմակերպութիւն մը։

2011-ին նշանակուած է «Georgetown University»ի Կանանց, խաղաղութեան եւ անվտանգութեան հիմնարկի պատուոյ հիմնադիր նախագահը, ուր իր անունով մրցանակներ կը շնորհուին տարեկան։

2020-էն ի վեր ան կը ծառայէ իբրեւ «Queen's University Belfast»ի վարկապետ (Chancellor), իսկ 2023-ին միացած է «Columbia University»ին՝ իբրեւ միջազգային եւ հանրային գործերու դպրոցի դասախօս (Professor of Practice)։

## Ծանօթագրութիւններ