Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ինտուս հովիտին քաղաքակրթութիւնը

Հնագէտներու կողմէ յայտնաբերուած Մոհենժօ-Տարայի աւերակները
**Հարապպայի քաղաքակրթութիւն,** Ինտուսի հովիտին մէջ, (Ք.Ա. շուրջ 3 հազարամեակ - Ք.Ա. 17 - 16 դարեր) բարձր զարգացած քաղաքակրթութիւն Հիւսիսարեւմտեան Հնդկաստանի մէջ։

Ինտուսի հովիտին մէջ գոյութիւն ունեցած հին քաղաքակրթութիւնը շատ խորհրդաւոր քաղաքակրթութիւն մը եղած է: Անիկա գտնուած է միայն 150 տարի առաջ, եւ ոչ մէկը բաւարար տեղեկութիւններ ունի անոր մասին:

Մոհենժօ-Տարայի նման քաղաքներ շինուած են աւելի քան 4000 տարի առաջ` ճամբաներով, կոյուղիներով, եւ նոյնիսկ բաղնիքներով, սակայն` առանց որեւէ պալատի եւ տաճարի:

Անոնց գոյութիւնը տակաւին կարելի չէ եղած կարդալ: Սակայն անիկա եղած է ատամնաբուժութեան ծննդավայրը, հոն գտնուած են 9000 տարուան ծակ ակռաներ:

## Պատկերասրահ

*
*
*
*

## Ծանօթագրութիւններ
# Ալատտին (Ֆիլմ)

| Ալատտին |
| --- |
|
Aladdin |
| Բեմադրիչ |
Ռոն Քլեմենթս , Ճոն Մուսկեր  |
| Թատերագիր |
Ռոն Քլեմենթս |
| Երաժշտութիւն |
Ալեն Մենկեն |
| Թողարկման թուական |
25 Նոյեմբեր, 1992 |
| Տեւողութիւն |
90 վարկեան |
| Լեզու |
Անգլերէն |

**Ալատտին,** (անգլերէն` Aladdin) 1992 թուականին լոյս տեսած գծաշարժական եւ երաժշտական ​​երեւակայական ֆիլմ է։ Ալատտինը կը դասուի Walt Disney-ի գծաշարժական դասական շարքին։ Ֆիլմի բեմադրիչ Ճոն Մուսկերը եւ Ռոն Քլեմեթսը հիմնուած են արաբական «կախարդական լապտեր» եւ «հազար ու մէկ գիշեր» ստեղծագործութիւններու վրայ։

Հովարդ Աշմանը առաջարկեց եւ թատերագիրը վավերացուեցաւ Disney-ի նախագահ Ճեֆրի Հակզենբերգի համաձայնութեամբ։ Այս ֆիլմը շարք մը շարժող տարրերու համադրութիւն է։

Ալատտինը թողարկուեցաւ 25 նոյեմբեր 1992 թուականին։ Ցուցադրման առաջին իսկ օրերէն ան արժանացած է ԱՄՆ-ի, իսկ յետագային արդէն ամբողջ աշխարհի հաւանութեան։ 1992 թ.-ին վաստակուած է աւելի քան $ 217 մլն-ի եկամուտ Միացեալ Նահանգներու մէջ եւ աւելի քան $504 միլիոն աշխարհի մէջ. ֆիլմը նաեւ արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու, որոնց մեծ մասը Եւրոպայի եւ Մերձաւոր Արեւելքի մէջ են։

## Կերպարներ

### Ալատտին

Ալատտինը շատ աղքատ, բայց բարի տղայ էր։ Ան ընկերներ չ'ուներ եւ իր միակ ընկերը իր կապիկն էր, որու հետ կ'անցընէր իր կեանքի ուրախ եւ տխուր պահերը։ Oր մը Ալատտին կը սիրահարուի արաբ արքայի մը աղջկան՝ արքայադուստր Ճազմինի։ Ան Ճազմինին հասնելու համար շատ երկար ու դժուար ճանապարհներէ կ'անցնի՝ Ճինին կը գտնէ, կը պտտի կախարդական գորգով, կ'անցնի ճանապարհներ եւ կռիւներ կը մղէ։ Անիմացիոն կերպարը պատրաստած է Գլեն Քինը։

### Ճինի

Ճինին բանտարկուած էր կախարդական լապտերին մէջ եւ կ'արթննար միայն այն ժամանակ, երբ որեւէ մէկը երեք անգամ շփէր կախարդական լապտերը։ Օր մը, երբ Ալատտինը շուկայէն միրգ կը գողնար, տէրերէն փախչելու ժամանակ կը գտնէ Ճինիին եւ խօսք կու տան անոր, որ կ'օգնեն Ալատտինին եւ անոր կու տայ կախարդական գորգ։ Կերպարի հեղինակն է Էրիկ Գոլտբըրկը։

### Ճաաֆար

Ճաաֆար ֆիլմի ամէնաչար կերպարն է։ Միշտ կ'ըլլայ իր չար թութակին հետ։ Ան Արաբական խալիֆէի պալատին մէջ աշխատող քաղաքապետ է եւ աչքի կ'իյնայ իր նախանձով, չարութեամբ եւ դաժանութեամբ։ Անգամ մը ան կը մտնէ խալիֆէի մօտ եւ կը սպառնայ սպաննել զինք, եթէ իրեն չամուսնացնէ Ճազմինի հետ։ Ֆիլմը անընդհատ կռուի մէջ է Ճինիի եւ Ալատտինի հետ։ Կերպարի հեղինակն է Անտրիաս Լքելը։

## Աղբիւրներ

* Ալատտին մուլտֆիլմ Archived 2021-10-28 at the Wayback Machine.

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

Կաղապար:Ալատտին
Կաղապար:Ուոլթ Դիսնեյի լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
# Սիամական Երկուորեակներ

| Սիամական Երկուորեակներ |
| --- |
|  |

**Սիամականերկուորեակներ**, զոյգեր, որոնք ոչ ամբողջութեամբ են առանձնացուեր սաղմնային փուլի ընթացքին եւ ունին ընդհանուր մարմնի մասերը կամ ներքին օրգաններ։ Սովորաբար, բեղմնաւորուած ձուաբջիջը կը բաժանուի վեցերորդ օրը, իսկ սիամական երկուորեակներու պարագային կը բաժանուի շատ ուշ՝ 14-15 օր յետոյ։ Այս ընթացքին բջիջները կը կազմաւորուին այնպէս, որ երկուորեակներու ամբողջական բաժանումը արգանդին մէջ կը դառնայ անհնարին։ Սիամական երկուորեակներու մեծ մասը կը ծնի մահացած։

## Սիամական երկուորեակներու տեսակներ

### Տորակոպագի

Միաձուլում կրծքավանդակի բաժինին։ Ան կ'ազդէ սրտի վրայ։ Նման միաձուլում կը նկատուի 35-40%-ի շրջանում։

### Օմֆալոպագի

Տեղի կ'ունենայ կրծքավանդակի ստորին մասին։ Սիրտը չի տուժեր, բայց երկուորեակները յաճախ կ'ունենան ընդհանուր լեարդ, մարսողական համակարգ, եւ այլ օրգաններ։

### Կսիֆոպագի

Կրծքավանդակի աճառներու ներաճում։

### Պարապագի

Կողերու միակցում։ Այս տեսակի միաձուլումներ կը հանդիպի սիամական երկուորեակներու 5%-ի մօտ։

### Ցեֆալոպագի

Ներաճած գլուխ (*Cephalopagus*)։ Ընդհանուր առմամբ, այդ երկուորեակները երկար չեն ապրիր, քանի որ ունին ուղեղի վնասուածքներ։

## Ֆիզիքական առանձնայատկութիւններ

Սիամական երկուորեակները ունակ են երեխաներ ունենալու։ Տարիքի հետ սիամական երկուորեակները կը կուտակեն փոխադարձ պահանջներ եւ դժգոհութիւններ միմեանց վարքագիծի հանդէպ։ որպէս կանոն, եթէ սիամական երկուորեակներէն մէկը կը մահանայ, երկրորդի մահը տեղի կ' ունենայ քանի մը օրէն կամ ժամէն։

## Բաժանում վիրաբուժական միջամտութեամբ

Կան դէպքեր, երբ առանձնացուեր են սիամական երկուորեակներուն։ Սակայն, ան կրնայ հանգեցնել ճակատագրական հետեւանքներու։ 2003 թուականին Մոսկուայի մէջ վիրահատեցին սիամական քոյրեր։ Այդ մէկը ան բացառիկ դէպքերէն էր, երբ երկուքն ալ ողջ մնացին։ Քոյրերէն մէկը՝ Զիտան մահացաւ 2015 Հոկտեմբեր 29-ին։

* Չանգ եւ Էնգ Բանկեռ եղբայրները
* Սիամական երկուորեակներ

## Ծանօթագրութիւններ