# Պելառուսիա

| Պետութիւն |
| --- |
| Պելառուսիա |
| պելառուս․՝ Рэспубліка Беларусь ռուս.՝ Республика Беларусь պելառուս․՝ Беларусь |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Դրօշակ | Զինանշան |
|  |  |

Ospitalitate dincolo de granițe |
|  |
| Երկիր |  Պելառուսիա |
| Ներքին բաժանում | Բրեստի մարզ?, Գոմելի մարզ?, Գրոդնոյի մարզ?, Մոգիլյովի մարզ?, Մինսկի մարզ?, Վիտեբսկի մարզ? և Մինսք |
| Prime Minister of Belarus? | Ալեքսանդր Տուրչին? |
| Օրէնսդրական մարմին | National Assembly of the Republic of Belarus? |
| Հիմնադրուած է՝ | 25 Օգոստոս 1991 և 19 Սեպտեմբեր 1991 |
| Տարածութիւն |
207 596,76 քմ² ջրայինը 2,26 տոկոս |
| Պաշտօնական լեզու | բելառուսերեն? և ռուսերէն |
| Բնակչութիւն | 9 056 080 մարդ (1 Յունուար 2026) |
| Ժամային գօտի | UTC+3։00 և Europe/Minsk? |
| Շրջագայութեան պետ-համարագիր | BLR |
| Անուանուած է | White Ruthenia? |
| Պաշտօնական կայքէջ | belarus.by​(անգլերէն) |
|  |

**Պելառուսիա**  ( Պելառուսերէն.՝ Белару́сь, Ռուսերէն՝ Белару́сь), պաշտօնական անուանում՝ **Պելառուսիոյ Հանրապետութիւն** (Պելառուսերէն.՝ Рэспубліка Беларусь, Ռուսերէն՝ Республика Беларусь), դէպի ծով ելք չունեցող պետութիւն մը՝ Արեւելեան Եւրոպայի մէջ:

Հիւսիս-արեւելքէն սահմանակից է Ռուսաստանի, հիւսիսէն՝ Լիթվայի եւ Լաթվիոյ, հարաւէն՝ Ուքրանիոյ, իսկ արեւմուտքէն՝ Լեհաստանի։ Մայրաքաղաքը Մինսկն է, մեծ քաղաքներն են Պրեսթը, Քրոթնօն, Կոմելը, Մոկիլիովը եւ Վիթեպսքը: Մինչեւ 1991 ԽՍՀՄ-ի կազմին մէջ էր։

Երկրի բնակչութեան մեծ մասը կ'ապրի մեծ քաղաքներու մէջ: Բնակչութեան աւելի քան 80%-ը պելառուսեր են, ամէնամեծ ազգային փոքրամասնութիւններն են ռուսերը, լեհերը եւ ուքրանացիները։ Պաշտօնական լեզուներն են պելառուսերէնը եւ ռուսերէնը։ Դաւանանքային առումով մեծ մասը ուղղափառ քրիստոնեաներ են, Պելառուսիոյ ուղղափառ եկեղեցւոյ հետեւորդներ, որ ռուս ուղղափառ եկեղեցւոյ իրաւասութեան տակ է, իսկ երկրին արեւմուտքը կայ կաթոլիկ եկեղեցւոյ փոքր համայնք մը։

### Կլիմայ

Կլիման յատկանշական է մեղմ ցուրտ ձմեռներով. Յունուարին միջին ջերմաստիճանը 4 °C (24.8 °F) է, հարաւը՝ (Պրեսթ) մինչեւ -8 °C (17, 6 °F), իսկ հիւսիսը՝ (Վիթեպսքի) զով ու խոնաւ ամառներով միջին ջերմաստիճանը՝ 18 °C (64.4 °F): Պելառուսիա ունի 550-էն 700 մմ միջին տարեկան տեղումներ։

### Բնութիւն

Բնութիւնն ու կենդանական աշխարհը պահպանելու նպատակով ստեղծուած են պահպանուող յատուկ տարածքներ, որոնցմէ հռչակաւոր է Պելովեժեան թաւուտը (ազգային պարկ), որ ամբողջ Կեդրոնական Եւրոպայի մէջ պահպանուած միակ կուսական անտառն է։ Անոր մէկ մասը կը գտնուի Լեհաստանի տարածքին մէջ։ Պելովեժեան թաւուտին շոճիի անտառներուն մէջ կան եղնիկներ, որմզդեղներ, գայլեր, գորշուկներ, կուղբեր, նապաստակներ, եւ այլն։ Արգելոցին հպարտութիւնը վայրի ցուլերն են։

### Կրթութիւն

Կրթական համակարգը Պելառուսիոյ մէջ.

* Նախադպրոցական կրթութիւն (մանկապարտէզներ)
* Պարտադիր տարրական դպրոց (ինը տարի, անվճար)
* Միջնակարգ դպրոց (անվճար եւ պարտադիր) արհեստագիտական դպրոցներ, վարժարաններ եւ այլն
* Բարձրագոյն կրթութիւն (կան շուրջ 40 պետական եւ 20 անձնական համալսարաններ):
* Դպրոցներէն ներս կրթութիւնը երկու պաշտօնական լեզուներով է՝ ռուսերէն եւ պելառուսերէն։ Սակայն, քաղաքային տարածքներուն եւ համալսարաններուն մէջ յաճախ ընդունուած է ռուսերէնը, իսկ պելառուսերէնը գլխաւորաբար կ'ուսուցանուի գիւղական դպրոցներուն մէջ։ Ամէնաբարձր գիտական հաստատութիւնը Գիտութիւններու Ազգային Ակադեմիան է։

## Ծանօթագրութիւններ

## Գրականութիւն

* Birgerson, Susanne Michele (2002). After the Breakup of a Multi-Ethnic Empire. Praeger/Greenwood. ISBN 0-275-96965-7.
* Levy, Patricia; Spilling, Michael (2009). Belarus. New York։ Benchmark Books. ISBN 0-7614-3411-9.

## Արտաքին յղումներ

* Պելառուսիոյ պաշտօնական կայք Archived 2018-01-15 at the Wayback Machine.
* Պելառուսիոյ կայք
* Պելառուսիոյ նորութիւները BBC կայքին մէջ
* Պելառուսիոյ կրօնական վիճակագրութիւնը
* Համաշխարհային դրամատունը Պելառուսիոյ մէջ
* Պելառուսիոյ աշխարհագրական քարտէսը