# 1989 թուական

**1989 թուական**, ոչ նահանջ տարի, 20րդ դարու 89րդ տարին է

Ճէք Ֆալահի
Ճեսիքա Ճոն
## Դէպքեր

9 Նոյեմբեր
Պերլինի պատի քանդումը7 Ապրիլ
Խորհրդային «Քոմսոմոլեց» սուզանաւի կործանումը
* Կը հիմնուի Սթրաթոս արուեստական լիճը
* Քոնչոլեփոս քոնչոլեփա կաղկամորթը յայտարարուած է որպէս վտանգուած տեսակ

Լիւսի Հէյլ
Տանիէլ Ռատքլիֆ
Հուրի Կէպեշեան
#### Յունուար

* 07 Յունուար՝ Հիրոհիթոյի մահէն ետք գահ բարձրացաւ Աքիհիթոն՝ որպէս Ճափոնի 125րդ կայսր
* 20 Յունուար՝ Ճորճ Պուշը ստանձնեցաւ Միացեալ նահանգներուն նախագահի պաշտօնը

#### Փետրուար

* 02 Փետրուար՝ խորհրդային վերջին զինուած շարասիւնը ելաւ Քապուլէն, Խորհրդային միութեան 1979-էն ի վեր ութ տարիներու ներկայութենէ ետք
* 24 Փետրուար՝ 44 տարի անց Էսթոնիոյ դրօշը դրուեցաւ Թալլինի «Երկար Հերման» աշտարակին վրայ

Ճէյմս Հարտեն
Ճիմի Պադլըր
#### Մարտ

* 07 Մարտ՝ Իրանը խզեց դիւանագիտական յարաբերութիւնները Միացեալ թագաւորութեան հետ՝ Սալման Ռուշտիի «Սատանայի գրածներուն» համար
* 13-18 Մարտ՝ հայազգի Ճէյմս Պաղեանը ամերիկեան տիեզերանաւով կատարեց առաջին թռիչքը

Ճորտան Կավարիս
#### Ապրիլ

* 07 Ապրիլ՝ խորհրդային Քոմսոմոլեց K-278 սուզանաւը խորտակուեցաւ Պարենցի ծովուն մէջ
* 09 Ապրիլ՝ Թպիլիսիի մէջ խորհրդային բանակի զինուորները ջարդեցին ցուցարարները, սպաննուեցաւ 20 հոգի

Փիւ Տի Փայ
Աշլի Պենսըն
#### Յունիս

* 03 Յունիս՝ Ուզպեքստանին մէջ տեղի ունեցան բախումներ ուզպեքներուն եւ թուրքազգիներուն միջեւ
* 04 Յունիս՝ ռուսական Ուֆայ քաղաքի մօտ երկու գնացքներ անցնելով կազի խողովակի մօտով, յառաջացրեցին պայթիւն, զոհերը 645

Անդրանիկ Ծառուկեան
#### Յուլիս

* 14 Յուլիս՝ Ֆրանսան կը տօնէ ֆրանսական յեղափոխութեան 200րդ տարեդարձը
* 21 Յուլիս՝ Ազրպէյճանը ամբողջական շրջափակումի կ'ենթարկէ Հյաստանը եւ Արցախը

Ժորժ Սիմենոն
#### Աւգոստոս

* 23 Օգոստոս՝ Լիթուանիոյ, Լաթվիոյ եւ Էսթոնիոյ երկու միլիոն քաղաքացիներ կազմեցան 600 քիլոմեթրանոց շղթա մը, որպէս Խորհրդային միութենէ անկախութեան պահանջ

#### Հոկտեմբեր

* 18 Հոկտեմբեր՝ հրաժարական տուաւ Գերմանիոյ Տեմոքրաթական Հանրապետւթեան համայնավար առաջնորդ Էրիխ Հոնեքերը

#### Դեկտեմբեր

* 25 Դեկտեմբեր՝ մահապատժի ենթարկուեցան Ռումանիոյ նախագահ եւ անոր տիկին Նիքոլաէ եւ Ելենա Չաուշեսքուները
* 29 Դեկտեմբեր՝ Վացլաւ Հաւելը ընտրուեցաւ Չեխասլովաքիոյ նախագահ

## Ծնունդներ

 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1989 ծնունդներ

#### Յունուար

* 03 Յունուար
	+ **Յովիկ Տէմիրճեան** Hovig Demirjian Χουίγ Δεμιργιαν կիպրահայ երգիչ
	+ **Ճորտի Մասիբ** Jordi Masip Lуpez սպանացի ֆութպոլիստ

#### Փետրուար

* 20 Փետրուար **Ճէք Ֆալահի** Jack Ryan Falahee ամերիկացի դերասան

#### Մարտ

* 16 Մարտ **Պլէյք Կրիֆն** Blake Austin Griffin ամերիկացի պասքէթպոլիստ
* 21 Մարտ **Ճորտի Ալպա** Jordi Alba Ramos սպանացի ֆութպոլիստ

#### Ապրիլ

* 18 Ապրիլ **Ճեսիքա Ճոն** 제시카 Jessica Sooyoun Jung քորէական ծագումով ամերիկացի երգչուհի, դերասանուհի, պարուհի եւ նորաձեւութեան տիպար

#### Յունիս

* 14 Յունիս **Լիւսի Հէյլ** Varen Lucille "Lucy" Hale ամերիկացի դերասանուհի եւ երգչուհի
* 20 Յունիս **Խաւիէ Մաթիաս Փասթորէ** Javier Matías Pastore արժանթինցի ֆութպոլիստ

#### Յուլիս

* 23 Յուլիս **Տանիէլ Ռատքլիֆ** Daniel Jacob Radcliff անգլիացի դերասան
* 27 Յուլիս **Հուրի Կէպեշեան** Houry Gebeshian ամերիկահայ մարմնամարզուհի

#### Օգոստոս

* 21 Օգոստոս **Ալէյշ Վիտալ** Aleix Vidal Parreu սպանացի ֆութպոլիստ
* 26 Օգոստոս **Ճէյմս Հարտեն** James Edward Harden, Jr. ամերիկացի պասքէթպոլիստ

#### Սեպտեմբեր

* 08 Սեպտեմբեր **Աւիչի** Avicii (Թիմ Պերկլինկ, մ.2018) շուէտացի ելեկտրոնական երաժիշտ, տի ճէյ
* 14 Սեպտեմբեր **Ճիմի Պադլըր** Jimmy Butler III ամերիկացի պասքէթպոլիստ
* 25 Սեպտեմբեր **Ճորտան Կավարիս** Jordan James Gavaris քանատացի դերասան

#### Հոկտեմբեր

* 24 Հոկտեմբեր **Փիւ Տի Փայ** PewDiePie համակարգչային խաղերու շուէտացի մեկնաբան

#### Դեկտեմբեր

* 13 Դեկտեմբեր **Թէյլըր Սուիֆթ** Taylor Swift, ամերիկացի երգչուհի, երգահան եւ դերասանուհի
* 18 Դեկտեմբեր **Աշլի Պենսըն** Ashley Victoria Benson ամերիկացի դերասանուհի
* 30 Դեկտեմբեր **Օլիվըր Ինկրոսօ** Oliver Ingrosso շուէտացի տի ճէյ, ռիմէյքըր եւ դերասան

## Մահեր

 Տե՛ս նաեւ՝ Ստորոգութիւն:1989 մահեր

#### Մայիս

* 23 Մայիս **Հենրիկ Ալավերդեան** (ծն.1935)

#### Յունիս

* 05 Յունիս **Սիրարփի Տէր Ներսէսեան** (ծն.1896, Կ.Պոլիս) բիւզանդագէտ, արեւելագէտ, հայագէտ, արուեստաբան

#### Յուլիս

* 11 Յուլիս **Անդրանիկ Ծառուկեան** (ծն.1913, Կիւրին, Օսմանեան Կայսրութիւն) բանաստեղծ, արձակագիր
* 23 Յուլիս **Գառնիկ Բանեան** (ծն.1910, Կիւրին, Օսմանեան Կայսրութիւն) գրական գործիչ

#### Սեպտեմբեր

* 04 Սեպտեմբեր **Ժորժ Սիմենոն** (ծն.1903) բելգիացի գրող
* 05 Սեպտեմբեր **Պարոյր Մասիկեան** (ծն.1914, Ատանա) հայ արձակագիր, թատերագիր, երաժիշտ

#### Դեկտեմբեր

* 30 Դեկտեմբեր **Սիմոն Շահրիկեան** (ծն.1911, Գահիրէ) եգիպտոսաբնակ նկարիչ

#### Անստոյգ օրով

* **Լէոն Սահակով** Леон Сааков (ծն.1909, Ալէքսանտրափոլ) խորհրդային հայ բեմադրիչ
* **Գէորգ Ներսէսեան** (ծն.1920, Յունաստան)

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

* 1989-ը Պատմութեան մէջ(անգլերէն)

\* Աշխարհի Պատմութեան Ժամանակագրութիւն 1989(անգլերէն)