Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Կեդրոնական Հետախուզական Վարչութիւն

ԿՀՎ-ի զինանշան
**Կեդրոնական Հետախուզական Վարչութիւն**, **ԿՀՎ** (անգլ.՝ **Central Intelligence Agency**, *CIA*), ԱՄՆ Դաշնային Կառավարութեան արտասահմանեան հետախուզութեան կեդրոնական ծառայութիւն։ Կոչուած է ողջ աշխարհի ազգային անվտանգութեան տեղեկատուութեան հաւաքման, մշակման եւ վերլուծութեան համար։ Որպէս ԱՄՆ հետախուզական համայնքի (IC) անդամ, հաշուետու է Ազգային Հետախուզութեան տնօրէնին, ինչպէս նաեւ մասնագիտացուած է ԱՄՆ նախագահի եւ կառավարութեան համար հետախուզական ծառայութիւններ մատուցելու մէջ։

Ստեղծուած է 1947 թուականին` Ալեն Տալասի կողմէ։ ԿՀՎ-ի միջուկը կը կազմեն 5 վարչութիւնները` Թուային Նորարարութեան, Վերլուծութեան, Հետախուզական միջոցառումներու նախապատրաստում, Գիտատեխնիկական (ռատիօալիքակալում, օդային եւ տիեզերական հետախուզութիւն եւ այլն) եւ Օժանդակութեան։ ԿՀՎ տնօրէնը կը նշանակէ նախագահը եւ կը հաստատուի իր կողմէ։ Գրասենեակը կը գտնուի Լենկլի բնակավայրին մէջ (Վիրճինիա Նահանգ)։

Գործունէութեան ողջ ընթացքին ԿՀՎ-ն յաճախ յայտնուած է քննադատութիւններու կիզակէտին։ ԿՀՎ-ի նախաձեռնութեամբ տարիներու ընթացքին կատարուած են փորձարկումներ մարդոց վրայ, արտահերթ արտայանձնումներ, ֆիզիքական բռնութեամբ կիրառուած հարցաքննութիւններ, կազմակերպուած թիրախային սպանութիւններ, մահափորձեր, ինչպէս նաեւ ֆինանսաւորուած եւ մարզուած են զինեալներու խումբեր, որոնք աւելի ուշ վերածուած են դասալիքներու:

## Ծանօթագրութիւններ

## Արտաքին յղումներ

* Պաշտօնական կայք
# Հարաւափրիկեան Հանրապետութիւն

| **Հարաւափրիկեան Հանրապետութիւն** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Հարավաֆրիկյան Հանրապետության դրոշ? | Զինանշանը |
|   |   |

 |
|  |
| Կը ներառնէ | Արևելյան Կապ?, Ֆրի Սթեյթ?, Գաուտենգ?, Կվազուլու-Նատալ?, Լիմպոպո?, Մպումալանգա?, Հյուսիսարևմտյան նահանգ?, Հյուսիսային Կապ? և Արևմտյան Կապ? |
| Պետական լեզու | անգլերէն, աֆրիկաանս?, հարավային նդեբելե?, հյուսիսային սոթո?, սեսոթո?, սվատի?, տսոնգա?, տսվանա?, վենդա?, կոսա?, զուլուսերեն? և South African Sign Language? |
| Մայրաքաղաք | Պրետորիա?, Բլումֆոնտեյն? և Քէյփ Թաուն |
| Օրէնսդիր մարմին | Հարավաֆրիկյան Հանրապետության խորհրդարան? |
| Երկրի ղեկավար | Սիրիլ Ռամաֆոսա? |
| Կառավարութեան ղեկավար | Սիրիլ Ռամաֆոսա? |
| Ազգաբնակչութիւն | 62 027 503 մարդ (2 Փետրուար 2022) |
| Օրհներգ | Հարավաֆրիկյան Հանրապետության օրհներգ? |
| Կարգախօս | ǃke e: ǀxarra ǁke, Ex Unitate Vires, Inspiring new ways և Undod drwy Amrywiaeth |
| Հիմնադրուած է | 31 Մայիս 1910 թ. |
| Արժոյթ | `հարավաֆրիկյան ռանդ?` |
| Ազգային տօն | Նոր Տարի, Աւագ Ուրբաթ, Freedom Day?, Մայիս Մէկ, Youth Day?, National Women's Day?, Heritage Day?, Day of Reconciliation?, Ս․ Ծնունդ, Day of Goodwill?, Family Day? և Մարդու իրավունքների պաշտպանության օր? |
| Ժամային համակարգ | UTC+2, UTC+3։00 և Աֆրիկա/Յոհաննեսբուրգ? |
| Հեռաձայնային համակարգ | +27 |
| Համացանցի յղում | .za? |
| Մարդկային ներուժի զարգացման թիւ | 0,713 |
| gov.za​(անգլերէն) |

**Հարաւափրիկեան Հանրապետութիւն** Հարաւային Ափրիկեան ցամաքամասին վրայ գտնուող հանրապետութիւն մըն է:

## Ծանօթագրութիւններ
# 26 Դեկտեմբեր

**26 Դեկտեմբեր**, տարուան 362-րդ (նահանջ տարիներուն՝ 343-րդ) օրն է

* Տարուան աւարտին կը մնայ 5 օր

Թիերի Սապին․Փարիզ-Տաքար առաջին մրցաշարքըին

կազմակերպան գաղափար ունեցողը
## Դէպքեր

1978․ Փարիզէն սկիզբ կ՛առնէ Փարիզ-Տաքար առաջին մրցաշարքը։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Տօներ
# Ապրիլ

**Ապրիլ**, տարուան չորրորդ ամիսը, ըստ Գրիգորեան օրացոյցի, ունի 30 օր։

* Ապրիլը Յուլիսին, նահանջ տարիները՝ Յունուարին հետ կը սկսէ շաբաթուան նոյն օրը:

## Անուն

Ապրիլ ամսուան լատիներէն՝ Aprilis անունը կը ծագէ *aperire* բայէ եւ կը նշնակէ «բացում», նկատի առնելով, որ ապրիլին կը բացուին դաշտերու եւ ծառերու ծաղիկները։ Քանի որ հռովմեացիներու կարգ մը ամսանուններու շնորհուած են աստուածութիւններու անուններ, կարծիք կայ նաեւ, որ Ապրիլ իր անունն ստացած է Վեներայէն, նամանաւանդ, որ անոր Վեներալիումները կը սկսէին Ապրիլ ամսուան: Ինչպէս նաեւ Ապրիլ անունը, որ կը գրուէր նաեւ **Aphrilis**, յունական Ափրոտիթէի (Aphros) անունէն ծագած կը համարուի։

Ապրիլը հռովմէացիներու ամենէ վաղ օրացոյցին երկրորդ ամիսը եղած է մինչեւ Ianuarius-ը եւ Februarius-ը շուրջ Ք.ա. 700-ին աւելցնելը:
Ապրիլը կը համապատասխանէ՝ հին հայկական տոմարի, «Ահեկան» ամսուն։

Ապրիլի առաջին օրը կը նշուի՝ խաբելու օրը։

Ապրիլի 24-ին, Հայաստանի մէջ եւ ամբողջ սփիւռքի տարածքին կը նշուի՝ 1915 թուականին, Օսմանեան կայսրութեան մէջ իրականացուած, Հայոց ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը։

* Ապրիլ ամսուայ Կենդանաշրջանի նշաններն են՝
	+ մինչեւ 20-ը՝ Խոյ
	+ 21-էն ետք՝ Ցուլ

## Զատիկ

* Ապրիլ ամսուան կը նշուէ քրիստոնէական զատիկը՝
	+ 2017-ին Ապրիլ 16
	+ 2018-ին Ապրիլ 01
	+ 2019-ին Ապրիլ 21
	+ 2020-ին Ապրիլ 12
	+ 2021-ին Ապրիլ 04

## Նշանաւոր Օրերը

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ապրիլը նկարներու մէջ |

* Ապրիլ 1
	+ Կիպրոսի Ազգային Օր
	+ Ասորիներու Նոր Տարի (Խա բ'Նիսան)
* Ապրիլ 4
	+ Անկախութեան Օր (Սենեկալ, Ֆրանսայէն 1960)
* Ապրիլ 7
	+ Առողջապահութեան Համաշխարհային Օր
* Ապրիլ 10
	+ Նոր Տարի
		- Թայլընտ
		- Լաօցիներու Նոր Տարի (Լաօս)
* Ապրիլ 13
	+ Նոր Տարի
		- Պիրմա
		- Քհմերներու Նոր Տարի (Քամպոճա)
* Ապրիլ 14
	+ Նոր Տարի (Պանկլատեշ)
	+ Զիմպապուէի Անկախութեան Օր (Միացեալ Թագաւորութենէ 1980)
* Ապրիլ 17
	+ Անկախութեան Օր (Սուրիա, Ֆրանսայէն 1946)
* Ապրիլ 22
	+ Երկիրի Օր
* Ապրիլ 23
	+ Գերմանական Գարեջուրին Օր (Գերմանիա)
* **Ապրիլ 24**
	+ **Հայոց Ցեղասպանութեան Զոհերու Յիշատակի Օր Ապրիլ 25
	+ Ազատագրութեան Օր (Իտալիա)՝ որպէս Հիւսիսային Իտալիոյ ազատագրուեան օր՝ Նազիսթական Գերմանիայէն
	+ ԱՆԶԱՔ-ի Օր (Աւսթրալիա եւ Նոր Զելընտ)
* Ապրիլ 27
	+ Ազատութեան օր (Հարաւային Ափրիկէ)
* Ապրիլ 28-էն մինչեւ Մայիս 3՝ Ֆլորալիումներ (Անդիք Հռովմ)
* Ապրիլ 29-էն մինչեւ Մայիս 5՝ «Ոսկի Շաբաթ» (Ճաբօն)
	+ Ապրիլ 29-ին՝ Շոուայի Օր
* Ապրիլ 30
	+ Զինուած Ուժերու Օր (Վրաստան)
	+ Դրօշակի Օր (Շուէտ)
	+ Ճազի Համաշխարհային Օր (ԻՒՆԷՍՔՕ)
	+ Պարսից Ծոցի Օր (Իրան)
	+ Վերամիաւորումի Օր (Վիեթնամ)
	+ Ուալփուրկի Գիշեր (նաեւ՝ Վհուկներու Գիշեր, գերմաներէն՝ Walpurgisnackt, Եւրոպա, Միացեալ Նահանգներ)

## Ծանօթագրութիւններ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ուիքիպահեստ նախագիծի **Ապրիլ** ստորոգութեան մէջ կրնաք գտնել յաւելեալ պատկերազարդում այս նիւթի վերաբերեալ։ |