# Շիքակօ

| Բնակավայր |
| --- |
| Շիքակօ |
| անգլերէն՝ Chicago |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Դրօշակ | Զինանշան |
|  |  |

Urbs In Horto և I Will |
|  |
| Երկիր |  Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներ |
| Mayor of Chicago? | Brandon Johnson? |
| Օրէնսդրական մարմին | Chicago City Council? |
| Տարածութիւն |
606,424 քմ² ջրայինը 2,7676 տոկոս |
| ԲԾՄ |
179 մեթր |
| Պաշտօնական լեզու | անգլերէն |
| Բնակչութիւն | 2 746 388 մարդ (1 Ապրիլ 2020) |
| Կը գտնուի ափին | Չիկագո? և Միչիգան լիճ? |
| Ժամային գօտի | Կեդրոնական ժամային գօտի |
| Հեռախօսային ցուցանիշ | 872, 312 և 773 |
| Փոստային ցուցանիշ | 60601, 60602, 60603, 60604, 60605, 60606, 60607, 60608, 60609, 60610, 60611, 60612, 60613, 60614, 60615, 60616, 60617, 60618, 60619, 60620, 60621, 60622, 60623, 60624, 60625, 60626, 60628, 60629, 60630, 60631, 60632, 60633, 60634, 60636, 60637, 60638, 60639, 60640, 60641, 60642, 60643, 60644, 60645, 60646, 60647, 60649, 60651, 60652, 60653, 60654, 60655, 60656, 60657, 60659, 60660, 60661, 60664, 60666, 60668, 60669, 60670, 60673, 60674, 60675, 60677, 60678, 60680, 60681, 60682, 60684, 60685, 60686, 60687, 60688, 60689, 60690, 60691, 60693, 60694, 60695, 60696, 60697, 60699 և 60701 |
| Հիմնադիր | Jean Baptiste Point du Sable? |
|  |

**Շիքակօ** (անգլերէն՝ Chicago) Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու մեծ քաղաքներէն մէկը, որ կը գտնուի Իլինոյս նահանգը:

Քաղաքը երկրի երկրորդ խոշոր ֆինանսական կեդրոնն է (Նիւ Եորքէն յետոյ) եւ Հիւսիսային Ամերիկայի խոշորագոյն փոխադրամիջոցի հանգոյցը: Կը գտնուի Միշիկըն լիճին հարաւ-արեւմտեան ափին, Իլինոյս նահանգը: Վարչական կեդրոնը Քուք շրջանն է:

Շիքակոյի բնակչութիւնը (2014 թուականին դրութեամբ) կը կազմէր 2 722 389 մարդ: Շիքակոյի ակլոմերացիան (տարբեր արուարձաններու հետ միասին) կը կոչուի «Մեծ Շիքակօ» կամ «Շիքակօ Երկիր» (անգլերէն՝ Chicagoland, անունը առաջարկած է Chicago Tribune թերթը 20-րդ դարու սկիզբին)։ Ակլոմերացիա կը բնակին 9 551 031 մարդ: Այն բնակչութեան թիւով երկրին 37-րդ տեղը կը զբաղեցնէ:

Շիքակօն նաեւ կը համարուի Միջին Արեւմուտքի տնտեսական, արդիւնաբերական, փոխադրամիջոցական եւ մշակութային մայրաքաղաքը: Ոչ պաշտօնապէս այն նաեւ կ'անուանուի «Երկրորդ Քաղաք» եւ «Քամիներու Քաղաք»: Առաջին անգամ Շիքակօ անուանուած է «Քամիներու Քաղաք» 1858 թուականին «Chicago Tribune» թերթի յօդուածը:

## Պատմութիւն

### 17-19-րդ դարեր

Շիքակոյի մեծ հրդեհի պատկերը
Գրառում, որտեղ Շիքակոն առաջին անգամ կոչուած է «Քամիներու քաղաք»։
1674 թուականին ժամանակակից Շիքակոյի տեղը ֆրանսացի ճիզուիտ Ժագ Մարքետի կողմէն հիմնադրուած է միսիոներական կէտ:

Շիքակօն քարտէսի վրայ ի յայտ եկած է 1833 թուականին, որպէս 350 հոգի բնակչութիւն ունեցող գիւղ մը: «Շիքակօ» անունը իրմէ կը ներկայացնէ ֆրանսացիներուն կողմէն տեղական հնդիկիներուն լեզուի shikaakwa բառի փոփոխուած բառ, որը թարգմանաբար կը նշանակէ «վայրի սոխ» կամ «սխտոր»:

1837 թուականին Շիքակօն քաղաքի կարգավիճակ ստացած է, իսկ արդէն 1840 թուականին բնակչութիւնը կազմուած է աւելի քան 4 հազար մարդէ: Գրաւելով յարմար աշխարհագրական դիրք ԱՄՆ-ի արեւմուտքի եւ արեւելքի միջեւ, Շիքակոն շատ արագ կը դառնայ երկրի փոխադրամիջոցի հանգոյցը, ինչ որ իր հերթին կը զարգացնէ քաղաքի արդիւնաբերութիւնը, ինչպէս նաեւ կը գրաւէ ներգաղթեալներու աճ: 1856 թուականին քաղաքային մունիցիպալիտետը հաւանութիւն տուած է ԱՄՆ-ի առաջին կոյուղիի կառուցման նախագիծը:

1871 թուականին քաղաքի մեծ մասը այրած է Շիքակոյի մեծ հրդեհի ժամանակ: Ան հնարաւորութիւն տուած է վերակառուցել քաղաքը եւ առիթ հանդիսացած է ԱՄՆ-ի նոր շինարարական պոռթկումին համար, ինչ որ քաղաքը դարձուցած է ԱՄՆ-ի ճարտարապետական կեդրոն:

## Բնութենաաշխարհագրական Բնութագիր

### Աշխարհագրական Դիրք

Շիքակօ տեղակայուած է Իլինոյս նահանգի հիւսիս- արեւելքը, Միշիկըն լիճի հարաւ-արեւմտեան ափին: Քաղաքը կը գտնուի Շիքակոյի գետի Կալումետ գետի ափերուն: Շիքակոյի սանիտարա-նաւային ջրանցքը կը միացնէ Շիքակոյի գետը Տես ՓլԷյնս գետի հետ, որ կը հոսի քաղաքի մէջէն: Նախկին նաւարկութեան համար կ'օգտագործուէր Շիքակօ գետը, իսկ այժմ այդ նպատակներով հիմնականը կ'օգտագործուի Միշիկըն լիճը:

## Բնակչութիւն

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 1833 | 350 մարդ |  |
| 2010 | 2 695 598 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2014 | 2 722 389 մարդ |  |
| 2017 | 2 716 000 մարդ |  |

 |

| Տարի | Բնակչութիւն |
| --- | --- |
| 2020 | 2 746 388 մարդ |  |

 |

### Կլիմայ

Շիքակօն կը գտնուի խոնաւ ցամաքային կլիմայական գօտիի վրայ (ըստ Կիոպենի կլիմաներու դասակարգման՝ Dfa)։ Ամառը երկարատեւ է եւ անձրեւոտ, խոնաւ եւ տաք. ձմեռը համեմատաբար ցուրտ է, բայց կարճատեւ եւ փոփոխական: Յուլիսին օրական միջին ջերմաստիճանը կը կազմուի 23.3˚C, Յունուարին՝ -4.6˚C։

* Տեղումներու տարեկան քանակը կը կազմէ 940 մմ։
* Օդի տարեկան միջին քանակութիւնը՝ 9.9˚C
* Քամիի միջին արագութիւնը՝ 4,3 մ/վ
* Օդի յարաբերական խոնաւութիւնը՝ 71%

## Քոյր քաղաքներ

Շիքակոն ունի 27 քոյր-քաղաք.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Կաղապար:Country data Գանա Աքրա (անգլերէն՝ Accra), Կանա (1989)
* Կաղապար:Country data Հորդանան Ամման (արաբերէն՝ عمان‎), Յորդանան (2004)
* Հունաստան Աթէնք (յուն․՝ Αθήνα), Յունաստան (1997)
* Կաղապար:Country data Սերբիա Պելկրատ (Կաղապար:Lang-sb), Սերպիա (2005)
* Մեծ Բրիտանիա Պիրմինկհեմ (անգլերէն՝ Birmingham), Միացեալ Թագաւորութիւն (1993)
* Թուրքիա Անթալիա (թրք.՝ Antalya), Թուրքիա (2002)
* Կաղապար:Country data Կոլումբիա Պոկոթա (սպ.՝ Bogotá), Քոլումպիա (2009)
* Կաղապար:Country data Հարավային Կորեա Պուսան (քորէայերէն՝ 부산, անգլերէն՝ Busan), Հարաւային Քորէա (2007)
* Կաղապար:Country data Մարոկո Քասապլանքա (արաբերէն՝ الدار البيضاء‎), Մարոք (1982)
* Հնդկաստան Նիւ Տելի (անգլերէն՝ New Delhi), Հնդկաստան (2001)
* Կաղապար:Country data Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն Տուրպան (զուլուսերէն՝ eThekwini, անգլերէն՝ Durban), Հարաւափրիկեան Հանրապետութիւն (1997)
* Կաղապար:Country data Իռլանդիա Գոլուէյ (անգլերէն՝ Galway), Իրլանտա (1997)
* Կաղապար:Country data Շվեդիա Կեոթեպորկ (շուէտ.՝ Göteborg), Շուէտ (1987)
* Գերմանիա Հեմպըրկ (գերմաներէն՝ Hamburg), Գերմանիա (1994)
* Ուքրանիա Քիեւ (ուքր.՝ Київ), Ուքրանիա (1991)
 |  | * Կաղապար:Country data Պակիստան Լահոր (ուրտու لاهور}}), Փաքիստան (2007)
* Կաղապար:Country data Շվեյցարիա Լիւսեռն (գերմաներէն՝ Luzern, ֆրանսերէն՝ Lucerne), Զուիցերիա (1998)
* Կաղապար:Country data Մեքսիկա Մեխիքոյ (սպ.՝ Ciudad de México), Մեքսիքօ (1991)
* Իտալիա Միլան (իտալ.՝ Milano), Իտալիա (1973)
* Ռուսաստան Մոսկուա, (ռուս.՝ Москва), Ռուսիոյ Դաշնութիւն (1997)
* Կաղապար:Country data Ճապոնիա Օսակա (ճափ.՝ 大阪市), Ճափոն (1973)
* Կաղապար:Country data Իսրայել Պեթախ-Թիքուա (եբր.՝ פֶּתַח תִּקְוָה‎), Իսրայէլ (1994)
* Կաղապար:Country data Չեխիա Փրակ (չեխ․՝ Praha), Չեխիա (1990)
* Չինաստան Շէնեան (沈阳), Չինաստան (1985)
* Չինաստան Շանհայ (上海), Չինաստան (1985)
* Կանադա Թորոնթոյ (անգլերէն՝ Toronto), Գանատա (1991)
* Կաղապար:Country data Լիտվա Վիլնիւս (լիթ.՝ Vilnius), Լիթուանիա (1993)
* Լեհաստան Վարշաուա (լեհ.՝ Warszawa), Լեհաստան (1960)
 |

**Գործընկեր Քաղաքներ Ֆրանսիա Փարիզ (ֆրանսերէն՝ Paris), Ֆրանսա (1996)

## Շիքակոյի Համայնապատկերներ

## Ծանօթագրութիւններ