# 1961[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1957 · 1958 · 1959 · 1960 —  **1961**  — 1962 · 1963 · 1964 · 1965
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1940‑ականներ · 1950‑ականներ — **1960‑ականներ** — 1970‑ականներ · 1980‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 19-րդ դար — **20-րդ դար** — 21-րդ դար
 |

**1961 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1961 *MCMLXI* |
| Հուլյան օրացույց | 1960—1961 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7469—7470 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2713—2714 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4453—4454 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՆԾԳ—ՏՆԾԴ* |
| Հրեական օրացույց  | 5721—5722
ה'תשכ"א — ה'תשכ"ב |
| Իսլամական օրացույց | 1380—1381 |
| Չինական օրացույց | 4657—4658 庚子 — 辛丑 սպիտակ առնետ — սպիտակ ցուլ |
| Եթովպական օրացույց | 1953—1954 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 2017—2018 |
| - *Շակա սամվատ* | 1883—1884 |
| - *Կալի յուգա* | 5062—5063 |
| Իրանական օրացույց | 1339—1340 |
| Բուդդայական օրացույց | 2504 |

**1961 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1961 *MCMLXI* |
| Հուլյան օրացույց | 1960—1961 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7469—7470 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2713—2714 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4453—4454 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՆԾԳ—ՏՆԾԴ* |
| Հրեական օրացույց  | 5721—5722
ה'תשכ"א — ה'תשכ"ב |
| Իսլամական օրացույց | 1380—1381 |
| Չինական օրացույց | 4657—4658 庚子 — 辛丑 սպիտակ առնետ — սպիտակ ցուլ |
| Եթովպական օրացույց | 1953—1954 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 2017—2018 |
| - *Շակա սամվատ* | 1883—1884 |
| - *Կալի յուգա* | 5062—5063 |
| Իրանական օրացույց | 1339—1340 |
| Բուդդայական օրացույց | 2504 |

**1961 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1961 թվականն է,
XX դարի 61-րդ տարին։

## Իրադարձություններ

* Ապրիլի 12 - Յուրի Գագարինի թռիչքը տիեզերք։

## Ծնունդներ

* Հունվարի 2 -
	+ Արամ Սարգսյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի վարչապետ (1999-2000)
	+ Նիլ Դաջեն, բրիտանացի դերասան
* Հունվարի 3 - Գագիկ Արշակյան, Հայաստանի պետական ծառայող, «Նիգ-Ապարան» ՀԲՀԿ պատվո անդամ
* Հունվարի 4 - Արտաշես Էմին, հայ թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1991 թ.-ից), Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2015)
* Հունվարի 18 - Հրազդան Թոքմաջյան, հայ գեղանկարիչ, բեմանկարիչ, արվեստաբան
* Հունվարի 20 - Վարդան Ղուկասյան, հայ գործարար, պետական գործիչ, ուսուցիչ, տնտեսագետ, Գյումրիի նախկին քաղաքապետ (1999-2012)
* Հունվարի 21 - Վլադիկ Խաչատրյան, պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր
* Հունվարի 27 - Հրաչյա Պապինյան, հայ լրագրող, ռեժիսոր
* Հունվարի 30 - Լյու Գան, չինացի գիտնական և քաղաքական ակտիվիստ
* Փետրվարի 4 - Արարատ Գյուլբանգյան, հայ արձակագիր, Հայաստանի գրողների միության անդամ
* Փետրվարի 7 - Գևորգ Բոյաջյան, հայ մանկաբույժ, ռեանիմատոլոգ-անեսթեզիոլոգ
* Փետրվարի 10 - Արթուր Էլբակյան, հայ հեռուստահաղորդավար, հեռուստատեսային պրոդյուսեր, դերասան
* Փետրվարի 11 - Քերի Լոուել, ամերիկացի դերասան, նախկին մոդել
* Փետրվարի 12 - Գենադի Ալիբաբայան, հայ տնտեսագետ
* Փետրվարի 14 - Հրաչյա Հարությունյան, դերասան
* Փետրվարի 16 - Էնդի Թեյլոր, բրիտանացի երաժիշտ (կիթառահար), երգիչ
* Փետրվարի 18 - Արմին Լաշետ, գերմանացի քաղաքական գործիչ
* Փետրվարի 25 - Սուրեն Աբրահամյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, Հայաստանի գրողների միության անդամ (2007 թ.-ից)
* Փետրվարի 27 - Քարլա Կարապետյան, հայազգի ռեժիսոր, լրագրող, փաստավավերագրական ֆիլմերի հեղինակ
* Մարտի 1 - Թադևոս Տոնոյան, հայ բանաստեղծ, լեզվաբան, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ
* Մարտի 4 - Նոնա Ոսկանյան, հայ երաժշտագետ, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (2009 թ.-ից)
* Մարտի 15 - Անդրեյ Բրեժնև, խորհրդային տնտեսագետ և ռուս քաղաքական գործիչ (մ. 2018 թ.)
* Մարտի 16 - Մանուկ Վարդանյան, հայ ճարտարապետ, Հայաստանի պետական և քաղաքական գործիչ
* Մարտի 19 - Արթուր Բենջամին, ամերիկացի մաթեմատիկոս, կոմբինատորիկայի ոլորտի մասնագետ
* Մարտի 20 - Ռոմիկ Մանուկյան, հայ ճարտարագետ-մեխանիկ, ազատամարտիկ, քաղաքական և պետական գործիչ, Շիրակի նախկին մարզպետ (2003-2007), ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր, ՀՅԴ անդամ
* Մարտի 28 - Արսեն Արծրունի, հայ հոգեբան, հանրային գործիչ, ուսուցիչ, հոդվածագիր, իրավապաշտպան, ՀՅԴ կուսակցության անդամ
* Մարտի 31 - Լեոն Գոստիշա, սլովենացի շախմատիստ
* Ապրիլի 4 - Գյուրդիր Էլիասոն, իսլանդացի գրող և թարգմանիչ
* Ապրիլի 7 - Մանոհլա Դարգիս, ամերիկացի կինոքննադատ
* Ապրիլի 8 - Արմեն Մխիթարյան, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր
* Ապրիլի 10 - Դավիթ Քեոսայան, ռուսաստանցի հայ դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր (մ. 2022 թ.)
* Ապրիլի 11 - Ռուստամ Գասպարյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան առաջին և երրորդ պատերազմների մասնակից, ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր, Արցախի հերոս (2020 թ., հետմահու), (մ. 2020 թ.)
* Ապրիլի 12 -
	+ Լիզա Ջերարդ, ավստրալիացի երաժիշտ, երգչուհի և կինոերգահան
	+ Գարեգին Ազարյան, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախկին նախագահ (2003-2011) (մ. 2011 թ.)
* Ապրիլի 14 - Ռոբերտ Կարլայլ, շոտլանդացի դերասան, ռեժիսոր
* Ապրիլի 21 - Մարատ Օրդյան, հայ հաղորդավար, ռեժիսոր, Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2016)
* Սպրիլի 23 - Ջորջ Լոպես, ամերիկացի դերասան
* Ապրիլի 26 - Գալինա Բելյաևա, խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2003)
* Ապրիլի 30 - Այզեա Թոմաս, ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ
* Մայիսի 2 - Մանվել Ղազարյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր
* Մայիսի 3 - Լեյլա Զանա, քուրդ իրավապաշտպան և քաղաքական գործիչ
* Մայիսի 4 - Ջեյ Էսթոն, անգլիացի երգչուհի և կոմպոզիտոր
* Մայիսի 13 - Վալենտին Թոդերկան, թատրոնի և կինոյի մոլդովացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ և ռեժիսոր
* Մայիսի 17 -
	+ Վարդգես Դավթյան, հայ հոգեբույժ, արձակագիր, էսսեիստ
	+ Էնյա, իռլանդացի երգչուհի, ֆիլմերի երաժշտության հեղինակ
* Մայիսի 22 - Արթուր Սաքունց, հայ իրավապաշտպան, լրագրող, քիմիկոս, Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի նախագահ
* Մայիսի 24 - Աբդուլա Արիպով, ուզբեկ պետական գործիչ, Ուզբեկստանի 4-րդ վարչապետ (2016 թ. դեկտեմբերի 14-ից)
* Մայիսի 28 - Գեղամ Գաբրիելյան, հայ օդաչու-հրամանատար
* Մայիսի 31 - Լիա Թոմփսոն, ամերիկացի դերասանուհի և ռեժիսոր
* Հունիսի 2 - Էդուարդ Զորիկյան, հայ բանաստեղծ, երգահան, սցենարիստ, բեմադրիչ
* Հունիսի 4 -
	+ Տիգրան Դավթյան, Հայաստանի պետական գործիչ, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունում Հայաստանի պաշտոնական ներկայացուցիչ
	+ Էդվարդ Սանդոյան, Հայաստանի պետական-հասարակական գործիչ, պրոֆեսոր, ՀՀ Ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախկին նախարար (1998-1999)
	+ Դանի Կույատե, կինոռեժիսոր
* Հունիսի 5 -
	+ Վահե Խաչատրյան, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, կոմպոզիտոր
	+ Կարեն Կավալերյան, հայազգի երգահան, Եվրատեսիլ երգի մրցույթի համար գրած ամենաշատ երգերի հեղինակներից մեկը
* Հունիսի 8 - Կալեն Էսպերյան, ամերիկահայ օպերային երգչուհի (լիրիկական սոպրանո)
* Հունիսի 12 - Ալբեր Էլբազ, իսրայելցի նորաձևության դիզայներ (մ. 2021 թ.)
* Հունիսի 15 - Վահրամ Բաղդասարյան, ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ Ազգային ժողովի «Հանրապետական» (ՀՀԿ) խմբակցության նախկին ղեկավար
* Հունիսի 17 - Դենի Լևան, ֆրանսիացի դերասան
* Հունիսի 18 -
	+ Նարինե Կռոյան, հայ արձակագիր
	+ Տիգրան Լիլոյան, հայ լրագրող, դասախոս, թարգմանիչ, Հայաստանում Ռուսաստանի լրատվական-հեռագրական գործակալության (ԻՏԱՌ-ՏԱՍՍ) ներկայացուցչության ղեկավար (1991-2018), ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2008)
* Հունիսի 22 - Դանա Առնոլդ, բրիտանացի արվեստագետ և ճարտարապետության պատմաբան
* Հունիսի 24 - Իեն Գլեն, թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության շոտլանդացի դերասան
* Հուլիսի 1 - Արքայադուստր Դիանա, Արքայազն Չարլզի կինը (1981-1996 թթ.), մինչ 1996 թ.՝ Ուելսի արքայադուստր (մ. 1997 թ.)
* Հուլիսի 2 - Արթուր Դարբինյան, հայ դերասան
* Հուլիսի 5 - Հրանտ Ալեքսանյան, հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ, թարգմանիչ, խմբագիր, բանասիրական գիտությունների թեկնածու,
* Հուլիսի 6 - Ջիվան Աբրահամյան, հայ ռազմական գործիչ, ազատամարտիկ, Հայաստանի ազգային հերոս (1996 թ., հետմահու), (մ. 1991 թ.)
* Հուլիսի 9 - Էդուարդ Գրիգորյան, հայ արդարադատության գործիչ, իրավաբան, ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի նախկին պետ (2018-2019)
* Հուլիսի 15 -
	+ Կարինե Աթայան, Արցախի Հանրապետության առողջապահության նախկին նախարար
	+ Ժան-Քրիստոֆ Գրանժե, ֆրանսիացի գրող և սցենարիստ
* Հուլիսի 17 - Արտաշես Ալեքսանյան, հայ թատրոնի և կինոյի դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2017)
* Հուլիսի 20 - Ժաննա Աբրահամյան, հայ արձակագիր, մանկագիր, բանաստեղծուհի, Հայաստանի գրողների միության անդամ (2007 թ.-ից)
* Հուլիսի 26 - Ֆրեդերիկ Դավթյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2004)
* Օգոստոսի 4 -
	+ Բարաք Օբամա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 44-րդ նախագահ (2009-2017)
	+ Լիանա Ալեքսանյան, հայ բժիշկ, թերապևտ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2002)
* Օգոստոսի 7 - Դեյվիդ Այքեր, ամերիկացի խմբագիր, գրող, աստղագիտությունն ու տիեզերքը հանրայնացնող գործիչ
* Օգոստոսի 10 - Արամ Գաբրելյանով, հայազգի լրագրող, հրատարակիչ, «Lifenews» լրատվական հեռուստաալիքի սեփականատեր, «News Media» հրատարակչական տան գլխավոր տնօրեն և նախագահ, «Բալթիական մեդիախումբ» հոլդինգի նախագահ
* Oգոստոսի 12 - Վահան Տեր-Ղևոնդյան, հայ արևելագետ, Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի տնօրեն (2018 թ. մարտի 6-ից), պատմական գիտությունների դոկտոր (2017)։
* Օգոստոսի 13 - Մկրտիչ Գինոսյան, հայ օրթոպեդ-ինժեներ, Հայաստանի գլխավոր օրթոպեդ-ինժեներ (մ. 2020 թ.)
* Օգոստոսի 14 - Յուրի Սարգսյան, հայ ծանրամարտիկ (կիսաթեթև քաշ), Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1979), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1982)։
* Օգոստոսի 15 - Մանվել Ավետիսյան, խորհրդային հայ բռնցքամարտիկ, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1985, 1986)
* Օգոստոսի 24 - Արմեն Երկաթ, հայ օպերային երգիչ, բեմադրիչ
* Օգոստոսի 31 - Ռուզաննա Մելյան, հայ լրագրող, հաղորդավարուհի
* Սեպտեմբերի 1 - Սերգեյ Գովորուխին - ռուս կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և գրող (մ. 2011 թ.)
* Սեպտեմբերի 2 -
	+ Քրիստ Մանարյան, հայ դրամատուրգ, երգահան, սցենարիստ
	+ Հասմիկ Պապյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2004)
* Սեպտեմբերի 3 -
	+ Գարեգին Գաբրիելյան, Հայաստանի ռազմական գործիչ
	+ Էրկին Օնգարբաև, ղազախ գիտնական-իրավագետ, Ղազախստանի բարձրագույն կրթության և գիտության ականավոր գործիչ
* Սեպտեմբերի 9 - Արթուր Դիլանյան, խորհրդային և հայկական կինոյի ու թատրոնի դերասան, ռեժիսոր (մ. 2021 թ.)
* Սեպտեմբերի 15 - Վահագն Մովսիսյան, Հայաստանի պետական գործիչ, դիվանագետ (մ. 2008 թ.)
* Սեպտեմբերի 18 - Ջեյմս Գանդոլֆինի, ամերիկացի դերասան, «Ոսկե գլոբուս» և «Էմմի» մրցանակաբաշխությունների դափնեկիր
* Սեպտեմբերի 24 - Նաիրա Գյուրջինյան, հայ երաժշտագետ, խմբավար, մանկավարժ, Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2014)
* Սեպտեմբերի 29 - Ջուլիա Գիլարդ, ավստրալիացի քաղաքական գործիչ, Ավստրալիայի վարչապետ (2010-2013)
* Հոկտեմբերի 11 - Արթուր Արիստակիսյան, խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր
* Հոկտեմբերի 14 - Այզեք Միզրահի, ամերիկացի հագուստի դիզայներ, հեռուստահաղորդավար և «Liz Claiborne»-ի նախկին ստեղծագործական տնօրեն
* Հոկտեմբերի 16 - Մարկ Լևի, ֆրանսիացի գրող
* Հոկտեմբերի 20 - Իան Ռաշ, ուելսցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* Հոկտեմբերի 21 - Իշխան Զաքարյան, Հայաստանի պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի վերահսկիչ պալատի նախագահ (2007-2017)
* Հոկտեմբերի 25 - Գեորգի Դերլուգյան, խորհրդահայ և ամերիկացի սոցիոլոգ, հրապարակախոս
* Նոյեմբերի 2 - Քեթրին Դոն Լանգ, կանադացի փոփ և քանթրի երաժշտության հեղինակ և կատարող
* Նոյեմբերի 7 -
	+ Վարդան Այվազյան, Հայաստանի պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախկին նախագահ
	+ Ռուզան Գասպարյան, հայ դերասանուհի
* Նոյեմբերի 8 - Խորեն Գասպարյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (2002 թ.-ից)
* Նոյեմբերի 9 - Արշակ Նազարյան, հայ քանդակագործ
* Նոյեմբերի 11 - Արթուր Կիրակոսյան, հայ հեռուստահաղորդավար, լրագրող և մեկնաբան
* Նոյեմբերի 14 - Սամվել Առաքելյան, հայ թատրոնի և կինոյի դերասան
* Նոյեմբերի 19 - Երվանդ Մարգարյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
* Նոյեմբերի 21 - Մարգո Մանասյան, հայ նկարչուհի, նկարչության մեջ «Ասեղնագործ գեղանկարներ» ուղղության հիմնադիր
* Դեկտեմբերի 3 - Մովսես Գորգիսյան, հայ քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, Հայաստանի ազգային հերոս (մ. 1990 թ.)
* Դեկտեմբերի 4 - Ան Լինդե, շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի արտգործնախարար (2019-2022)
* Դեկտեմբերի 10 - Զարուհի Արևշատյան, հայ բանասեր, լրագրող, ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր
* Դեկտեմբերի 17 - Նաիրա Մուրադյան, հայ անիմացիայի ռեժիսոր, նկարիչ
* Դեկտեմբերի 18 - Դեննի Թարխանյան, ամերիկահայ քաղաքական գործիչ և բիզնեսմեն
* Դեկտեմբերի 19 - Ռոբերտ Բեգլարյան, իրանահայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր
* Դեկտեմբերի 24 -
	+ Աշոտ Ալեքսանյան, հայ գրականագետ, բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1996 թ.-ից)
	+ Իլհամ Ալիև, Ադրբեջանի նախագահ
* Դեկտեմբերի 26 - Տարոն Մուրադյան, հայ նկարիչ
* Դեկտեմբերի 27 - Լեյա Նես, իսրայելացի քաղաքական գործիչ, Քնեսեթի պատգամավոր

## Մահեր

* Հունվարի 4 - Էրվին Շրյոդինգեր, ավստրիացի ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի ստեղծողներից։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1933)
* Հակոբ Գույումճյան, հայ գրող, հասարակական գործիչ
* Փետրվար 2 - Հովսեփ Օրբելի, հայ գիտնական-ակադեմիկոս, հասարակական գործիչ և արևելագետ (ծ. 1887 թ.)
* Փետրվարի 28 - Անդրեյ Մոսկվին, խորհրդային կինոօպերատոր, Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935), խորհրդային օպերատորական դպրոցի խոշորագույն վարպետներից
* Մարտի 19 - Էդգար Տեր-Ղազարյան, հայ խորհրդային քիմիկոս-տեխնոլոգ, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1960)
* Մայիսի 14 - Նադեժդա Օբուխովա, ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցոսոպրանո)
* Նոյեմբերի 6 - Հրաչյա Ներսիսյան՝ դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (ծ .1895 թ.)

## Նոբելյան մրցանակներ

* Ֆիզիկա՝ Ռոբերտ Հոֆստեդտեր, Ռուդոլֆ Մյոսբաուեր
* Քիմիա՝ Մելվին Քալվին
* Բժշկագիտություն և բնագիտություն՝ Դյորդ ֆոն Բեքեշի
* Գրականություն՝ Իվո Անդրիչ
* Խաղաղություն՝ Դագ Համարշոլդ (հետմահու)