# Ցզյասին

Ցզյասին

ՉԺՀ քաղաքային շրջան, մեծ քաղաք| Երկիր | Չինաստան |
| Վարչատարածքային միավոր | Չժեցզյան |
| Ժամային գոտի | UTC+8 |
| Կոորդինատներ | 30°45′8″N 120°45′0″E |
| Օրենսդրական մարմին | Q106088445 |
| Բնակչություն | 4 501 657, 5 400 868 |
| Վարչականորեն բաժանվում է | Nanhu District, Xiuzhou District, Jiashan County, Haiyan, Haining, Pinghu, Tongxiang City |
| Քույր քաղաք | Հալլե, Բանբերի (Ավստրալիա), Գանգնընգ |
| Սահմանակցում է | Սուչժոու |
| Նախորդողը | Q9664933 |
| Մակերես | 4222,87 կմ² |
| Փոստային դասիչ | 314000 |
| Պաշտոնական կայք | www.jiaxing.gov.cn |
| Urban popu­la­tion | 500 100 |
| Տեղական հեռախոսային կոդ | 573 |
| Ավտոմոբիլային համարի ծածկագիր | 浙F |

**Ցզյասին** (кит. упр. 嘉兴, пиньинь *Jiāxīng*), Քաղաքային շրջան Չինաստանի Ճեծյան նահանգում։

## Պատմություն

Երբ չինական հողերը պատմության մեջ առաջին անգամ միավորվեցին մեկ պետության մեջ, Ցին Շի հուանդին այստեղ հիմնեց Ցյուցյուան գավառը (囚拳县): Հետագայում գավառի անունը խեղաթյուրվել է և դարձել է Յուցյուան (由拳县): Եռաթագավորության դարաշրջանում գավառը 231 թվականին վերանվանվել է Հեսին (禾兴县): Սուն Ցյուան թագավորության կառավարիչը 242 թվականին իր որդուն՝ Սուն Հեին դարձրել է գահի ժառանգորդ. պահպանելով անունների տաբուի պրակտիկան, որպեսզի խուսափի ժառանգորդի անվան հետ նույն կերպ կարդացվող հիերոգլիֆի օգտագործումից, գավառը վերանվանվել է Ցզյասին (嘉兴县):

908 թվականին ստեղծվել է Կայյուանի վարչություն (开元府), որի ենթակայության տակ էին Ցզյասին, Հուատին և Հայյան գավառները. վարչության իշխանությունները տեղակայված էին Ցզյասին գավառում։ 932 թվականին վարչությունը լուծարվել է։ 938 թվականին Ցզյասին գավառի հարավ-արևմտյան մասն առանձնացվել է որպես Չունդե առանձին գավառ (崇德县)։ Ուշ Թան դինաստիայի ժամանակներում՝ 940 թվականին, ձևավորվել է Սյուչժոու մարզը (秀州), որը միավորում էր 4 գավառ։

Սուն կայսրության ժամանակ Սյուչժոուի շրջանը վերանվանվել է Ցզյախեի շրջան (嘉禾郡): Քանի որ հենց այստեղ է ծնվել Չժաո Շենը, որը հետագայում գահ է բարձրացել որպես Սյաո-ցզուն կայսր, ապա նրա մահից հետո՝ 1195 թվականին, Ցզյախեի շրջանը բարձրացվել է կարգավիճակով՝ դառնալով Ցզյասինի կառավարում (嘉兴府) և ստացել «նախկին մայրաքաղաքի» կարգավիճակը։ Մոնղոլական նվաճումից հետո ներդրվել է նոր վարչական բաժանում, և 1276 թվականին Ցզյասինի կառավարումը դարձել է Ցզյասինի տարածաշրջան (嘉兴路): Այն բանից հետո, երբ Չժու Յուանչժանը տապալեց մոնղոլների կառավարումը, Ցզյասինի տարածաշրջանը 1366 թվականին կրկին դարձել է Ցզյասինի կառավարում, որը ենթարկվում էր անմիջապես կայսերական արքունիքին. Ցզսինի կառավարմանը ենթարկվել է ժամանակակից քաղաքային շրջանի տարածքում գտնվող գրեթե բոլոր վարչական միավորները, բացառությամբ Հայնինի, որը ենթարկվել է Հանչժոուի կառավարման իշխանություններին։ 1381 թվականին, կապված նրա հետ, որ նորաստեղծ Ճեծյան նահանգը շատ փոքր է ստացվել, Ցզյասինի կառավարումը փոխանցվել է Ճեծյան նահանգի իշխանությունների ենթակայությանը։

1430 թվականին Ցզյասին գավառի հյուսիս-արևմտյան մասը առանձնացվել է որպես առանձին Սյուշույ գավառ (秀水县), հյուսիս-արևելյան մասը՝ որպես Ցզյաշան գավառ, Հայյան գավառից առանձնացվել է Պինխու գավառը (平湖县), իսկ Չունդե գավառից՝ Տունսյան գավառը (桐乡县):

Ցին կայսրության ժամանակ անունների տաբուի պատճառով Չունդե գավառը վերանվանվել է Շիմեն գավառի (石门县):

Սինհայական հեղափոխությունից հետո վարչությունները լուծարվեցին, իսկ Ցզյասին և Սյուշույ գավառները 1912 թվականին միավորվեցին Ցզյահե գավառի մեջ (嘉禾县): Քանի որ պարզվել է, որ Հունան նահանգում կան ճիշտ նույն անուններով գավառներ, 1914 թվականին Ցզյահե գավառը վերանվանվեց Ցզյասին, իսկ Շիմենը՝ Չունդե։

1949 թվականին ՉԺՀ-ի կազմավորումից հետո կազմավորվել է Ցզյասինի հատուկ շրջանը (嘉兴专区), և այդ վայրերը մտել են նրա կազմի մեջ. Ցզյասին գավառի քաղաքաշինական մասն առանձնացվել է որպես Ցզյասին առանձին քաղաք։ 1953 թվականին Ցզյասին քաղաքը հանվել է հատուկ շրջանի կազմից և ենթարկվել Ճեծյան նահանգի կառավարությանը անմիջականորեն, սակայն 1958 թվականին այն վերադարձվել է հատուկ շրջանի կազմ. Չունդե գավառը միացվել է Տունսյան գավառին։ 1959 թվականին հատուկ շրջանի իշխանությունները Ցզյասին քաղաքից տեղափոխվել են Հուչժոու քաղաք։

1973 թվականին Ցզյասին հատուկ շրջանը վերանվանվել է Ցզյասինի շրջան (嘉兴地区):

1981 թվականին Ցզյասին գավառը լուծարվել է, իսկ նրա տարածքը ներառվել է Ցզյասին քաղաքի կազմում։

1983 թվականի հոկտեմբերին Ցզյասին շրջանը լուծարվել է, և դրա փոխարեն ձևավորվել է Ցզյասին և Հուչժոու քաղաքային շրջանները. Ցզյասին քաղաքն այդ ժամանակ վերացվել է, իսկ նրա տարածքում ստեղծվել է Ցզյասին քաղաքային շրջանի Քաղաքային (城区) և Արվարձանային (郊区) շրջանները։

1986 թվականի նոյեմբերին Հայնին գավառը վերափոխվել է քաղաքային գավառի։

1991 թվականի հունիսին Փինհու գավառը վերափոխվել է քաղաքային գավառի։

1993 թվականի մայիսին Թունսյան գավառը վերափոխվել է քաղաքային գավառի. նույն թվականի նոյեմբերին Քաղաքային շրջանը վերանվանվել է Սյուչեն շրջանի (秀城区):

1999 թվականի հունիսին Շրջակա արվարձանային շրջանը վերանվանվել է Սյուչժոու շրջան։

2005 թվականի մայիսին Սյուչեն շրջանը վերանվանվել է Նանհու շրջանի։

## Վարչատարածքային բաժանում

Ցզյասին քաղաքային շրջանը բաժանվում է 2 շրջանի, 3 քաղաքային գավառի, և 2 գավառի.

| Կարգավիճակ | Անվանում | Հիերոգլիֆներ | Փինյին | Բնակչություն
(2010 թվական՜) | Տարածք (կմ²) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Շրջան | Նանհու | 南湖区 | Nánhú qū |  |  |
| Շրջան | Սյուչժոու | 秀洲区 | Xiùzhōu qū |  |  |
| Քաղաքային գավառ | Պինխու | 平湖市 | Pínghú shì |  |  |
| Քաղաքային գավառ | Թունսյան | 桐乡市 | Tóngxiāng shì |  |  |
| Քաղաքային գավառ | Հայնին | 海宁市 | Hǎiníng shì |  |  |
| Գավառ | Ջիաշան | 嘉善县 | Jiāshàn xiàn |  |  |
| Գավառ | Հայան | 海盐县 | Hǎiyán xiàn |  |  |

## Տնտեսություն

Շրջանում տեղակայված է Wingtech Technology էլեկտրոնային ընկերությունը, Satellite Chemical քիմիական ընկերությունը, Hozon Auto ավտոմոբիլային ընկերությունը և Wufangzhai սննդի ընկերությունը (ձունցզիի խոշոր արտադրող): Թունսյան գավառում է հիմնված աշխարհի քիմիական մանրաթելերի խոշորագույն արտադրողներից մի քանիսը՝ Tongkun Group-ը և Xinfengming Group-ը։ Հայյան գավառում է գտնվում Ցինշան ատոմակայանը, որն արտադրում է էլեկտրաէներգիա և ածխածին-14: Ցզյասինում է նաև գտնվում Lego Group-ի խաղալիքների գործարանը:

### Ագրոբիզնես

Դացյաո գյուղը երկրում խխունջների բուծման և վերամշակման ամենամեծ կենտրոնն է։ Տարեկան արտադրության ծավալը հասնում է գրեթե 400 տոննայի, իսկ վաճառքի ծավալը՝ մոտ 2 միլիոն փաթեթ խխունջի մսի, ինչը կազմում է ազգային շուկայի ավելի քան 70%-ը:

## Տրանսպորտ

Ջիաքսինգ (Ժապու) նավահանգիստը մտնում է աշխարհի խոշորագույն կոնտեյներային նավահանգիստների հարյուրյակի մեջ։ Կարևոր նշանակություն ունեն բեռնափոխադրումները դեպի Հարավարևելյան Ասիա և Արևելյան Աֆրիկա:

## Տեսարժան վայրեր

Մաո Դունի տուն-թանգարան
* Մաո Դունի տուն-թանգարան-գտնվում է Տունսյան քաղաքային շրջանի Ուչժեն ավանում։
* Յանգուան ավան-Ցյանթան գետի մակընթացային ալիքը դիտելու վայր է:

## Ծանոթագրություններ