# 1993[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1989 · 1990 · 1991 · 1992 —  **1993**  — 1994 · 1995 · 1996 · 1997
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1970‑ականներ · 1980‑ականներ — **1990‑ականներ** — 2000‑ականներ · 2010‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 19-րդ դար — **20-րդ դար** — 21-րդ դար
 |

**1993 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1993 *MCMXCIII* |
| Հուլյան օրացույց | 1992—1993 (հունվարի 14 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7501—7502 (սեպտեմբերի 14-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2745—2746 (մայիսի 4-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4485—4486 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՆՁԵ—ՏՆՁԶ* |
| Հրեական օրացույց  | 5753—5754
ה'תשנ"ג — ה'תשנ"ד |
| Իսլամական օրացույց | 1413—1414 |
| Չինական օրացույց | 4689—4690 壬申 — 癸酉 սև կապիկ — սև աքաղաղ |
| Եթովպական օրացույց | 1985—1986 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 2049—2050 |
| - *Շակա սամվատ* | 1915—1916 |
| - *Կալի յուգա* | 5094—5095 |
| Իրանական օրացույց | 1371—1372 |
| Բուդդայական օրացույց | 2536 |

**1993 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1993 թվականն է,
XX դարի 93-րդ տարին։

## Իրադարձություններ

### Հունվար

Հունվարի 20. Բիլ Քլինթոնը դարձավ ԱՄՆ 42-րդ նախագահը
* Հունվարի 1
	+ Չեխոսլովակիան կիսվեց՝ Չեխիայի և Սլովակիայի։
	+ Եվրոպական տնտեսական համագործակցությունը բացեց առևտրային պատնեշները և ստեղծեց Եվրոպական միասնական շուկա։
	+ Եվրոպայում սկսվեց հեռարձակվել Եվրոնյուզ բազմալեզու հեռուստաալիքը։
* Հունվարի 2 – Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմ. Շրի Լանկայի նավատորմը սպանեց 35-100 քաղաքացի Ջաֆնայում։
* Հունվարի 3 – Մոսկվայում նախագահներ Ջորջ Հ. Ու. Բուշը (ԱՄՆ) և Բորիս Ելցինը (Ռուսաստան) ստորագրեցին Երկրորդ մարտավարական սպառազինության կրճատման պայմանագիրը։
* Հունվարի 5
	+ Վաշինգտոն նահանգում մահապատժի ենթարկվեց Վեստլի Ալան Դոդը կախաղանի օգնությամբ (այն առաջին դատական կախաղանն էր Ամերիկայում 1965 թվականից հետո)։
	+ 7,4 միլիոն դոլար գողացվեց Brink's-ի զրահապատ ինկասացիայի մեքենայից Նյու Յորքի Ռոչեսթեր թաղամասում, որը ԱՄՆ պատմության մեջ 5-րդ խոշորագույն գողությունն էր։ Ձերբակալված չորս անձինք Իռլանդիայի ժամանակավոր հանրապետական բանակի սպաներ էին։
* Հունվարի 6 – Դուգլաս Հուրդը դարձավ առաջին բրիտանացի պաշտոնյան, որը ժամանեց Արգենտինա Ֆոլկլանդյան պատերազմից հետո։
* Հունվարի 6 –20 – Մումբայում տեղի ունեցավ Բոմբեյի ապստամբությունը։
* Հունվարի 7 – Հիմնադրվեց Գանայի չորրորդ հանրապետությունը, որի նախագահ դարձավ Ջերրի Ռովլինգսը։
* Հունվարի 13 – Քիմիական զենքի արգելման կոնվեցիան ստորագերվեց։
* Հունվարի 20 - Բիլ Քլինթոնը ստանձնեց իր պաշտոնը որպես ԱՄՆ նախագահ։
* Ստեղծվեցին Հայաստանի Սահմանապահ զորքերը

## Ծնունդներ

* Հունվարի 2 - Բրայսոն Թիլեր, Երգիչ, երգերի հեղինակ, ռեփեր
* Հունվարի 7 - Յան Օբլակ, սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* Հունվարի 27 - Յայա Սանոգո, Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* Փետրվարի 16 - Լուկաս Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* մարտի 9-ՄԻն Յունգի,հարավկորեացի ռեփեր,BTS բոյզբենդի անդամ
* Մարտի 11 - Էնթոնի Դեյվիս, ամերիկացի բասկետբոլիստ, օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր
* Մարտի 15 - Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Կիսապաշտպան
* Մայիսի 8 - Դավիթ Մարիկյան, հայ ֆուտբոլիստ
* Հունիսի 4 - Խուան Իտուրբե, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* Օգոստոսի 15 - Ալեքս Օքսլեյդ-Չեմբերլեն, անգլիացի ֆուտբոլիստ է, ով խաղում է Արսենալ ակումբում և Անգլիայի ազգային հավաքականում որպես կիսապաշտպան
* Սեպտեմբերի 1 - Ֆեդերիկո Բարբա, իտալացի ֆուտբոլիստ
* Սեպտեմբերի 19 - Սամվել Տեր-Սահակյան, հայ շախմատիստ, հայկական շախմատի պատմության մեջ ամենակրտսեր տարիքում (14 տարեկան և 7 ամսական) գրոսմայստեր դարձած շախմատիստը
* Հոկտեմբերի 1 - Նիկոլաս Լոպես, ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* Դեկտեմբերի 8 - Աննասոֆիա Ռոբ, ամերիկացի դերասանուհի
* Պոլ Պոգբա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր

* Հունվարի 5 - Մարիամ Պետրոսյան, հայ նկարչուհի
* Հունվարի 20 - Օդրի Հեփբերն, բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ (ծնվ.1929)։
* Մարտի 13 - Սասուն Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ
* Մարտի 19 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր, կինոկոմպոզիտոր
* Ապրիլի 5 - Սեպուհ Թումյան, հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ։
* Մայիսի 23 - Լուիջի Բրունելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
* Հունիս 12 - Մոնթե Մելքոնյան, հրամանատար (ծ. 1957)
* Հուլիսի 10 - Դմիտրի Նալբանդյան, հայ նկարիչ, ՀՀ (1965), ՌԴ (1969) ժողովրդական նկարիչ։
* Հուլիս 17 - Համո Սահյան, հայ բանաստեղծ (ծ. 1914)
* Սեպտեմբերի 25 - Մանիլո Սկոպինյո, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան և գլխավոր մարզիչ
* Նոյեմբերի 26 - Գուիդո Մազետտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, դարպասպահ և գլխավոր մարզիչ
* Դեկտեմբերի 7 - Վոլֆգանգ Պաուլ, գերմանացի ֆիզիկոս
* Դեկտեմբեր 29 - Մհեր Մկրտչյան, հայ դերասան (ծ. 1930)