# ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր

| ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր |
| --- |
|  |
|  |
| Ընդհանուր տեղեկություն |
| Տեսակ | ռազմա-օդային ուժեր և ԱՄՆ դաշնային գործակալություն |
| Երկիր | ԱՄՆ |
| Ենթարկոում | United States Department of the Air Force? |
| Մտնում է | ԱՄՆ զինված ուժեր |
| Ներառնում է | Air Combat Command?, Air Education and Training Command?, Air Force Global Strike Command?, Air Force Materiel Command?, Air Force Reserve Command?, Air Force Space Command?, Air Force Special Operations Command?, Air Mobility Command?, Pacific Air Forces?, United States Air Forces in Europe – Air Forces Africa?, Air Training Command?, ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ստրատեգիական հրամանատարություն, Aerospace Defense Command?, Tactical Air Command?, Air Force Communications Agency?, Air Force Systems Command?, Air Armament Center?, Alaskan Air Command?, Continental Air Command?, Headquarters Command, USAF?, Northeast Air Command?, Military Airlift Command?, Air Force Special Weapons Center?, United States Air Forces Southern Command?, ԱՄՆ ՌՕՈՒ ակադեմիա, Air Force District of Washington?, Air Force Operational Test and Evaluation Center? և Air Force Studies and Analyses Agency? |
| Թվակազմ | 309,339 ակտիվ թվակազմ 185,522 քաղաքացիական անձնակազմ 71,400 պահեստային անձնակազմ 106,700 սպասարկող անձնակազմ $140 միլարդ բյուջե 5,137 աղետ 450 թռիչքային գոտի 63 օդանավակայան |
| . |
| Շտաբ | Պենտագոն, Արլինգտոն, Վիրջինիա, ԱՄՆ |
| Կարգախոս | *"Բարձր նպատակ ... թռչիր-կռվիր-հաղթիր"* |
| Գույներ | Մուգ երկնագույն և Ոսկե դեղին           |
| Ստեղծվեց | սեպտեմբերի 18, 1947 |
| Հիմնադիր | ԱՄՆ-ի կոնգրես |
| Ճակատամարտեր | Կորեական պատերազմ, Վիետնամի պատերազմ, Operation Eagle Claw?, 1983 Invasion of Grenada?, 1986 United States bombing of Libya?, United States invasion of Panama?, Իրաք-քուվեյթյան պատերազմ, Սոմալիի քաղաքացիական պատերազմ, Operation Deliberate Force?, ՆԱՏՕ-ն և հակամարտությունը Հարավսլավիայում, Աֆղանական պատերազմ, Իրաքյան պատերազմ, Լուսաբացի Ոդիսականը, Ռազմական գործողություն «Իսլամական պետության» դեմ, Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում, Ավիահարվածներ Եմենին (2024-ից) և March–April 2025 United States attacks in Yemen? |
| Silver Anvil Award? Silver Anvil Award? և Silver Anvil Award? |
| Կայք | af.mil​(անգլ.) |

**ԱՄՆ Ռազմաօդային ուժեր** (**USAF**) ԱՄՆ զինված ուժերի ռազմաօդային մասը և մեկը յոթ Ամերիկյան զինված ծառայություններից։ Որպես ԱՄՆ բանակի մաս, ռազմաօդային ուժերը հիմնադրվել են 1947 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Այն ԱՄՆ զինված ուժերի ամենաերտասարդ ճյուղն է և աշխարհի ամենամեծ և տեխնիկապես ամենազինված ռազմաօդային ուժերն են։ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի հիմնական նպատակներն են ունենալ գերակշռող դիրք օդային տարածքում, իրականացնել հակաահաբեկչական գործողություններ, առավելագույնը կրճատել խաղաղ բնակչության կորուստները ավիահարվածների ժամանակ, հետախուզական բարձր ճշգրտություն և այլն։

## Պատմություն

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ

Մասնակցություն պատերազմական գործողություններին 1941-1945 թվականներին ԱՄՆ բանակի կազմում։ Այդ տարիներին ռազմաօդային ուժերը կորցրել են 41 575 ինքնաթիռ։ Պաշտոնական տեղեկություններով, ԱՄՆ տարածքում տեղի է ունեցել 52 651 ավիացիոն պատահար։

## Մարդասիրական գործողություններ

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերը մասնակցել են բազմաթիվ մարդասիրական գործողություններին, այդ թվում՝

* Babylift գործողություն (անօթևան երեխաների տարհանումը Հարավային Վիետնամից)
* Provide Hope գործողություն (մարդասիրական օգնության տեղափոխումը ԱՊՀ երկրներ)
* Provide Promise գործողություն (մարդասիրական օգնության տեղափոխումը Բոսնիա)
* Provide Relief գործողություն (մարդասիրական օգնության տեղափոխումը Սոմալի)
* Unified Assistance գործողություն (մարդասիրական օգնության տեղափոխումը այն երկրներ, որոնք 2004 թվականին տուժել են ցունամիից)։

## Կառուցվածք

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի վարչական կառուցվածքը հաստատվում է սահմանադրության կողմից և ներառում է ռազմաօդային ուժերի նախարարությունը և շտաբը, 11 հիմնական հրամանատարություններ և հրամանատարական իրավունքներով 27 հաստատություն, այդ թվում 17 վարչություն, 7 կենտրոն և կենտրոնական ենթակայության 3 հաստատություն։

Ռազմաօդային ուժերի վարչական և քաղաքական ղեկավարությունն իրականացնում են ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի նախարար Դեբորա Լի Ջեյմսը (2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ից)։ Ռազմաօդային ուժերի շտաբի պետ, գեներալ Մարք Ուելշը (2012 թվականի օգոստոսի 10-ից) իրավասություններ չունի անմիջական օպերատիվ կառավարման համար, սակայն պատասխանատու է ռազմաօդային ուժերի մարտական և կազմակերպչական պատրաստվածության վրա։ Ռազմաօդային ուժերի ղեկավարումն իրականացվում է ռազմաօդային շտաբի միջոցով, որը գտնվում է Պենտագոնում, Վիրջինիա նահանգի Արլինգտոն շրջանում։

Շտաբին են ենթարկվում ռազմաօդային հրամանատարությունը և անմիջական ենթակայության բաժինները։

## Պատկերասրահ

* ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի տարբերանշանները՝ ըստ տարիների

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր» հոդվածին։ |