Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Մեյ Լան Ֆան

| **Մեյ Լան Ֆան**

չինարեն՝ 梅蘭芳
 |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 22, 1894(1894-10-22) |
| Ծննդավայր | Պեկին |
| Մահացել է | օգոստոսի 8, 1961(1961-08-08) (66 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Պեկին |
| Գերեզման | Պեկին |
| Քաղաքացիություն |  Չինաստան,  Չինաստանի Հանրապետություն և  Ցին կայսրություն |
| Մասնագիտություն | քաղաքական գործիչ, դերասան, թատրոնի դերասան, երգիչ, Chinese opera actor, Kunqu actor, Peking opera actor, կինոդերասան, կինոսցենարիստ և կինոռեժիսոր |
| Երեխա(ներ) | Mei Baochen?, Mei Shaowu?, Mei Baoyue? և Mei Baojiu? |
|  |

**Մեյ Լան Ֆան** (ավանդական՝ 梅蘭, պարզեցված՝ 梅兰, հոկտեմբերի 22, 1894(1894-10-22), Պեկին - օգոստոսի 8, 1961(1961-08-08), Պեկին), չինացի դերասան, մանկավարժ, թատերական և հասարակական գործիչ։ Կատարել է կանանց դերեր։ 1910-ական թթ․ ստեղծել է «արդի զգեստներով ներկայացման» («Սիրահարները հանդիպում են բանտում» և այլն) և դասական սյուժեներով ու հնաոճ զգեստներով ներկայացման («Չան Է-ն փախ չում է Լուսին» և այլն) նոր տեսակներ։ 1949 թվականից աշխատել է Պեկինի երաժշտական դրամայի թատրոնում, 1951 թվականից եղել Ավանդական երաժշտական դրամայի ԴՀԻ (ավելի ուշ՝ Ավանդական երաժշտական թատրոնի ակադեմիա) տնօրեն։ Լավագույն դերերը խաղացել է «Տիեզերքի սուրը», «Զբոսանք այգում և ընդհատված երազ» և այլ ներկայացումներում։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 453)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մեյ Լան Ֆան» հոդվածին։ |
# Կոձիկի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոձիկի

գրական ստեղծագործություն| Մասն է | Kiki, Ճապոնական դիցաբանություն, Ճապոնական գրականություն |
| Ստեղծում | 712 |
| Հիման վրա | Teiki, Kyūji |
| Արվեստի ձև | անթոլոգիա |
| Ժանր | Պատմագիտական ստեղծագործություն |
| Հեղինակ | Hieda no Are, Ō no Yasumaro |
| Հրատարակման վայր | Ճապոնիա |
| Լեզու | ճապոներեն |
| Պատվիրատու | Genmei |
| Պատկերված | no value, no value, no value, no value |
| Գիր | kanbun, hentai kanbun |
| Հետազոտվում է | kokugaku |

**Կոձիկի**, ճապոնական տարեգրություն, հերոսական առասպելների և պատմական ասքերի, տիեզերքի և նրա ծագման մասին պատմող լեգենդների ժողովածու։

Գրի է առնվել է 712 թվականին։ Կազմված է երեք մասից. 1-ին՝ կոսմոգոնիական ասքեր, 2-րդ՝ ասքեր առասպելական թագավորների մասին, 3-րդ՝ ասքեր պատմական իրական թագավորների մասին, որոնց ժամանակագրությունը հասնում է մինչև Սոյկոյի թագավորումը (592-628)։ Տեքստերում բազմաթիվ երգեր են ներմուծված։ Առասպելների ընտրությունը միտումնավոր է, որովհետև «Կոձիկի»-ի ստեղծման նպատակը թագավորների իշխանության օրինականությունը հաստատելն է։ Առաջին անգամ տպագրվել է 17-րդ դարում։

## Աղբյուրներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կոձիկի» հոդվածին։ |
# Սակե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Սակե
 |
| --- |
|  |
| Ենթատեսակ | բրնձի գինի |
| Ծագման երկիր |  Ճապոնիա |
|  Sake Վիքիպահեստում |

Sake served in a clear glass
**Սակե** (ճապ.՝ 酒), ճապոնական ավանդական ալկոհոլային խմիչքներից մեկը, որը պատրաստվում է խմորման եղանակով։ Այսինքն պատրաստվում է խաղողահյութի ֆերմենտացման հիման վրա, որը պատրաստվում է բրնձից և ածիկից։
Ճապոնիայում անվանվում է *նիհոնսյու* (ճապ.՝ 日本酒) և որի առօրյա- խոսակցական տարբերակն է *սակե* (ճապ.՝ 酒) կամ *օ-սակէ* (ճապ.՝ お酒), որով անվանվում է ցանկացած ալկոհոլային խմիչքը Ճապոնիայում։ Հենց այս տեսքով էլ մտել է այլ լեզուներ։

Սակեն ճապոնական ազգային ալկոհոլային խմիչք է և ունի դառը հաճելի համ։ Կարող է ունենալ նաև խաղողի, խնձորի կամ էլ բանանի համ։ Սակե լավագույն տեսակները ունենում են նաև պանրի, սոյայի սոուսի կամ էլ սնկի համ։ Ունի թափանցիկ անգույնից մինչև կանաչակիտրոնագույն երանգավորում։

Սակեն նման չէ եվրոպական ավանդական ալկոհոլային խմիչքներին։ Անգամ սակեին դասակարգելը ալկոհոլային խմիչքների ցանկացած խմբի մեջ խնդրահարույց է։

Սակեն հաճախ անվանում են բրնձե օղի, որը հիմնովին սխալ է և գալիս է այն հավաստիացումից, որ խմիչքի պատրաստման ժամանակ այն թորվում է։ Իրականում թորման տեղ ընդունում են սակեի պաստերիզացիայի գործընթացը։

Սակեն անվանում են նաև բրնձե գինի, որը նույնպես ճիշտ չէ, քանի որ նրա տեխնոլոգիան ներառում է բորբոսային ֆերմենտացիան (չպետք է խառնել խմորման հետ)։

## Սակեի տեսակներ

* «Ֆուցուսյու»՝ կենցաղային բրնձե գինի։ 75%-ը պարունակում է սովորական սակեի հումքը։ Առանց աստիճանավորման։
* «Տոկուտեյ մէյսոսյու»՝ բարձր կարգի սակե։ 25%-ը կազմում է սակեի հումքը։
	+ «Խոնդձյոձյո»՝ 70%- կազմում է սակեի հումքը։ Ավելացվում է մի փոքր թորված ալկոհոլ՝ համը փափկեցնելու նպատակով։
	+ «Ձյումայ»՝ սա 100%-անոց սակեն է, առանց այնպիսի հավելումների, ինչպիսիք են ալկոհոլը, շաքարը կամ կրախմալը։
	+ «Գինձյո»՝ 60%- կազմում է սակեի հումքը։ Խմորումը տեղի է ունենում ցածր ջերմաստիճանի ներքո։
	+ «Դայգինձյո»՝ սա բարձրակարգ սակե է։ Պատրաստվում է շատ նրբանկատորեն։ Օգտագործվում են բրնձի այնպիսի բարձրակարգ տեսակներ, ինչպիսիք են «յամադասինիկին», «միյամանիսիկին» կամ «գոխյակումանգոկուն»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Сакэ до дна!» Спецрепортаж сорок четвёртого номера журнала „НИППОНИЯ“

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Սակե» հոդվածին։ |
# Ձայնագրման ընկերությունների Ճապոնական ասոցիացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ձայնագրման ընկերությունների Ճապոնական ասոցիացիա** |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | կազմակերպություն և Իրավաբանական անձանց միություն |
| Հիմնադրված է | ապրիլ 1942 |
| Վայր | Տորանոմոն, Մինատո, Տոկիո, Ճապոնիա և Ռոպոնգի, Մինատո, Տոկիո, Ճապոնիա |
| Երկիր |  Ճապոնիա |
| Կայք | riaj.or.jp​(ճապոներեն) |
| Մասնակից է | Arts and Culture Forum? |

Նաոկի Կիտագավա` RIAJ-ի նախագահ, 2013 թվական, ապրիլի 7
**Ձայնագրման ընկերությունների Ճապոնական ասոցիացիա**  (ճպ. 日本レコード協会 *Nippon Rekōdo Kyōkai* կամ կրճատ **RIAJ**, անգլ.-ից **Recording Industry Association of Japan**), ասոցիացիա, որը միավորում է երաժշտական բիզնեսի ոլորտում աշխատող մի շարք ճապոնական ընկերությունների, այսինքն` զբաղվում է երաժշտական արտադրանքի արտադրությամբ և բաշխմամբ։

Այն հիմնադրվել է 1942 թվականին։

## Հավաստագրման չափորոշիչներ

### Ֆիզիկական պատճեների համար

| Հավաստագրում | Մատակարարման պահանջվող գումարը |
| --- | --- |
| G (Ոսկե) | 100,000(վաճառքներ) |
| P (Պլատինե) | 250,000 |
| 2P (Կրկնակի պլատինե) | 500,000 |
| 3P (Եռակի պլատինե) | 750,000 |
| M (Միլիոնային) | 1,000,000 |

### Թվային պատճեների համար

| Հավաստագրում | Երգերի անհապաղ բեռնում | Ռինգթոնների անհապաղ բեռնում |
| --- | --- | --- |
| G (Ոսկե) | 100,000 |  |
| P (Պլատինե) | 250,000 |  |
| 2P (Կրկնակի պլատինե) | 500,000 | 500,000 |
| 3P (Եռակի պլատինե) | 750,000 | 750,000 |
| M (Միլիոնային) | 1,000,000 | 1,000,000 |

## Անդամներ

### Լրիվ անդամներ

2013 թվականի դրությամբ անդամները համարվում են 17 ընկերություններ։

* Nippon Columbia
* Victor Entertainment
* King Records
* Teichiku Entertainment
* Universal Music Japan
* Nippon Crown
* Tokuma Japan Communications
* Sony Music Entertainment
* Pony Canyon
* Warner Music Japan
* VAP
* Being
* Avex Marketing
* For Life Music Entertainment
* Yamaha Music Communications
* Dreamusic
* Yoshimoto R and C

## Չարթեր

* RIAJ DIgital Track Chart (թողարկվել է 2009 թվականից մինչև 2012 թվականի հուլիսը)

## Տես նաև

* Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիա

## Ծանոթագրություններ
# Կամֆորայի ծառ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |
| --- |
| **Կամֆորայի ծառ** |
|  Կամֆորայի ծառ |
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Տիպ/Բաժին** | Անոթավոր բույսեր (Tracheophytes) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Դափնածաղկավորներ (Laurales) |
| **Ընտանիք** | Դափնազգիներ (Lauraceae) |
| **Տրիբա** | *Cinnamomeae* |
| **Ցեղ** | Դարչնածառ *(Cinnamomum)* |
| **Տեսակ** | **Կամֆորայի ծառ(C. camphora)* |
| **Միջազգային անվանում** |
| Cinnamomum camphoraJ.Presl, 1825 |
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**  Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Կամֆորայի ծառ** (լատիներեն՝ Cinnamómum cámphora), դափնազգիների ընտանիքի մշտադալար ծառ։

## Նկարագրությունը

Բարձրությունը՝ 20—50 մ է, բնի տրամագիծը հասնում է մինչև 5մ։ Տերևները՝ հաստակեղև, բուրավետ, ծաղիկները՝ մանր, սպիտակավուն։
Պտուղները գնդաձև են, մուգ կապույտ։ Բույսի բոլոր մասերը պարունակում են եթերային (կամֆորայի) յուղ և օքսիդացման հետևանքով դրանից ստացվող կամֆորա։

Կամֆորայի ծառի բնափայտը միջատներից չի վնասվում։

## Տարածվածություն

Աճում է Չինաստանի հարավում, Հարավային Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայի Չեժուդո կղզում։ Մշակվում է նաև Ռուսաստանում՝ Սև ծովի կովկասյան ափերին։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 219)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կամֆորայի ծառ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կամֆորայի ծառ» հոդվածին։ |
# 1871

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1867 · 1868 · 1869 · 1870 —  **1871**  — 1872 · 1873 · 1874 · 1875
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1850‑ականներ · 1860‑ականներ — **1870‑ականներ** — 1880‑ականներ · 1890‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 18-րդ դար — **19-րդ դար** — 20-րդ դար
 |

**1871 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1871 թվականն է,
XIX դարի 71-րդ տարին։

**1871 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1871 *MDCCCLXXI* |
| Հուլյան օրացույց | 1870—1871 (հունվարի 13 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7379—7380 (սեպտեմբերի 13-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2623—2624 (մայիսի 3-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4363—4364 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՅԿԳ—ՏՅԿԴ* |
| Հրեական օրացույց  | 5631—5632
ה'תרל"א — ה'תרל"ב |
| Իսլամական օրացույց | 1288—1289 |
| Չինական օրացույց | 4567—4568 庚午 — 辛未 սպիտակ ձի — սպիտակ գառ |
| Եթովպական օրացույց | 1863—1864 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1927—1928 |
| - *Շակա սամվատ* | 1793—1794 |
| - *Կալի յուգա* | 4972—4973 |
| Իրանական օրացույց | 1249—1250 |
| Բուդդայական օրացույց | 2414 |

## Իրադարձություններ

* Բեմադրվել է Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո» պիեսը։

## Ծնունդներ

* Հունվարի 1 - Մանուել Գոնդրա, Պարագվայի նախագահ 1910 թ. նոյեմբերի 25-ից 1911 թ. հունվարի 11-ը և 1920 թ. օգոստոսի 15-ից 1921 թ. հոկտեմբերի 31-ը
* Մարտի 8 - Յակոբ Կյունցլեր, շվեյցարիացի, Հայկական ցեղասպանության ականատես
* Օգոստոսի 16 - Զաքարե Փալիաշվիլի, վրացական ազգային պրոֆեսիոնալ երաժշտության հիմնադիրների
* Սեպտեմբերի 9 - Իվան Գուբկին, ռուս խորհրդային երկրաբան, խորհրդային նավթային երկրաբանության հիմնադիր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս
* Ալեքսանդր Ստոպանի, խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ
* Օնիկ Ստեփանյան, հայ դերասան
* Հունվար 10 - Նիկողայոս Ադոնց, հայ պատմաբան, բանասեր (վ. 1942)
* Մարտի 7 - Օլգա Մայսուրյան, հայ դերասանուհի
* Հուլիս 10 - Մարսել Պրուստ, ֆրանսիացի գրող (վ. 1922)
* Նոյեմբեր 1 - Ալեքսանդր Սպենդիարյան, կոմպոզիտոր (վ.1928)

## Ծանոթագրություններ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **1871** կատեգորիայում։ |
# Պարսից ծոց

Պարսից ծոց
**Պարսից ծոց** (պարս.՝ خليج فارس - կարդ.՝ *խալիջ-ե ֆարս*, արաբ․՝ الخليج الفارسي‎‎ - *ալ-խալիջ ալ-ֆարսի*, արաբական երկրներում հաճախ նաև կոչվում է *ալ-խալիջ ալ-արաբի*, «Արաբական ծոց»), Արաբական թերակղզու և Իրանի միջև գտնվող ծոց։ Հորմուզի նեղուցով միացած է Օմանի ծոցին, Արաբական ծովին և Հնդկական օվկիանոսին։ Մակերեսը 239 հազար կմ² Է, լայնությունը՝ 180–320 կմ, խորությունը՝ 50–102 մ։ Պարսից ծոցի մեջ է թափվում Շատ ալ-Արաբ գետը։ Խոշոր կղզիներն են Բահրեյնը և Քեշմը։ Հիդրոլոգիական ռեժիմով միջերկրական ծով է։ Ջրի ջերմաստիճանը օգոստոսին 30–33°C է, փետրվարին՝ 15 –21°С, աղիությունը՝ մինչև 40‰։ Հոսանքներն ունեն ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղություն։ Կա ձկնորսություն, մարգարտի արդյունահանում։ Պարսից ծոցի հատակը և նրան հարող շրջանները հարուստ են նավթի և գազի պաշարներով։ Գլխավոր նավահանգիստներն են՝ Ֆաո, Բասրա (Իրաք), Աբադան, Բենդեր Խոմեյնի (նախկին Բենդեր Շահպուր), Բենդեր Մահշահր, Խարք (Իրան), Ալ-Քուվեյթ (Քուվեյթ), Ռաս Տանուրա (Սաուդյան Արաբիա), Մանամա (Բահրեյն), Ումմ–Սաիդ (Կատար), Աբու Դաբի (Արաբական Միացյալ Էմիրություններ)։

## Աղբյուրներ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Պարսից ծոց» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 207)։*  |
# Մարկ Էսպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |
| --- |
| Մարկ Էսպեր |
|  |
|   |
| Կուսակցություն՝ | ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցություն |
| Կրթություն՝ | Հարվարդի Ջոն Ֆ. Քենեդիի անվան պետական կառավարման ինստիտուտ, ԱՄՆ Ռազմական ակադեմիա, Ջորջ Վաշինգտոն համալսարան և Laurel Highlands High School? |
| Մասնագիտություն՝ | լոբբիստ, սպա և Q814598? |
| Ծննդյան օր | ապրիլի 26, 1964(1964-04-26) (62 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Յունիոթաուն, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ |
| Քաղաքացիություն |  ԱՄՆ |
|   |
| Ինքնագիր |  |
|   |
| Պարգևներ |    և  |
|

**Մարկ Էսպեր** (անգլ.՝ Mark Thomas Esper, ապրիլի 26, 1964(1964-04-26), Յունիոթաուն, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պետական գործիչ, ԱՄՆ պաշտպանության նախարարը 2019 թվականի հուլիսի 23-ից։ Ավելի վաղ զբաղեցրել Է ԱՄՆ բանակի նախարարի պաշտոնը (2017-2019)։

## Կենսագրություն

Ավարտել է ԱՄՆ ռազմական ակադեմիան (1986), Հարվարդի համալսարանի Ֆ․ Ջոնի անվան կառավարման դպրոցը (1995) և Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանը (2005)։ Ծառայել է 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիայում որպես սպա, Իրաք-քուվեյթյան պատերազմի մասնակից։

1996-1998 թվականներին Էսպերը գլխավորել է Heritage Foundation պահպանողական վերլուծական կենտրոնի աշխատակազմը։ Այնուհետև աշխատել է որպես Սենատի միջազգային հարաբերությունների և կառավարական գործերի կոմիտեների հաստիքային աշխատակից, ինչպես նաև եղել է սենատոր Չակ Հեյգելի օգնականը։ 2002 թվականին նա դարձել է պաշտպանության նախարարի օգնականի տեղակալ՝ բանակցություններ վարելու պլանների մշակման համար, պատասխանատու էր միջուկային զենքի չտարածման, սպառազինությունների վերահսկողության և միջազգային անվտանգության հարցերի համար։ 2004 թվականին Էսպերը վերադարձել է Սենատ, եղել է մեծամասնության առաջնորդ Բիլ Ֆրիստի խորհրդականը ազգային անվտանգության գծով։ 2007 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2008 թվականի փետրվար նա աշխատել է Ֆրեդ Թոմփսոնի նախագահական ընտրարշավի վրա։

2008-2010 թվականներին Էսպերը եղել է ԱՄՆ Առևտրի պալատի Եվրոպայի և Եվրասիայի փոխնախագահը, իսկ 2010 թվականի հուլիսին նա դարձել է Raytheon ռազմարդյունաբերական ընկերությունում պետական մարմինների հետ կապերի գծով փոխնախագահ։

2017 թվականի հուլիսի 19-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը Էսպերին առաջադրել էր բանակի նախարարի պաշտոնում, ընդ որում նա դարձել էր այդ պաշտոնի արդեն երրորդ թեկնածուն։ Նոյեմբերի 15-ին Սենատը նրան 89 կողմ, 6 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ հաստատեց, իսկ նոյեմբերի 20-ին Էսպերը պաշտոնապես ստանձնեց պաշտոնը։

Պատրիկ Շենահենի հրաժարականից հետո զբաղեցրել Է ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պաշտոնը։

2019 թվականի հուլիսի 15-ին Նախագահ Թրամփը պաշտոնապես ներկայացրել է Մարկ Էսպերի թեկնածությունը՝ որպես պաշտպանության նոր նախարար, իսկ ռազմածովային ուժերի նախարար Ռիչարդ Սփենսերին նշանակել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար։

2019 թվականի հուլիսի 23-ին Մարկ Էսպերի թեկնածությունը պաշտոնապես հաստատվել է ԱՄՆ Սենատի կողմից` 90 կողմ և 8 դեմ ձայներով։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մարկ Էսպեր» հոդվածին։ |
# Ռուս-հնդկական հարաբերություններ

**Ռուս-հնդկական հարաբերություններ**|  |
|  |  |
|  **Հնդկաստան** |  **Ռուսաստան** |

**Ռուս-հնդկական հարաբերություններ** (ռուս.՝ Российско-индийские отношения, հինդի՝ भारत-रूस सम्बन्ध), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Հնդկաստանի Հանրապետության միջև։

## Պատմություն

Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում՝ 1947 թվականի ապրիլին։ Կնքվել են համաձայնագրեր առևտրային, Հնդկաստանին տեխնիկական օգնություն ցույց տալու (1953), Բհիլայում մետալուրգիական գործարանի կառուցման (1955) վերաբերյալ։ Այնուհետև ստորագրվել են ԽՍՀՄ-ի և Հնդկաստանի նավահանգիստների միջև կանոնավոր նավարկության (1956), Հնդկաստանին երկարաժամկետ վարկ տրամադրելու (1957), օդային հաղորդակցության, Բոմբեյի տեխնոլոգիական ինստիտուտին սարքավորում նվիրաբերելու (1958), բժշկական արդյունաբերության պետական ձեռնարկությունների շինարարությանը աջակցելու (1959), մշակութային, գիտական և տեխնիկական համագործակցության (1960) են համաձայնագրեր։ 1960–1970-ական թվականները ստորագրվել են մի շարք համաձայնագրեր Բոկարոյի մետալուրգիական գործարանի շինարարության, տնտեսության, տեխնիկական, գիտական համագործակցության վերաբերյալ։ 1971 թվականի օգոստոսին 20 տարի ժամկետով կնքված «խաղաղության, բարեկամության և համագործակցության» պայմանագիրը դարձավ Ասիայում խաղաղության և կայունության խոշոր գործոններից։ Ստորագրվեցին նոր համաձայնագրեր տիեզերական հետազոտությունների ասպարեզում համագործակցության (1972), կիրառական գիտությունների և տեխնիկայի ասպարեզում համագործակցության (1972), տնտեսական և առևտրական հետագա համագործակցության, ռադիոյի և հեռուստատեսության ասպարեզում համագործակցության (1973), նավագնացությունը երկու երկրների միջև ընդլայնելու (1975) վերաբերյալ։ Կարևոր համաձայնագրեր էին համարվում 1979 թվականին կնքված տնտեսական, առևտրական և գիտատեխնիկական համագործակցության 10—15 տարվա ծրագիրը, 1981–1985 թվականի տնտեսական, տեխնիկական համագործակցության և առևտրական համաձայնագրերը (1980), 1981–1982 թվականի մշակութային, գիտական և կրթական փոխանակման ծրագիրը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 8)։*  |
# Բարակա (գետ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Բարակա |
| --- |
|  |
| Բնութագիր |
| Երկարություն | 500 |
| Ավազանի մակերես | 66 200 կմ² |
| Ավազան | Կարմիր ծով |
| Ջրի ծախս | 25,35 |
| Ջրահոսք |
| Ակունքի տեղակայում | Ասմարա |
| Գետաբերան | Կարմիր ծով |
| Գետաբերանի տեղակայում | Տոկար |
| Կոորդինատներ | ﻿ / ﻿ |
| Հոսող հոսքեր | Anseba River? |

**Բարակա** (Էրիթրեայի տարածքում Բարկա, արաբ․՝ نهر بركة‎‎), սեզոնային գետ Էրիթրեայում և Սուդանում։ Մեծ Բրիտանիայի կառավարման ժամանակաշրջանում՝ Սուդանում գետն անվանվել է «Գազել» անընդհատ հունի փոփոխությունների պատճատով։

## Աշխարհագրություն

Բարակա սկիզբ է առնում Ասմարայից ոչ հեռու Էրիթրեական բարձրավանդակից։ Մոտ 300 կմ Բարական ընթանում է Էրիթրեայի տարածքով, 200 կմ Սուդանի տարածքով։ Սուդանի տարածքում Բարական սեզոնային հոսքով հոսում է մինչև Կարմիր ծովի մոտ գտնվող գետաբերան, որն իրենից ներկայացնում է դելտա, Տոկար քաղաքի մոտ։

### Գետային համակարգ

Բարակա
→Սեբատ
←Լանգեբ
→ Օդի
→ Տոխագել
→ Լուի
← Կերայ
Բարկա
→ Լեգիտի
← Անսեբա
← Դզարա
→ Ադոբախա-Աբայ
← Ադոբախա-Նուշ
← Խատայ
← Մոգատետ
← Լակոեբ
← Սավա
## Ջրաբանություն

Գետը հոսում է տարին մի քանի ամիս։ Միայն սեզոնային անձրևների և ամառային ամիսներին գետը հասնում է Սուդանի սահման։ Այնուամենայնիվ, Բարական հանդես է գալիս ամենագլխավոր աղբյուրներից մեկը Արևելյան Սուդանում։ Ջրի միջին ծախսը կազմում է 0,8 խոր. կմ։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Բարակա (գետ)» հոդվածին։ |
# Գոլորշացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Գոլորշացում**, հեղուկ կամ պինդ վիճակից ջրի անցումը գազային վիճակի՝ գոլորշու։ Բնական պայմաններում գոլորշացումը ցամաքի և ջրի մակերևույթից մթնոլորտին խոնավություն հաղորդելու միակ ձևն է և կազմում է ջրի շրջապտույտի հիմնական բաղադրիչը։ Պինդ մարմինների գոլորշացումը կոչվում է **սուբլիմում**։

Գոլորշացում
Գոլորշացման սաստկության վրա ազդում են օդի ջերմաստիճանը, գոլորշունակ մակերևույթը, օդում ջրային գոլորշու պարունակությունը, քամու ուժգնությունը և այլն։ Հայաստանում տարեկան տեղումների 620 մմ-ից մոտ 410 մմ գոլորշանում է, 210 մմ մակերևութային հոսքն է։ Սևանա լճի մակերևույթից տարեկան գոլորշանում է միջին հաշվով 1000 մմ ջուր, իսկ լճամերձ հողատարածքից՝ մոտ 350 մմ։ Արարատյան դաշտում ջրից գոլորշացումը 1200-1400 մմ է, իսկ հողից՝ 400 մմ։ Ըստ բարձրության՝ գոլորշացման մեծությունը նվազում է, 3000 մ բարձրներում՝ մոտ 200 մմ գոլորշացման առավելագույն արժեքները դիտվում են ամռանը։

## Ընդհանուր տեղեկություններ

Մոլեկուլների ջերմային շարժման հետևանքով գոլորշացում տեղի է ունենում ցանկացած ջերմաստիճանում․ գոլորշացման արագությունը մեծանում է ջերմաստիճանի, այսինքն՝ մոլեկուլների ջերմային շարժման ինտենսիվության աճին զուգընթաց։ Մեկուսացված տարածության մեջ (փակ անոթում) տվյալ ջերմաստիճանում գոլորշացումը շարունակվում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ հեղուկից (կամ պինդ մարմնից) ազատ ծավալը չի լցվել հագեցած գոլորշիով։ Հագեցած գոլորշու ճնշումը կախված է միայն ջերմաստիճանից և վերջինիս բարձրացման զուգընթաց մեծանում է։

Հագեցած գոլորշու ճնշման և ջերմաստիճանի կապը պատկերող կորը կոչվում է գոլորշացման հավասարակշռության կոր։ Եթե հեղուկի միկրոխոռոչներում պարունակվող հագեցած գոլորշու ճնշումը հավասարվում կամ գերազանցում է գազային փուլի ճնշումը, ապա գոլորշացումը անցնում է եռման։ Եռման առավելագույն ջերմաստիճանը տվյալ նյութի կրիտիկական ջերմաստիճանն Է։ Կրիտիկական ջերմաստիճանով և ճնշումով է որոշվում կրիտիկական կետը՝ գոլորշացման հավասարակշռության կորի վերջնական կետը։ Այդ կետից վեր երկու փուլերի՝ հեղուկի և գոլորշու հավասարակշռությունը անհնար է։ Գոլորշացման ժամանակ հեղուկից պոկվող մոլեկուլը պետք է հաղթահարի մյուս մոլեկուլների ձգողության ուժը։ Այդ ուժի, ինչպես նաև արտաքին ճնշման դեմ կատարած աշխատանքի (մոլեկուլների ջերմային շարժման կինետիկ էներգիայի հաշվին) հետևանքով հեղուկը սառչում է։ Ուստի, նյութը հաստատուն ջերմաստիճանում գոլորշացնելու համար նրա զանգվածի յուրաքանչյուր միավորին պետք է հաղորդել ջերմության որոշակի քանակություն, որը կոչվում է գոլորշիացման ջերմություն։ Տեղակի գոլորշացման գազային միջավայրում, օրինակ՝ օդում, ավելի դանդաղ է ընթանում, քան վակուումում, քանի որ գազի մոլեկուլների հետ բախման ևետևանքով գոլորշու մոլեկուլների մի մասը վերադառնում է հեղուկ (կոնդենսացում)։ գոլորշացումը ընկած է շոգեէներգետիկայի, սառնարանային և այլ սարքավորումների աշխատանքի և նյութերի չորացման բոլոր պրոցեսների հիմքում։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 149)։*  |
# Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

*Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա*
**Մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմա**, մերձարևադարձային կլիմայի տարատեսակ։

## Բնութագրություն

Մերձարևադարձային գոտիներում գտնվող մայրցամաքների արևելյան ծայրամասերում դիտվում է կլիմայի մուսսոնային տեսակ։ Ձմռանը այդ շրջանները գտնվում են սառը օդային զանգվածների ազդեցության տակ, ամռանը այստեղ ներթափանցում է օվկիանոսից եկող օդը։ Տեղումների տարեկան քանակը հակադիր է միջերկրածովյան կլիմային։ Ձմռանը եղանակը պարզ է և չոր, իսկ ամռանը՝ հակառակը՝ առատ տեղումներ, որոնք մայրցամաքում թափվում են ցիկլոններով։ Մեծ է նաև լեռնագրական նշանակությունը։

## Տեղումներ

Ընդհանուր առմամբ տեղումներն առատ են, այդ պատճառով կլիմայի այդ տեսակը բնորոշվում է հարուստ անտառներով, որտեղ աճում են լայնատերև ծառեր, փաթաթվող և մագլցող բույսեր (լիաններ, բաղեղ)։ Այս կլիմայում ձյուն տեղում է, սակայն երկար չի մնում։

## Ընդհանուր ցուցանիշներ

* Օրինակ՝ Ասիայի Պեկին քաղաքում միջին ջերմաստիճանը հուլիսին կազմում է +26 °C, իսկ հունվարին՝ -4 °C: Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 640 մմ, որոնցից 260 մմ-ը թափվում է հունիսին և 2 մմ-ը՝ դեկտեմբերին։
* Հարավային Ամերիկայում այդ կլիմայի տեսակը առկա է Լա Պլատայում։ Բուենոս Այրեսում հունվարին միջին ջերմաստիճանը կազմում է +23 °C, հուլիսին՝ +9 °C: Տեղումների տարեկան քանակը 940 մմ է, որոնցից 110 մ-ը թափվում է մարտին, իսկ 60 մմ-ը՝ հուլիսին։

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  Բուսան  |  Ուհան  |  Բաիա Բլանկա  |  Սոչի  |

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* *Метеорология и климатология*. Ленинград, 1968 г. Автор – Хромов С. П.
* *Атлас мира*. ГНПП *Картография*, 2005 г.