# Միջազգային աստղագիտական միություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Միջազգային աստղագիտական միություն** (*ՄԱՄ, IAU*), ամբողջ աշխարհի աստղագիտական միությունները միավորող կազմակերպություն։ Հիմնադրվել է 1919 թվականին Բրյուսելում (Բելգիա)։

## Կազմը և կազմակերպությունը

26-րդ գլխավոր ասամբլեայի բացման արարողությունը Պրահայում 2006 թ.
ՄԱՄ-ը կազմված է անդամ-երկրներից (ներկայացված ազգային ակադեմիաներով և այլ ոչ պետական կազմակերպություններով) և ավելի քան 10 000 անհատ անդամներից։ Միությունը ներառում է 64 պետություն։
ՄԱՄ-ը պատկանում է Գիտական միությունների միջազգային խորհրդին, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Փարիզում։

Միության հովանու տակ գործում է Աստղագիտական հեռագրերի կենտրոնական բյուրոն և Փոքր մոլորակների կենտրոնը, որոնք գտնվում են Սմիթսոնյան աստրոֆիզիկական աստղադիտարանում։

Միության մեջ գործում են ավելի քան 50 մշտական հանձնաժողովներ և Գործադիր կոմիտեն։

Ընթացիկ կազմակերպական աշխատանքը կատարվում է հանձնաժողովներ և Գործադիր կոմիտեի կողմից։

## Պատմություն

ՄԱՄ-ի ստեղծման պատմությունը սկսվել է «Երկնքի քարտեզ» միջազգային ծրագրից։

1887 թվականին Երկնքի լուսանկարչական քարտեզի մշտական հանձնաժողովը ընդլայնեց իր հետաքրքրությունների շրջանակը նաև աստղագիտության ոլորտ, և հետևաբար կարող է համարվել ՄԱՄ-ի իրավանախորդ։

## Գործունեությունը

Երեք-չորս տարին մեկ անգամ (ընդհատում եղել է միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին) անդամ-երկրներից մեկում տեղի է ունենում կազմակերպության Գլխավոր ասամբլեա (համաժողով)։

ՄԱՄ-ը ճանաչված է որպես աստղագիտական հարցերի վերաբերյալ որոշումների կայացման բարձրագույն միջազգային մարմին, այնպիսի հարցերի որոնք պահանջում են համագործակցություն և ստանդարտիզացում, այնպիսիք ինչպիսին են, աստղագիտական մարմինների պաշտոնական անվանումները։ ՄԱՄ-ը նույնպես աջակցում է աստղագիտական դիտարկումների զարգացմանը զարգացող երկրներում։ Ամեն 3 տարին մեկ անգամ գումարվում է ՄԱՄ Գլխավոր ասամբլեա, հաճախակի կազմակերպվում են համաժողովներ և քննարկումներ։

## Գլխավոր ասամբլեաներ

ՄԱՄ Գլխավոր ասամբլեաների անցկացման տեղերը և թվականները՝

| Ասամբլեա | Տարի | Վայր |
| --- | --- | --- |
| I Գլխավոր ասամբլեա | 1922 | Հռոմ, Իտալիա |
| II Գլխավոր ասամբլեա | 1925 | Քեմբրիջ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա |
| III Գլխավոր ասամբլեա | 1928 | Լեյդեն, Նիդերլանդներ |
| IV Գլխավոր ասամբլեա | 1932 | Քեմբրիջ, ԱՄՆ |
| V Գլխավոր ասամբլեա | 1935 | Փարիզ, Ֆրանսիա |
| VI Գլխավոր ասամբլեա | 1938 | Ստոկհոլմ, Շվեդիա |
| VII Գլխավոր ասամբլեա | 1948 | Ցյուրիխ, Շվեյցարիա |
| VIII Գլխավոր ասամբլեա | 1952 | Հռոմ, Իտալիա |
| IX Գլխավոր ասամբլեա | 1955 | Դուբլին, Իռլանդիա |
| X Գլխավոր ասամբլեա | 1958 | Մոսկվա, ՍՍՀՄ |
| XI Գլխավոր ասամբլեա | 1961 | Բերքլի, ԱՄՆ |
| XII Գլխավոր ասամբլեա | 1964 | Համբուրգ, Արևմտյան Գերմանիա |
| XIII Գլխավոր ասամբլեա | 1967 | Պրահա, Չեխոսլովակիա |
| XIV Գլխավոր ասամբլեա | 1970 | Բրայտոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա |
| XV Գլխավոր ասամբլեա | 1973 | Սիդնեյ, Ավստրալիա |
| XVI Գլխավոր ասամբլեա | 1976 | Գրինոբլ, Ֆրանսիա |
| XVII Գլխավոր ասամբլեա | 1979 | Մոնրեալ, Քվեբեք, Կանադա |
| XVIII Գլխավոր ասամբլեա | 1982 | Պատրաս, Հունաստան |
| XIX Գլխավոր ասամբլեա | 1985 | Նյու-Դելի, Հնդկաստան |
| XX Գլխավոր ասամբլեա | 1988 | Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ |
| XXI Գլխավոր ասամբլեա | 1991 | Բուենոս Այրես, Արգենտինա |
| XXII Գլխավոր ասամբլեա | 1994 | Հաագա, Նիդերլանդներ |
| XXIII Գլխավոր ասամբլեա | 1997 | Կիոտո, Ճապոնիա |
| XXIV Գլխավոր ասամբլեա | 2000 | Մանչեստեր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա |
| XXV Գլխավոր ասամբլեա | 2003 | Սիդնեյ, Ավստրալիա |
| XXVI Գլխավոր ասամբլեա | 2006 | Պրահա, Չեխիա |
| XXVII Գլխավոր ասամբլեա | 2009 | Ռիո-Դե-Ժանեյրո, Բրազիլիա |
| *XXVIII Գլխավոր ասամբլեա* | *2012* | *Պեկին, Չինաստան* |

## ՄԱՄ ղեկավարներ

### Նախագահներ

* Քեմփբել Վիլիամ Ուոլես −1922-1925
* Ջոնս Հարոլդ Սփենսեր −1944 −1948
* Լինդբալդ Բերտիլ −1948-1952
* Ստրուվե Օտտո Լյուդվիգովիչ −1952-1955
* Դանժոն Անդրե −1955-1958
* Համբարձումյան Վիկտոր Համազասպի −1961-1964
* Սաադե Խորխե - 1985 - 1988
* Բոյարչուկ Ալեքսանդր Ալեքսեյեվիչ −1991 −1993

### Գլխավոր քարտուղարներ

* Ֆաուլեր Ալֆրեդ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Միջազգային աստղագիտական միություն** կատեգորիայում։ |