# Ընտրական սվինգ վերլուծություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Ընտրական սվինգ վերլուծություն** (անգլ.՝ electoral swing analysis, կամ պարզապես swing), ցույց է տալիս ընտրողների աջակցության փոփոխության չափը՝ սովորաբար մեկ ընտրությունից մյուսը, և արտահայտվում է դրական կամ բացասական տոկոսային ցուցանիշով։ Բազմակուսակցական համակարգում սվինգը ընտրազանգվածի նախընտրությունների փոփոխության ցուցիչ է թեկնածուների կամ քաղաքական կուսակցությունների միջև, հաճախ՝ երկկուսակցական համակարգի խոշոր կուսակցությունների միջև։ Սվինգը կարող է հաշվարկվել ինչպես ամբողջ ընտրազանգվածի, այնպես էլ առանձին ընտրատարածքի կամ որոշակի ժողովրդագրական խմբի համար։

Տեղաշարժը հատկապես օգտակար է ժամանակի ընթացքում ընտրողների աջակցության փոփոխությունը վերլուծելու համար կամ որպես գործիք՝ մեծամասնական (ընտրատարածքային) համակարգերում ընտրությունների արդյունքները կանխատեսելու համար։ Տեղաշարժը արդյունավետորեն կիրառվում է նաև (քաղաքական) հասարակական կարծիքի հարցումներով բացահայտված ընտրողների մտադրությունների փոփոխությունը վերլուծելու կամ այն հարցումները հակիրճ համեմատելու համար, որոնք կարող են հիմնվել տարբեր ընտրանքների ու զգալիորեն տարբերվող տեղաշարժերի վրա և, հետևաբար, կանխատեսել իրարից տարբերվող արդյունքներ:

## Հաշվարկ

Տեղաշարժը հաշվարկվում է որոշակի ընտրություններում ստացած ձայների տոկոսը համեմատելով նախորդ ընտրություններում նույն կուսակցության կամ թեկնածուի ստացած ձայների տոկոսի հետ։

### Մեկ կուսակցության տեղաշարժ

Մեկ կուսակցության տեղաշարժը (տոկոսային կետերով) = Ընթացիկ ընտրություններում ստացած ձայների տոկոս − նախորդ ընտրություններում ստացած ձայների տոկոս Օրինակ՝ եթե կուսակցությունը նախորդ ընտրություններում ունեցել է ձայների 41%-ը, իսկ ընթացիկ ընտրություններում ունի ձայների 51%-ը, ապա տեղաշարժը 10 տոկոսային կետ է՝ հօգուտ իրենց: Սա կարող է արձանագրվել որպես +10 կետ:

### Երկկուսակցական տեղաշարժ

Երկկուսակցական տեղաշարժը հաշվարկվում է՝ վերցնելով յուրաքանչյուր կուսակցության մեկ կուսակցության տեղաշարժերի գումարը, այնուհետև բաժանելով երկուսի։ Շատ պետությունների լրատվամիջոցներում, այդ թվում՝ Ավստրալիայում և Միացյալ Թագավորությունում, տեղաշարժը սովորաբար արտահայտվում է երկու կուսակցությունների հարաբերակցությամբ։ Այս պրակտիկան առավել օգտակար է այնտեղ, որտեղ կառավարությունների մեծ մասը հակված է ձևավորվելու գոյություն ունեցող երկկուսակցական համակարգից, և այն երբեմն օգտագործվում է մեծամասնական (ընտրատարածքային) համակարգերում ընտրությունների արդյունքները կանխատեսելու համար, որտեղ տարբեր պատգամավորական տեղեր զբաղեցված են նախորդ ընտրությունների աջակցության տարբեր մակարդակներով:

Արտարկված (էքստրապոլացված) համապետական հաշվարկների հիմքում ընկած է մի ենթադրություն, որ բոլոր ընտրատարածքներում տեղի կունենա նույն տեղաշարժը, ինչպիսին ցույց է տրվել հարցման մեջ կամ որևէ վայրի արդյունքներում: Այս տեղաշարժի առավելությունն այն փաստն է, որ մեկ կուսակցության աջակցության կորուստը շատ դեպքերում կուղեկցվի մյուսի աջակցության ավելի փոքր կամ ավելի մեծ աճով, սակայն երկու ցուցանիշներն էլ բերվում են միջինի՝ մեկ թվի տեսքով: Այս երկու ենթադրությունների կիրառումը վերլուծաբանին թույլ է տալիս հաշվարկել ընտրական ճոճանակը (pendulum)՝ կանխատեսելով, թե որոշակի տեղաշարժի դեպքում քանի (և որ) պատգամավորական տեղեր(ը) ձեռքից ձեռք կանցնեն, և, հետևաբար, ինչ չափի համաչափ տեղաշարժը կհանգեցնի կառավարության փոփոխության։

## Ավստրալիա

Ավստրալիայում «սվինգ» (անգլ.՝ swing) տերմինը վերաբերում է ընտրություններում կամ հասարակական կարծիքի հարցումներում քաղաքական կուսակցության կամ թեկնածուի արդյունքների փոփոխությանը։ Քանի որ Ավստրալիայում կիրառվում է արտոնյալ քվեարկության համակարգը, սվինգը կարող է արտահայտվել ինչպես առաջնային ձայնի (առաջին նախընտրության ձայնի), այնպես էլ երկկուսակցական նախընտրության (Two-Party-Preferred, TPP) կամ երկթեկնածու նախընտրության (Two-Candidate-Preferred, TCP) արդյունքների տեսքով։ Նախընտրությունների վերաբաշխման ազդեցության պատճառով այս ցուցանիշները կարող են էապես տարբերվել միմյանցից. օրինակ՝ առաջնային ձայների 5 %-անոց սվինգը պարտադիր չէ, որ համապատասխանի TPP կամ TCP ցուցանիշների նույն չափի փոփոխությանը։

## Միացյալ Թագավորություն

Միացյալ Թագավորությունում սովորաբար օգտագործվում է երկկուսակցական սվինգը (միջինացված մոդել), որի դեպքում մեկ կուսակցության ձայների մասնաբաժնի աճը (արտահայտված տոկոսային կետերով) գումարվում է մյուս կուսակցության ձայների մասնաբաժնի անկմանը, և ընդհանուր արդյունքը բաժանվում է երկուսի։

Այսպիսով, եթե առաջին կուսակցության ձայների մասնաբաժինը աճում է 4 կետով, իսկ երկրորդ կուսակցությանը նվազում է 5 կետով, ապա սվինգը կազմում է 4,5 կետ (2-րդ կուսակցությունից դեպի 1-ին կուսակցություն)։ Հստակեցման նպատակով, երբ մրցում են երեք կուսակցություններ, պետք է ավելացվեն հետևյալ նշումները՝ (Con to Lab), (Lab to Lib Dem), (Lib Dem to Con)։ Հակառակ դեպքում խնդիր է առաջանում որոշելու, թե որ սվինգն է նկատի առնվում և որն է լավագույնը հրապարակելու համար, երբ ավելի փոքր կուսակցությունը զբաղեցնում է առաջին կամ երկրորդ տեղը, կամ երբ որևէ կուսակցություն կորցնում է առաջատար երկու տեղերից մեկը։

Սկզբնապես առաջանալով որպես երկու ընտրատարածքների արդյունքների համեմատության մաթեմատիկական հաշվարկ՝ այս ցուցանիշներից ցանկացածը կարող է օգտագործվել որպես ընտրողների նախընտրությունների փոփոխության մասշտաբի ցուցիչ ցանկացած երկու քաղաքական կուսակցությունների միջև, ինչպես ցույց է տրված ստորև՝ 2010 թվականի Միացյալ Թագավորության համընդհանուր ընտրությունների համար։

* Լեյբորիստներից դեպի Պահպանողականներ սվինգ
* Լիբերալ-դեմոկրատներից դեպի Պահպանողականներ սվինգ
* Լեյբորիստներից դեպի Լիբերալ-դեմոկրատներ սվինգ

## Միացյալ Նահանգներ

Միացյալ Նահանգներում **սվինգը** կարող է վերաբերել սվինգ-նահանգներին (swing states), այսինքն՝ այն նահանգներին, որոնք հայտնի են նրանով, որ ընտրությունների արդյունքը կարող են փոխել Դեմոկրատական և Հանրապետական կուսակցությունների միջև։ Տեղական մակարդակում դրանք համարժեք են մարգինալ ընտրատարածքներին։ Ի տարբերություն դրանց՝ ոչ սվինգ-նահանգը համարժեք է անվտանգ ընտրատարածքի, քանի որ դրա ընտրական արդյունքը հազվադեպ է փոխվում։ Քաղաքական արդյունքի փոփոխության աստիճանը մեծապես կախված է կիրառվող քվեարկության համակարգից։

## Եռակուսակցական կամ բազմակուսակցական սվինգ

Որոշ կայքեր տրամադրում են շրջանաձև կամ սյունակային գծապատկերների վրա հիմնված բազմակուսակցական սվինգոմետր, որտեղ ցուցադրվում կամ կարող են մուտքագրվել ± x%, ± x%, ± x% և այլն՝ երեք կամ ավելի կուսակցությունների համար։ Այս գործիքը կամ պատկերազարդումը ներկայացնում է հնարավոր արդյունքներ այն դեպքերում, երբ երկուսից ավելի քաղաքական կուսակցություններ ունեն էական ազդեցություն այն բանի վրա, թե որ քաղաքական գործիչներն են ընտրվում։ Բազմակուսակցական համակարգերում էքզիթ փոլերը հաճախ ներառում են հարց՝ նախորդ կիրառելի ընտրություններում քվեարկության վարքագծի վերաբերյալ։ Այդ էքզիթ փոլերի հիման վրա հրապարակվում և ընտրությունների լուսաբանման ընթացքում քննարկվում են «ընտրողների միգրացիա» (voter migration) վերլուծությունները, որտեղ ցույց է տրվում, թե կոնկրետ կուսակցության ձայների աճը որտեղից է եկել, և մեկ այլ կուսակցության կորուստները ուր են գնացել։

## Ծանոթագրություններ և հղումներ

Ծանոթագրություններ
Հղումներ