Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն

| Ազգային-Սոցիալիստական Գերմանական Աշխատավորական Կուսակցություն գերմ.՝ Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | կուսակցություն |
| Երկիր |  Վայմարյան Հանրապետություն և  Նացիստական Գերմանիա |
| Առաջնորդ | Կարլ Հարրեր (1919—1920) Անտոն Դրեքսլեր (1920—1921) Ադոլֆ Հիտլեր (1921—1945) Մարտին Բորման (1945 ապրիլ — մայիս) |
| Կարգախոս | Deutschland erwache! |
| Հիմնադիր | Անտոն Դրեքսլեր և Karl Harrer? |
| Հիմնադրված | 1919 թ. (ինչպես Գերմանական աշխատավորական կուսակցություն) 1920 թ. (ինչպես ԱՍԳԱԿ) |
| Լուծարված | հոկտեմբերի 10, 1945 |
| Գաղափարախոսություն | ազգային սոցիալիզմ |
| Քաղաքական հայացք | ծայրահեղ աջեր |
| Շտաբ | Մյունխեն, Բրիեներ շտրասսե, 45 |
| Թերթ | Völkischer Beobachter |
| Նախորդ | Գերմանիայի աշխատավորական կուսակցություն, Գերմանական ազգային ժողովրդական կուսակցություն և Sudeten German Party? |
| Հաջորդ | Նեոնացիզմ, Socialist Reich Party? և Black Front? |
|  National Socialist German Workers' Party Վիքիպահեստում |

**Ազգային-սոցիալիստական գերմանական աշխատավորական կուսակցություն** (գերմ.՝ *Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei*), Գերմանիայի ծայրահեղ աջական կուսակցություն 1920—1945 թվականներին։

Հիմնվել է Մյունխենում (կուսակցության անվան առաջին բառի կարճ՝ «նացի» ձևից են առաջացել «նացիզմ» և «նացիստներ» տերմինները)։ 1921 թվականից կուսակցության ֆյուրեր (առաջնորդ) է դարձել Ադոլֆ Հիտլերը (ղեկավարության մեջ էին նաև Հերման Գյորինգը, Յոզեֆ Գեբելսը, Ռուդոլֆ Հեսսը և ուրիշներ)։

Ազգային-սոցիալիստական կուսակցությանը բնորոշ էին հակադեմոկրատիզմը, ծայրահեղ հակակոմունիզմը, շովինիզմը և նացիոնալիզմը, անզուսպ ամբոխավարությունը։ Տիրող խավերին հաջողվեց իշխանության գլուխ դնել ֆաշիստներին, և 1933 թվականին հաստատվեց ֆաշիստական դիկտատուրա, որի համակարգում Նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցությունը դարձավ գլխավոր օղակը, Հիտլերը նշանակվեց ռայխսկանցլեր։1939—1945 թվականների Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում գերմանական ֆաշիզմի ջախջախումից հետո նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցությունը վերացվեց։
# Ասուպներ

Մութ, անամպ գիշերներին երկինքը երբեմն հատում են հանկարծակի բռնկող, վառ լուսաշերտեր։ Դրանք ասուպներն են՝ տիեզերական տարածությունից Երկրի մթնոլորտ ներթափանցող քարե մարմիններ և փոշու մասնիկներ, որոնք օդի հետ շփումից շիկանում ու այրվում են։ Եթե քարաբեկորները բավականաչափ խոշոր են և հասնում են Երկրի մակերևույթին, դրանք կոչվում են երկնաքարեր։

Ասուպներին հաճախ անվանում են ընկնող աստղեր, սակայն իրականում դրանք բոլորովին էլ աստղեր չեն։ Այլ ընդամենը այրվող մարմիններ, ինչի արդյունքում մենք երկնքում տեսնում ենք վառ բռնկումներ։

Արեգակի շուրջը ուղեծրով շարժվելիս Երկիրը երբեմն անցնում է ասուպների մեծ կուտակումների միջով։ Այդպիսի դեպքերում դիտվում են ասուպների «անձրևներ», որոնք, թվում է, թափվում են երկնակամարի փոքրիկ տիրույթներից։

Երկնաքարերը տիեզերքից ընկնող բավականաչափ մեծ քարե մարմիններ են, որոնք ամբողջությամբ չեն այրվում մթնոլորտում և հասնում են Երկրի մակերևույթին։ Ամեն տարի մոտ 500 բավականաչափ խոշոր երկնաքարեր «ռմբահարում» են մեր մոլորակը։ Երկնաքարերի մի մասը կազմված է քարից, մյուսները՝ երկաթ-նիկելային խառնուրդից, իսկ երրորդները՝ և՜ մեկից, և՜ մյուսից։ Երկնաքարերն իրենց բաղադրությամբ տարբերվում են Երկիրը կազմող հանքապարներից, ուստի գիտնականները աշխատում են գտնել և ուսումնասիրել դրանք։ Վաղ անցյալում տիեզերական տարածությունում թռչում էին շատ ավելի խոշոր երկնաքարեր, քան այժմ։ Բարեբախտաբար դրանց մեծ մասն արդեն ընկել է տարբեր մոլորակների վրա, բայց դա չի նշանակում, թե ամբողջովին վերացել է մեծ երկնաքարի հետ Երկրի բախման հավանականությունը, որը կարող է խոշոր ավերածությունների պատճառ դառնալ։

## Գրականություն

Հայկական մանկական հանրագիտարան
# Վիքիքաղվածք

| Վիքիքաղվածք  |
| --- |
|  |
|  |
| wikiquote.org |
| Կարգախոս | the free quote compendium that anyone can edit |
| Տեսակ | Վիքիմեդիա նախագծի բովանդակություն և collection of quotes? |
| Սեփականատեր | Wikimedia |
| Հեղինակ | Ջիմմի Ուելս |
| Բացված | հունիսի 27, 2003 |
|  Wikiquote Վիքիպահեստում |

Վիքիքաղվածքի պատկերանիշը
**Վիքիքաղվածք**, հայտնի մարդկանց ու մտածված հերոսների քաղվածքների, ինչպես նաև ասացվածքների և աֆորիզմների ազատ հավաքածու, որը կազմվում է ընթերցողների համատեղ ջանքերով։ Նախագիծը Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարանի քույրն է և գործում է նույն սկզբունքներով։ Նախագիծը ստեղծվել է Վիքիմեդիա Հիմնադրամի կողմից ՄեդիաՎիքի ծրագրային ապահովման հիման վրա։

Կայքի ողջ պարունակությունը հասանելի է GNU ազատ փաստաթղթային արտոնագրի պայմաններով։

Վիքիքաղվածք նախագիծը սկսել է 2003 թվականի հունիսի 27-ին, իսկ Հայերեն Վիքիքաղվածքը սկսվել է 2004-ի երկրորդ կեսին։ Վիքիքաղվածքի խոշորագույն նախագիծը անգլերեն նախագիծն է, որը 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ի դրությամբ պարունակում է ավելի քան 25 582 հոդված։ Հայերեն Վիքիքաղվածքը պարունակում է 1000-ից ավելի հոդվածներ։ Վիքիքաղվածք նախագիծը գոյություն ունի առավել քան 80 լեզվով, որոնք ընդհանուր հաշվով պարունակում են մոտ 170 000 հոդված։

## Հայերեն Վիքիքաղվածքի պատմություն

**Հայերեն Վիքիքաղվածքը** սկսել է 2004-ի երկրորդ կեսին։ 2009-ի հունվարին այն անցել է 100 հոդվածի սահմանը, իսկ 2009 թվականի սեպտեմբերի 10-ին այն անցել է 500 հոդվածի շեմը Սպանված Աղավնի էջով։

Հայերեն Վիքիքաղվածքի այլընտանքային պատկերանիշ
2015 թվականի փետրվարի 2-ին գրվել է Հայերեն Վիքիքաղվածքի 1000-րդ հոդվածը՝ Ակսել Բակունց

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* Վիքիքավածքների վիճակագրություն Արխիվացված 2013-03-28 Wayback Machine
* Հայերեն Վիքիքաղվածք
* Հայերեն Վիքիքաղվածքի վիճակագրական աղյուսակ Արխիվացված 2011-10-09 Wayback Machine
* Հայերեն Վիքիքաղվածքի վիճակագրական դիագրամ Արխիվացված 2011-10-24 Wayback Machine

## Ծանոթագրություններ
# 1751

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1747 · 1748 · 1749 · 1750 —  **1751**  — 1752 · 1753 · 1754 · 1755
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1730‑ականներ · 1740‑ականներ — **1750‑ականներ** — 1760‑ականներ · 1770‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 17-րդ դար — **18-րդ դար** — 19-րդ դար
 |

**1751 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1751 թվականն է,
XVIII դարի 51-րդ տարին։

**1751 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1751 *MDCCLI* |
| Հուլյան օրացույց | 1750—1751 (հունվարի 12 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7259—7260 (սեպտեմբերի 12-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2503—2504 (մայիսի 2-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4243—4244 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՄԽԳ—ՏՄԽԴ* |
| Հրեական օրացույց  | 5511—5512
ה'תקי"א — ה'תקי"ב |
| Իսլամական օրացույց | 1164—1165 |
| Չինական օրացույց | 4447—4448 庚午 — 辛未 սպիտակ ձի — սպիտակ գառ |
| Եթովպական օրացույց | 1743—1744 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1807—1808 |
| - *Շակա սամվատ* | 1673—1674 |
| - *Կալի յուգա* | 4852—4853 |
| Իրանական օրացույց | 1129—1130 |
| Բուդդայական օրացույց | 2294 |

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

* Ֆեոդոսի Շչեդրին, ռուս քանդակագործ

## Մահեր

* Ղազար Ա Ջահկեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1737 թվականից, մատենագիր, աստվածաբան

## Ծանոթագրություններ
# Մ.թ.ա. 280

| Տարիներ
 |
| --- |
| Մ թ. ա. 285 · Մ թ. ա. 284 · Մ թ. ա. 283 · Մ թ. ա. 282 — **Մ թ. ա. 281** — Մ թ. ա. 280 · Մ թ. ա. 279 · Մ թ. ա. 278 · Մ թ. ա. 277
 |
| Տասնամյակներ
 |
|  Մ. թ. ա. 300‑ականներ ·  Մ. թ. ա. 290‑ականներ —  **Մ. թ. ա. 280‑ականներ** —  Մ. թ. ա. 270‑ականներ ·  Մ. թ. ա. 260‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| Մ.թ.ա.  4֊րդ դար — **Մ.թ.ա.  3֊րդ դար** — Մ.թ.ա.  2֊րդ դար
 |

**Մ.թ.ա. 280**, մ.թ.ա. 3-րդ դարի երրորդ տասնամյակի՝ մ.թ.ա. 270-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է մ.թ.ա. 281 և մ.թ.ա. 279 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
# Վասկա Իլիևա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Վասկա Իլիևա** |
| --- |
| Ծնվել է | դեկտեմբերի 21, 1923(1923-12-21) կամ փետրվարի 21, 1923(1923-02-21) Սկոպիե, Skopje Oblast, Սերբերի, խորվաթների և սլովակների թագավորություն |
| Երկիր |  Հյուսիսային Մակեդոնիա |
| Մահացել է | մայիսի 4, 2001(2001-05-04) Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա |
| Ժանրեր | music of North Macedonia? |
| Մասնագիտություն | երգչուհի և Ժողովրդական երգիչ |
| Գործիքներ | վոկալ |

**Վասկա Իլիևա** (մակեդոներեն՝ Васка Илиева. դեկտեմբերի 21, 1923(1923-12-21) կամ փետրվարի 21, 1923(1923-02-21), Սկոպիե, Skopje Oblast, Սերբերի, խորվաթների և սլովակների թագավորություն - մայիսի 4, 2001(2001-05-04), Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա), հյուսիսմակեդոնացի լեգենդար երգչուհի, որ համբավվել է հատկապես ժողովրդական երգերի ինքնատիպ ու սրտառուչ կատարումներով։

## Կարիերա

Երգչուհու և պարուհու իր կարիերան սկսել է 1950-ական թվականների սկզբին *Tanec* պետական անսամբլում։ Երգերի կատարման ինքնատիպ ոճը նրան մեծ ժողովրդականություն է բերել ոչ միայն Մակեդոնիայում, այլև նախկին Հարավսլավիայի գրեթե ողջ տարածքում ու Բալկանյան թերակղզու մնացած երկրներում, ինչպես նաև հյուսիսմակեդոնացիների գաղթօջախներում։ Վասկան ստացել է «Մակեդոնյան ավանդական երգի թագուհի», «Կենդանի լեգենդ», «Մակեդոնյան երաժշտության դեսպան» պատվանունները։

Նա պատիվների է արժանացել եվրոպական շատ երկրներում, համերգներով շրջագայել է Եվրոպայում, Հյուսիսային ու Հարավային Ամերիկաներում, Ավստրալիայում՝ այցելելով հյուսիսմակեդոնացիների գրեթե բոլոր խոշոր գաղթօջախները։ 800-ից ավելի երգեր ներառող իր երգացանկով Վասկան մակեդոնացի ամենաժողովրդական արտիստուհու համբավ է ձեռք բերել։ 1980-ական թվականների կեսերից Իլիևան կենտրոնացել է հայրենասիրական երգերի կատարումների վրա՝ ընդառաջ գնալով ժողովրդական ոգուն ու պահանջին և անկախության ձգտումներին։ Լայն ժողովրդականություն են վայելել հատկապես „Земјо македонска“, „Имала мајка“, „Излегол Невен Пејо“, „Аир да не сториш мајко“ երգերի կատարումները։

Վասկա Իլիևան մահացել է 77 տարեկան հասակում՝ 2001 թվականի մայիսի 4-ին, իր հայրենի Սկոպիե քաղաքում՝ թողնելով հարուստ մշակութային ժառանգություն։ Նրա մահվան 10-րդ տարելիցին Հյուսիսային Մակեդոնիայի օպերայի և բալետի թատրոնում նրա պատվին կազմակերպվել է ճոխ համերգ, որին իրենց կատարումներով մասնակցել են բազմաթիվ անվանի երաժիշտներ, ներառյալ մեծահամբավ երգչուհու արժանավոր հետնորդուհին համարվող Սուսանա Սպասովսկան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Песни
# Մակեդոնական հանրագիտարան

| **Մակեդոնական հանրագիտարան** |
| --- |
| Տեսակ | ազգային հանրագիտարան |
| Ժանր | հանրագիտարան |
| Բնօրինակ լեզու | մակեդոներեն |
| Երկիր |  Հյուսիսային Մակեդոնիա |
| Հրատարակիչ | Մակեդոնիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա |
| Հրատարակման տարեթիվ | սեպտեմբեր 2009 |

**Մակեդոնական հանրագիտարան** (**Македонска Енциклопедија**
), Հյուսիսային Մակեդոնիայում լույս ընծայված առաջին գիտական հանրագիտարանը, որը պատրաստել է այդ երկրի գիտությունների ու արվեստների ակադեմիան։ Հրատարակվել է երկու մեծադիր հատորներով, Հյուսիսային Մակեդոնիայի կառավարության ֆինանսավորմամբ։ Գլխավոր և պատասխանատու խմբագիրը ակադեմիկոս Բլաժե Ռիստովսկին է։ Խմբագրակազմում ընդգրկված են եղել նաև ակադեմիկոսներ Իլյա Վասկովը, Գեորգի Ֆիլիպովսկին, Վլադո Կամբովսկին, Ցվետան Գրոզդանովը, Բլագոյ Պոպովը, Գանե Տոդորովսկին և դոկտոր, պրոֆեսոր Սիմո Մլադենովսկին։

Հանրագիտարանը պարունակում է մոտավորապես 9000 հոդված, և, ինչպես նշել է հանրապետության վարչապետ Նիկոլայ Գրուևսկին, «այդ աշխատանքում ներկայացված է մակեդոնական տեսակետը ազգային քաղաքական և մշակութային անցյալի ու ներկայի մասին, տրված է անկողմնակալ, օբյեկտիվ, հանգամանալի տեղեկատվություն մեր և մեր երկրի մասին»։ Սակայն հանրագիտարանի մի շարք հոդվածների վիճահարույց բովանդակությունը ժխտողական արձագանք է առաջ բերել Բուլղարիայում, Հունաստանում, Ալբանիայում, Կոսովոյում, Մեծ Բրիտանիայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Հանրագիտարանի տպաքանակի որոշ մասը հանվել է վաճառքից, որից հետո գրքի բովանդակությունը մասամբ վերանայվել է։ Հանրագիտարանը սկզբնական շրջանում գաղտնի կերպով, իսկ հետագայում՝ լիովին բացահայտ շրջանառվել է նաև համացանցում, և հիմա յուրաքանչյուր ոք միանգամայն ազատորեն ու անվճար կարող է ներբեռնել այն։  .

Հայտարարվել է, որ արդեն սկսվել են մակեդոնական մի նոր, ավելի ծավալուն հանրագիտարանի նախապատրաստման աշխատանքները։ Պատրաստվող գրքի գլխավոր խմբագիր է նշանակվել ակադեմիկոս Միտկո Մաջունկովը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Македонска Енциклопедија, МАНУ, Скопjе, 2009, Том I (А - Л) и Том II (М - Ш)
# Սեպտեմբերի 22[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Սեպտեմբեր** | >> |
| Կի | Եկ | Եք | Չո | Հի | Ու | Շա |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |

**Սեպտեմբերի 22**, տարվա 265-րդ (նահանջ տարիներին՝ 266-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 100 օր։

## Դեպքեր

* 1869 - կայանում է Ռիխարդ Վագների «Հռենոսի ոսկին» *Das Rheingold* օպերայի առաջին ներկայացումը։
* 1921 - Ազգերի լիգա են ընդունվում Էստոնիան, Լատվիան, Լիթվանիան։
* 1944 - Կարմիր բանակը նացիստներից ազատագրում է Տալլինը։
* 1945 - ԱՄՆ նախագահ Հարրի Թրումենն ընդունում է պատերազմական հարցերով քարտուղար Սթիմսոնի «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ» բնութագրումը։
* 1960 - Մալին անկախանում է Ֆրանսիայից։
* 2000 - Բիլ Գեյթսի գլխավորած Մայքրոսոֆթ ընկերությունը մեկ օրում կորցնում է $ 22 միլիարդ։

## Ծնունդներ

* 1694 - Ֆիլիպ Դորմեր Սթենհոփ Չեսթերֆիլդ, անգլիացի պետական գործիչ, դիվանագետ և գրող (մահ․ 1773)
* 1791 - Մայքլ Ֆարադեյ Michael Faraday, անգլիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս (մ.1867)
* 1871 - Արմեն Արմենյան,հայ դերասան
* 1882 - Վիլհելմ Կեյտել, գերմանացի ֆելդմարշալ (մ.1946)
* 1895 - Պոլ Մունի, ուկր. ծագումով ամեր. դերասան (մ.1967)
* 1932 - Մարտեն Ստեկելենբուրգ, հոլանդացի ֆուտբոլիստ
* 1958 - Անդրեա Բոչելլի, իտալ. երգիչ-երգահան
* 1964 - Վահրամ Սահակյան, հայ գրող, բանաստեղծ, թատերագիր, դերասան

## Մահեր

* 1520 - Սելիմ I, օսմանյան սուլթան (ծ. 1465)
* 1914 - Ալեն-Ֆուրնիե, ֆրանսիացի գրող (ծ. 1886)։
* 1960 - Արմեն Գուլակյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (ծ. 1899)
* 1964 - Ամինե Ավդալ, հայաստանցի քուրդ գրող (ծ. 1906)։
* 2007 - Մարսել Մարսո Marcel Marceau, ֆրանս. դերասան (ծ. 1923)

## Տոներ

* Առանց ավտոմեքենաների օր

### Ազգային

* Բուլղարիա՝ Անկախության օր
* Էստոնիա, Լատվիա, Լիտվա՝ Բալթյան միասնության օր
* Մալի՝ Անկախության օր
* Նորվեգիա՝ Մերթա արքայադստեր օր
* Ուկրաինա՝ Պարտիզանական փառքի օր
# Արոտավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կովերի արածեցումն արոտավայրում
**Արոտավայր**, **արոտատեղ**, **արոտ**, գյուղատնտեսական կենդանիների կանոնավոր (սիստեմատիկ) արածեցման համար պիտանի և խոտհարքի տակ չօգտագործվող գյուղատնտեսական հողահանդակներ։ Լինում են բնական և ցանովի։

* Բնական արոտավայրերի բուսածածկը հիմնականում վայրի բազմամյա խոտաբույսեր են, ինչպես նաև քարաքոսերը (տունդրայում), կիսաթփերը (տունդրային, կիսաանապատային, անապատային գոտիներում)։
* Ցանովի կամ արհեստական արոտավայրեր ստեղծում են ցածր բերքատու հողատարածություններում՝ ցանելով թիթեռնածաղկավոր և հացազգի խոտաբույսեր։ Առավել տարածված գործելակերպ է Արևմուտքում։

Գյուղատնտեսական կենդանիներին արոտավայրեր են տեղափոխում, երբ բույսերը վեգետացիոն վաղ փուլում են։ Արոտային պահվածքի ժամանակ գյուղատնտեսական կենդանիները սնվում են սպիտակուցներով, ածխաջրերով, վիտամիններով, հանքային աղերով հարուստ, դյուրամարս և տնտեսության համար մատչելի կանաչ կերով։ Կենդանիների օրգանիզմը ավելի դիմացկուն է դառնում զանազան հիվանդությունների նկատմամբ, բարձրանում է մթերատվությունը, ստեղծվում են բարենպաստ պայմաններ առողջ սերնդի ստացման և մատղաշի աճի ու զարգացման համար։ Արոտային պահվածքի տևողությունը կախված է բնակլիմայական պայմաններից և կենդանու տեսակից։

## Արտաքին հղումներ

* Բնական կերհանդակների՝ արոտավայրերի և խոտհարքների կայուն առավարմանն ուղղված ծրագրերի համակարգման հարթակ(չաշխատող հղում)

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«արոտավայր»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Արոտավայր» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 111)։*  |
# 1821[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Տարիներ
 |
| --- |
|  1817 · 1818 · 1819 · 1820 —  **1821**  — 1822 · 1823 · 1824 · 1825
 |
| Տասնամյակներ
 |
| 1800‑ականներ · 1810‑ականներ — **1820‑ականներ** — 1830‑ականներ · 1840‑ականներ
 |
| Դարեր
 |
| 18-րդ դար — **19-րդ դար** — 20-րդ դար
 |

**1821 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1821 թվականն է,
XIX դարի 21-րդ տարին։

**1821 թվականն
այլ օրացույցներով**| Գրիգորյան օրացույց | 1821 *MDCCCXXI* |
| Հուլյան օրացույց | 1820—1821 (հունվարի 13 -ից) |
| Հուլյան օրացույց բյուզանդական շրջան | 7329—7330 (սեպտեմբերի 13-ից) |
| Հռոմի հիմնադրումից սկսած | 2573—2574 (մայիսի 3-ից) |
| Հայկյան տոմար | 4313—4314 (օգոստոսի 11-ից) *ՏՅԺԳ—ՏՅԺԴ* |
| Հրեական օրացույց  | 5581—5582
ה'תקפ"א — ה'תקפ"ב |
| Իսլամական օրացույց | 1236—1237 |
| Չինական օրացույց | 4517—4518 庚辰 — 辛巳 սպիտակ վիշապ — սպիտակ օձ |
| Եթովպական օրացույց | 1813—1814 |
| Հին հնդկական օրացույց |  |
| - *Վիկրամ սամվատ* | 1877—1878 |
| - *Շակա սամվատ* | 1743—1744 |
| - *Կալի յուգա* | 4922—4923 |
| Իրանական օրացույց | 1199—1200 |
| Բուդդայական օրացույց | 2364 |

## Իրադարձություններ

* Սեպտեմբեր 27 - Մեքսիկան անկախացավ Իսպանիայից

## Ծնունդներ

* Ապրիլ 9 - Շառլ Բոդլեր, ֆրանսիացի բանաստեղծ, արվեստաբան (վ.1867)
* հոկտեմբերի 30-Ֆեոդոր Դոստոևսկի, ռուս մեծ գրող, գրականագետ, փիլիսոփա (վ.1881)

## Մահեր

* Փետրվարի 23 - Ջոն Քիթս, անգլիացի ռոմանտիկ բանաստեղծ
* Մայիս 5 - Նապոլեոն Բոնապարտ, Ֆրանսիայի կայսր 1804 - 1815, զորավար և պետական գործիչ (ծ. 1769)։

## Ծանոթագրություններ