# Նույնասեռականության քրեականացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Սերը հանցանք չէ» գրվածք Փարիզի հպարտության երթի ժամանակ, 2019
Որոշ կամ բոլոր սեռական ակտերը տղամարդկանց միջև[en] և ավելի քիչ հաճախ կանանց միջև[en] տարբեր շրջաններում դասակարգվել են որպես քրեական հանցագործություն։ Ժամանակի մեծ մասում նման օրենքները չեն կիրառվում՝ կապված միասեռականների համաձայնեցված վարքագծի հետ, սակայն դրանք, այնուամենայնիվ, նպաստում են համասեռամոլ և բիսեքսուալ մարդկանց նկատմամբ բռնությանը, ոստիկանության ոտնձգություններին, խարանմանը։ Մյուս հետևանքները ներառում են ՄԻԱՎ-ի համաճարակի սրացումը՝ պայմանավորված տղամարդկանց հետ սեռական հարաբերություն ունեցող տղամարդկանց քրեականացման պատճառով, ինչը նրանց խրախուսում է ՄԻԱՎ վարակի կանխարգելիչ օգնություն կամ բուժում։

Համասեռամոլության քրեականացումը հաճախ արդարացվում է գիտականորեն վարկաբեկված գաղափարով, որ համասեռամոլությունը կարելի է ձեռք բերել կամ համասեռամոլության հանդեպ հանրային հակակրանքով, որը շատ դեպքերում հիմնված է Աբրահամյան կրոնների կողմից համասեռամոլության դատապարտման վրա (հուդայականությունում, քրիստոնեությունում և իսլամում)։ Համասեռամոլության քրեականացման դեմ փաստարկները սկսեցին արտահայտվել լուսավորության ժամանակ։ Նախնական առարկությունները ներառում էին կիրառման գործնական դժվարությունը, պետության կողմից անձնական կյանքի չափազանց մեծ ներխուժումը և այն համոզմունքը, որ քրեականացումը հոմոսեքսուալիզմի դեպքերը նվազեցնելու արդյունավետ միջոց չէ։ Հետագայում առարկությունները ներառում էին այն փաստարկը, որ համասեռամոլությունը պետք է համարվի հիվանդություն, քան հանցագործություն, որ քրեականացումը խախտում է համասեռամոլների մարդու իրավունքները, և որ միասեռականությունը բարոյապես սխալ չէ։

Շատ երկրներում միասեռականության քրեականացումը հիմնված է Բրիտանական կայսրությունից ժառանգած իրավական օրենսգրքերի վրա։ Ֆրանսիական գաղութային կայսրությունը չհանգեցրեց համասեռամոլության քրեականացմանը, քանի որ այն վերացվել էր Ֆրանսիայում հեղափոխության ժամանակ՝ քրեական իրավունքից կրոնական ազդեցությունը հեռացնելու նպատակով։ Այլ երկրներում համասեռամոլության քրեականացումը հիմնված է շարիաթի օրենքի վրա։ Արևմտյան աշխարհում ապաքրեականացման մեծ ալիք սկսվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Այն տարածվեց ամբողջ աշխարհում և իր գագաթնակետին հասավ 1990-ականներին։ Վերջին տարիներին աֆրիկյան շատ երկրներ ավելացրել են հակամիասեռական օրենքների կիրառումը՝ քաղաքականացվածության և սխալ համոզմունքի պատճառով, որ համասեռամոլությունը արևմտյան ներմուծում է։ 2023-ի դրությամբ՝ համասեռամոլությունը քրեականացված է *միջազգայնորեն ճանաչված* 62 ՄԱԿ-ի անդամ երկրներում և *չճանաչված*՝ երկու այլ երկրներում; դրանցից առնվազն յոթը ունեն մահապատիժ համասեռամոլության համար[en]։

## Պատմություն

### Հին աշխարհը վաղ ժամանակակցի միջոցով

Ռիչարդ Մյուլլեր ֆոն Հոհենբերգի ասպետի այրումը իր ծառայի հետ Ցյուրիխի պատերի առջև սոդոմիայի համար,1482։
Ասորական օրենքները պարունակում է մի հատված, որը պատժում է համասեռամոլ հարաբերությունները, սակայն այն վիճարկվում է, եթե դա վերաբերում է կոնսենսուալ հարաբերություններին կամ միայն ոչ կոնսենսուսային: Առաջին հայտնի հռոմեական օրենքը միասեռական հարաբերությունների մասին հիշատակվում է` Lex Scantinia-ն։ Չնայած այս օրենքի իրական տեքստը կորել է, այն, հավանաբար, արգելում էր ազատ հռոմեացի քաղաքացիներին պասիվ դեր ստանձնել միասեռական գործողություններում։ Հռոմեական կայսրության քրիստոնեացումը հանգեցրեց նրան, որ համասեռամոլության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքը ավելի ու ավելի մերժվեց։ Վեցերորդ դարում Բյուզանդիայի կայսր Հուստինիանոսը ներմուծեց միասեռական սեռականության դեմ այլ օրենքներ՝ նշելով այնպիսի արարքները, որոնք «հակասում են բնությանը»։
 Ասորա-հռոմեական դատաստանագիրքը, որն ազդեցիկ էր Մերձավոր Արևելքի իրավական ավանդույթների և հատկապես Լիբանանում, նախատեսում էր մահապատիժ համասեռամոլության համար: Որոշ Օսմանյան քրեական օրենսգրքեր կոչ են արել տուգանքներ կիրառել սոդոմիայի համար (*liwat*), բայց մյուսները չեն նշել հանցագործությունը: 15-րդ դարի կենտրոնական Մեքսիկայում տղամարդկանց միջև համասեռամոլ արարքները կարող էին պատժվել տաք մոխրի մեջ փորոտիքով ու խեղդելով։

Եվրոպայի ուշ միջնադարում շատ իրավասություններ սկսեցին սոդոմիայի արգելքները ավելացնել աշխարհիկ օրենսդրությանը։ Նրանք նաև խստացրեցին հարկադիր կատարումը, և եվրոպական որոշ քաղաքներում հայտնվեցին բարքերի ոստիկանության ջոկատներ: Որոշ դեպքերում սոդոմիզմը պատժվում էր հետաքննությամբ և դատապարտմամբ, որոշ դեպքերում՝ տուգանքներով, իսկ որոշ դեպքերում՝ այրելով մասնակիցներին կամ այն վայրը, որտեղ տեղի է ունեցել արարքը։ Սոդոմիայի համար մահապատիժը տարածված էր վաղ ժամանակակից Եվրոպայում: Անհասկանալի է, թե որքանով է սոդոմիայի օրենքը կիրառվել։ Տեսություններից մեկն այն է, որ կիրառումը կապված է բարոյական խուճապի հետ, որտեղ համասեռամոլները քավության նոխազ էին: Անգլիայի միապետ Հենրի VIII-ը ծածկագրել է միասեռականության արգելքը։ Անգլիայում աշխարհիկ իրավունքի մեջ՝ Buggery Act 1533-ով փորձ էր արվում բարձր դիրք գրավելու անգլիական ռեֆորմացիայի կրոնական պայքարում։ Այս օրենքը, հիմնվելով Ղևտական կրոնական արգելքի վրա, նախատեսում էր մահապատիժ անալ սեքսի համար։

### Գաղութատիրության և իմպերիալիզմի ազդեցությունը

Մասնակիցը պաստառ է կրում Բաժին 377-ի դեմ Բհուանեսվարի հպարտության շքերթի ժամանակ, Հնդկաստան
Ներկայիս շատ իրավասություններ քրեականացնում են համասեռամոլությունը՝ հիմնվելով գաղութային քրեական օրենսգրքերի վրա, որոնք նրանք ընդունել են բրիտանական տիրապետության ներքո: հնդկական քրեական օրենսգիրքը և նրա 377 բաժնի համասեռամոլությունը քրեականացումը կիրառվել է Ասիայի, Աֆրիկայի և Օվկիանիայի մի քանի բրիտանական գաղութներում: Ռայթ Քրեական օրենսգիրքը մշակվել է Ճամայկայի համար և ի վերջո ընդունվել` Հոնդուրասում, Տոբագոյում, Սենթ Լյուսիայում և Ոսկե ափում։ Սթիվենի օրենսգիրքը ընդունվել է Կանադայում (և ձևափոխված ձևով Նոր Զելանդիայում)՝ ընդլայնելով համասեռամոլության քրեականացումը՝ ներառելով նույնասեռական ցանկացած գործունեություն: Գրիֆիթի ծածկագիրը ընդունվել է Ավստրալիայում և մի քանի այլ Համագործակցություն երկրներում, ներառյալ` Նաուրուում, Նիգերիայում, Քենիայում, Տանզանիայում, Պապուա Նոր Գվինեայում, Զանզիբարում, Ուգանդայում և Իսրայելում: Հաստատվելուց հետո միասեռականության դեմ օրենքները հաճախ պահպանվում են Բյուրոկրատական իներցիայով և ներառվում են հետգաղութային քրեական օրենսգրքերում: Որոշ նահանգներ ընդունել են Մեծ Բրիտանիայից ոգեշնչված օրենքներ, որոնք քրեականացնում են համասեռամոլությունը՝ հիմնվելով ոչ պաշտոնական ազդեցության վրա, մինչդեռ բրիտանական մյուս նախկին գաղութները քրեականացնում են համասեռամոլությունը շարիաթի օրենքի ազդեցության տակ։ Ե՛վ Չինաստանը, և՛ Ճապոնիան, որոնք պատմականորեն չեն հետապնդել միասեռականությունը, այն քրեականացրել են հիմնվելով արևմտյան մոդելների վրա` XIX դարում։

1791 թվականին Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ հիմնադիր ազգային ժողովը վերացրեց միասեռականության դեմ օրենքը՝ նոր իրավական օրենսգրքի ընդունմամբ, առանց քրիստոնեության ազդեցության։ Թեև ասամբլեան երբեք չի քննարկել համասեռամոլության հարցը, այդ ժամանակվանից այն օրինական է եղել Ֆրանսիայում: Նախկինում դա կարող էր պատժվել այրմամբ, չնայած դա հազվադեպ էր կիրառվում: Հանցագործության վերացվեց, քանի որ սոդոմիան ներառված էր 1810թ. քրեական օրենսգրքում։ Նապոլեոնյան պատերազմները և ֆրանսիական մոդելի քրեական օրենսգրքերը հանգեցրին բազմաթիվ իրավասություններում հանցավորության վերացմանը և այլ երկրներում մահը փոխարինվեց բանտարկությամբ: Զինվորական օկուպացիայի կամ Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի ընդօրինակման միջոցով` Սկանդինավյան երկրները, Իսպանիան, Նիդեռլանդները, Պորտուգալիան, Բելգիան, Ճապոնիան և նրանց գաղութներն ու տարածքները, ներառյալ Լատինական Ամերիկա մեծ մասը՝ ապաքրեականացվեցին միասեռականությունը։ Միասեռականությունը քրեականացնելու համար նախկին ֆրանսիական գաղութներն ավելի քիչ հավանական էին, քան բրիտանականները: Հաճախ ենթադրվում է, որ Օսմանյան կայսրությունում համասեռամոլությունը ապաքրեականացրել է 1858 թվականին, երբ Ֆրանսիայից ոգեշնչված ընդունեց քրեական օրենսգիրքը, բայց Էլիֆ Ջեյլան Օզսոյը պնդում է, որ միասեռականությունն արդեն ապաքրեականացվել էր։ Այնուամենայնիվ, 1807 թվականին որոշ օսմանցի տղամարդիկ մահապատժի էին ենթարկվել սոդոմիայի համար, այդ թվում՝ երկու տղա Դամասկոսում։

Գերմանիայի միավորումը հակադարձեց Նապոլեոնյան նվաճումների որոշ ձեռքբերումներ, քանի որ միասնական երկիրը 1871 թվականին ընդունեց Պրուսիայի քրեական օրենսգիրքը՝ որոշ ոլորտներում նորից քրեականացնելով միասեռականությունը։ Գերմանիայում համասեռամոլության արգելքը հաճախ կիրառվել է մինչև 1933 թվականը: Նացիստական Գերմանիայում 1933-1945 թվականներին մոտ 57,000 տղամարդ դատապարտվել են 175-րդ պարբերության խախտման համար։ Երբեք կամ դրանից հետո այսքան կարճ ժամանակահատվածում այսքան միասեռականներ չեն դատապարտվել։ Հազարավոր տղամարդիկ բանտարկվել և սպանվել են Նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում: Արևմտյան Գերմանիան դատապարտել է նույն թվով տղամարդիկ նույն օրենքով մինչև 1969 թվականը, երբ համասեռամոլությունը մասամբ ապաքրեականացվեց։

Ռուսական կայսրությունում համասեռամոլությունը քրեականացվել է 1835 թվականին և ապաքրեականացվել 1917 թվականին՝ Ռուսական հեղափոխության արդյունքում։ Քրեականացումը վերականգնվել է 1934 թվականին՝ անհայտ պատճառներով ավելի խիստ պատժաչափով, քան նախկինում։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ապաքրեականացման միտում

Աշխարհի բնակչության համամասնությունը, որն ապրում է մի երկրում, որտեղ միասեռական գործողությունները քրեականացված չեն, 1760–2020
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մի քանի տասնամյակների ընթացքում Արևմտյան Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում միասեռականության դեմ օրենքների կիրառումը մեծացել է։ 1950-ականներին և 1960-ականներին միտում կար օրինականացնել համասեռամոլությունը համաձայնության ավելի բարձր տարիքով, քան հետերոսեքսուալ հարաբերությունների համար. այս մոդելը առաջարկվել է տարբեր միջազգային կազմակերպությունների կողմից՝ երիտասարդ տղամարդկանց համասեռամոլ դառնալը կանխելու համար։ Կոնվերգենցիան տեղի է ունեցել միասեռականության մասնակի ապաքրեականացման միջոցով, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորություն (1967), Կանադայում (1969) և Արևմտյան Գերմանիայում (1969) կամ միասեռականության մասնակի քրեականացման միջոցով, ինչպես օրինակ Բելգիայում, որտեղ միասեռական գործունեության դեմ առաջին օրենքը ուժի մեջ է մտել 1965։

Քսաներորդ դարավերջին ապաքրեականացման ալիք կար. 1945-ից 2005 թվականներին այս օրենքների փոփոխությունների իննսուն տոկոսը ներառում էր ազատականացում կամ վերացում։ 1972-ից 2002 թվականներին օրենքների չեղյալ հայտարարելու 80 տոկոսը կատարվել է օրենսդիր մարմնի կողմից, իսկ մնացածը՝ դատարանի կողմից հակասահմանադրական ճանաչված օրենքներով։ Ապաքրեականացումը սկսվել է Եվրոպայում և Ամերիկայում ու տարածվել ամբողջ աշխարհում 1980-ականներին։ Ապաքրեականացման տեմպերը գագաթնակետին հասան 1990-ականներին։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո շատ նախկին Խորհրդային Հանրապետություններ ապաքրեականացրել են համասեռամոլությունը, սակայն մյուսները Կենտրոնական Ասիայում պահպանեցին այս օրենքները։ Չինաստանը ապաքրեականացրեց համասեռամոլությունը 1997 թվականին։ Երկարատև իրավական պայքարից հետո` 2018 թվականին Հնդկաստանի Գերագույն դատարանը որոշեց, որ միասեռականության քրեականացումը խախտում է Հնդկաստանի Սահմանադրությունը «Նավթեջ Սինխ Ջոհարն ընդդեմ Հնդկաստանի *գործով:*

Այս իրավական փոփոխությունների բացատրություններից մեկը մարդու իրավունքների և անհատի ինքնավարության նկատմամբ հարգանքն է և 1960-ականների սեռական հեղափոխության հետևանքները։ Սեռականության շուրջ օրենքներում անհատական իրավունքների նկատմամբ ուշադրության ավելացման միտումը նկատվել է ամբողջ աշխարհում, սակայն որոշ տարածաշրջաններում, օրինակ՝ Մերձավոր Արևելքում, այն ավելի դանդաղ է զարգանում։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ արդիականացումը, որը չափվում է մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսով կամ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով, և գլոբալացումը բացասաբար է փոխկապակցված միասեռականության քրեականացման հետ։

### Դիմադրություն ապաքրեականացմանը

Աֆրիկան միակ մայրցամաքն է, որտեղ համասեռամոլության ապաքրեականացումը լայն տարածում չի գտել քսաներորդ դարի կեսերից։ Աֆրիկայում միասեռականության քրեականացման օգտին բերված հիմնական պատմություններից մեկն է. «պաշտպանելով *հասարակական կարգը*, բարոյականությունը, մշակույթը, կրոնը և երեխաներին ենթադրյալ կայսերական գեյերի օրակարգից», որը կապված է Գլոբալ Հյուսիսի հետ։ Նման պնդումները անտեսում են այն փաստը, որ աֆրիկյան շատ բնիկ մշակույթներ հանդուրժել են միասեռականությունը, և պատմականորեն համասեռամոլության քրեականացումը բխում է բրիտանական գաղութատիրությունից։ Մերձավոր Արևելքում համասեռամոլությունը դիտվել է որպես Արևմուտքի գերիշխանության գործիք նույն պատճառով։

Միասեռականության ապաքրեականացման համար միջազգային ճնշման կիրառումը տարբեր արդյունքներ է ունեցել Աֆրիկայում։ Թեև դա որոշ երկրներում հանգեցրեց ազատականացման, այն նաև դրդեց հասարակական կարծիքին թերահավատորեն վերաբերվել այս պահանջներին և ի պատասխան նեոգաղութային ճնշմանը խրախուսել երկրներին ընդունել ավելի սահմանափակող օրենքներ։ Քաղաքական գործիչները կարող են նաև թիրախավորել միասեռականությունը՝ շեղելու այլ խնդիրներից։ Ապագաղութացումից հետո բրիտանական մի քանի նախկին գաղութներ ընդլայնեցին օրենքները, որոնք ուղղված էին միայն տղամարդկանց դեմ ՝ ներառելու կանանց նույնասեռական վարքագիծը։ Մյուսները` հատկապես Աֆրիկայի մուսուլմանական մեծամասնություն ունեցող երկրները, նոր օրենքներ են ընդունել համասեռամոլական վարքը քրեականացնելու համար։ Աֆրիկյան շատ երկրներում համասեռամոլության դեմ պայքարի մասին օրենքները տասնամյակներ շարունակ գործնականում չեն կիրառվել, բայց 1990-ականների կեսերից սկսեցին նկատվել իրավապահ մարմինների ուժեղացում, քաղաքականացում և պատիժների խստացման կոչեր։ Ավետարանական քրիստոնեության և հատկապես հոգեգալստականների վերելքը մեծացրել է համասեռամոլության քաղաքականացումը, քանի որ այս եկեղեցիները ներգրավված են եղել հակահամասեռամոլների մոբիլիզացիայի մեջ` որպես ազգ կառուցելու ձև։ Թեև նման կոչերը հաճախ գալիս են ներքին կրոնական հաստատություններից, ԱՄՆ-ի պահպանողական քրիստոնեական խմբերի ազդեցությունը, որոնք տրամադրել են ցանցեր, ուսուցում և ֆինանսավորում, մեծ դեր են ունեցել Աֆրիկայում հակամիասեռական քննարկման առաջխաղացման գործում։

### Ներկայիս կարգավիճակը

2020 թվականի դրությամբ աշխարհի բնակչության 21 տոկոսն ապրում է այն երկրներում, որտեղ միասեռականությունը քրեականացված է։ Իր տվյալների բազայում «Լեսբիների, գեյերի, բիսեքսուալների, տրանսերի և ինտերսեքսների միջազգային ասոցիացիան» (ILGA) պարզել է, որ միասեռականությունը քրեականացված է ՄԱԿ-ի անդամ 193 պետություններից 62-ում, մինչդեռ ՄԱԿ-ի անդամ երկու երկրներ՝ Իրաքը և Եգիպտոսը, դա քրեականացնում են *դե ֆակտո*, բայց ոչ օրենսդրության մեջ։ ՄԱԿ-ի առնվազն յոթ անդամ երկրներում՝ Բրունեյում, Իրանում, Մավրիտանիայում, Նիգերիայում (միայն Հյուսիսային Նիգերիայում), Սաուդյան Արաբիայում, Ուգանդայում և Եմենում՝ պատժվում է մահապատժով։ Տղամարդկանց միջև սեռական ակտը քրեականացնող երկրների երկու երրորդը նույնպես քրեականացնում է այն կանանց միջև։ 2007 թվականին հինգ երկրներում մահապատիժներ են իրականացվել՝ որպես պատիժ համասեռամոլ արարքների համար։ 2020 թվականին ILGA-ն նշել է, որ Իրանն ու Սաուդյան Արաբիան միակ երկրներն են, որտեղ հաղորդվում է, որ մահապատիժներ են իրականացվել միասեռական գործունեության համար։ Այլ երկրներում, ինչպիսիք են` Եմենը, Սոմալին, Իրաքը և Լիբիան, արտադատական մահապատիժներն իրականացվում են այնպիսի աշխարհազորայինների կողմից, ինչպիսիք են Ալ-Շաբաբ, ԻԼԻՊ-ը կամ Ալ-Կաիդան։ 2021 թվականին Թեա Բրաունը Human Dignity Trust կազմակերպությունիցից գնահատեց, որ ավելի քան 71 միլիոն ԼԳԲՏ մարդ ապրում է այն երկրներում, որտեղ միասեռականությունը քրեականացված է ։

     Քրեականացված է
     Ապաքրեականացված էր 1791–1850
     Ապաքրեականացված էր 1850–1945
     Ապաքրեականացված էր 1946–1989
     Ապաքրեականացված է 1990–հիմա
     Օրինակացման անհայտ ժամանակ
     Միշտ օրինական է
## Օրենքների շրջանակը

Համասեռամոլության դեմ օրենքները հանցագործություն են դարձնում միևնույն սեռի մարդկանց միջև որոշ կամ բոլոր սեռական ակտերը։ Թեև որոշ օրենքներ հատուկ են, թե որ գործողություններն են անօրինական, մյուսներն օգտագործում են անորոշ տերմինաբանություն, ինչպիսին է` «բնության դեմ հանցագործություններ», «անբնական հանցագործություններ», «անպարկեշտություն» կամ «անբարոյական արարքներ»։ Որոշ օրենքները բացառապես քրեականացնում են անալ սեքսը, մինչդեռ մյուսները ներառում են օրալ սեքսը կամ փոխադարձ ձեռնաշարժությունը։ Սոդոմիայի մասին որոշ օրենքներ բացահայտորեն ուղղված են միասեռ զույգերին, իսկ մյուսները վերաբերում են սեռական գործողություններին, որոնք կարող են իրականացվել հետերոսեքսուալ զույգերի կողմից, բայց սովորաբար կիրառվում են միայն միասեռ զույգերի նկատմամբ։ Տղամարդկանց հետ սեքսով զբաղվելն ավելի հաճախ է քրեական պատասխանատվության ենթարկվում, քան կանանց հետ սեքսով զբաղվելը, և չկան երկրներ, որոնք միայն քրեականացրել են կանանց միասեռ գործունեությունը։ Դա պայմանավորված էր այն համոզմունքով, որ կանանց միջև էրոտիկան իրականում սեքս չէ, և որ դա կանանց չի վանում հետերոսեքսուալությունից։ Ի տարբերություն այլ օրենքների, որոնք քրեականացնում են կոնկրետ սեռական ակտերը,1885 թվականի բրիտանական` Labouchère Amendment-ն և 1935 թվականի Գերմանիայի 175-րդ կետի վերանայումը պարզապես քրեականացրել է երկու տղամարդկանց միջև ցանկացած սեռական ակտ։ Երկու օրենքներն էլ շատ ավելի դյուրին դարձրին տղամարդկանց համասեռամոլության համար դատապարտելը, ինչը հանգեցրեց դատապարտումների աճին։

Տույժերը շատ տարբեր են՝ տուգանքներից կամ կարճաժամկետ ազատազրկումից մինչև մահապատիժ։ Որոշ օրենքներ հավասարապես ուղղված են սեռական ակտի երկու զուգընկերներին, մինչդեռ այլ դեպքերում պատիժը անհավասար է։ Թեև միասեռականությունը շատ դեպքերում քրեականացվում է ամբողջ երկրում, այլ երկրներում հատուկ իրավասություններ են ընդունում համասեռամոլության դեմ իրենց քրեական օրենքները, օրինակ՝ Աչեհ նահանգում։ Միասեռականությունը քրեականացնող օրենքների մեծ մասը ծածկագրված է կանոնադրական օրենքում, սակայն որոշ երկրներում Սաուդյան Արաբիայում դրանք հիմնված են իսլամական քրեական իրավագիտություն ուղղակի կիրառման վրա։

Նույնիսկ այն երկրներում, որտեղ համասեռամոլության դեմ հատուկ օրենքներ չկան, համասեռամոլները կարող են անհամաչափորեն քրեականացվել այլ օրենքներով, ինչպիսիք են անպարկեշտությունը, անառակությունը, մարմնավաճառությունը, պոռնոգրաֆիան, անօթևանությունը կամ ՄԻԱՎ-ի հանցավոր փոխանցումը։ Որոշ երկրներում, ինչպիսիք են (պատմականորեն) Չինաստանը և (ներկայումս) Եգիպտոսը, նման օրենքները ծառայում են որպես միասեռականության «դե ֆակտո» քրեականացում։ Միացյալ Նահանգներում մեկ վերլուծություն պարզեց, որ սոդոմիայի մասին օրենքներով ուղղակիորեն ձերբակալվելու փոխարեն, «միասեռականների ձերբակալությունների մեծ մասը գալիս է հորդորում, անկարգապահ վարքագծի և թափառող օրենքներից, որոնք հիմնված էին այն ենթադրության վրա, որ միասեռականները (ի տարբերություն հետերոսեքսուալների)` ըստ սահմանման, եղել են մարդիկ, ովքեր ապօրինի գործունեություն են ծավալել»։ 2014 թվականին Նիգերիան ընդունեց նույն սեռի ամուսնությունների արգելքի ակտը՝ քրեականացնելով մարդկանց, ովքեր ունեն նույն սեքսուալ ամուսնության արարողությունը` հինգ տարվա ազատազրկմամբ։ Չնայած համասեռամոլությունն արդեն անօրինական էր, օրենքը հանգեցրեց նիգերիացի համասեռամոլների հետապնդումների աճին։

## Պարտադրանք

Համասեռամոլությունը քրեականացնող օրենքներն ի սկզբանե դժվար են կիրառվել, քանի որ դրանք վերաբերում են արարքներին, որոնք արվում են անձնական համաձայնություն տրամադրող անձանց կողմից։ Իրավակիրառումը տատանվում է ակտիվ հետապնդումից մինչև չկատարում։ հաճախ օրենքները գործնականում չեն կիրառվում փոխադարձ համաձայնությամբ մասնավոր սեքսի դեպքում։ Որոշ երկրներում տասնամյակներ շարունակ քրեական հետապնդումներ չեն իրականացվում կամ կա պաշտոնական մորատորիում։

Նացիստական Գերմանիայում, որը պատմության մեջ համասեռամոլ տղամարդկանց ամենադաժան հալածանքների վայրն էր, միասեռական արական սեռի բնակչության միայն մոտ 10 տոկոսն է երբևէ դատապարտվել և բանտարկվել։ Իրանում, 2013 թվականի քրեական օրենսգիրքն արգելում է իշխանություններին ակտիվորեն հետաքննել միասեռականների գործողությունները, քանի դեռ առևանգման կամ հարձակման կասկած չկա։ Որոշ երկրներում, ինչպիսիք են Հնդկաստանը (մինչև 2018 թվականը, երբ սոդոմիայի մասին օրենքը ճանաչվել է հակասահմանադրական) և Գայանան, օրենքները սովորաբար չեն կիրառվում, այլ օգտագործվում են ԼԳԲՏ մարդկանց հետապնդելու համար։ Հնդկաստանի ոստիկանությունն օգտագործել է քրեական հետապնդման սպառնալիքը՝ փող կամ սեռական օգուտներ կորզելու համար։ Ձերբակալությունները, նույնիսկ առանց դատվածության, հաճախ կարող են հանգեցնել հրապարակայնության, որի հետևանքով մեղադրյալները կորցնում են իրենց աշխատանքը։ Նման օրենքներով հետապնդվող անձինք, որպես կանոն, անհամաչափ հաճախ են սերում բանվոր դասակարգից, ամուսնացած չեն և քսանից քառասուն տարեկան են։

Նացիստական Գերմանիան և Եգիպտոսում, սովորաբար օգտագործում են կտտանքները՝ համասեռամոլ լինելու մեջ կասկածվող տղամարդկանցից խոստովանություններ կորզելու համար։ Եգիպտոսը, պահպանակների կամ սեռական քսանյութի կամ կարծրատիպային կանացի հատկանիշները նշված են որպես ուղղակի ապացույցներ, որ կասկածյալը սոդոմիա է կատարել։ Օնլայն ծանոթությունների հավելվածները նույնպես օգտագործվել են տղամարդկանց հայտնաբերելու և հետապնդման ու թիրախավորելու համար։
Ֆիզիկական հետազոտությունները, որոնք հավակնում են հայտնաբերել միասեռական պրակտիկայի ապացույցներ, կիրառվում են առնվազն 1857 թվականից, երբ ֆրանսիացի բժիշկ Օգյուստ Ամբրուազ Տարդիեն հրատարակեց մի գիրք, որը պնդում էր, որ հայտնաբերել է մի քանի նշաններ, որոնք ցույց են տալիս, որ մարդը մասնակցել է ընկալունակ հետանցքային սեռական հարաբերությանը։

## Ծանոթագրություններ