# Սերբիայի ազգային խորհրդանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Սերբիայի ազգային խորհրդանիշներ**, այն ինչը խորհրդանշական, ներկայացուցչական կամ այլ կերպ բնորոշ է Սերբիային ու սերբ ժողովրդին կամ սերբական մշակույթին։ Որոշները հաստատված, պաշտոնական խորհրդանիշներ են. օրինակ՝ Սերբիայի զինանշանը, որը հերալդիկորեն ծածկագրված է։ Այլ խորհրդանիշները կարող են չունենալ պաշտոնական կարգավիճակ այս կամ այն պատճառով, բայց նույնպես ճանաչված են ազգային կամ միջազգային մակարդակով։

## Պաշտոնական խորհրդանիշներ

| Տեսակ | Պատկեր | Խորհրդանիշ |
| --- | --- | --- |
| Ազգային դրոշ |  | **Սերբիայի դրոշ**։ Սերբիայի ազգային դրոշը հորիզոնական եռագույն է. կարմիր, կապույտ և սպիտակ փոքր զինանշանով` դրված կենտրոնից ձախ։ Սերբական եռագույնի առաջին գրանցված օգտագործումը եղել է 1835 թվականին։ |
| Զինանշան |  | **Սերբիայի զինանշան**։ Սերբիայի ազգային զինանշանն ընդունվել է 2004 թվականին և հիմնված է Սերբիայի Թագավորության ժամանակ (1882-1918) օգտագործված բնօրինակի վրա։ |
| Օրհներգ | Duration: 1 minute and 44 seconds.1:44Սերբիայի ազգային օրհներգ | **Bože pravde (Բոժե պրավդե):** Սերբիայի ազգային օրհներգը «Bože pravde» (*Արդարության Աստված*) առաջին անգամ օգտագործվել է Սերբիայի Թագավորության կողմից (1882-1918 թթ.): Այն վերընտրվել է 2006 թվականին որպես Սերբիայի պաշտոնական օրհներգ։ |
| Ազգային տոն |  | Պետականության օրը (սերբ.՝ Дан државности, ռոմ.՝ Dan državnosti), հայտնի է նաև որպես տյառնընդառաջ (սերբ.՝ Сретење, ռոմ.՝ Sretenje), պետական ​​տոն է, որը նշվում է փետրվարի 15-ին և 16-ին։ Այն նշում է ինչպես 1804 թվականին Սերբիայի Առաջին ապստամբության սկիզբը, այնպես էլ 1835 թվականին Սերբիայի առաջին սահմանադրության ընդունումը, որը հայտնի է որպես Սրետենյեի սահմանադրություն (Տյառնընդառաջ սահմանադրություն): |

## Այլ խորհրդանիշեր

| Տեսակ | Պատկեր | Խորհրդանիշ |
| --- | --- | --- |
| Ազգային գույներ |  | Սերբիայի ազգային գույներն են կարմիրը, կապույտը և սպիտակը, Սերբիայի դրոշը սովորաբար կոչվում է *տրոբոյկա* (եռագույն)։ Այս դրոշն ընդունվել է 1835 թվականին։ |
| Ազգային խորհրդանիշ |  | Բյուզանդականզինանշանի հարթաքանդակՍերբական խաչը հիմնված է բյուզանդական խորհրդանիշի` քառագրի (*tetragramme* ) վրա, և ենթադրվում է, որ այն ընդունվել է առնվազն 14-րդ դարում։ Այն բաղկացած է հունական խաչից և կրակ խորհրդանշող չորս կայծքարերից (firesteel)՝ ուղղված դեպի դուրս։ Ենթադրվում է, որ firesteel-ները Սերբիայի նշանաբան «Միայն միասնությունը կփրկի սերբերին» (*սերբ.՝ Само слога Србина спасава*) բառերի С տառերն են։ |
| Հերալդիկ խորհրդանիշ |  | Սերբական արծիվ՝ երկգլխանի սպիտակ արծիվ է պատկերված Սերբիայի զինանշանի և դրոշի վրա։ Երկգլխանի արծիվը և սերբական խաչը հիմնական հերալդիկ խորհրդանիշներն են, որոնք ներկայացնում են սերբ ժողովրդի ազգային ինքնությունը դարերի ընթացքում։ Այն ծագել է միջնադարյան Նեմանջիչ (սերբ.` Немањић) դինաստիայից։ |
| Ազգային ռեգալիաներ |  | Կարաջորջևիչ դինաստիայի (Karađorđević) թագի ռեգալները ստեղծվել են 1904 թվականին՝ Պետրոս I Կարագերոգևիչ թագավորի թագադրման համար։ Կտորները պատրաստված են եղել նյութերից, որոնք ներառում են բրոնզ՝ վերցված Կարաջորջեի թնդանոթից, որն օգտագործվել է Սերբիայի Առաջին ապստամբության ժամանակ։ Այս ժեստը խորհրդանշական էր, քանի որ 1904 թվականին այդ ապստամբության 100-ամյակն էր։ Ռեգալիան պատրաստվել է Փարիզում հայտնի *Falise brothers* ոսկերչական ընկերության կողմից և ներկայումս Սերբիայի Հանրապետության տարածքում պահվող միակ սերբական թագն է։ |
| Հովանավոր սուրբ |  | Սուրբ Սավան, որը հայտնի է նաև Ռաստկո Նեմանջիչ անունով, Սերբական ուղղափառ եկեղեցու հիմնադիրն է և առաջին արքեպիսկոպոսը (1219-1233)։ Նա Սերբիայի հովանավոր սուրբն է և կրթության հովանավորը։ Նա Նեմանջիչ դինաստիայի հիմնադիր Ստեֆան Նեմանյայի որդին է։ Նա հովանավոր սուրբն է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետության կազմի մեջ մտնող Սերպսկայի հանրապետության։ Ունի նաև Հայրենիքի Հայր պատվավոր կոչում։ |
| Ազգային տարազ(ներ) |  | Սերբիայի ամենատարածված ժողովրդական տարազը կենտրոնական Սերբիայում գտնվող Շումադիյա շրջանինն է։ Այն ներառում է ազգային գլխարկ, *շայկաչա* և ավանդական կաշվե տրեխներ՝ *օպանցի* (opanci): Տարեց գյուղացիները մինչ օրս կրում են իրենց ավանդական տարազները։ |
| Մշակութային պրակտիկա |  | Սլավա, ընտանիքի հովանավոր սուրբի հարգանք։ Ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ -ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում: Ավանդույթը սերբական ինքնության կարևոր նշիչ է՝ «Որտեղ կա փառաբանություն, այնտեղ կա սերբ» կարգախոսով։ Ամենատարածված տոներն են՝ Սուրբ Նիկողայոսը (Նիկոլյան, դեկտեմբերի 19), Սուրբ Գևորգը (Ջուրջևդան, մայիսի 6), Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը (Յովանջդան, հունվարի 20), Սուրբ Դեմետրիոսը (Միտրովդան, նոյեմբերի 8), Սուրբ Միքայելը (Առանդելովդան, նոյեմբերի 21) և Սուրբ Սավան (Սավինդան, հունվարի 27)։ |
| Ազգային կենդանի(ներ) |  | Գորշ գայլը մեծապես կապված է բալկանյան և սերբական դիցաբանության և պաշտամունքի հետ։ Այն կարևոր դեր ունի սերբական դիցաբանության մեջ։ Սլավոնական, հին սերբական կրոնում և դիցաբանության մեջ գայլը օգտագործվել է որպես տոտեմ։ Սերբական էպիկական պոեզիայում գայլը անվախության խորհրդանիշ է։ 19-րդ դարի սերբ բանասեր և ազգագրագետ Վուկ Կարաջիչը բացատրել է Վուկ («գայլ») անվան ավանդական, ապոտրոպային օգտագործումը. կինը, ով հաջորդաբար կորցնում էր մի քանի երեխա, իր նորածին որդուն տալիս էր Վուկ անունը, քանի որ կարծում էին, որ վհուկները, որոնք «կերել» էին երեխաներին, վախենում են հարձակվել գայլերի վրա։ Այսօր գայլը պատկերված է նաև Սերբիայի քաղաքապետարանի մի քանի զինանշանի վրա՝ որպես հերալդիկական խորհրդանիշ։ |
|  | Վայրի խոզը մեծապես կապված է հին բալկանյան և սերբական մշակույթի հետ։ Տրիբալին անտիկ աշխարհի հնագույն ցեղ էր, որի անունը օգտագործվել է որպես միջնադարում արևելյան հռոմեական հեղինակների արխայականացման միջոցով սերբերի համար որպես էքսոնիմ։ Տրիբալյան վարազը պատմական զինանշանի մի մասն է եղել, որը վերագրվում էր միջնադարյան Սերբիայի տարբեր զրահներին` Սերբիան Հաբսբուրգների օրոք, Սերբիան առաջին և երկրորդ սերբական ապստամբության ժամանակ Օսմանցիների դեմ, և պատկերված է Շումադիայի մի քանի ժամանակակից Սերբիայի քաղաքապետարանի զինանշանի վրա։ |
| Ազգային թռչուն(ներ) |  | Արևելյան կայսերական արծիվը Սերբիայի ազգային թռչունն է։ Այն ոգեշնչել է սերբական երկգլխանի արծվի ժամանակակից հերալդիկան։ |
|  | Սպիտակագլուխ անգղը Սերբիայի ազգային թռչունն է։ Այն ոգեշնչել է միջնադարյան երկգլխանի սերբական արծվի հերալդիկան։ |
| Ազգային ծառ | 1835-18821947-2004 | Կաղնին (առավել հաճախ՝ կաղնի ամառային) Սերբիայի խորհրդանիշն է, որը եղել է Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետության պատմական զինանշանի, Սերբիայի Իշխանության պատմական զինանշանի և դրոշների, ինչպես նաև Վոևոդինայի ներկայիս ավանդական զինանշանի ու դրոշի վրա է։ Զինանշանի վրայի կաղնու ճյուղը մի կողմից խորհրդանշում է ուժ ու երկարակեցություն, իսկ ձիթենու ճյուղը մյուս կողմից՝ խաղաղություն և պտղաբերություն։ Սոցիալիստական զինանշանի վրա աջից ոսկեգույն կաղնու ճյուղն էր, ձախից` ցորենի ոսկե ծաղկեպսակը։ Դժվարին ժամանակներում, երբ եկեղեցիներ չկային, մարդիկ աղոթում էին կաղնու ծառերի տակ, որտեղ խաչ էին փորագրում` զապիս (*zapis*): Այդ կաղնիներից մի քանիսն ավելի քան 600 տարեկան են և համարվում են սուրբ։ Կաղնին օգտագործվում է սերբական Սուրբ Ծննդյան ավանդույթում՝ Բադնյակում։ |
| Ազգային ծաղիկ(ներ) |  | *Նատալիի ռամոնդա* ծաղիկը համարվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սերբական բանակի պայքարի խորհրդանիշը, ընդ որում սերբական ուժերը կրել են ամենամեծ կորուստները։ Իրենց զոհերի հիշատակը հարգելու համար Սերբիայում մարդիկ կրում են Նատալիի ռամոնդա ծաղիկը՝ որպես հիշատակի խորհրդանիշ, հատկապես Զինադադարի օրվա ընթացքում, որը Սերբիայում կանոնադրական տոն է 2012 թվականից։ Բույսը գիտականորեն նկարագրվել է 1884 թվականին Նիշի շրջակայքում աճող նմուշներից՝ Սավա Պետրովիչի և Իոսիֆ Պանչիչի կողմից, ովքեր այն անվանել են Սերբիայի թագուհի Նատալյա Օբրենովիչի պատվին։ |
|  | *Սերբական ռամոնդա* ծաղիկը, որը նաև հայտնի է որպես փյունիկ ծաղիկ՝ ջրելու ժամանակ վերակենդանանալու ունակության պատճառով, նույնիսկ երբ ամբողջովին ջրազրկված է, համարվում է Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում սերբական բանակի պայքարի խորհրդանիշը, ինչպես նաև խորհրդանշում է ավերիչ պատերազմից հետո Սերբական պետության հարությունը։ Այն օգտագործվում է Նատալիի ռամոնդա ծաղկի կողքին, որի հետ նա նմանություններ ունի՝ ի հիշատակ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սերբ զոհերի, հատկապես Զինադադարի օրվա ընթացքում, որը Սերբիայում կանոնադրական տոն է 2012 թվականից։ |
| Ազգային միրգ |  | Սալորը և նրա արտադրանքը մեծ նշանակություն ունեն սերբերի համար և մի շարք սովորույթների մաս են կազմում։ Մի ասացվածք ասում է, որ տուն կառուցելու լավագույն տեղն այն է, որտեղ սալորն ամենալավն է աճում։ Կենտրոնական Սերբիայում գտնվող Շումադիա բերրի շրջանը հատկապես հայտնի է իր սալորով և շլիվովիցայով (šljivovica): |
| Ազգային խմիչք |  | Սլիվովիցա (*Šljivovica*), «սալորի կոնյակ» Սերբիայի ազգային ըմպելիքն է։ Սլիվովից անունը ծագել է սերբերենից։ Սալորը և դրա արտադրանքը մեծ նշանակություն ունեն սերբերի համար և մի շարք սովորույթների մաս են կազմում։ Սերբական կերակուրը սովորաբար սկսվում կամ ավարտվում է սալորի արտադրանքով։ Šljivovica-ն մատուցվում է որպես ապերտիվ։ Մի ասացվածք ասում է, որ տուն կառուցելու լավագույն տեղն այն է, որտեղ սալորն ամենալավն է աճում։ Ավանդաբար, šljivovica-ն (սովորաբար կոչվում է «rakija») կապված է սերբական մշակույթի հետ՝ որպես խմիչք, որն օգտագործվում է բոլոր կարևոր արարողությունների ժամանակ (ծնունդ, մկրտություն, զինվորական ծառայություն, ամուսնություն, մահ և այլն)։ Այն օգտագործվում է սերբական ուղղափառ հովանավոր սուրբ տոնակատարության ժամանակ՝ սլավա։ Այն օգտագործվում է բազմաթիվ ժողովրդական միջոցների մեջ և գերադասվում է մնացած բոլոր ալկոհոլային խմիչքներից։ Կենտրոնական Սերբիայում գտնվող Շումադիա բերրի շրջանը հատկապես հայտնի է իր սալորով և շլիվովիցայով։ Սերբիան աշխարհում սլիվովիցայի ամենամեծ արտահանողն է և աշխարհում սալոր արտադրող երկրորդը։ Այն ունի մտավոր սեփականության ծագման ամրագրված անվանում (PDO): |
| Ազգային ուտեստ |  | Ազգային ուտեստներից են՝ չևապի, պլեսկավիցա և գիբանիցա (տես Սերբական խոհանոց) |
| Ազգային անձնավորում |  | Մայր Սերբիա, ազգի կանացի կերպար և բոլոր սերբերի փոխաբերական մայր։ Սերբական ազգային առասպելներն ու բանաստեղծությունները մշտապես վկայակոչում են Մայր Սերբիան։ Մայր Սերբիայի ամենաուշագրավ պատկերները քանդակել է Ջորջե Յովանովիչը, ինչպես օրինակ՝ Բելգրադում և Կրուշևացում։ Նրա պատկերը կարելի է տեսնել սերբական անձնագրի, դրամների վրա։ |
| Ազգի հայր(եր) |  | Ստեֆան Նեմանյա Վուկանովիչը, որը նաև հայտնի է որպես Սուրբ Սիմեոն Մյուռոն հոսող, Սերբական Մեծ Իշխանության (նաև հայտնի է որպես Ռաշկայի Մեծ իշխանն ( ժուպան) էր 1166-1196 թվականներին։ Վուկանովիչ դինաստիայի անդամ Նեմանյան հիմնադրել է Նեմանիչ դինաստիան (նշանավոր միջնադարյան սերբական դինաստիաներից ամենահայտնիներից մեկը) և հիշվում է սերբական մշակույթի և պատմության մեջ ունեցած իր ավանդի համար, որը հիմնել է այն, ինչը հետագայում դարձավ Սերբական կայսրություն, ինչպես նաև իր որդու՝ Ռաստկո Նեմանջիչի հետ ազգային եկեղեցին։ |
|  | Ջորջե Պետրովիչ, ով ավելի հայտնի է Կարաջորջե կեղծանվամբ, սերբ հեղափոխական, առաջնորդ (*Vožd*), ով ղեկավարել է Օսմանյան կայսրությունից իր երկրի անկախության համար պայքարը Սերբական Առաջին ապստամբության ժամանակ (1804-1813)։ Նա Կարաջորջևիչ դինաստիայի հիմնադիրն է։ Նա ունի նաև *Ազգի հայր* պատվավոր կոչում։ |
|  | Միլոշ Օբրենովիչ, որը հայտնի է նաև որպես Միլոշ Մեծ, սերբ հեղափոխական է, ով ղեկավարել է Օսմանյան կայսրությունից իր երկրի անկախության համար պայքարը Սերբական Երկրորդ ապստամբության ժամանակ (1815-1817)։ Նա Օբրենովիչ դինաստիայի հիմնադիրն է։ Նա նաև ունի *Ազգի հայր* պատվավոր կոչում։ |
| Ազգային հուշարձան(ներ) |  | Սերբիան ունի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված չորս մշակութային հուշարձաններ՝ վաղ միջնադարյան մայրաքաղաք Ստարի Ռասը և 13-րդ դարի Սոպոչանի վանքը; 12-րդ դարի Ստուդենիցա վանքը, Գամզիգրադի հռոմեական համալիր-Ֆելիքս Ռոմուլյանան; և վերջապես Կոսովոյի վտանգված միջնադարյան հուշարձանները (որը ներառում է Վիսոկի Դեչանի, Լևիշկայի Տիրամայր, Գրաչանիցա և Պեչի պատրիարքական վանքերը)։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Աշխարհի հիշողություն ծրագրում կա երկու գրական հուշարձան՝ 12-րդ դարի Միրոսլավ Ավետարանը և գիտնական Նիկոլա Տեսլայի արժեքավոր արխիվը։ |
|  | Սուրբ Սավայի եկեղեցին աշխարհի ամենամեծ ուղղափառ եկեղեցիներից մեկն է։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Սավային։ Այն կառուցված է Վրաչարի բարձրավանդակում՝ այն վայրում, որտեղ 1595 թվականին Օսմանյան կայսրության Սինան փաշան այրել է նրա աճյունը։ Իր գտնվելու վայրից երևում է Բելգրադի քաղաքային տեսարանը և, հավանաբար, քաղաքի ամենամոնումենտալ շինությունն է։ Եկեղեցու դիզայնը ոգեշնչվել է Ստամբուլի Սուրբ Սոֆիայի տաճարից։ |
| Ազգային արվեստ |  | Սպիտակ հրեշտակ, որմնանկար, որը նկարել է անհայտ հեղինակը Միլեշևայի վանքում, 1235 թվականին Սերբիայում՝ Սերբիայի թագավոր Ստեֆան Վլադիսլավ I-ի օրոք։ Համարվելով միջնադարի սերբական և եվրոպական արվեստի ամենագեղեցիկ գործերից մեկը՝ այս որմնանկարը համարվում է եվրոպական գեղանկարչության մեծ նվաճումներից մեկը։ |
|  | *Դուշանի Օրենքի Կոդեքսի հռչակագիր.* այդպես է կոչվում Պայա Յովանովիչի 1900 -ական թվականներին նկարած կոմպոզիցիայի յոթ տարբերակներից յուրաքանչյուրը, որտեղ պատկերված է Դուշան Հզորը, որը 1349 թվականին Սկոպյեում իր հպատակներին է ներկայացնում Սերբիայի ամենավաղ պահպանված օրենսգիրքը։ |
|  | Կոսովոյի աղջիկը, որը նկարել է ռեալիստ Ուրոշ Պրեդիչը 1919 թվականին, սերբական համանուն էպիկական պոեմի կենտրոնական կերպարն է։ Նկարը պատկերում է 1389 թվականին Սերբիայի և Օսմանյան կայսրության միջև Կոսովոյի ճակատամարտի հետևանքները։ |
|  | *Սերբերի արտագաղթ*, չորս նմանատիպ յուղաներկ նկարների հավաքածու է, որը նկարել է Պայա Յովանովիչը, 1896-1945 թվականներին։ Այն պատկերում է սերբերին՝ արքեպիսկոպոս Արսենիե III-ի գլխավորությամբ, փախչելով Հին Սերբիայից 1690-1691 թվականների սերբերի մեծ արտագաղթի ժամանակ։ |
|  | Սերբերի, Բունջևցիների և այլ սլավոնների մեծ ժողովը Բանաթում, Բաչկայում և Բարանջայում, նկարել է Անաստաս Բոկարիչը ք. 1922 կամ ք. 1923. Նկարում ներկայացված է 1918 թվականի նոյեմբերի 25-ին Նովի Սադում կայացած Ժողովրդական ժողովը, որտեղ հռչակվել է Բանաթի, Բաչկայի և Բարանջայի շրջանների միացումը Սերբիայի Թագավորությանը, որը հետագայում կմտնի Սերբերի, Խորվաթների Թագավորության կազմի մեջ։ և սլովենները, իսկ ավելի ուշ՝ Սերբիայի Հանրապետություն՝ Վոյվոդինայի տեսքով։ |
| Ազգային նվագարան |  | Սերբիայի ազգային գործիքը` *գուսլեն*, ուղեկցում էր սերբ բարդներին, որոնք կոչվում էին *գուսլարի*, երբ նրանք էպիկական բալլադներ էին երգում միջնադարյան Սերբիայի և ավելի լավ ապագայի մասին օսմանյան ժամանակաշրջանում և պատերազմի ժամանակ։ |
| Ազգային բանաստեղծ |  | Սերբական էպիկական պոեզիան ազգային պոեզիան է, որն ավանդաբար բանավոր փոխանցվում է ազգային բարդերի կողմից (գուսլարի, «գուսլե նվագող»)։ Վուկ Ստեֆանովիչ Կարաջիչը (1787–1864), սերբական բանահյուսության ուսումնասիրության հայրը և սերբերի լեզվի հիմնական բարեփոխիչը, հավաքել և գրի է առել սերբերի էպիկական բանաստեղծությունները 19-րդ դարի սկզբին։ |
| Ազգային պար |  | Սերբական շուրջպարը՝ *կոլո*, ներառում է բազմաթիվ տարատեսակներ (տես Սերբական պարեր)։ Ամենատարածվածը Užičko kolo-ն է։ Այլ հայտնի պարերից են *Մորավաց*, *Կոկոնյեշտե*, *Ժիկանո կոլո* և *Վրանյանկա* պարերը։ |
| Ազգային արհեստ |  | Պիրոտի գորգ (կիլիմ), հարավարևելյան Սերբիայի GI-ով (ապրանքների ծագման վայրի անվանումով) պաշտպանված արտադրանք է։ |
| Գիր |  | Կյուրեղագիրը սերբական ինքնության կարևոր խորհրդանիշն է։ Սերբիայի 2006 թվականի Սահմանադրության համաձայն՝ սերբական կիրիլիցան պաշտոնական օգտագործման միակ գիրն է։ Սերբական կիրիլիցան պաշտոնական կիրառություն ունի Սերբիայում, Չեռնոգորիայում և Սրբսկայի Հանրապետությունում։ |
| Զինվորական ողջույն |  | Երեք մատով ողջույնը սովորաբար օգտագործվում է սերբական ուղղափառությունը արտահայտելիս։ |
| Ազգային գլխարկ |  | Շայկաչա, Սերբիայի ազգային գլխարկ։ Սերբիայում 20-րդ դարի սկզբից հայտնի ազգային խորհրդանիշ է, այն սովորաբար ունի սև, մոխրագույն կամ կանաչ գույն և սովորաբար պատրաստված է փափուկ, տնական կտորից։
Այն լայնորեն տարածվել է սերբ տղամարդկանց շրջանում առաջին սերբական ապստամբության ժամանակ և 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի վերջ սերբ զինվորականների համազգեստի հիմնական բաղադրիչն էր։ Այսօր այն հիմնականում կրում են գյուղական համայնքների տարեց տղամարդիկ։ |
| Կարգախոս | Само
слога
Србина
спасава | «Միայն միասնությունը կփրկի սերբերին» արտահայտությունը (սերբ. Само слога Србина спасава / Սամո սլոգա սրբինա սպասավա) հաճախ ասվում է, որ ցուցադրվում է Սերբիայի զինանշանի վրա գտնվող սերբական խաչի վրա՝ չորս C-աձև կրակների տեսքով, որոնք կազմում են չորս կիրիլյան «Ս» տառերի հապավումը (գրված է լատիներեն «C»-ի նման)։ |
| Ժողովրդական երգ |  | Balkan brass (Բալկանյան փողային գործիք) |

## Տես նաև

* Սերբեր
* Սերբիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Սերբիայի ազգային խորհրդանիշներ** կատեգորիայում։ |