Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Կարմրահոների ապստամբություն

**Կարմրահոների ապստամբություն** (չինարեն՝ 紅巾起義
), Ժողովրդական ապստամբություն Չինաստանում մ․ թ․ 17-27 թվականներին։ Անունն ստացել է ապստամբների՝ հոնքերը կարմիր ներկելու սովորությունից։ Կարմրահոների ապստամբության պատճառը կայսր Վան Մանի ռեֆորմների հետևանքով ժողովրդական զանգվածների դրության վատթարացումն էր։ Շարժիչ ուժը աղքատ գյուղացիներն էին, վարձու աշխատողները և ստրուկները։ Սկսվել է Շանդուն նահանգում։ 21-ին ապստամբները ջախջախեցին կառավարական, ապա՝ կայսեր ուղարկած զորքը։ 23-24 թվականներին «կարմրահոները» և այլ ջոկատներ, այդ թվում՝ Լյու Սյուանի (Հան դինաստիայից), արշավեցին կայսրության մայրաքաղաք Չանան։ Կայսր հռչակված Լյա Սյուանի ջոկատները գրավեցին մայրաքաղաքը, Վան Մանը գլխատվեց։ 25 թվականին «կարմրահոները» ջախջախեցին Լյու Սյուանի զորքերը, մտան մայրաքաղաք և կայսր հռչակեցին հովիվ Լյու Պեն Ցզիին։ Ազնվականները 27 թվականին ճնշեցին ապստամբությունը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 337)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարմրահոների ապստամբություն» հոդվածին։ |
# Լի Սյու-Չեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Լի Սյու-Չեն
 |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | 1823[…] |
| Ծննդավայր | Teng County, Wuzhou, Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջան, Չինաստան |
| Մահացել է | օգոստոսի 7, 1864(1864-08-07) |
| Մահվան վայր | Jiangning District, Jiangning Fu |
| Քաղաքացիություն |  Ցին կայսրություն և Taiping Heavenly Kingdom |
| Երկեր | Loyal Prince Li Xiucheng In His Own Words? |
| Մասնագիտություն | ռազմական հրամանատար |
| Երեխաներ | Li Rongfa? |
|  Li Xiucheng Վիքիպահեստում |

**Լի Սյու-Չեն** (1823[…], Teng County, Wuzhou, Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջան, Չինաստան - օգոստոսի 7, 1864(1864-08-07), Jiangning District, Jiangning Fu), Չինաստանում Տայպինյան ապստամբության (1850-1864 թվականներին) ղեկավարներից։

Սերել է աղքատ գյուղացու ընտանիքից։ Տայպիններին միացել է 1851 թվականին, ռազմական, արտասովոր տաղանդի շնորհիվ կարճ ժամանակում դարձել խոշոր զորապետ։ Կարևոր հաղթանակներ է տարել կառավարական զորքերի նկատմամբ։ Երկու անգամ (1860, 1862 թվականներին) հարձակվել է Շանհայի վրա, սակայն անգլո-ֆրանսիական զորքերի դիմադրության պատճառով չի կարողացել գրավել։ 1863-1864 թվականներին ղեկավարել է Նանկինի պաշտպանությունը, որի անկումից հետո գերի է ընկել և մահապատժի ենթարկվել։ Մահից առաջ գրել է «Ցուցմունքները», որը տայպինների գյուղացիական պատերազմի պատմության կարևոր աղբյուր է։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 625)։*  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լի Սյու-Չեն» հոդվածին։ |
# Պիկ ժամ 3[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Պիկ ժամ 3** անգլ.՝ Rush Hour 3 |
| --- |
|  |
| **Երկիր** |  ԱՄՆ  Ֆրանսիա  Գերմանիա |
| **Ժանր** | մարտաֆիլմ, ոստիկան ընկերների մասին ֆիլմ, մարտարվեստի մասին ֆիլմ և կինոկատակերգություն |
| **Թեմա** | International police cooperation? |
| **Թվական** | հուլիսի 30, 2007 և օգոստոսի 16, 2007 |
| **Լեզու** | անգլերեն |
| **Ռեժիսոր** | Բրեթ Ռաթներ |
| **Պրոդյուսեր** | Ռոջեր Բիրնբաում |
| **Սցենարի հեղինակ** | Ջեֆ Նաթանսոն |
| **Դերակատարներ** | Ջեքի Չան, Քրիս Թաքեր, Նոեմի Լենուար, Իվան Ատտալ, Հիրոյուկի Սանադա, Մաքս ֆոն Սյուդով, Ռոման Պոլանսկի, Ֆիլիպ Բեյքեր Հոլ, Ժուլի Դենարդիե, Ցի Մա, Յուկի Կուդո, Չժան Ցզինչու, Սառա Շահի, Henry O?, Դանա Այվի, Միշել Ֆրանչինի, Sun Mingming?, Էրիկ Նագար, Silvie Laguna?, Kentaro Ito?, Ջորջ Չունգ և Լիզա Թորնհիլ |
| **Օպերատոր** | Ջեյմս Մայքլ Մուրո |
| **Երաժշտություն** | Լալո Շիֆրին |
| **Մոնտաժ** | Մարկ Հելֆրիչ |
| **Պատմվածքի վայր** | Լոս Անջելես և Փարիզ |
| **Նկարահանման վայր** | Լոնգ Բիչ և Փարիզ |
| **Կինոընկերություն** | New Line Cinema |
| **Տևողություն** | 91 րոպե |
| **Բյուջե** | 140 000 000 $ |
| **Շահույթ** | 258 097 122 $ |
| **Նախորդ** | Պիկ ժամ 2 |
| Պաշտոնական կայքէջ |

**«Պիկ ժամ 3»** (անգլ.՝ Rush Hour 3), ռեժիսոր Բրեթ Ռետների ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Քրիս Թաքերը, Ջեքի Չանը, Մաքս ֆոն Սյուդովը, Հիրոյուկի Սանադան, Իվան Աթալը, Յուկի Կուդոն, Նոեմի Լենուարը, Չժան Ցզինչուն, Ցի Ման, Դենա Այվին։

Լոսանջելեսյան ոստիկան Ջեյմս Կարտերին աշխանքային կոպիտ սխալի պատճառով հիմա տվել են ճանապարհային ոստիականի պաշտոն։ Միևնույն ժամանակ հոնկոնգյան ոստիկան Լիին տվել են հատուկ առաջադրանք՝ պաշտպանել չինական դեսպան Հանին, որն ուղևորվում է Լոս-Անջելոս, որպեսզի ելույթ ունենա Համաշխարհային քրեական դատարանում։ Հանը մտադիր է մերկացնել Չինական Տրիադայի ինտրիգները, որը համարվում է աշխարհի ամենավտանգավոր քրեական սինդիկատը։ Իսկ Տրիդան անգործության մատնված չէ։ Նրանք վարձու մարդասպան են ուղարկում, որը պետք է մահափորձ իրականացնի ելույթի ժամանակ։ Լին ընկնում է հանցագործի հետևից, իսկ Կարտերն իմանալով դեսպանի վրա կատարված մահափորձի մասին, շտապում է Լիի մոտ, և բնականաբար ահագին խանգարում է նրան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պիկ ժամ 3(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Պիկ ժամ 3»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
# Եղեգն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

|  |
| --- |
| **Եղեգն սովորական** |
|  Եղեգն սովորական |
| **Դասակարգում** |
| **Թագավորություն** | Բույսեր (Plantae) |
| **Ենթատիպ** | Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes) |
| **Կարգ** | Հացածաղկավորներ (Poales) |
| **Ընտանիք** | Հացազգիներ (Poaceae) |
| **Ենթաընտանիք** | Եղեգնաբուսայիններ (Arundinoideae) |
| **Տրիբա** | *Arundineae* |
| **Ցեղ** | Եղեգ *(Phragmites)* |
| **Տեսակ** | **Եղեգն սովորական(P. australis)* |
| **Միջազգային անվանում** |
| Phragmites australisSteud., 1841 |
| **Կարգավիճակ** |
| **Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝**  Քիչ մտահոգող տեսակ |

**Եղեգն սովորական**, Phragmites communis, դաշտավլուկազգիների կամ հացազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա միաշաքիլավոր բույս է։ Ի սկզբանե աճել է ճահիճներում և գետափնյա հողատեսքերում, սակայն վաղուց ի վեր տեղափոխվել է ճահճացման ենթակա և աղակալած հողատեսքերի վրա` հաճախ աղբոտելով ցանքերը։

### Եղեգը բանահյուսության մեջ

Սնամեջ ցողունից պատրաստում են ժողովրդական գործիք՝ շվի։ Եղեգնի դիմացկունությունը գովերգվում է ժողովրդական երգերում։ Չար հողմը կործանում է ամեն ինչ և մերկ դաշտում մնում է միայն եղեգը։

Ժողովրդական բանահյուսության մեջ եղեգնը նաև ճշմարտախոսության խորհրդանիշ է։ Լալայանցի կողմից Աղապատրուշ գյուղում (Տամջլու, Մռավյան) գրի առնված «Թագավորը պոզ ունի» հեքիաթում շվին է ի վերջո բացահայտում ճշմարտությունը։

### Ձևաբանությունը

Եղեգնի հիմնական կոճղարմատը մինչև 60 սմ խորանում է հողի մեջ, կողային կոճղարմատները տարածվում են հորիզոնական ուղղությամբ 2-3 մ երկարությամբ, և մոտավորապես նույն բարձրությունն ունի ցողունը։ Տերևները տեղակայված են ցողունի ողջ երկայնքով, կոշտ են, երկար նշտարաձև, սուր, կտրող եզրերով, լայնությունը հասնում է 5 սմ։ Ցողունի գագաթային մասում զարգանում է խիտ հուրանաձև՝ մինչև 40 սմ երկարությամբ և 5-12 սմ լայնքով ծաղկափթթությունը, որն ընդգրկում է 1000-2000 ծաղիկ։ Սերմերը մազապատ են, կարող են տարածվել քամու և ջրի միջոցով։ Բազմանում է սերմերի և կոճղարմատների բողբոջների միջոցով։

Կոճղարմատները պարունակում են 50 տոկոս օսլա, 15 տոկոս ածխաջրեր, մինչև 32 տոկոս կոշտ բջջանյութ։ Համեղ են և քաղցր, ուտելի են թե՛ հում և թե՛ ջերմային մշակման ենթարկված վիճակում։ Սովի տարիներին կոճղարմատին ավելացրել են 10 տոկոս ցորենի ալյուր և հաց թխել։ Շատ վայրերում օգտագործվում է որպես շինանյութ։

### Օգտակար հատկություններ

Ունի քրտնամուղ, միզամուղ, ջերմիջեցնող հատկություններ։ Կիրառվում է բարձր ջերմության, երիկամների և միզապարկի հիվանդությունների, այտուցման դեպքում։ Մանր մանրացրած արմատներն օգնում են ձկից թունավորված հիվանդներին։

Կերեք 30-60 գ՝ օրը 2-4 անգամ։

Թուրմ. 4 ճ/գ մանրացրած ցողունը և տերևը 1 ժամ թրմեք 500 մլ եռջրում, տաք տեղում։ Քամեք։ Խմեք 100-ական մլ՝ օրը 4-5 անգամ։

Զգուշացում։ Կոճղարմատի երկարատև օգտագործումը կարող է առաջացնել փքվածություն և ցավեր որովայնում։

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«եղեգն»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիցեղերն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եղեգն» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Եղեգն» հոդվածին։ |
# Այ Ցին

| **Այ Ցին**

չինարեն՝ 艾青
 |
| --- |
|  |
| Ծնվել է | մարտի 27, 1910(1910-03-27)[…] |
| Ծննդավայր | Ջինհուա, Չժեցզյան, Ցին կայսրություն |
| Վախճանվել է | մայիսի 5, 1996(1996-05-05)[…] (86 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Պեկին |
| Մասնագիտություն | բանաստեղծ, գրող, նկարիչ և լրագրող |
| Քաղաքացիություն |  Չինաստան |
| Կրթություն | China Academy of Art? |
| Պարգևներ |  |
| Զավակներ | Այ Վեյվեյ և Ai Xuan? |
|  |
|  Ai Qing Վիքիպահեստում |

**Այ Ցին** (չին՝ 艾青, մարտի 27, 1910(1910-03-27)[…], Ջինհուա, Չժեցզյան, Ցին կայսրություն - մայիսի 5, 1996(1996-05-05)[…], Պեկին), չինացի պոետ։

## Կենսագրություն

1929-1932 թվականներին սովորել է Ֆրանսիայում։ 1932 թվականին վերադառնում է Չինաստան և ձերբակալվում է։ Մինչև 1935 թվականը անցկացնում է բանտում։ 1936 թվականին տպագրում է իր առաջին ժողովածուն, որը կոչվում է «Դյանխե» և, որում ներառված է գյուղական կյանքը։

1958 թվականին աքսորվում է Մանչժուրիու։ 16 տարիների ընթացքում նա աշխատում է հասարակական զուգարաններում, որպես հավաքարար։

1985 թվականին արժանանում է գրական տիտղոսի և պարգևատրվում է անձամբ Ֆրանսիայի նախագահի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Այ Ցին(չաշխատող հղում)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Այ Ցին» հոդվածին։ |
# Աննան և թագավորը (ֆիլմ)

| **Աննան և թագավորը** անգլ.՝ Anna and the King |
| --- |
|  |
| **Երկիր** |  ԱՄՆ |
| **Ժանր** | ռոմանտիկ ֆիլմ, դրամա, կենսագրական ֆիլմ և պատմական ֆիլմ |
| **Թեմա** | Աննա Լեոնուենս |
| **Հիմք** | Աննան և Սիամի թագավորը |
| **Թվական** | դեկտեմբերի 17, 1999, մարտի 3, 2000 և հունվարի 27, 2000 |
| **Լեզու** | անգլերեն, ֆրանսերեն և թայերեն |
| **Ռեժիսոր** | Էնդի Թենանթ |
| **Պրոդյուսեր** | Լոուրենս Բենդեր |
| **Սցենարի հեղինակ** | Ստիվ Միրսոն և Փիթեր Քրայքս |
| **Դերակատարներ** | Ջուդի Ֆոսթեր, Չոու Յուն Ֆատ, Բայ Լին, Թոմ Ֆելթոն, Էնն Ֆերբենք, Ռենդալ Դուկ Քիմ, Լիմ Քայ Սյու, Ջեֆրի Պալմեր, Բիլ Ստյուարտ, Շոն Գազի, Կեննետ Ցզեն և Հարիթ Իսկանդեր |
| **Օպերատոր** | Քալեբ Դեշանել |
| **Երաժշտություն** | Ջորջ Ֆենթոն |
| **Պատմվածքի վայր** | Թաիլանդ |
| **Կինոընկերություն** | 20th Century Studios |
| **Տևողություն** | 148 րոպե |
| **Բյուջե** | 92 000 000 $ |
| **Շահույթ** | 113 996 937 $ |

**Աննան և թագավորը** (անգլ.՝ Anna and the King), 1999 թվականի ֆիլմ։ Նկարահանվել է Մարգարետ Լենդոնի «Աննան և Սիամի թագավորը» գրքի հիման վրա, որտեղ Աննա Լեոնուենսի պատմությունն է, ով Սիամում անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի է 19-րդ դարում։ Ֆիլմը «Աննան և Սիամի թագավորը» (1946 թվական) ֆիլմի ձևափոխված տարբերակն է։ Նկարահանել է ռեժիսոր Էնդի Տեննանտը։ Գլխավոր դերերում խաղացել են դերասաններ Ջոդի Ֆոստերը և Չոու Յունֆատը։ Նկարահանումները հիմնականում տեղի են ունեցել Պինանգ կղզում և Մալայզիայում։ 2000 թվականին ֆիլմը ստացել է Օսկար մրցանակ լավագույն դեկորացիայի և հանդերձների համար։

## Դերերում

* Ջոդի Ֆոստեր - Աննա Լեոնուենս
* Չոու Յունֆատ - Մոնգկուտ արքա
* Բայ Լին - Տապտիմ (թագավորի ապօրինի կինը)
* Թոմ Ֆելտոն - Լուի Լեոնուենս (Աննայի որդին)
* Ջեֆֆրի Պալմեր
* Ռենդալլ Դուկ Կիմ
* Քեյ Սիու Լիմ
* Մելիսսա Քեմբելլ
* Քեյթ Չին
* Մանո Մանիամ

## Նկարահանող խումբ

* Ռեժիսոր - Էնդի Տեննանտ
* Օպերատոր - Կալեմ Դեշանել
* Սցենարիստ - Սթիվ Մեերսոն, Պիտեր Կրայկս
* Պրոդյուսեր - Լոուրենս Բենդեր, Էդ Էլբերտ
* Մոնտաժ - Ռոջեր Բոնդելլի
* Կոմպոզիտոր - Ջորջ Ֆենտոն
* Նկարիչ - Լուչանա Արրիգի
* Հանդերձ - Ջեննի Բիվեն
* Գործադիր պրոդյուսեր - Տերենս Չենգ
* Քասթինգ - Պրիսցիլլա Ջոն

## Մրցանակներ և պարգևներ

* 2000 թվական - Օսկար
	+ Նկարչի լավագույն աշխատանք
		- Լուչանա Արրիգի
		- Իան Ուիտտակեր
	+ Հանդերձի լավագույն դիզայն
		- Ջեննի Բիվեն
* 2000 թվական - Ոսկե գլոբուս
	+ Լավագույն երաժշտություն
		- Ջորջ Ֆենտոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Анна и король»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Анна и король»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
* «Анна и король»(անգլ.) ֆիլմը *Box Office Mojo* կայքում
# Մալայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Մալայերեն**  |
| --- |
| Տեսակ | բնական լեզու, մակրոլեզու, կենդանի լեզու, լեզու, գրական լեզու, գրական լեզու և մարդկային լեզու |
| Ենթադաս | Malayan? |
| Երկրներ |  Մալայզիա,  Ինդոնեզիա,  Բրունեյ,  Սինգապուր,  Արևելյան Թիմոր,  Մարոկկո,  Լիբանան,  Եգիպտոս,  Սիրիա,  Թունիս,  Թաիլանդ,  Հորդանան,  Մավրիտանիա,  Բահրեյն,  Էրիթրեա,  Սուդան,  Հարավային Սուդան և  Սաուդյան Արաբիա |
| Խոսողների քանակ | 77 000 000 մարդ (2007) |
| Վերահսկող կազմակերպություն | Dewan Bahasa dan Pustaka?, Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei? և Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa? |
| Գրերի համակարգ | Malay alphabet?, Jawi? և լատինական այբուբեն |
| IETF | ms |
| ԳՕՍՏ 7.75–97 | маз 420 |
| ISO 639-1 | ms |
| ISO 639-2 | msa և may |
| ISO 639-3 | msa |
|  |
|  Malay language Վիքիպահեստում |

**Մալայերեն** (մալայերեն՝ Bahasa Melayu), ավստրոնեզյան լեզուներից մեկը (մալայա-պոլինեզյան ճյուղ, արևմտյան «ենթաճյուղ»)։ Տարածված է Սումատրա կղզում, Մալակկա թերակղզում, Բոռնեո կղզու մերձափնյա շրջանում, ինչպես նաև մի շարք փոքր կղզիներում։

## Կարգավիճակ

Մալայերենը պետական լեզու է համարվում Մալայզիայում, Բրունեյում, Սինգապուրում (Սինգապուրում անգլերենի, չինարենի և թամիլերենի հետ մեկտեղ), ինչպես նաև Ինդոնեզիայում, որտեղ այն կոչվում է ինդոնեզերեն (Bahasa Indonesia)։ 1972 թվականին լատիներենի հիման վրա գրի համակարգ մշակվեց, ինչպես նաև նմանեցվեցին ուղղագրությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Ротт, Н. В.; Погадаев, В. А.; Павленко, А. П.. Малайзийско-русско-английский словарь. M.։ «Русский язык», 1977.
* Погадаев, В. А.; Н. В. Ротт. Русско-малайзийский словарь. M.։ «Русский язык», 1986.
* Погадаев, В. А.; Захаров, С. С. Русско — малайский разговорник (Kamus mini Rusia — Melayu). М., 1997.
* Дорофеева, Т. В.. История письменного малайского языка (VII — начала XX вв. М.։ Гуманитарий, 2001.
* Дорофеева, Т. В.; Кукушкина, Е. С.. Учебник малайского (малайзийского) языка. М. Академия гуманитарных исследований, 2006.
* Дорофеева, Т. В.; Кукушкина, Е. С.; Погадаев, В. А. Большой малайско-русский словарь. Около 60 000 слов. Консультант почётный профессор Асмах Хаджи Омар. М.։ "Ключ-С", 2013, 1024 с. ISBN 978-5-93136-192-5

## Արտաքին հղումներ

* Профессор Виктор Погадаев: от базарного к литературному малайскому (ռուս.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մալայերեն» հոդվածին։ |
# Սեմինարիա

**Սեմինարիա** ( լատիներեն՝ seminarium — օջախ, օրրան, փոխաբերական իմաստով՝ դպրոց), որոշ հատուկ միջնակարգ ուսումնական հաստատությունների անվանում։ Սեմինարիա են կոչվում նաև քրիստոնեության միջնակարգ հոգևոր ուսումնական հաստատությունները։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 280)։*  |
# Արուաշի լեզու

| **Արուաշի**  |
| --- |
| Տեսակ | լեզու և կենդանի լեզու |
| Ենթադաս | Monde? |
| Երկրներ | Բրազիլիա |
| Շրջաններ | Ռոնդոնիյա |
| Լեզվակիրների թիվը | 12 (1990), 58 (2006) |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ | լուրջ սպառնալիք |
| IETF | arx |
| ISO 639-3 | arx |

**Արուաշի լեզու**, (*Aruá, Aruáshi*) մեռած հնդկական լեզու։ Պատկանում է արավական լեզվաընտանիքին։ Նախկինում այդտեղ ապրող ժողովուրդներին անվանում էին արիացիներ, ովքեր ապրում էին Բրենկո գետի մոտ և որն էլ գտնվում էր Բրազիլիայում, Ռոնդոնիյա նահանգում։ Արուաշի լեզուն ունի բարբառներ։ Ներկայումս արուաշի լեզվով խոսողները խոսում են պորտուգալերեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Аруа
# Ջրաներկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջրաներկ
Ջրաներկ
**Ջրաներկ** (ֆրանսերեն՝ Aquarelle, իտալ.՝ acquarello), ներկ` բուսական սոսնձի հիմքով, որ լուծվում է ջրում և հեշտությամբ լվացվում նրանով։ Ջրաներկը նաև գեղանկարչական տեխնիկա է, որ կիրառում է այդ ներկերը։ Ստեղծվել է դեռևս մեր թվարկությունից առաջ, սակայն այն ավելի լայն տարածում է ստացել Վերածննդի դարաշրջանում։ Այն հանդիսանում է ամենահարմար և ամենամատչելի ներկանյութը գեղանկարչական աշխատանքներ կատարելու համար։ Այն թափանցիկ ներկանյութ է, հեշտությամբ լուծվում է ջրում։ Սրանով աշխատում են թղթի վրա։

Ջրաներկը միավորում է գեղանկարչության (տոնի հարստություն, ձևի կառուցվածք) ու գրաֆիկայի առանձնահատկությունները (պատկերի կառուցման գործում թղթի ակտիվ դեր, ռելիեֆային վրձնահարվածների բացակայություն)։

## Տեխնիկաներ

Կա ջրաներկով աշխատելու երկու տեխնիկա՝ թաց (անգլիական) տեխնիկա և չոր, շերտավոր (իտալական) տեխնիկա։

### Թաց (անգլիական)

Այս տեխնիկայի ժամանակ թուղթը, որի վրա պետք է նկարենք, ամբողջությամբ պետք է թրջել, այնուհետև այն պետք է ամրացնենք հարթ մակերևույթին։ Աշխատանքը պետք է սկսել թղթի վերևի հատվածից, և փուլ առ փուլ պետք է դնել գույները մինչև թղթի ներքևի հատվածը։ Պետք է մինչ թղթի չորանալը հասցնենք աշխատանքը ավարտել, այլապես աշխատանքն ապարդյուն կլինի։

### Չոր, շերտավոր (իտալական)

Այս տեխնիկայի դեպքում պետք է պարզապես գույները դնել շերտերով։ Հարկավոր է աշխատանքը սկսել ավելի բաց երանգներ դնելով, ապա աշխատանքի ընթացքում հետզհետե ավելի մգացնել համապատասխան մգության կարիք ունեցող հատվածները։

Ջրաներկը թղթի վրա
## Սպիտակ գույն

Ջրաներկով աշխատելիս չի օգտագործվում սպիտակ գույնը (այդ իսկ պատճարով պրոֆեսիոնալ ջրաներկի մեջ բացակայում է այդ գույնը, սպիտակ հանդիպում է միայն երեխաների համար նախատեսված ջրաներկի գունադարանում), ավելի բաց երանգներ ստանալու համար պետք է պարզապես գույնին ավելացնել ջուր։ Ջրաներկի շերտավոր տեխնիկայով նկարելիս կարելի է դնել մի քանի շերտ իրար վրա (ամենաշատը կարելի է 7 շերտ դնել, դրանից ավել դնելու դեպքում նկարը կարող է կորցնել իր թափանցիկությունը և որակազրկվել)։

## Վրձիններ

Ջրաներկով աշխատելու համար օգտագործվում են փափուկ վրձիններ, դրանցից ամենահարմարը սկյուռի մազից վրձինն է։ Նկարելիս ձեռքի տակ պետք է ունենալ 3 տարբեր համարների վրձիններ (4,6,10)։

Բացի հիմնական վրձիններից` նկարիչներին հարկավոր են այլ գործիքներ ևս` ջրի դույլեր, վրձինը մաքրելու լաթեր, խառնուրդի ստեղծման համար դույլիկներ, ատամի խոզանակ գույնը ցանելու համար, փետուր կամ քերիչ վրձինը մաքրելու համար, ավելորդ հատվածները հեռացնելու ռետին։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ջրաներկ» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 535)։*  |