# Գլխավոր էջ

## Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Բջջային տարբերակ

* Գրանցվի՛ր
* Հինգ սյուներ
* Խմբագրման ուղեցույց
* Օգնություն
* Հա՛րց տվեք
* Ստեղծի՛ր հոդված

## Շաբաթվա հոդված

< «Շաբաթվա հոդված» նախագիծ

**Կրկնակի մանդատ** կամ **բազմակի մանդատ**, քաղաքական-իրավական պրակտիկա, երբ մեկ անձը միաժամանակ զբաղեցնում է ընտրովի կամ նշանակովի երկու կամ ավելի հանրային պաշտոններ, այդպիսով ունենում է մեկից ավելի քաղաքական մանդատ։

Կրկնակի մանդատի նկատմամբ մոտեցումները տարբերվում են ըստ կառավարման համակարգերի։ Մինչդեռ խորհրդարանական որոշ համակարգեր թույլատրում են պաշտոնների համատեղում, նախագահական և ժամանակակից ժողովրդավարական համակարգերը խիստ սահմանափակում կամ արգելում են այն՝ շահերի բախումից խուսափելու նպատակով։

Կախված երկրից և քաղաքական ավանդույթներից՝ այս պրակտիկան ունի տարբեր անվանումներ․ Մեծ Բրիտանիայում երբեմն հայտնի է որպես **կրկնակի պաշտոն** (*անգլ.՝ double jobbing*), Միացյալ Նահանգներում՝ **կրկնակի աշխատանք** (*անգլ.՝ double-dipping*), իսկ Ֆրանսիայում **մանդատների համատեղում** (*ֆրանսերեն՝ cumul des mandats*, «կումալ դես մանդատս»): Այսպիսով, երբ անձը՝ լինեով քաղաքապետ կամ ավագանու անդամ, միաժամանակ ընտրվում և պաշտոնավարում է որպես խորհրդարանի պատգամավոր կամ սենատոր ազգային կամ նահանգային օրենսդիր մարմնում և պահպանում է երկու պաշտոններն էլ, ապա դա կրկնակի մանդատ է:

Կրկնակի մանդատի նկատմամբ քաղաքական և իրավական մոտեցումները տարբեր երկրներում էապես տարբերվում են:

Որոշ պետություններում այս երևույթը քաղաքական մշակույթի հաստատված մասն է: Այն դիտարկվում է որպես կենտրոնական իշխանություններին տեղական ինքնակառավարման խնդիրներն օպերատիվ հասցնելու արդյունավետ միջոց։ Դասական խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող որոշ երկրներում (օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայուն կամ Կանադայում) գործադիր և օրենսդիր իշխանությունները սերտորեն կապված են։ Նման համակարգերում վարչապետն ու կառավարության անդամները (նախարարները) ոչ միայն կարող են, այլև հաճախ պարտավոր են միաժամանակ լինել խորհրդարանի պատգամավոր: Սա արվում է կառավարության նկատմամբ օրենսդիր մարմնի քաղաքական վերահսկողությունն ու հաշվետվողականությունն ուժեղացնելու համար։

Այնուամենայնիվ, շատ ժողովրդավարական իրավական համակարգերում (այդ թվում՝ Հայաստանում) կրկնակի մանդատն օրենքով արգելված է կամ խիստ սահմանափակված։ Սա հիմնավորվում է՝ որպես շահերի բախումից խուսափելու և պաշտոնական դիրքի հնարավոր չարաշահումները կանխելու միջոց, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների արդյունավետ գործունեությունն ապահովելու միջոց։ Օրինակ՝ դաշնային երկրներում համապետական պաշտոն զբաղեցնողներին հաճախ արգելվում է միաժամանակ պաշտոնավարել նահանգային մակարդակում: Պետությունների մեծ մասում անկախ դատական համակարգի կամ հանրային ծառայության անդամակցությունը, որպես կանոն, անհամատեղելի է գործադիր կամ օրենսդիր մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու հետ:

Նախագահական կամ կառավարման երկակի (դուալիստական) համակարգ ունեցող երկրներում գործադիր և օրենսդիր մարմինների անդամակցությունը միմյանց բացառում է. գործադիրի ներկայացուցիչը չի կարող միաժամանակ լինել խորհրդարանի անդամ, և հակառակը: Երկպալատ խորհրդարանական համակարգերում գործում է համանման արգելք. նույն անձին օրենքով արգելված է միաժամանակ անդամակցել և՛ վերին, և՛ ստորին պալատներին: Մանդատների համատեղման արգելք ունեցող պաշտոններում ընտրվելու կամ նշանակվելու դեպքում պաշտոնյան հայտնվում է իրավական անհամատեղելիության իրավիճակում: Նման դեպքերում նա պարտավոր է ընտրություն կատարել և հրաժարվել կա՛մ նախկին, կա՛մ նոր ստանձնած պաշտոնից: **Ավելին⇒**

## Նորություններ

← «Նորություններ»

**Շարունակվող իրադարձություններ**՝ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2026  • Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներ Իրանին (2026)  • Իրանի բողոքի ցույցեր  • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

* հունիսի 22-ին հրաժարական է տվել Միացյալ Թագավորության վարչապետ **Քիր Սթարմերը(լուսանկարում)*:
* հունիսի 7-ին կայացած Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի առաջնորդած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը։
* մայիսի 14-ին *Էվիկա Սիլինյան* հայտարարել է Լատվիայի վարչապետի պաշտոնից իր հրաժարականի մասին։
* MV Hondius զբոսանավում *հանտավիրուսի բռնկումը* ստիպել է մնացած ուղևորների մեծ մասին կարանտինի ենթարկվել նավի վրա։
* մայիսի 7-ին Չինաստանի պաշտպանության երկու նախկին նախարարները՝ Վեյ Ֆենհեն և Լի Շանֆուն, կոռուպցիայի համար դատապարտվել են մահապատժի։
* մայիսի 4-ին Երևանում կայացավ *Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովը*, որը անկախությունից ի վեր Հայաստանի հյուրընկալած ամենամեծ միջազգային քաղաքական իրադարձությունն էր. մասնակցում էին անդամ և գործընկեր պետությունների 48 երկրների ու կառավարությունների ղեկավարների, ինչպես նաև հրավիրյալ պատվիրակներ։

Վերջերս մահացածներ՝ Ալան Գրինսպեն  • Աբդուլլահ Իբրահիմ  • Բերնադետ Շիրակ  • Ջեյմս Հենդի  • Մարջան Սատրապի

Հաջորդ թողարկում | Պահոց | Խմբագրել

## Գիտե՞ք, որ․․․

← «Գիտե՞ք, որ...»

* ...«Լուսնի սոցիալականացումից» խուսափելու համար 1979 թվականին *համաձայնագիր է ստորագրվել*, սակայն այն չի վավերացրել մարդու ինքնուրույն տիեզերական թռիչք իրականացնող որևէ պետություն։
* ․․․Հանս Հոլբայն Կրտսերի **«Դեսպանները»** կտավում *(լուսանկարում)* պատկերված է գանգ, որը, սակայն, դիմացից դիտելիս չի երևում:
* ․․․Լյումիեր եղբայրների *առաջին ֆիլմի* ցուցադրության ժամանակ որոշ հանդիսականներ վախեցել են մոտեցող գնացքից։
* ․․․*նա, ում անունով* մինչև 1970 թվականը կոչվել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության գավաթը, երբեք ֆուտբոլ չի խաղացել։
* ․․․*այս անվանի երգչուհին* բացարձակ զուրկ էր երաժշտական լսողությունից և ռիթմի զգացումից, բայց համոզված էր, որ իրենից լավ վոկալիստ չկա, իսկ նրա մշտական դաշնակահարը, լսելով նրա երգելը, համերգների ընթացքում հազիվ էր զսպում ծիծաղը։
* ․․․**«Կոդեքս Գիգասը»** հայտնի է որպես «Սատանայի Աստվածաշունչ» և պարունակում է մի ամբողջ էջ զբաղեցնող սատանայի պատկեր *(լուսանկարում)*։

Հաջորդ թողարկում | Արխիվ | Խմբագրել

## Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

|  |
| --- |
| Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝ |
| 328 646 հոդված | 752 ակտիվ խմբագիր |

## Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։

---

**Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։ **Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2026 **Վիքին սիրում է Երկիրը 2026 **Վիքիպեդիան հանուն ընտրության ազատության 2026 Հոդվածներ «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից»
* «Վիքիպեդիա» կրթական ծրագիր
* Բժշկական կարևորագույն հոդվածներ

Նախագծի էջ | Հաջորդ թողարկում

## Այս օրը պատմության մեջ

← «Այսօր պատմության մեջ

Հայրենական մեծ պատերազմի կադրեր
* մ.թ.ա. 168 թ. – Հին Հռոմեական զորքերը ջախջախեցին Մակեդոնական զորքերին:
* 431 թ. – բյուզանդիայի Թեոդոսիոս Բ Փոքր կայսրի հրամանով Եփեսոս քաղաքում գումարվել է Եփեսոսի Գ տիեզերական ժողովը:
* 1838 թ. – բացվեց Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցը:
* 1931 թ. – ծնվել է Արտաշես Հովսեփյանը հայ քանդակագործ (մահ. 2017 թ.):
* 1941 թ. – Նացիստական Գերմանիան հարձակվեց ԽՍՀՄ-ի վրա և սկսվեց **Հայրենական մեծ պատերազմը**:
* 1947 թ. – ծնվել է Նատալյա Վառլեյը, ռուս դերասանուհի («Կովկասի գերուհին»):
* 1949 թ. – ծնվել է Մերիլ Սթրիփը, ամերիկացի դերասանուհի, ամենաշատ Օսկարի և Ոսկե Գլոբուսի ներկայացված դերասանուհին է, համապատասխանաբար 21 և 33 անգամ:

## Օրվա պատկեր

← «Օրվա պատկեր»

Դեղնաչք շաղակրատը (լատ.՝ Chrysomma sinense) Բհիգվանում, Մահարաշտրա նահանգ, Հնդկաստան
Դեղնաչք շաղակրատը (լատ.՝ Chrysomma sinense) Բհիգվանում, Մահարաշտրա նահանգ, Հնդկաստան

Վիքիպեդիան սպասարկում է Վիքիմեդիա հիմնադրամը, ինչպես նաև ստորև նշված քույր նախագծերը, որոնք համակարգվում են Մետավիքիում՝

**Վիքիպահեստ**
 Տեսաձայնային նյութերի շտեմարան

**Վիքիքաղվածք**
 Մեջբերումներ

**Վիքիտվյալներ**
 Տվյալների շտեմարան

**Վիքիճամփորդ**
 Ճամփորդի ուղեցույց

**Վիքիբառարան**
 Բառարան

**Վիքիգրքեր**
 Ձեռնարկներ

**Վիքիդարան**
 Գրադարան

**Վիքիլսարան**
 Դասընթացներ և վարժություններ

**Վիքինորություններ**
 Նորությունների կայք

**Վիքիցեղեր**
 Տաքսոնոմիական տեղեկատու