Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Չանչուն

Տեսարժան վայրեր
**Չանչուն** (չինարեն՝ 长春
, փինյին՝ Chángchūn), քաղաք Հյուսիս-Արևելյան Չինաստանում, Իթունհե գետի ափին։ Ձիլին նահանգի վարչական կենտրոնն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 7 674 439 մարդ։ Երկաթուղային խոշոր հանգույց է, քաղաքին ծառայում է Լոնգջիա միջազգային օդանավակայանը։ Չինաստանի մեքենաշինության գլխավոր կենտրոններից է։ Կան մետալուրգիական, քիմիական գործարաններ, փայտամշակման, թղթի, խեցեգործական, տեքստիլ, կաշվի, սննդի, ծխախոտի արդյունաբերական ձեռնարկություններ, տնայնագործություն։ Չանգչունում տեղակայված է Չինաստանի Գիտությունների ակադեմիայի մասնաճյուղը։

Քաղաքը հիմնադրվել է 19-րդ դարի սկզբին։ 1897-1903 թվականներին Արևելաչինական երկաթուղու կառուցումից հետո Չանգչունը դարձավ առևտրական տրանսպորտային խոշոր կենտրոն։ 1931 թվականին Չանգչունը գրավել են կայսերական Ճապոնիայի ուժերը՝ այն դարձնելով Մանջո Գուո (Մանջուրների երկիր) խամաճիկային պետության մայրաքաղաքը և վերանվանել **Սինկին** («Նոր մայրաքաղաք»)։ Ազատագրվել է 1945 թվականի օգոստոսին։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չանչուն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 668)։*  |
# Լեգենդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լեգենդ (այլ կիրառումներ)
Դրվագ շվեյցարական լեգենդից
**Լեգենդը** ավանդազրույց է, որի հիմքում ընկած է հրաշքը։ Հրաշապատումն ընդգրկում է դեպքերը և հերոսներին։ Լեգենդը շատ նման է առասպելին, սակայն նրանք տարբեր են իրարից։ Առասպելի հիմքում ընկած է պատմական որևէ փաստ, ինչը հենց սկզբից ստանում է չափազանցված գերբնական տեսք։ Ժամանակի ընթացքում այդ իրական հիմքը աստիճանաբար մթագնում է։

## Լեգենդի ծագումը

Լեգենդը սովորաբար ունենում է կրոնական ծագում։ Այն հյուսվում է քրիստոնեական եկեղեցու սուրբ արարքների՝ տանջանքների և մահվան շուրջ։ Այդպիսի լեգենդներ կան Գրիգոր Լուսավորիչի, Գրիգոր Նարեկացու և այլ սրբերի մասին։

## Լեգենդներ գրողները

Հայ իրականության մեջ գրավոր կամ բանավոր ավանդազրույցների ձևով փոխանցվող լեգենդներն ու առասպելները գրողները ենթարկում են գեղարվեստական մշակման։ Հայ բանասերներից լեգենդներ գրել են Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Հովհաննես Թումանյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Հովհաննես Շիրազը և այլք։

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 511)։*  |
# Վիետնամցիներ

Վիետնամական Նոր տարվա տոնախմբություն
**Վիետնամցիներ**, **քինհեր** (վիետ.՝ *người Việt*, *người Kin*), ասիական էթնիկական խումբ։ Վիետնամի հիմնական բնակչությունը։

Թիվը՝ մոտ 89 միլիոն (2019), որից 82 մլն՝ Վիետնամում։ Երկրից դուրս բնակվում են գլխավորապես Կամպուչիայում, ինչպես նաև Թաիլանդում ու Լաոսում։ Խոսում են վիետնամերեն։
Հավատացյալների մեծ մասի մեջ տարածված է բուդդայականությունը, որը սերտորեն միահյուսված է կոնֆուցիոսականությանը, դաոսականությանը և նախնիների պաշտամունքին։ Զգալի դեր են խաղում նաև կաթոլիկությունն ու տեղական մի շարք աղանդների ուսմունքները։

Վիետնամական ցեղախմբի մեջ մտնող հին վիետնամական ցեղերը Հյուսիսային Վիետնամ են եկել Հարավային Չինաստանից մ․ թ․ ա․ 1 հազարամյակում։ Արդեն մ․ թ․ ա. առաջին դարերին վիետնամակն ցեղախմբերն սկսել են համախմբվել որպես միասնական ժողովուրդ։ 11-15-րդ դարերում, շարժվելով հարավ, վիետնամցիները ձուլվել են Տյամպա (Չամպա) պետության բնակչության մի մասին։ 20-րդ դարի սկզբին վիետնամցիները ձևավորվեցին որպես ազգ։ Ազգային-ազատագրական շարժման հետևանքով վիետնամցիները երկրի այլ ժողովուրդների հետ, 1945 թվականին ազատագրվեցին գաղութատիրական ճնշումից։

Վիետնամցիները հիմնականում զբաղվում են ոռոգովի հողագործությամբ (բրինձ, եգիպտացորեն, բամբակ, թեյ և այլն) ու ձկնորսությամբ։ Մի մասն աշխատում է արդյունաբերության մեջ և ջրային տրանսպորտում։ Զարգացած են գեղարվեստական արհեստները (բրուտություն, ոսկրի, եղջյուրի, կրիայի զրահի մշակություն և այլնն)։ Կայունորեն պահպանվում է ազգային տարազը։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 439)։*  |
# Էվենկերեն

| **Էվենկերեն** Էվեդի տուրեն |
| --- |
| Տեսակ | լեզու և կենդանի լեզու |
| Ենթադաս | Northwestern Tungusic? |
| Երկրներ |  Ռուսաստան և  Չինաստան |
| Շրջաններ | Յակուտիա, Մագադանի մարզ, Չուկոտկայի ինքնավար շրջան, Կամչատկայի երկրամաս, Խաբարովսկի երկրամաս |
| Խոսողների քանակ | 15 800 մարդ (2010) |
| ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լեզվի կարգավիճակ | լուրջ սպառնալիք |
| Դասակարգում | Եվրասիայի լեզուներ
Տունգուս-մանջուրական լեզվաընտանիք |
| Գրերի համակարգ | կյուրեղագիր, Mongolian?, Evenki alphabet? և լատինական այբուբեն |
| IETF | evn |
| ԳՕՍՏ 7.75–97 | эвк 825 |
| ISO 639-3 | evn |
|  Evenki language Վիքիպահեստում |

**Էվենկերեն լեզու** (լամուտյան) — էվենկների լեզու, մոտիկ էվեներեն լեզվին, նանայերենին, ուդեգեյերենին։ Պատկանում է տունգուս-մանջուրական լեզվընտանիքին։

## Գրություն

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж |
| З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н | Ӈ ӈ |
| О о | Ө ө | Ӫ ӫ | П п | Р р | С с | Т т | У у |
| Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |   |   |   |   |

## Էվենսկյան գրականություն

XX դարից մինչև մեր օրերը էվենկերեն լեզվով գրել են հետևյալ գրողներն ու պոետները.

* Անդրեյ Վասիլևիչ Կրիվոշապկին (1941)
* Պլատոն Լամուտսկի (Ավանասևիչ Պլատոն Ստեպանով) (1920—1987)
* Վասիլի Դմիտրևիչ Լեբեդև (1934—1982)
* Նիկոլայ Սավիչ Տարաբուկին (1910—1950)
* Վասիլի Սպիրիդոնովիչ Կեյմետինով-Բարգաչան (1941)

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Էվենկերեն» հոդվածին։ |
# Լի Յունդի

| **Լի Յունդի** |
| --- |
|  |
| Նաև հայտնի է որպես | Yundi |
| Ծնվել է | հոկտեմբերի 7, 1982(1982-10-07) (43 տարեկան) Չունցին, Սիչուան, Չինաստան |
| Երկիր |  Չինաստան |
| Ժանրեր | դասական երաժշտություն |
| Մասնագիտություն | դաշնակահար |
| Գործիքներ | դաշնամուր |
| Լեյբլ | Գերմանական գրամոֆոն, EMI Classics և Warner Classics? |
| Կրթություն | Հաննովերի երաժշտության, դրամայի և մեդիայի համալսարան |
| Պարգևներ |   International Chopin Piano Competition? և Gina Bachauer International Piano Competition? |
|  Yundi Վիքիպահեստում |

**Լի Յունդի** (չինարեն՝ 李云迪
, հոկտեմբերի 7, 1982(1982-10-07), Չունցին, Սիչուան, Չինաստան), չինացի դաշնակահար, դաշնակահարների Շոպենի անվան մրցույթի դափնեկիր (2000)։

## Կենսագրություն

Լի Յունդինը ծնվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Չունցին քաղաքում մետաղագործ բանվոր Լի Չուանի և պետական ծառայող Չժան Սյաոլուի ընտանիքում։

Չնայած ընտանիքում երաժշտական ավանդույթներ բացակայությանը՝ Լին 4 տարեկանից սկսում է ակորդեոն նվագել, իսկ արդեն 5 տարեկանից հայրենի Չունցին քաղաքում ակորդեոնիստների մանկական մրցույթում գրավում է առաջին հորիզոնականը։ 7 տարեկանում սկսում է դաշնամուր նվագել, 9-ում՝ դասերի է հաճախում չինացի հայտնի երաժշտական ուսուցիչ Դան Չժաոիի մոտ (չինարեն՝ 但昭义
)։ Այդ ժամանակ ուսուցիչն իր աշակերտի մեջ հանճար չէր տեսնում․ նշում էր, որ մատերը կարճ են՝ համեմատած իր հասակակիցների հետ, այդուհանդերձ տղայի մեջ տեսնում էր խորը զգացմունքներ երաժշտության նկատմամբ։

1994 թվականին Լին սկսում է սովորել Սիչուանի կոնսերվատորիային կից միջնակարգ դպրոցում և մեկ տարի անց Շամպեյնում (ԱՄՆ) ընթացող Դաշնակահարների Ստրավինսկու անվան միջազգային մրցույթում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը։

1996 թվականին ընդունվում է Շենչժենի արվեստների ինստիտուտ։ Տեսնելով Լի Յունդիի ընդունակությունները և հաշվի առնելով նրա ընտանիքի նյութական հնարավորությունները (այդ ժամանակ տղայի մայրը դուրս էր եկեկ աշխատանքից և տեղափոխվել Շենչժեն, որպեսզի ուղեկցի որդուն)` ինստիտուտի ղեկավարությունն իր վրա վերցրեց դաշնակահարի՝ միջազգային մրցույթներին մասնակցելու ծախսերը։ Բացի այդ նրա համար ուսուցման առանձին ծրագիր մշակվեց.։

1999 թվականին Ուտրեխտում (Նիդերլանդներ) Դաշնակահարների Ֆրանց Լիստի անվան միջազգային մրցույթում զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը, երրորդն էր նաև Պեկինում ընթացող Չինաստանի դաշնակահարների միջազգային մրցույթում։

Նշանակալի հաջողությունը 2000 թվականին Վարշավայում տեղի ունեցող Դաշնակահարների Շոպենի անվան մրցույթի հաղթանակն էր։ Լի Յունդին ոչ միայն առաջին մրցանակակիրն էր Չինաստանից այս մրցույթում, այլև ամենաերիտասարդ դափնեկիրը մրցույթի ողջ պատմության ընթացքում, ինչպես նաև առաջինը 15 տարիների ընթացքում, ով արժանացավ մրցույթի առաջին մրցանակին։ 2015 թվականին դարձավ նույն մրցույթի ժյուրիի ամենաերիտասարդ անդամը։

2001 թվականին Շենչժենի արվեստների ինստիտուտն ավարտելուց հետո ընդունվում է Հանովերի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոց, որտեղ աշակերտում է Արիե Վարդիին։

2010 թվականին Լեհաստանի կառավարությունը Լի Յունդին շնորհում է ոսկե մեդալ՝ «Gloria Artis մշակույթում ունեցած ավանդի համար»։

2012 թվականին դառնում է Սիչուանի կոնսերվատորիայի ամենաերիտասարդ դասավանդողը։

Աշխատել է Deutsche Grammophon և EMI Classics ձայնագրման ընկերությունների հետ։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լի Յունդի» հոդվածին։ |
# Վիքիլուրեր

| Վիքիլուրեր  |
| --- |
|  |
|  |
| wikinews.org |
| Տեսակ | Վիքիմեդիա նախագծի բովանդակություն և առցանց լրագիր |
| Շտաբ կայան | Տամպա, Ֆլորիդա, ԱՄՆ |
| Սեփականատեր | Wikimedia |
| Հեղինակ | Wikimedia community? |
| Բացված | նոյեմբերի 8, 2004 |
|  Wikinews Վիքիպահեստում |

**Վիքիլուրեր**ը ազատ բովանդակությամբ նորությունների աղբյուր Wikimedia Foundationի վիքի նախագիծ է։ Կայքը աշխատում է համատեղ թղթակցության միջոցով։ Վիքիպեդիայի համահիմնադիր Ջիմմի Ուելսը Վիքիլուրերը տարբերակեց Վիքիպեդիայից ասելով «Վիքիլուրերում յուրաքանչյուր պատմություն պետք է նոր գրված լինի հանրագիտարանային հոդվածին հակառակ»։

## Ծանոթագրություններ
# CCTV-2

**CCTV 2**| 🌐 | cctv2.cntv.cn |
| Երկիր |  Չինաստան Պեկին |
| Հեռարձակման գոտի |  Չինաստան  Հոնկոնգ  Մակաու |
| Հեռարձակման լեզու | չիներեն |
| Հեռարձակման սկսման թվական | 1963 |
| Սեփականատեր | ՉԿՀ |

**CCTV-2**, Չինաստանի կենտրոնական հեռուստատեսության երկրորդ ազգային հեռուստաալիք։ Հեռարձակվում է 1963 թվականից։ Հասանելի է Չինաստանի ողջ տարածքում, նաև Հոնկոնգ և Մակաու քաղաքներում։ Մինչ 2009 թվականը ուներ «տնտեսագիտական» ուղղվածություն, 2009 թ. օգոստոսի 24-ից՝ ֆինանսական։ Հեռարձակվում է չինարենի «մանդարին» բարբառով։

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք Արխիվացված 2012-11-07 Wayback Machine (չին.)
* Արցանց հեռարձակում (չին.)
# BBC Worldwide[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **BBC Worldwide** |
| --- |
|  |
| Տեսակ | բիզնես ձեռնարկություն |
| Հիմնադրված է | 1979 |
| Վայր | Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն |
| Երկիր |  Միացյալ Թագավորություն |
| Տնօրեն | Թիմմ Դեյվի և Ջոն Սմիթ |
| Արդյունաբերություն | broadcasting? |
| Մայր ընկերություն | BBC |
| Դուստր ընկերություններ | ՈՒԿՏՎ |
| Սեփականատեր | BBC |
| Կայք | bbcworldwide.com |

**BBC Worldwide Limited,** բրիտանական BBC մեդիաընկերության կոմերցիոն ստորաբաժանումն է, որը զբաղվում է BBC բրենդի և արտադրված հեռուստահաղորդումների տարածմամբ աշխարհի տարբեր երկրներում։ Ընկերությունը հիմնվել է 1995 թվականին։

Ընկերությունը լիովին կամ մասամբ վերահսկում է հետևյալ հեռուստաալիքները՝

* BBC America
* BBC Canada – 20% (Shaw Media - 80%)
* BBC Indonesia
* BBC Entertainment
* BBC HD (միջազգային տարբերակներ)
* BBC Kids – 20% (Knowledge Network -80%)
* BBC Knowledge
* BBC Lifestyle
* CBeebies
* UKTV (ԱՎստրալիա և Նոր Զելանդիա) - 10 հեռուստաալիքների ցանց - 50% (Scripps Networks Interactive - 50%)
* BBC World News հեռուստաալիքի տարածում
* BBC Prime
* BBC France
* BBC Germany
* BBC Persian

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* BBC France
* BBC Germany
# Ձմեռ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ձյան շերտի փոփոխման անիմացիա սեզոնների հետ։
**Ձմեռը** տարվա ամենացուրտ եղանակն է բարեխառն կլիմայում, աշնան և գարնան միջև։ Ձմեռային արևադարձի ժամանակ օրերը ամենակարճն են, իսկ գիշերները ամենաերկարը։ Հյուսիսային կիսագնդում տևում է ձմեռային արևադարձի օրից (դեկտեմբերի 22) մինչև գարնանային գիշերահավասարի օրը (մարտի 21), իսկ Հարավային կիսագնդում՝ ամառային արևադարձի օրից (հունիսի 22) մինչև աշնանային գիշերահավասարի օրը (սեպտեմբերի 23)։ Ցերեկվա տևողության փոքրացման և կեսօրին Արեգակի փոքր բարձրության հետևանքով, ջերմաստիճանը ձմռանը լինում է ցածր։ Ձմռանը ցերեկվա նվազագույն տևողությունը (դեկտեմբերի 22) Հայաստանում 9 ժամ է։

### Օթերևութաբանություն

Օդերևութաբանական ձմեռը ամենակարճ ցերեկներ և ամենացածր միջին ջերմաստիճանը ունեցող ամենացուրտ եղանակն է։ Այս պնդումը համապատասխանում է դեկտեմբեր, հունվար, և փետրվար ամիսներին Հյուսիսային կիսագնդում, և հունիս, հուլիս և օգոստոս ամիսներին հարավային կիսագնդում։

## Պատկերասրահ

*
*
*

Վիքիբառարան

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ընթերցե՛ք **«ձմեռ»** բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։ |

Մեդիա ֆայլեր

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել **Ձմեռ** կատեգորիայում։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 709)։*  |
# Fortune Global 500

**Fortune Global 500**, համաշխարհային 500 խոշորագույն ընկերությունների վարկանիշային ցուցակ, որը կազմված է ընկերության տարեկան եկամուտի վրա։ Ցուցակը ամեն տարի կազմում և հրապարակվում է *Fortune* ամսագիրը։

## 2013 թվականի ցուցակ

Ստորև ներկայացված է 2013 թվականի հուլիսին հրապարակված ընկերությունների թոփ 10-յակը։ Ընկերություններում ֆինանսական տարին ավարտվել է 2013 թվականի մարտի 31-ին։

| № | Ընկերություն | Երկիր | Ճյուղ | Հասույթ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Royal Dutch Shell | Նիդերլանդներ Միացյալ Թագավորություն† | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $481.7 միլիարդ |
| 2 | Walmart | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ | մանրածախ առևտուր | $469.2 միլիարդ |
| 3 | ExxonMobil | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $449.9 միլիարդ
  |
| 4 | Sinopec | Չինաստան | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $428.2 միլիարդ |
| 5 | China National Petroleum Corporation | Չինաստան | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $408.6 միլիարդ |
| 6 | BP | Միացյալ Թագավորություն | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $388.3 միլիարդ |
| 7 | State Grid Corporation of China | Չինաստան | էլեկտրաէներգետիկա | $298.4 միլիարդ |
| 8 | Toyota | Ճապոնիա | ավտոմեքենաներ | $265.7 միլիարդ |
| 9 | Volkswagen | Գերմանիա | ավտոմեքենաներ | $247.6 միլիարդ |
| 10 | Total | Ֆրանսիա | նավթի և գազի արդյունահանում և մշակում | $234.3 միլիարդ |

† *Fortune*-ը նախկինում նշում էր Shell-ը որպես հոլանդական ընկերություն, բայց 2013 թ. ցուցակում այն նշված է որպես բրիտանական-հոլադնական ընկերություն։

## Ծանոթագրություններ
# Զրույց-հանդես

Զրույց-հանդեսը հեռուստաեթերի տեսակներից մեկն է։
Զրույց-հանդեսի հիմնադիրը Ֆիլ Դոնահյուն է։ Ամերիկացի լրագրողի, հաղորդավարի, ռեժիսորի կողմից, իրականում, պատահաբար է ծնվել այս ժանրը։
Իր հաղորդման՝ «Ֆիլ Դոնահյուի շոու» ծրագրի ժամանակ, 1967 թվականին հերոսներից մեկի հետ զրույցի ժամանակ վերջանում են Ֆիլի հարցերը և նա դիմում է հանդիսատեսին, այսպես փրկելով իրավիճակը՝ նա հիմք է դնում մի նոր ոճի, որն էլ կոչվում է` «Զրույց-հանդես»։

Այս ոճի եթերների ժամանակ նախօրոք պլանավորված թեմայի շուրջ քննարկման են հրավիրվում՝ տվյալ թեմայի հետ կապ ունեցող մարդիկ, որպեսզի քննարկեն հանրության համար կարևոր կամ հետաքրքրություն պարունակող խնդիր։ Որպես կանոն այսպիսի եթերները ունենում են նկարահանման տաղավար, հրավիրված հանդիսատեսներ։ Հաճախ հանդիսատեսը հնարավորություն է ունենում հարցեր տալու և քննարկումներին մասնակցելու։
Դասական զրույց-հանդեսը եռյակ կապ ունի՝ հաղորդավար-հրավիրված անձիք, հատուկ մասնագետներ- տաղավարի հանդիսատես։ Զրույց-հանդեսը համախմբում է բեմական հմտությունն ու ժուռնալիստիկան։ Տաղավարում գտնվողներից յուրաքանչյուրը քննարկվող թեմային մասնակցելով, ինչպիսին էլ որ լինի թեման, իրենից ներկայացնում է ինչ-որ ոլորտի կերպար, որը նրան թելադրում է վարողը։
Այս ոճը բավականին պարզ է՝ հերոսներ, հանդիսատես, հաղորդավար, հարցեր և պատասխաններ։
Ըստ հեռուստաքննադատ Անրի Վարտանովի՝ զրույց-հանդեսի ժամանակ պետք է տրվեն տարբեր տեսանկյունների հարցեր, սուր հարցեր որոնք կծնեն հետաքրքրություն հանդիսատեսի և հեռուստադիտողի մոտ։ Հաճախ շատ հաղորդումներ, որտեղ հանգիստ զրույցներ են ևս վերագրվում է «զրույց-հանդես» անվանումը, օրինակ՝ զույցները կլոր սեղանների շուրջ կամ ստանդարտ տաղավարային հարցազրույցները։ Այս խնդիրը բացատրվում է հեռուստատեսային հայտնի դեմքի՝ որևէ զրույց պարունակող եթեր ունենալով․ այն դառնում է դիտողականություն վայելող հաղորդում, հեռուստադիտողը այն ընկալում է որպես զրույց-հանդես քանի որ վարողը հմուտ հեռուստաաստղ է։ Այս տեսակետը բնականաբար սխալ է։
Ժամանակակից փորձագետները հետևելով այս ժանրի զարգացմանը՝ պնդում են, որ այսպիսի ծրագրեր վարելու համար հարկավոր է հատուկ հաղորդավար, ով կլինի՝ ճարպիկ, խելացի, կունենա՝ հումոր, սուր հումոր, լսելու հմտություն և այլն։ Լոգիկայի օգնությամբ և իրավիճակից ելնելով հարց ու պատասխանի շնորհիվ է, որ պահպանվում է հաղորդման դինամիկան։ Եթերի տարբեր ժամանակներում հաղորդավարը նախօրոք ծրագրած հարցերով է առաջնորդվում և պետք եղած դեպքում սրացնում, պետք եղած դեպքում մեղմացնում թեման։
Գաղտնիք չէ, որ սկզբնական շրջանում զրույց-հանդեսը սկսելու և նոր ծրագրին առաջընթաց տալու համար հրավիրվում են դերասաններ, հետագայում հավատ ներշնչելով հանրությանը՝ դեպքերը դառնում են իրական։
Եվ վերջում հավելեմ՝ զրույց-հանդեսն ունի տեսակներ՝
հանրային հետաքրքություն կրող, հոգեբանական, մասնագիտացված, խառը թեմաներ, սկանդալներ։
# Շանհայի ֆոնդային բորսա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| Շանհայի ֆոնդային բորսա
上海证券交易所 |
| --- |
|  |
| Տեսակ | ֆոնդային բորսա |
| Երկիր | Չինաստան |
| Շտաբ | Շանհայ, Չինաստան |
| Հիմնադրվել է | 1990 |
| Ինդեքսներ | SSE Composite |
| Կայք | www.sse.com.cn |
|  Shanghai Stock Exchange Վիքիպահեստում |

**Շանհայի ֆոնդային բորսա** (չինարեն՝ 上海证券交易所
), մայրցամաքային Չինաստանի խոշորագույն առևտրային հրապարակ, Ասիայի առաջավոր ֆոնդային բորսաներից մեկը։ Հիմնվել է 1990 թվականին։ Ոչ առևտրային կազմակերպություն է՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Արժեթղթերի կոմիսիայի ղեկավարությամբ։

Բորսան մտնում է Ասիայի և Օվկիանիայի ֆոնդային բորսաների ֆեդերացիայի կազմի մեջ։

Բորսայում վաճառվող բաժնետոմսերը երկու տիպի են. А և В: А՝ յուանով վաճառվող բաժնետոմսեր։ B–բաժնետոմսերը ստեղծվել են 90-ականների կեսերին միայն ոչ ռեզիդենտների համար և նոմինացված են ԱՄՆ դոլարներով։ Արտասահմանցիները կարող են վաճառել В տիպի բաժնետոմսերը առանց սահմանափակումների, իսկ А տիպի բաժնետոմսերը մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերը արտասահմանցիներից կարող էին գնել միայն խոշոր ինստիտուցիոնալ ներդրողները, որոնք «որակավորված ինստիտուցիոնալ արտասահմանյան ներդրողի» արտոնագիր էին ստացել, և կարող էին գործել միայն իրենց հատկացված քվոտաների շրջանակներում։ 2014 թվականի հոկտեմբերից սկսած՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության կառավարությունը թույլատրեց ավելի քան 500 խոշորագույն ընկերությունների արտասահմանցի ներդրողներին Հոնկոնգում բրոքերների միջոցով վաճառել իրենց բաժնետոմսերը։

## Ֆոնդային ինդեքսներ

Հիմնական ֆոնդային ինդեքսը SSE Composite-ն է, որը արտահայտում է բորսայի բոլոր ընկերությունների իրադրությունը։

SSE 50՝ 50 «երկնագույն քարտերի» բաժնետոմսերի ինդեքս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Բորսայի պաշտոնական կայքը
# Yahoo![խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Yahoo!** |
| --- |
|  |
|  |
| Տեսակ | Պորտալ և web service? |
| Հիմնադրված է | հունվար 1994 |
| Հիմնադիր | Դեյվիդ Ֆիլո և Ջերի Յանգ |
| Վայր | Սանիվեյլ, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ |
| Երկիր |  ԱՄՆ |
| Արդյունաբերություն | Պորտալ |
| Սեփականատեր | Verizon Media |
| Կայք | yahoo.com​(անգլ.) |
|  Yahoo! Վիքիպահեստում |

**«Yahoo!»**, (հայերեն՝ «Յահու»
), ամերիկյան անդրազգային համացանցային կորպորացիա։

Առավելապես հայտնի է այցեքարտային վեբ պորտալով, սոցիալական մեդիայով, «Yahoo Search» որոնողական համակարգով, «Yahoo Mail», «Yahoo News», «Yahoo Finance», «Yahoo Groups», «Yahoo Sports», «Yahoo Answers» ենթաէջերով, և մի շարք այլ ծառայություններով։ Ըստ մի շարք լրատվական գործակալությունների, կայքն իր ենթաէջերով ամսական հավաքում է շուրջ 700 միլիոն այցելու։

Ստեղծվել է 1994 թվականի հունվարին՝ Ստենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Ջերրի Յանգի և Դեյվիդ Ֆիլոյի կողմից։

Հանդիսանալով աշխարհի առաջատար մեդիա ընկերություններից մեկը, «Yahoo!»-ն մեծաթիվ այլ վեբկայքեր ուղղված հղումների, ինչպես նաև ծավալուն որոնելի տվյալների բազայի միջոցով օգնում է համացանցային օգտատերերին նավարկել համաշխարհային սարդոստայնում։

Ընկերության գրասենյակը տեղակայված է Կալիֆոռնիայի Սանիվեյլ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք(անգլ.)
* Էջը «Yahoo Finance» ենթաէջում(անգլ.)
* «Google Finance» ենթաէջում(անգլ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Yahoo!» հոդվածին։ |
# Խոշորացույց

Հասարակ խոշորացույց
**Խոշորացույց**, աչքով վատ տեսանելի օբյեկտների դիտման օպտիկական սարք։ Օբյեկտը տեղավորում են խոշորացույցի կիզակետային հեռավորությունից աննշան փոքր հեռավորության վրա։ Խոշորացույցով անցնող և աչքի մեջ բեկվող ճառագայթները ցանցաթաղանթի վրա հավաքվում են ավելի մեծ անկյան տակ, քան խոշորացույցի բացակայության դեպքում։ Դրանով է բացատրվում սարքի խոշորացնող հատկությունը։

Խոշորացում է կոչվում WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 հարաբերությունը, որտեղ

* α'-ը այն անկյունն է, որով երևում է պատկերն աչքի բիբի կենտրոնից,
* α-ն՝ այն անկյունը, որով երևում է լավագույն տեսողության հեռավորության (D=0, 25 մ) վրա գտնվող առարկան,
* իսկ F-ը կիզակետային հեռավորությունն է։

Պարզագույն խոշորացույցը փոքր խոշորացումով (~2-3) հավաքող ոսպնյակ է։ Միջին խոշորացում (4 - 10) ստանալու համար կիրառվում են 2 կամ 3 ոսպնյակներից կազմված համակարգեր։ Լինում է նաև չափիչ խոշորացույց՝ օբյեկտի գծային չափերի որոշման համար։

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 73)։*  |
# Չժանգոտող պողպատ

**Չժանգոտող պողպատ** է համարվում ըստ զանգվածի նվազագույնը 10.5% քրոմի պարունակություն ունեցեղ պողպատը։
Ածխածնային պողպատից չժանգոտող պողպատը տարբերվում է նրանով, որ պարունակում է քրոմ։ Օդի հետ շփվելու ժամանակ սովորական պողպատի մակերևույթին առաջանում է երկաթի օքսիդի կեղև, որն աստիճանաբար վերածվում է ժանգի և քայքայում է այն։ Չժանգոտող պողպատում պարունակող քրոմը նրա մակերևույթին ստեղծում է դրսի ազդեցությունից պաշտպանող քրոմի օքսիդի բարակ թաղանթ։

## Կիրառությունը

Նյու-Յորքի Քրայսլեր բիլդինգ երկնաքերի գագաթը պատրաստված է չժանգոտող պողպատից։
* Ճարտարապետության մեջ կիրառվում է պրակտիկ և էսթետիկ նկատառումներով։ Որպես այդպիսի կիրառության հայտնի օրինակ կարող է ծառայել Քրայսլեր բիլդինգ երկնաքերի տանիքը (նկարում)։ Ամբողջապես չժանգոտող պողպատե թերթերով է պատված Բիլբաոյում կառուցված Գուգենհայմի թանգարանի շենքը։
* Չժանգոտող պողպատից պատրաստված հայտնի քանդակներից են Ֆինլանդիայի մայրաքաղաք Հելսինկիում գտնվող Սիբելիուսի հուշարձանը, Բրյուսելում գտնվող Ատոմիումը։
* Կիրառվում է մեքենաները, օդանավերը, գնացքները պատող ծածկույթներ ստանալու համար։
* Ոսկերչության մեջ կիրառություն ունի չժանգոտող պողպատից և 12% նիկելից ստացվող Վալադիում համաձուլվածքը։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Չժանգոտող պողպատ» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 16)։*  |
# Կապիտալիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Կապիտալիզմ**, տնտեսաքաղաքական համակարգ, որում արտադրության միջոցները հանդիսանում են մասնավոր սեփականություն, իսկ արտադրության և սպառման գները հիմնված են ազատ շուկայական համակարգի վրա․ ձեռնարկություններն արտադրում են շուկայի համար ապրանքներ, իսկ շուկան կարգավորվում է պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությամբ։ Տնտեսագետները հաճախ կապիտալիզմը ներկայացնում են ազատ շուկայական համակարգ, որը կառավարվում է մրցակցությամբ։ Կապիտալիզմի երկար պատմություն ունեցեող արևմտյան պետություններում գործող տնտեսական համակարգերը համարվում են ազատ մրցակցության և պետական վերահսկողության խառնուրդ։ Կապիտալիզմի հիմնական հատկանիշներն են համարվում կապիտալի կուտակումը, մրցակցային շուկաների և գնային համակարգի առկայությունը, մասնավոր սեփականության և սեփականության իրավունքի ճանաչումը։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիքաղվածքն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կապիտալիզմ» հոդվածին։ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կապիտալիզմ» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 258)։*  |