# Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կապույտով նշված են Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրները։
**Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան** (կիրառվում է նաև Խաղաղօվկիանոսյան եզերք, Խաղաղօվկիանոսյան եզրագիծ տարբերակները), Խաղաղ օվկիանոսի եզրագիծը կազմող ցամաքային տարածքների ամբողջությունը։ Այն նաև աշխարհագրական տարածք է, որն ընդգրկում է դեպի Խաղաղ օվկիանոս ելք ունեցող երկրների ամբողջությունը, ինչպես նաև այն կղզիները, որոնք գտնվում են օվկիանոսի կազմում։ Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանը գրեթե ամբողջությամբ համընկնում է Խաղաղօվկիանոսյան հրաբուխների հրե օղակի հետ։

## Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների ցանկ

Ստորև ներկայացված է այն երկրների ցանկը, որոնք հիմնականում համարվում են Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի մաս, քանի որ գտնվում են Խաղաղ օվկիանոսի ափերին։ Ցանկը կազմված է հյուսիսից հարավ և արևմուտքից արևելք հաջորդականությամբ։

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Արևելյան Ասիա
	+ Ռուսաստանի Դաշնություն
	+ Ճապոնիա
	+ Հյուսիսային Կորեա
	+ Հարավային Կորեա
	+ Չինաստան
		- Հոնկոնգ
		- Մակաու
	+ Թայվան
* Հարավարևելյան Ասիա
	+ Վիետնամ
	+ Կամբոջա
	+ Թաիլանդ
	+ Մալայզիա
	+ Սինգապուր
	+ Բրունեյ
	+ Ինդոնեզիա
	+ Ֆիլիպիններ
	+ Արևելյան Թիմոր
 | * Օվկիանիա (ինքնիշխան պետություններ)
	+ Ավստրալիա
	+ Պալաու
	+ Միկրոնեզիա
	+ Պապուա Նոր Գվինեա
	+ Սողոմոնյան Կղզիներ
	+ Նաուրու
	+ Մարշալյան կղզիներ
	+ Վանուատու
	+ Նոր Զելանդիա
	+ Տուվալու
	+ Ֆիջի
	+ Կիրիբատի
	+ Տոնգա
	+ Սամոա
	+ Նիուե
	+ Կուկի կղզիներ
 | * Օվկիանիա (կախյալ տարածքներ)
	+ Ավստրալիայի արտաքին տարածք
		- Նորֆոլք կղզի
	+ Նոր Զելանդիայի Թագավորություն
		- Տոկելաու
	+ Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածքներ
		- Նոր Կալեդոնիա
		- Ուոլիս և Ֆուտունա
		- Ֆրանսիական Պոլինեզիա
	+ Բրիտանական անդրծովյան տարածքներ
		- Փիթքերն կղզիներ
	+ ԱՄՆ ԱՄՆ կղզային տարածքներ
		- Հյուսիսաին Մարիանյան Կղզիներ
		- Գուամ
		- Ամերիկյան Սամոա
	+ ԱՄՆ
		- Հավայի
	+ Չիլի Չիլիի կղզային տարածքներ
		- Զատկի կղզի
 | * Հյուսիսային Ամերիկա
	+ Կանադա
	+ ԱՄՆ
	+ Մեքսիկա
* Կենտրոնական Ամերիկա
	+ Գվատեմալա
	+ Սալվադոր
	+ Հոնդուրաս
	+ Նիկարագուա
	+ Կոստա Ռիկա
	+ Պանամա
* Հարավային Ամերիկա
	+ Կոլումբիա
	+ Էկվադոր
	+ Պերու
	+ Չիլի
 |

## Առևտուր

Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանը միջազգային առևտրի խոշոր շրջաններից մեկն է։ Այստեղով են անցնում նաև միջազգային առևտրի հիմնական ծովային երթուղիները։ Աշխարհի ամենախոշոր 10 կոնտեյներային նավահանգիստներից 9-ը գտնվում են Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում։ Թոփ տասնյակից այս տարածաշրջանում չի գտնվում միայն Դուբայի Ջեբել Ալի նավահանգիստը։ Իսկ արդեն ամենախոշոր 50 կոնտեյներային նավահանգիստներից այս տարածաշրջանում է գտնվում 29-ը։ Փակագծում նշված է այն թիվը, թե մեծությամբ որերորդն է տվյալ նավահանգիստը։

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Հարավային Կորեա
	+ Բուսանի նավահանգիստ (5-րդ)
* Ճապոնիա
	+ Յոկոհամայի նավահանգիստ (36-րդ)
	+ Տոկիոյի նավահանգիստ (25-րդ)
	+ Նագոյայի նավահանգիստ (47-րդ)
	+ Կոբեի նավահանգիստ (49-րդ)
* Թայվան
	+ Գաոսյունի նավահանգիստ (12-րդ)
* Հոնկոնգ
	+ Հոնկոնգի նավահանգիստ (3-րդ)
 | * Չինաստան
	+ Շանհայի նավահանգիստ (1-ին)
	+ Շենժենի նավահանգիստ (4-րդ)
	+ Նինբոյի նավահանգիստ (6-րդ)
	+ Գուանչժոուի նավահանգիստ (7-րդ)
	+ Ցինդաոյի նավահանգիստ (8-րդ)
	+ Տյանջինի նավահանգիստ (10-րդ)
	+ Սյամենի նավահանգիստ (19-րդ)
	+ Դալյանի նավահանգիստ (21-րդ)
	+ Լիեն Յուն Կանի նավահանգիստ (30-րդ)
	+ Ինկոուի նավահանգիստ (34-րդ)
 | * Ֆիլիպիններ
	+ Մանիլայի նավահանգիստ (37-րդ)
* Վիետնամ
	+ Սայգոնի նավահանգիստ (28-րդ)
* Թաիլանդ
	+ Լայեմ Չաբանգ նավահանգիստ (22-րդ)
* Մալայզիա
	+ Կլանգի նավահանգիստ (13-րդ)
	+ Թանջունգ Պելեպասի նավահանգիստ (16-րդ)
* Սինգապուր
	+ Սինգապուրի նավահանգիստ (2-րդ)
 | * Ինդոնեզիա
	+ Ջակարտայի նավահանգիստ (24-րդ)
	+ Սուրաբայայի նավահանգիստ (38-րդ)
* Կանադա
	+ Վանկուվերի նավահանգիստ (50-րդ)
* ԱՄՆ
	+ Լոս Անջելեսի նավահանգիստ (17-րդ)
	+ Լոնգ Բիչի նավահանգիստ (18-րդ)
	+ Սիեթլի նավահանգիստ (48-րդ)
* Պանամա
	+ Պանամայի նավահանգիստ (43-րդ)
 |

## Կազմակերպություններ

Տարածաշրջանում գործում են միջազգային և հասարակական մի քանի խոշոր կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Ասիա-խաղաղօվկանոսյան տնտեսական համագործակցությունը, «Արևելք-Արևմուտք» կենտրոնը, Խաղաղօվկիանոսյան ավազանի ինստիտուտը (Պոմոնա քոլեջ), Ասիական հետազոտությունների ինստիտուտը։

Տարածաշրջանում պարբերաբար անց են կացվում աշխարհի խոշորագույն միջազգային ռազմածովային զորավարժությունները՝ RIMPAC-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Clausen, A. W. *The Pacific Asian Countries: A Force For Growth in the Global Economy*. Los Angeles: World Affairs Council, 1984. ED 244 852.
* Cleveland, Harlan. *The Future of the Pacific Basin: A Keynote Address*. New Zealand: Conference on New Zealand's Prospects in the Pacific Region, 1983.
* Gibney, Frank B., Ed. *Whole Pacific Catalog*. Los Angeles, CA: 1981.
* "The Pacific Basin Alliances, Trade and Bases." GREAT DECISIONS 1987. New York: Foreign Policy Association, 1987. ED 283 743.
* Palin, Michael (1997). *Full Circle*. BBC Books. ISBN 0-563-37121-8.. A travelogue of a complete journey around the Pacific Rim accompanying the 1997 TV series *Full Circle with Michael Palin*.
* Rogers, Theodore S., and Robert L. Snakenber. "Language Studies in the Schools: A Pacific Prospect." EDUCATIONAL PERSPECTIVES 21 (1982): 12–15.
* Wedemeyer, Dan J., and Anthony J. Pennings, Eds. *Telecommunications—Asia, Americas, Pacific: PTC 86. "Evolution of the Digital Pacific."* Proceedings of the Annual Meeting of the Pacific Telecommunications Council: Honolulu, Hawaii, 1986. ED 272 147.
* West, Philip, and Thomas Jackson. *The Pacific Rim and the Bottom Line*. Bloomington, Indiana, 1987.
* Phillips, Douglas A. and Steven C. Levi. *The Pacific Rim Region: Emerging Giant*. Hillside, NJ: Enslow Publishers, 1988. 0-89490-191-5

## Արտաքին հղումներ

* About the Pacific Rim Region Արխիվացված 2023-03-27 Wayback Machine(անգլ.) // *gsa.gov*
* Sustainable Pacific Rim Cities(անգլ.) // *sustainablepacific.org*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան» հոդվածին։ |