# Վաճառք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաճառք

հասկացություն, գործունեություն, function, economic concept| Ենթակատեգորիա | առևտուր, Բիզնես մոդել |
| Մասն է | Մարքեթինգ, տնտեսություն, առևտուր |
| Ով է կիրառում | վաճառող, sales, marketing and public relations professionals |
| Կազմված է | սեփականատիրոջ փոփոխություն |
| Հակառակը | purchasing |

**Վաճառք** (անգլ.՝ sales), ապրանքների կամ ծառայությունների փոխանակում փողով՝ հաստատված վաճառքի անդորրագրով, կատարված աշխատանքի չեկով, ապրանքների փոխանցման հաշիվ-ապրանքագրով (վերջին երկու դեպքերում դրամական միջոցների հոսքը գրանցվում է առանձին փաստաթղթով)։

Վաճառքը հիմնականում առևտրային ձեռնարկության բիզնես ցիկլի վերջին փուլն է։

«Առևտուր» բառը իմաստով շատ մոտ է վաճառքին, բայց այն ունի այլ ենթատեքստ և երբեմն ավելի հարմար է առևտրային բիզնես գործընթացի ընդհանուր նկարագրության կամ վաճառքի որոշակի առանձնահատկությունների համար (օրինակ՝ հեռահար առևտուր, ճանապարհորդական առևտուր)։ Նաև «առևտուր» բառը կարող է ընդհանուր առմամբ նկարագրել առևտրի և գնումների գործունեությունը (ինչպես գնումներ, այնպես էլ վաճառք), նշանակել գործունեության տեսակը և արդյունաբերությունը որպես ամբողջություն (առևտրի աշխատողներ, Առևտրի նախարարություն, առևտրային ներկայացուցչություն և այլն)։

## Բացատրություն

Անձը կամ կազմակերպությունը, որը շահագրգռվածություն է հայտնում ձեռք բերելու առաջարկվող արժեքավոր ապրանքը, կոչվում է պոտենցիալ գնորդ: Գնումը և վաճառքը հասկացվում են որպես նույն «մետաղադրամի» կամ գործարքի երկու կողմերը: Ե՛վ վաճառողը, և՛ գնորդը ներգրավվում են բանակցությունների գործընթացում՝ արժեքների փոխանակումն ավարտելու համար: Ենթադրվում է, որ վաճառքի գործընթացը ընթանալու է արդար և էթիկական կարգով, որպեսզի կողմերը ունեն հավասարազորբ շահավետ վիճակ: Վաճառքի և գնման փուլերը ներառում են ծանոթացում, կողմերից յուրաքանչյուրի կարիքի գնահատում մյուսի արժեքային ապրանքի նկատմամբ և ապրանքի կամ ծառայության գնի համարժեքության որոշում։

Չնայած պահանջվող հմտությունները տարբեր են, կառավարման տեսանկյունից վաճառքը մարքեթինգի մի մասն է: Վաճառքները հաճախ կազմում են առանձին ստորաբաժանում կազմակերպության կառուցվածքում, որտեղ աշխատում են առանձին մասնագետներ՝ որպես վաճառողներ: Վաճառելը շատերի կողմից համոզիչ «արվեստ» է համարվում։ Հակառակ տարածված համոզմունքի, վաճառքի մեթոդաբանական մոտեցումը վերաբերում է կրկնվող և չափելի փուլերի համակարգված գործընթացին, որով վաճառողը կապում է ապրանքի կամ ծառայության իր առաջարկի դիմաց՝ գնորդին հնարավորություն տալով հասնել իրենց նպատակին տնտեսական ճանապարհով։

Կան բազմաթիվ հոդվածներ, որոնք դիտարկում են մարքեթինգը, գովազդը, առաջխաղացումը և նույնիսկ հանրային կապերը՝ որպես յուրահատուկ գործարք ստեղծելու ուղիներ:

Շատերը կարծում են, որ վաճառքի ուշադրությունը կենտրոնացած է գնորդի և վաճառողի միջև փոխանակման մեջ ներգրավված մարդկային գործակալների վրա: Արդյունավետ վաճառքը նաև պահանջում է համակարգային մոտեցում՝ նվազագույնը ներառելով դերեր, որոնք վաճառում են, հնարավորություն են տալիս վաճառքին և զարգացնում վաճառքի կարողությունները: Վաճառքը ներառում է նաև վաճառողներ, ովքեր տիրապետում են վաճառքի հմտությունների և գիտելիքների, որոնք անհրաժեշտ են գնորդների և վաճառողների միջև արժեքի փոխանակումը հեշտացնելու համար, ինչը յուրահատուկ է մարքեթինգից և գովազդից:

## Վաճառք և մարքեթինգ

Ժամանակակից հասկացությամբ վաճառքը անբաժանելիորեն կապված է մարքեթինգի հետ, ծառայում է որպես ընկերության ընթացիկ մարքեթինգային աշխատանքի ճիշտության տրամաբանական շարունակություն, գործնական արդյունք և հաստատում։ Մարքեթինգի գաղափարը, կարծես, վաճառքից է ծագել։

Վաճառքի հայեցակարգը ներառված է որպես հիմնական և հիմնարար հասկացություն բազմաթիվ այլ ժամանակակից տերմինների և բիզնես հասկացությունների մեջ. կա տերմին վաճառող (վաճառքի մենեջեր, այսինքն՝ ղեկավարում է ակտիվ վաճառք), որն իր իմաստով որոշակիորեն տարբերվում է տերմինից. *վաճառական*, այս մասնագիտությունն աշխատաշուկայում ամենատարածվածներից մեկն է. վաճառքի պլան կազմելը հիմք է հանդիսանում բիզնես պլան կազմելու համար. գրեթե ցանկացած կոմերցիոն ձեռնարկությունում կա վաճառքի բաժին (վաճառքի բաժին) և այլն։

Մեր օրերում վաճառքն ավելի շատ գործնական, քան տեսական կարգապահություն է։ Վաճառքին նվիրված են բազմաթիվ գործնական դասընթացներ վաճառքի հատուկ հմտությունների զարգացման վերաբերյալ, հոդվածներ և գրքեր վաճառքի որոշակի տեսակի առանձնահատկությունների վերաբերյալ և այլն։

## Վաճառքի դասակարգում

Մշակվել են վաճառքի բազմաթիվ դասակարգումներ։ Օրինակ․

* մեծածախ և մանրածախ վաճառք,
* վաճառք B2B և B2C սեգմենտներում,
* ակտիվ և պասիվ վաճառք,
* ուղիղ վաճառք,
* բազմամակարդակ մարքեթինգ,
* «կարճ» վաճառք (գործարքի մասին որոշումը ընդունվում է մեկ անգամի փոխգործակցության ընթացքում) և «երկար» վաճառք (գործարքի մասին որոշում կայացնելու երկար, ֆինանսական և աշխատատար գործընթացով),
* բջջային վաճառք,
* ապրանքների և ծառայությունների վաճառք,
* արդյունաբերության վաճառք՝ սննդամթերք, շինանյութ և այլն։

## Իրավունք

Երկրներում վաճառքները հիմնականում կարգավորվում են ընդհանուր իրավունքով և առևտրային օրենսգրքերով: Միացյալ Նահանգներում ապրանքների վաճառքը կարգավորող օրենքները հիմնականում միատեսակ են այնքանով, որքանով որ իրավասությունների մեծամասնությունն ընդունել է Միասնական առևտրային օրենսգրքի 2-րդ հոդվածը, թեև որոշ ոչ միատեսակ փոփոխություններով:

Եվրահանձնաժողովն առաջարկել է ընդունել վաճառքի ընդհանուր եվրոպական օրենքը 2011 թվականին և 2014 թվականին սահմանել է օրենքի այս ոլորտի վերաբերյալ առաջարկվող կարգավորում: Հանձնաժողովի նպատակն էր վաճառողներին առաջարկել տարբեր իրավական համակարգերի կողմից առաջացած արգելքների վերացում, սակայն ընտրովի մնալով իր (այն ժամանակ) 28 անդամ պետություններում։ Հանձնաժողովի 2012թ. հաղորդագրությունում նշվել է, որ Վաճառքի ընդհանուր եվրոպական օրենքը կօգնի լուծել որոշ մտահոգություններ, որոնք հայտնաբերվել են ամպային հաշվողական ծառայությունների շուկայի զարգացման ժամանակ: Այնուամենայնիվ, առաջարկը հետ է կանչվել 2014թ. դեկտեմբերին, երբ Հանձնաժողովի աշխատանքային ծրագիրը ռացիոնալացվել է:

## Տես Նաև

* Ֆյուչերսային գործարքներ
* Կանխավճար
* Առևտուր
* Տրանսակցիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Пол Черри* Продающие вопросы. Эффективный способ выяснить, чего действительно хотят ваши клиенты = Paul Cherry. Questions That Sell: The Powerful Process for Discovering What Your Customer Really Wants. — М.: Интеллектуальная Литература, 2021. — 174 с. — ISBN 978-5-9614-6094-0

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վաճառք» հոդվածին։ |