# Հարցազրույց

Երաժիշտը հարցազրույց է տվել ռադիոստուդիայում
Մի կին հարցազրույց է վերցնում աշխատանքի համար
Մարզիկները հարցազրույց են տվել մրցավազքից հետո
Հարցազրույց փողոցում հանրության անդամի հետ
Որոշ հարցազրույցներ ձայնագրվում են հեռուստատեսային հեռարձակման համար.
Հարցազրույց, կառուցվածքային խոսակցություն , որտեղ մի մասնակիցը հարցեր է տալիս, իսկ մյուսը տալիս է պատասխաններ։ Ընդհանուր լեզվով ասած, «հարցազրույց» բառը վերաբերում է հարցազրույց տվողի և զրուցակցի միջև անհատական զրույցին։ Հարցազրուցավարը տալիս է հարցեր, որոնց պատասխանում է հարցվողը` սովորաբար տրամադրելով տեղեկատվություն։ Այդ տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել կամ տրամադրվել այլ լսարանների անմիջապես կամ ավելի ուշ։ Այս հատկանիշը բնորոշ է հարցազրույցների բազմաթիվ տեսակների համար. աշխատանքային հարցազրույցը կամ իրադարձության ականատեսի հետ հարցազրույցը կարող է ներկա պահին չունենալ այլ լսարան, սակայն պատասխանները հետագայում կտրամադրվեն ուրիշներին աշխատանքի կամ հետաքննության ընթացքում։ Հարցազրույցը կարող է նաև տեղեկատվություն փոխանցել երկու ուղղություններով։

Հարցազրույցները սովորաբար տեղի են ունենում դեմ առ դեմ, անձամբ, սակայն կողմերը, փոխարենը, կարող են բաժանվել աշխարհագրորեն, ինչպես տեսակոնֆերանսում կամ հեռախոսային հարցազրույցներում։ Հարցազրույցները գրեթե միշտ ներառում են բանավոր հաղորդակցություն երկու կամ ավելի կողմերի միջև։ Որոշ դեպքերում «զրույց» կարող է տեղի ունենալ երկու մարդկանց միջև, ովքեր տպում են իրենց հարցերն ու պատասխանները։

Հարցազրույցները կարող են լինել ոչ կառուցվածքային, ազատ և բաց խոսակցություններ՝ առանց կանխորոշված պլանի կամ նախապես պայմանավորված հարցերի։ Ոչ կառուցվածքային ձևերից մեկը կենտրոնացված հարցազրույցն է, որտեղ հարցազրուցավարը գիտակցաբար և հետևողականորեն ուղղորդում է զրույցը, որպեսզի հարցվողի պատասխանները չշեղվեն հետազոտության հիմնական թեմայից կամ գաղափարից։ Հարցազրույցները կարող են լինել նաև շատ կառուցվածքային խոսակցություններ, որոնցում կոնկրետ հարցերը առաջանում են որոշակի հերթականությամբ։ Նրանք կարող են հետևել տարբեր ձևաչափերի. Օրինակ, աստիճանական հարցազրույցի ժամանակ հարցվողի պատասխանները սովորաբար ուղղորդում են հետագա հարցազրույցները, որոնց նպատակն է ուսումնասիրել պատասխանողի ենթագիտակցական դրդապատճառները : Սովորաբար հարցազրուցավարն ունի հարցազրույցի մասնակցից քաղված տեղեկատվությունը ձայնագրելու ինչ-որ ձև՝ հաճախ գրառումներ անելով մատիտով և թղթով, կամ տեսաձայնագրիչով կամ ձայնագրիչով։

Ավանդաբար երկու անձից բաղկացած հարցազրույցի ձևաչափը, որը երբեմն կոչվում է մեկ առ մեկ հարցազրույց, թույլ է տալիս ուղղակի հարցեր և հետևություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս հարցազրուցավարին ավելի լավ չափել պատասխանների ճշգրտությունն ու համապատասխանությունը։ Դա ճկուն պայմանավորվածություն է այն առումով, որ հետագա հարցերը կարող են հարմարեցվել ավելի վաղ պատասխանները պարզաբանելու համար։ Ավելին, այն վերացնում է հնարավոր աղավաղումները՝ կապված այլ կողմերի ներկայության հետ։

## Համատեքստեր

Ռադիոյի հարցազրույց
Հարցազրույցները կարող են տեղի ունենալ տարբեր համատեքստերում.

* **Զբաղվածություն.** Աշխատանքային հարցազրույցը պաշտոնական խորհրդատվություն է՝ կոնկրետ պաշտոնի համար հարցվողի որակավորումը գնահատելու համար։ Աշխատանքային հարցազրույցի տեսակներից մեկը դեպք հարցազրույցն է, որտեղ դիմողին տրվում է հարց կամ առաջադրանք կամ մարտահրավեր և խնդրում են լուծել իրավիճակը.: Թեկնածուներին կարող են կանչել կեղծ հարցազրույցի` որպես վարժանք` պատասխանողին նախապատրաստելու հետագա «իրական» հարցազրույցում հարցերը լուծելու համար։ Կարող է կազմակերպվել մի շարք հարցազրույցներ, որոնցից առաջինը երբեմն կարճ ցուցադրական հարցազրույց է, որին հաջորդում են ավելի խորը հարցազրույցներ, սովորաբար ընկերության անձնակազմի կողմից, ովքեր ի վերջո կարող են աշխատանքի ընդունել դիմորդին։ Տեխնոլոգիան նոր հնարավորություններ է ընձեռել հարցազրույցի համար. Օրինակ, տեսահեռախոսակապը հնարավորություն է տվել դիմորդների հետ հարցազրույց անցկացնել տեսազանգով, ինչը գնալով ավելի տարածված է դառնում։
* **Հոգեբանությու**ն. Հոգեբանները օգտագործում են հարցազրույցի տարբեր մեթոդներ և տեխնիկա՝ փորձելով հասկանալ և օգնել իրենց հիվանդներին։ Հոգեբուժական հարցազրույցի ժամանակ հոգեբույժը կամ հոգեբանը կամ բուժքույրը հարցեր է տալիս՝ ավարտելու այն, ինչ կոչվում է հոգեբուժական գնահատում։ Երբեմն հարցազրուցավարը հարցազրույց է վերցնում երկու հոգուզ մի ձևաչափով , որ կոչվում է զույգով հարցազրույց։ Քրեագետները և հետախույզները երբեմն օգտագործում են ճանաչողական հարցազրույցներ ականատեսների և տուժածների հետ՝ փորձելով պարզել, թե հատկապես ինչ կարելի է հիշել հանցագործության վայրից, նախքան հատուկ հիշողությունները կսկսեն մարել մտքում։
* **Մարքեթինգային և ակադեմիական**. Մարքեթինգային հետազոտությունների և ակադեմիական հետազոտությունների ժամանակ հարցազրույցներն օգտագործվում են տարբեր ձևերով՝ որպես անհատականության լայնածավալ թեստեր կատարելու մեթոդ։ Հարցազրույցները որակական հետազոտության մեջ տվյալների հավաքագրման ամենաօգտագործվող ձևն են։ Հարցազրույցներն օգտագործվում են մարքեթինգային հետազոտության մեջ որպես գործիք, որը ընկերությունը կարող է օգտագործել՝ հասկանալու համար, թե ինչպես են մտածում սպառողները, կամ որպես գործիք՝ ճանաչողական հարցազրույցի (կամ ճանաչողական նախնական թեստավորման) տեսքով՝ հարցաթերթիկների ձևավորումը բարելավելու համար. : Սպառողների հետազոտական ընկերությունները երբեմն օգտագործում են համակարգչի օգնությամբ հեռախոսային հարցազրույցներ՝ պատահականորեն հեռախոսահամարներ հավաքելու համար՝ բարձր կառուցվածքային հեռախոսային հարցազրույցներ անցկացնելու համար, որտեղ գրված հարցերն ու պատասխանները մուտքագրվում են անմիջապես համակարգչում։
* **Լրագրություն և այլ լրատվամիջոցներ**. Որպես կանոն, լրագրողները, որոնք լուսաբանում են լրագրության պատմությունը, հարցազրույցներ են անցկացնում հեռախոսով և անձամբ՝ հետագա հրապարակման համար տեղեկատվություն ստանալու համար։ Հեռարձակման համար լրագրողները նաև հարցազրույցներ են տալիս պետական պաշտոնյաների և քաղաքական թեկնածուների հետ։ Թոք-շոուում ռադիոյի կամ հեռուստատեսության «հաղորդավարը» հարցազրույց է վերցնում մեկ կամ մի քանի հոգու հետ, թեման սովորաբար ընտրում է հաղորդավարը, երբեմն՝ ժամանցային, երբեմն՝ տեղեկատվական։ Նման հարցազրույցները հաճախ ձայնագրվում են։
* **Այլ իրավիճակներ**. Երբեմն քոլեջի ներկայացուցիչները կամ շրջանավարտները քոլեջի հարցազրույցներ են անցկացնում ապագա ուսանողների հետ՝ որպես ուսանողի համապատասխանությունը գնահատելու միջոց՝ միաժամանակ ուսանողին հնարավորություն տալով ավելին իմանալ քոլեջի մասին։ Որոշ ծառայություններ մասնագիտանում են հարցազրույցների համար մարդկանց մարզելու մեջ։ Դեսպանատան պաշտոնյաները կարող են հարցազրույցներ անցկացնել ուսանողական վիզաների համար դիմողների հետ՝ նախքան նրանց վիզայի դիմումները հաստատելը։ Իրավական համատեքստում հարցազրույց տալը հաճախ կոչվում է հարցաքննություն։ Դեբրիֆինգը հարցազրույցի մեկ այլ տեսակ է։

## Կույր հարցազրույց

Կույր հարցազրույցի ժամանակ հարցաքննվողի ինքնությունը թաքցվում է, որպեսզի նվազեցվի հարցազրուցավարի կողմնակալությունը։ Կույր հարցազրույցները երբեմն օգտագործվում են ծրագրային ապահովման ոլորտում և ստանդարտ են նվագախմբային լսումների ժամանակ։ Որոշ դեպքերում ցուցադրվել են կույր հարցազրույցներ՝ փոքրամասնությունների և կանանց աշխատանքի ընդունվելու համար։

## Հարցազրուցավարի կողմնակալություն

Հարցազրուցավարի և հարցաքննվողի հարաբերությունները հետազոտական միջավայրում կարող են ունենալ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ։ Նրանց փոխհարաբերությունները կարող են բերել հավաքվող տեղեկատվության ավելի խորը ըմբռնում, սակայն դա վտանգ է ստեղծում, որ հարցազրուցավարը չի կարողանա անաչառ լինել տեղեկատվության հավաքագրման և մեկնաբանման հարցում։ Անկողմնակալություն կարող է առաջանալ հարցազրուցավարի ընկալումից կամ հարցազրույց տվողի ընկալումից։ Բացի այդ, հետազոտողը կարող է կողմնակալություն անել՝ հիմնվելով հետազոտողի հոգեկան վիճակի, հետազոտությունն անցկացնելու նրանց պատրաստվածության և ոչ պատշաճ հարցազրույցների անցկացման վրա։ Հարցազրուցավարները կարող են օգտագործել տարբեր պրակտիկաներ, որոնք հայտնի են որակական հետազոտություններում՝ նվազեցնելու հարցազրուցավարի կողմնակալությունը։ Այս պրակտիկաները ներառում են սուբյեկտիվություն, օբյեկտիվություն և ռեֆլեքսիվություն։ Այս պրակտիկաներից յուրաքանչյուրը հնարավորություն է տալիս հարցազրուցավարին կամ հետազոտողին օգտագործել իրենց կողմնակալությունը՝ բարելավելու իրենց աշխատանքը՝ ավելի խորը պատկերացում կազմելով իրենց ուսումնասիրած խնդրի մասին։

## Ծանոթություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հարցազրույց» հոդվածին։ |