Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ֆաննի Մենդելսոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Ֆաննի Մենդելսոն** |
| --- |
|  |
| Բնօրինակ անուն | գերմ.՝ Fanny Mendelssohn |
| Ծնվել է | նոյեմբերի 14, 1805(1805-11-14)[…] Համբուրգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն |
| Երկիր |  Համբուրգ |
| Մահացել է | մայիսի 14, 1847(1847-05-14)[…] (41 տարեկան) Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն |
| Գերեզման | Բեռլին |
| Ժանրեր | դասական երաժշտություն |
| Մասնագիտություն | կոմպոզիտոր, դաշնակահարուհի և համալսարանի դասախոս |
| Գործիքներ | դաշնամուր |
| Ամուսին | Wilhelm Hensel? |
| Կայք | fannyhensel.de |
|  Fanny Mendelssohn Վիքիպահեստում |

**Ֆաննի Մենդելսոն** (նոյեմբերի 14, 1805(1805-11-14)[…], Համբուրգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - մայիսի 14, 1847(1847-05-14)[…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն), գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր։

Ֆելիքս Մենդելսոնի քույրն է։

## Կենսագրություն

Ֆաննի Մենդելսոնը մեծացել է Բեռլինի արիստոկրատ միջավայրում։ Ստացել է հիանալի կրթություն իր մոր կողմից։ Սերում է ծագումով հրեա փիլիսոփա Աբրահամ Մենդելսոնի տոհմից։ 19-րդ դարի հազվագյուտ կին կոմպոզիտորներից է։ Համերգների ժամանակ նվագել է որպես դաշնակահար։ 1829 թվականին նա ամուսնանում է նկարիչ Հենսելի հետ և ունենում է մեկ տղա։ Նա ստանձնել է տարբեր համերգների կազմակերպչի պաշտոն։ Իր եղբոր վաղ տարիքի գրած որոշ երգերի իրական հեղինակը ինքն է։
Մահացել է ապոպլեքսիայից՝ 42 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆաննի Մենդելսոն» հոդվածին։ |
# Հռոմեացի այրի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Հռոմեացի այրի**
 |
| --- |
|  |
| տեսակ | գեղանկար |
| նկարիչ | Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտի |
| տարի | 1874 |
| ուղղություն | Պրեռաֆայելիտներ |
| ժանր | դիմապատկեր |
| նյութ | յուղաներկ և կտավ |
| գտնվում է | Պոնսեի արվեստի թանգարան |
| հավաքածու | Պոնսեի արվեստի թանգարան |
| **Ծանոթագրություններ** |
|  Roman Widow by Dante Gabriel Rossetti Վիքիպահեստում |

**«Հռոմեացի այրի»** (կամ **«Dîs Manibus»**, անգլ.՝ Roman Widow), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1874 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Պուերտո Ռիկոյի Պոնսեի պատկերասրահի հավաքածուում։

## Տեղեկություն նկարի մասին

Ռոսսետտին սկսել է նկարի աշխատանքը 1873 թվականի հոկտեմբերին։ Ինչպես գրել է ինքը Ռոսսետտին. «սպիտակ մարմարը, ֆոնը և սափորը, սպիտակ վարագուրումը և սպիտակ վարդերը կհամադրվեն իրար, ես հավատում եմ, և կստեղծեն հիանալի տպավորություն, իսկ նկարը իմ կարծիքով կլինի նույնչափ գեղեցիկ և վսեմ, ինչպես իմ ստեղծած յուրաքանչյուրը»։ Գրականության մեջ որոշ դեպքերում նշված է, որ նկարի համար բնորդուհի է եղել Ալեքսա Ուայլդինգը, սակայն նկարչի եղբայր Ուիլյամ Մայքլ Ռոսսետտին և արվեստաբան Հենրի Մարիլյերը պնդել են, որ եղել է Մարիա Սպարտալի Սթիլմանը։ Ռոսսետտին մտադիր է եղել նկարը վաճառել Ֆրեդերիկ Լեյլանդին, սակայն վախեցել է, որ նկարը «չափազանց խստաշունչ և ողբերգական կլինի նրա ճաշակի համար»։

|  |
| --- |
| (աուդիո) |
| «Dîs Manibus» |
| Duration: 1 minute and 13 seconds.1:13 «Dîs Manibus» էլեգիա |
|  |

Նկարում պատկերված է հռոմեացի կին, որը նստած է իր ամուսնու գերեզմանի մոտ և երկու երաժշտական գործիք է նվագում։ Հերոսուհին սպիտակ է հագած, ինչը հին հռոմեացիների համար սգո գույն էր։ Նկարի երկրորդ անվանում՝ «Dîs Manibus», կապված է Ռոսսետտիի մակագրության հետ՝ գրված Գյուստավ Ֆլոբերի մահվան առիթով, որով նկարիչը զուգահեռ է անցկացրել Ներոնի ժամանակ Հռոմի անկման և Երկրորդ կայսրության կործանման միջև։ «Dîs Manibus»-ը նաև երաժշտական եղերգության անվանում է, որը նվագում է հերոսուհին տավիղով, և այդ բառերը գրված են աճյունասափորի վրա, որը պատկերված է նկարում (լատիներեն՝ Dîs Manibus L. Aelio Aquino Marito Carissimo Papiria Gemina Fecit Ave Domine Vale Domine.)։

Նկարը կարելի է դասել Ռոսսետտիի 1872—1877 թվականների աշխատանքների շարքին, դրանք են՝ «Վերոնիկա Վերոնեզե», «La Ghirlandata» և «Ծովային հմայություն»։ «Հռոմեացի այրի» նկարի հետ դրանք ունեն գաղափարական և կոմպոզիցիոն մի շարք առանձնահատկություններ, իսկ բոլորը միասին արտահայտում են մեկ կերպարի չորս կողմերը կամ տեսանկյուններ։ Ինչպես նաև բոլոր այդ չորս նկարներում որևէ ձևով արտահայտված է երաժշտության թեման։ «Հռոմեացի այրի» նկարը ստեղծվել է «Ծովային հմայություն» կտավի հետ միաժամանակ, քանի որ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը ցանկացել է գնել մի քանի նման աշխատանքներ, սակայն ավելի ուշ Լեյլանդը հրաժարվել է այդ գաղափարից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Commentary on the Rossetti Archive