# Նահանգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Նահանգ**, համեմատաբար մեծ վարչատարածքային միավոր, որը կարող է ներառել ավելի փոքր միավորներ՝ մարզեր, գավառներ և շրջաններ։ Որոշ երկրներում նահանգն է ընտրում իր ներկայացուցիչներին երկրի օրենսդիր և ներկայացուցչական մարմիններում։ Այլ երկրներում նահանգը ունենում է զգալի ինքնավարություն։ Բրազիլիայում և Ռուսաստանում կան նաև երկրամասեր, որոնք իրենց մեջ են ներառում նահանգները։

## Ժամանակակից պետություններ

Նահանգ կամ այս բառի թարգմանաբար օգտագործվող տարբերակներով են անվանվում հետևյալ երկրների վարչատարածքային միավորները։

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Նահանգի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Նահանգների ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Ալժիր | Աֆրիկա | վիլայա | արաբ․՝ ولاية‎‎ | Ալժիրի նահանգներ |
|  ԱՄԷ | Ասիա | էմիրություն | արաբ․՝ إمارة‎‎ | ԱՄԷ նահանգներ |
|  ԱՄՆ | Ամերիկա | ստեյթ | անգլ.՝ state | ԱՄՆ նահանգներ |
|  Անգոլա | Աֆրիկա | պրովինցիա | պորտ.՝ província | Անգոլայի նահանգներ |
|  Ավստրալիա | Ավստրալիա և Օվկիանիա | ստեյթ | անգլ.՝ state | Ավստրալիայի նահանգներ |
|  Ավստրիա | Եվրոպա | լանդ | գերմ.՝ Land | Ավստրիայի նահանգներ |
|  Արգենտինա | Ամերիկա | պրովինցիա | իսպ.՝ provincia | Արգենտինայի նահանգներ |
|  Աֆղանստան | Ասիա | վիլայաթ | փուշտու՝ ولايت‎
 | Աֆղանստանի նահանգներ |
|  Բանգլադեշ | Ասիա | բիբհագ | բենգալերեն՝ বিভাগ  | Բանգլադեշի նահանգներ |
|  Բրազիլիա | Ամերիկա | էստադո | պորտ.՝ estado | Բրազիլիայի նահանգներ |
|  Գերմանիա | Եվրոպա | լանդ | գերմ.՝ Land | Գերմանիայի նահանգներ |
|  Եթովպիա | Աֆրիկա | կիլիլ | ամհարերեն՝ ኪሊሎ | Եթովպիայի նահանգներ |
|  Թունիս | Աֆրիկա | վիլայա | արաբ․՝ ولاية‎‎ | Թունիսի նահանգներ |
|  Թուրքմենստան | Ասիա | վելայաթ | թուրքմ.՝ *welayat*
 | Թուրքմենստանի նահանգներ |
|  Իսպանիա | Եվրոպա | կոմունիդադ | իսպ.՝ comunidad | Իսպանիայի նահանգներ |
|  Իրան | Ասիա | օսթան | պարս.՝ استان | Իրանի նահանգներ |
|  Լիբիա | Աֆրիկա | շաաբիյա | արաբ․՝ شعبية‎‎ | Լիբիայի նահանգներ |
|  Կամերուն | Աֆրիկա | դեպարտաման | ֆրանսերեն՝ Département | Կամերունի նահանգներ |
|  Կանադա | Ամերիկա | փրովինս | անգլ.՝ province | Կանադայի նահանգներ |
|  Կոնգոյի Հանրապետություն | Աֆրիկա | դեպարտաման | ֆրանսերեն՝ Département | Կոնգոյի նահանգներ |
|  Կոտ դ'Իվուար | Աֆրիկա | դեպարտաման | ֆրանսերեն՝ Département | Կոտ դ'Իվուարի նահանգներ |
|  Հարավային Սուդան | Աֆրիկա | ստեյթ | անգլ.՝ state | Հարավային Սուդանի նահանգներ |
|  Հնդկաստան | Ասիա | ստեյթ | անգլ.՝ state | Հնդկաստանի նահանգներ |
|  Ճապոնիա | Ասիա | շիչո | ճապ.՝ 支庁 | Ճապոնիայի նահանգներ |
|  Մալայզիա | Ասիա | նեգերի | արաբ․՝ negeri‎‎ | Մալայզիայի նահանգներ |
|  Մավրիտանիա | Աֆրիկա | վիլայա | արաբ․՝ ولاية‎‎ | Մավրիտանիայի նահանգներ |
|  Մեքսիկա | Ամերիկա | էստադո | իսպ.՝ estado | Մեքսիկայի նահանգներ |
|  Մյանմա | Ասիա | փյինե | բիրմ.՝ [pjìnɛ̀] | Մյանմայի նահանգներ |
|  Նիգերիա | Աֆրիկա | իպինլե | յորուբա՝ Ìpínlẹ̀ | Նիգերիայի նահանգներ |
|  Շվեդիա | Եվրոպա | լանդսկապ | շվեդ.՝ landskap | Շվեդիայի նահանգներ |
|  Չադ | Աֆրիկա | ռեգիոն | ֆրանսերեն՝ région | Չադի նահանգներ |
|  Չինաստան | Ասիա | շենգ | չինարեն՝ 省
 | Չինաստանի նահանգներ |
|  Պակիստան | Ասիա | սոբե | ուրդու՝ صوبہ‎ | Պակիստանի նահանգներ |
|  Սոմալի | Աֆրիկա | գոբոլ | սոմալ.՝ gobol | Սոմալիի նահանգներ |
|  Սուդան | Աֆրիկա | վիլայա | արաբ․՝ ولاية‎‎ | Սուդանի նահանգներ |
|  Վենեսուելա | Ամերիկա | էստադո | իսպ.՝ estado | Վենեսուելայի նահանգներ |
|  Տանզանիա | Աֆրիկա | մկոա | սվահիլի՝ mkoa | Տանզանիայի նահանգներ |
|  Տաջիկստան | Ասիա | վիլոյաթ | տաջ.՝ вилоят | Տաջիկստանի նահանգներ |
|  Ուզբեկստան | Ասիա | վիլոյաթ | անգլ.՝ viloyat | Ուզբեկստանի նահանգներ |
|  Օման | Ասիա | վիլայա | անգլ.՝ ولاية | Օմանի նահանգներ |

## Պատմական երկրներ

Որոշ պատմական երկրներ նույնպես բաժանված են եղել նահանգների։ Դրանք են՝

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Նահանգի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Մեծ Հայք
 | Ասիա | աշխարհ | հայերեն՝ աշխարհ
 | Մեծ Հայքի նահանգներ |
|  Օմայյան խալիֆայություն  Աբբասյան խալիֆայություն | Եվրասիա և Աֆրիկա | էմիրություն | արաբ․՝ إمارة‎‎ | Արաբական խալիֆայության նահանգներ |
|  Իրան | Ասիա | բեկլարբեկություն | պարս.՝ بگلربگی | Սեֆյան Պարսկաստանի նահանգներ |
|  Իրան | Ասիա | խանություն | պարս.՝ خانات | Պարսկաստանի նահանգներ |
|  Ռուսական կայսրություն | Եվրասիա | գուբերնիա | ռուս.՝ губерния | Ռուսական կայսրության նահանգներ |
|  Օսմանյան կայսրություն | Եվրասիա | վիլայեթ | արաբ․՝ ولاية‎‎ | Օսմանյան կայսրության նահանգներ |

## Դաշնային կարգավիճակով այլ միավորներ

Մի քանի պետությունների վարչական միավորներ չեն կոչվում նահանգներ, բայց դրանք ունեն դաշնային կարգավիճակ։ Դրանք են՝

| Պետության անվանում | Աշխարհամաս | Նահանգի անվանում | Բնօրինակ լեզվով | Ցուցակ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Բելգիա | Եվրոպա | գեվեստ | հոլ.՝ gewest | Բելգիայի մարզեր |
|  Բոսնիա և Հերցեգովինա | Եվրոպա | կանտոն | բոս․՝ kantoni | Բոսնիա և Հերցեգովինայի գավառներ |
|  Իրաք | Ասիա | մուհաֆազա | արաբ․՝ محافظة‎‎ | Իրաքի մարզեր |
|  Կոմորյան Կղզիներ | Աֆրիկա | կղզի | արաբ․՝ جزيرة‎‎ | Կոմորյան կղզիների կղզիներ |
|  Ղազախստան | Ասիա | օբլըս | ղազ.՝ Облыс | Ղազախստանի մարզեր |
|  Միկրոնեզիա | Ավստրալիա և Օվկիանիա | ստեյթ | անգլ.՝ state | Միկրոնեզիայի շրջաններ |
|  Նեպալ | Ասիա | անչալ | նեպալ.՝ अञ्चल
 | Նեպալի մարզեր |
|  Շվեյցարիա | Եվրոպա | կանտոն | գերմ.՝ Kanton | Շվեյցարիայի գավառներ |
|  Ռուսաստան | Եվրասիա | օբլաստ | ռուս.՝ область | Ռուսաստանի մարզեր |
|  Սենթ Քիթս և Նևիս | Ամերիկա | ստեյթ | անգլ.՝ state | Սենթ Քիթս և Նևիսի շրջաններ |

## Տես նաև

* Երկրամաս
* Մարզ
* Գավառ
* Շրջան
* Համայնք

## Ծանոթագրություններ

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 172)։*  |