# Հրուշակեղեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

| **Հրուշակեղեն** |
| --- |
|  |
| Ենթատեսակ | սննդամթերք, Production of food industry by OKP?, food and drink products (OKPD 15, includes not only edible)?, սննդամթերք ըստ ՕԿՊԴ2-ի (10) և sweet dish? |
| Արտադրող | Հրուշակագործ և confectioner? |
|  Confectionery Վիքիպահեստում |

**Հրուշակեղեն** (քաղցրեղեն, քաղցրավենիք, քաղցր ուտեստներ), բարձր կալորիականություն ունեցող և հեշտ յուրացվող սննդամթերք, որը պարունակում է մեծ քանակությամբ շաքար, առանձնանում է հաճելի համով և բույրով։ Հրուշակեղենի պատրաստման հիմնական բաղադրիչներից են ալյուրը՝ ցորենի, ավելի հազվադեպ՝ եգիպտացորենի, բրնձի, վարսակի և այլն), շաքարավազը, մեղրը, մրգերն ու հատապտուղները, կաթն ու սերուցքը, ճարպերը, ձվերը, խմորիչները, օսլան, կակաոն, ընկույզը, սննդային թթուները, դոնդող առաջացնող նյութերը, համային և բուրումնավետ հավելումները, սննդային գունանյութերը և փխրուցիչները։ Վարպետ խոհարար և պատմաբան Վ․ Պոխլյոբկինը կարծում էր, որ հրուշակեղենի բոլոր տեսակների խմորի մեջ ալյուրը երկրորդական դեր է խաղում (բացառություն է կազմում կուլիչի և քաղցրաբլիթի խմորը)։

## Տեսակներ

Կախված բաղադրիչներից՝ հրուշակեղենի բոլոր տեսակները բաժանվում են երկու հիմնական խմբի՝ շաքարային (շոկոլադ, մարմելադ, կարամել, քաղցրավենիք, հալվա, դրաժե) և խմորային (բլիթներ, կոճապղպեղ, տորթեր, կեքսեր, վաֆլիներ, խմորեղեն)։ Պատահում է, որ հրուշակեղենը պարունակում է յուրաքանչյուր խմբի տարրեր, բայց միայն մեկը համարվում է հիմնականը (օրինակ, ելակով վաֆլիները ալյուր են, չնայած ելակի միջուկը շաքարավազ է)։

Շաքարային խմբին են պատկանում՝

* Շոկոլադե կոնֆետներ․ շաքարի պարունակությունը կազմում է առնվազն 20%։
* Բեզե․ ձվի սպիտակուցը շաքարով։
* Ջեմ, մարմելադ, մուրաբա, պովիդլո, կոնֆիտյուր, յոտ. քաղցր օշարակի մեջ եփած մրգեր կամ հատապտուղներ՝ կախված պատրաստման տեխնոլոգիայից և պատրաստի արտադրանքի հետևողականությունից։
* Գրիլյաժ. կարամելացված շաքարի և մանրացված ընկույզի խառնուրդից պատրաստված կոնֆետներ։
* Դոնդող. քաղցր ուտեստ՝ պատրաստված մրգերի կամ հատապտուղների հյութերից՝ շաքարով և գելացնող նյութով, սովորաբար ժելատինով։
* Զեֆիր, պաստիլա. պատրաստված պյուրեից և եփած մրգերից՝ շաքարով և հարած ձվի սպիտակուցի ավելացումով։
* Կոնֆետներ, իրիս, կարամել, սառնաշաքար՝ գնդիկներ, սալիկներ, կարամելացված շաքար, շոկոլադ, մելաս և այլ մթերքներից պատրաստված բարձիկների տեսքով։
* Խյուսներ՝ տրորած մրգի, հարած ձվի, կարագի կամ սերուցքի համասեռ զանգվածի տեսքով աղանդերային ուտեստներ։
* Մարցիպան՝ պատրաստված առաձգական խառնուրդից՝ պատրաստված քերած նուշից կամ այլ ընկույզից՝ շաքարի փոշիով։
* Մուսս՝ պատրաստված հարած շոկոլադից, մրգային, հատապտղային և այլն զանգվածից՝ ձիաձավարով, ձվով կամ ժելատինով։
* Սամբուկ՝ սառեցված, փափուկ ուտեստ, որը պատրաստվում է մրգային խյուսը շաքարով և ձվի սպիտակուցով հարելով։
* Սուֆլե՝ հարած սպիտակուցների և այլ ապրանքների փարթամ ուտեստ։
* Հալվա, բլիթ և այլ արևելյան քաղցրավենիք՝ թխվածքաբլիթներ, չամիչ-ընկույզ և օսլա-շաքարային արտադրանք։
* Ցուկատ՝ մրգերի կամ նարնջի, ձմերուկի, սեխի կտրատած կեղև։
* Շոկոլադ՝ աղացած կակաոյի հատիկներից՝ այլ բաղադրիչների ավելացումով։

Խմորեղենի խմբին են պատկանում՝

* Վաֆլիներ՝ հեղուկ խմորից պատրաստված չոր թխվածքաբլիթի հատուկ տեսակ, բաղկացած միջուկով պատված բարակ շերտերից։
* Թխվածքաբլիթ՝ պատրաստված առանց խմորիչի խմորից, հիմնականում՝ թխվածքաբլիթից, բարձրացնող նյութերով։
* Քաղցր կարկանդակներ, կարկանդակներ, շոռակարկանդակներ, ռուլետներ, բլիթներ, կեքսեր՝ պատրաստված խմորիչից, շերտավոր խմորից, անթթխմոր խմորից, choux խմորից և տարբեր ձևերի ու չափերի այլ խմորներից՝ միջուկով կամ առանց, թխած կամ տապակած։
* Տորթեր, խմորեղեն (բրաունի և այլն), էկլերներ՝ տոնական աղանդեր՝ պատրաստված թխվածքաբլիթից, շունից, շերտավոր խմորից, կրեմով և ցուկատով պատրաստված թխվածքաբլիթներից, սովորաբար գեղեցիկ ավարտվածքով։

## Տես նաև

* Տորթ
* Խմոր
* Հացաբուլկեղեն
* Փուռ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Հրուշակեղեն www.info-food.ru կայքում՝ բաղադրություն, կալորիականություն, արձագանքներ
* Խոհանոցային Մեծ Բառարան Արխիվացված 2013-01-02 Wayback Machine
* Քաղցրավենիքը երեխայի սննդակարգում Արխիվացված 2013-08-30 Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հրուշակեղեն» հոդվածին։ |

|  |
| --- |
| *Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 633)։*  |