# Ծառայությունների ոլորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

**Ծառայությունների ոլորտ**, տնտեսության հատված, որը ներառում է իր մեջ կոմերցիոն և ոչ կոմերցիոն ծառայություններ։

Այն ամփոփիչ ընդհանրացնող կատեգորիա է՝ ներառած ծառայությունների տարատեսակ ձևերի վերարտադրությունը՝ ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, ինչպես նաև ֆիզիկական անձանց կողմից մատուցված։ Տնտեսության մնացյալ հատվածները ընդունված է համարել արտադրության ոլորտ՝ արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն։ Ծառայությունների ոլորտը հիմնականում վերաբերում է հետինդուստրիալ հասարակական-տնտեսական կացութաձևին՝ ժամանակակից ենթակառուցվածքների զարգացման հետևանքով։ Տնտեսապես զարգացած երկրներում հենց այս ոլորտն է կազմում տնտեսությունում զբաղվածների թվի հիմնական մասը (ավելին քան 60%)։

## Տնտեսության ենթակառուցվածք

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Տնտեսության ենթակառուցվածքը (լատիներեն՝ infra — ավելի ցածր, ենթա- + structura — կառուցվածք, դիրք) ոլորտների և գործունեությունների ձևերի միավորում է, որոնք ծառայում են արտադրությանը և տնտեսությանը ամբողջությամբ՝ ստեղծելով նրանց համար ընդհանուր հիմք և հենարան։ Տնտեսության ենթակառուցվածքներին են վերաբերում տրանսպորտի և կապի կառուցվածքը, պահեստային տնտեսությունը, էներգամատակարարումը և ջրամատակարարումը։ Ոլորտների շրջանակը, որոնք վերաբերում են տնտեսության ենթակառուցվածքներին, տարբեր երկրներում առանձնացվում է տարբեր կերպ։ Դրանց հիմնական նշանակությունն է պարզեցնել և առավել արդյունավետ դարձնել ապրանքների և ծառայությունների փոխանակումը վաճառողների և գնորդների միջև։ Որոշ հեղինակներ տնտեսության ենթակառուցվածքները կապում են գիտության, առողջապահության, կրթական համակարգի հետ՝ անվանելով դրանք տնտեսության ոչ արտադրական (սոցիալական) ենթակառուցվածք։- Տնտեսագիտական-մաթեմատիկական բառարան |  |

#### Ծառայությունների ոլորտի կազմի մեջ մտնում են.

* Ծառայությունների մատուցումը (տնտեսության ենթակառուցվածքների արտադրության և մատուցման ծառայությունների ոլորտ)
* Սոցիալական ոլորտ (տնտեսության ոչ արտադրական և իրավաբանա-ֆինանսական ծառայությունների ոլորտ)

## Ծառայությունների մատուցման ոլորտներ

* Կոմունալ-կենցաղային ծառայություններ
* Շինարարական ծառայություններ
* Էլեկտրաէներգետիկա
* Գազամատակարարում
* Ջերմամատակարարում
* Ջրամատակարարում և կոմունալ ծառայություններ
* Տրանսպորտային ծառայություններ և տրանսպորտի տեխնիկական սպասարկման ծառայություններ
* Կապի ու հեռահաղորդակցության ծառայություններ, թվային և կենցաղային տեխնիկայի վերանորոգման ծառայություններ
* Առևտրային ծառայություններ
* Հանրային սննդի ծառայություններ
* Կենցաղային ծառայություններ
* Ապահովագրական ծառայություններ

## Սոցիալական ծառայությունների ոլորտ

* Վարձույթի ծառայություններ
* Բժշկական-սանիտարական ծառայություններ
* Կրթական ծառայություններ և լուսավորում
* Տեղեկատվական ծառայություններ
* Իրավաբանական ծառայություններ
* Ֆինանսական ծառայություններ
* Թարգմանչական ծառայություններ
* Հյուրանոցային ծառայություններ
* Անվտանգության ապահովման ծառայություններ
* Զբոսաշրջային ծառայություններ
* Ժամանցային ծառայություններ և հանգիստ
* Ինտիմ ծառայություններ այն պետություններում, որտեղ պաշտոնապես օրինականացված է մարմնավաճառությունը

Աշխատողները, որոնք զբաղված են սոցիալական ոլորտի ծառայություններով և հաճախորդների անմիջական սպասարկմամբ, համարվում են սպասարկող անձնակազմ։

## Պատմություն

Հին ժամանակներում հանրային ծառայությունների մատուցումը զարգացած չէր։ Ապրանքափոխանակությունը և առևտուրը գոյություն են ունեցել հիմնականում գյուղատնտեսական և արհեսագործական աշխատանքների պատրաստի արդյունքների տեսքով։

Մարդկային հասարակության զարգացմամբ, գիտատեխնիկական զարգացմամբ, ֆիզիկական աշխատանքի մեխանիզացմամբ և ավտոմատացմամբ՝ ծառայությունների մատուցման ոլորտը հավաքում է աճի տեմպեր և դառնում է տնտեսության նոր ոլորտի բանալի։ Հետինդուստրյալ տնտեսությունում չպարզաբանված խնդիրները հիմնականում գտնվում են հենց տեխնիկայի, կազմակերպությունների, պատրաստի արտադրանքի բաշխման կառավարման ոլորտներում։

XXI դարում հիմնական զարգացումը և արժեքը ներկայացնում է մարդկային ինտելեկտուալ աշխատանքը։ Ինտելեկտուալ աշխատանքի տարբերակումը ստեղծում է մեծ թվով մասնագիտություններ և մասնագիտացումներ, որոնք պահանջում են բարձր գիտական պատրաստվածություն, մեծ թվով աշխատատեղեր, մարդկային համատեղ ջանքերի ինտեգրման բարձր աստիճան, ընդհանուր բարեկեցության աճ։

Այս միտումները անմիջականորեն առնչվում են ծառայությունների և կառավարման ոլոտներին, որը պայմանավորում է նրա արագ աճը՝ կապված մարդկային գործունեության առավել հին ոլորտների հետ։ Ծառայությունների ոլորտին բնութագրական է առավել բարձր եկամուտ, քան արդյունաբերական, առավել ևս գյուղատնտեսական ոլորտներին։ Ծառայությունները ընդլայնվում են և գնալով ավելի շատ տեղ են զբաղեցնում պետությունների ՀԱԱ-ի մեջ։

## Ծառայությունների մակարդակ

Կապված մատուցվող ծառայությունների մակարդակից (սովորաբար ներառվում են ծառայությունների փաթեթում)՝ նրանք տարանջատվում են այս կամ այն կարգի (սպասարկման կարգ), որը կարող է լինել երրորդ, երկրորդ, առաջին, էկոնոմ և բիզնես կարգեր, բարձր և պրեմիում (լյուքս)։ Հյուրանոցներում գործում են աստղերի (եվրոպական գնահատում) և ադամանդների (ամերիկյան գնահատում) համակարգը։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև

* Մարքեթինգային ծառայություններ
* Խորհրդատվական ծառայություններ